Достапни линкови

Вести

Смртоносни судири во сириски Алепо меѓу владините и курдските сили

Илустрација
Илустрација

Жестоки борби повторно избија во северниот сириски град Алепо меѓу владините сили и курдските борци, втор ден по ред во средата, принудувајќи илјадници цивили да избегаат и оставајќи најмалку четири лица загинати.

Насилството, како и меѓусебните обвинувања околу тоа кој го започнал, укажуваат дека застојот меѓу Дамаск и курдските власти, кои се спротивставуваат на интеграцијата во централната власт, се продлабочува и станува сè посмртоносен.

Судирите започнаа во вторникот, кога најмалку шест лица беа убиени, меѓу кои две жени и едно дете, во размена на артилериски оган меѓу сириските владини трупи и Курдските сириски демократски сили (СДФ).

По релативен мир во текот на ноќта, гранатирањето продолжи во средата и се интензивираше во попладневните часови, изјавија новинарите на Ројтерс од градот. Дирекцијата за здравство во Алепо соопшти дека уште четири лица се убиени, а 18 се ранети.

Владата отвори хуманитарни коридори за цивилите да избегаат од жариштата на судирите, превезувајќи ги со градски автобуси. Извор од владината служба за цивилна заштита изјави дека се проценува оти околу 10.000 луѓе избегале.

„Ги пренесуваме безбедно до местата каде што сакаат да одат, според нивната желба или во прифатни центри за раселени лица“, изјави Фајсал Мохамад Али, шеф на операциите на цивилната заштита во Алепо.

Последните борби го нарушија секојдневниот живот во еден од водечките сириски градови, затворајќи го аеродромот и автопатот кон Турција, запирајќи ја работата на фабриките во индустриската зона и парализирајќи ги главните патишта кон центарот на градот.

Владата во Дамаск соопшти дека нејзините сили одговараат на ракетен оган, напади со дронови и гранатирање од населбите под контрола на СДФ, но курдските сили изјавија дека го сметаат Дамаск „целосно и директно одговорен за … опасната ескалација што ги загрозува животите на илјадници цивили и ја поткопува стабилноста во градот“.

За време на 14-годишната граѓанска војна во Сирија, курдските власти воспоставија полуавтономна зона во североисточна Сирија, како и во делови од градот Алепо.

Тие беа воздржани да се откажат од тие зони и целосно да се интегрираат во исламистичката влада што дојде на власт по соборувањето на поранешниот претседател Башар ал-Асад кон крајот на 2024 година.

Минатата година, владата во Дамаск постигна договор со СДФ кој предвидуваше целосна интеграција до крајот на 2025 година, но двете страни постигнаа мал напредок, меѓусебно обвинувајќи се за одолговлекување или постапување со лоша намера.

Неуспехот да се интегрира СДФ во сириската армија носи ризик од понатамошно насилство и потенцијално може да ја вовлече Турција, која се закани со упад против курдските борци што ги смета за терористи.

Зеленски очекува средба со Трамп

Украинскиот претседател Володимир Зеленски
Украинскиот претседател Володимир Зеленски

Украинскиот претседател Володимир Зеленски изјави дека се надева дека наскоро ќе се сретне со американскиот претседател Доналд Трамп, евентуално во Вашингтон.

Во меѓувреме во Париз продолжуваат разговорите за рамка за ставање крај на речиси четиригодишната војна во Украина.

Зеленски, кој бара цврсти повоени безбедносни гаранции од САД и европските земји за да ја одврати Русија од повторен напад, им рече на новинарите дека сè уште не добил јасен одговор од партнерите на Украина за тоа каков би бил нивниот одговор на таков напад.

Покрај Зеленски, на разговорите одржани на 6 јануари во Париз учествуваа и главните преговарачи на американскиот претседател Доналд Трамп — Стив Виткоф и Џаред Кушнер.

„Потврдивме дека обезбедувањето на суверенитетот и трајната безбедност на Украина мора да биде составен дел од мировниот договор и дека секое решение мора да биде поткрепено со силни безбедносни гаранции за Украина“, се наведува во соопштението објавено по состанокот.

„И Коалицијата на партнери и Соединетите Американски Држави ќе имаат клучна и тесно координирана улога во обезбедувањето на овие безбедносни гаранции“, се додава во соопштението.

Состанокот се одржа во услови на засилена дипломатска активност со цел финализирање на мировен предлог за ставање крај на најголемиот и најсмртоносниот конфликт во Европа од Втората светска војна наваму.

Политичарите испратија божиќни честитки до граѓаните

Празнување на Божиќ во Скопје со детска поворка
Празнување на Божиќ во Скопје со детска поворка

Македонската претседателка Гордана Сиљановска Давкова, премиерот Христијан Мицкоски и собранискиот претседател Африм Гаши упатија божиќни честитки до православните граѓани кои го прославуваат празникот. Христијанските верници денеска го одбележуваат големиот празник Божиќ, денот на раѓањето на Исус Христос, кој се смета за симбол на мирот, љубовта и надежта.

„Кога денеска постојано слушаме Христос се роди, навистина се роди, тоа не е само обична изјава, туку тоа е едно длабоко потсетување за себе, за најблиските, за државата, за христијаните дека оваа изјава има длабока тежина и големо значење. Значи дека треба да се потсетиме на она што го означува, а означува подготвеност и способност и желба човечкото во себе да го разбудиме, а човечкото е секогаш врзано за светлина, за добрина, за надеж или ако можеби уште подобро може да се објасни божественото во нас да го разбудиме“, изјави Сиљановска-Давкова која денеска присуствуваше на божикната литургија во Соборниот храм „Св.Климент Охридски“.

Премиерот денешниот празник го честиташе и преку објава на социјалните мрежи, во која наведе дека Божиќ е ден кога тишината зборува погласно од зборовите и ден кога се потсетуваме на она што навистина нè држи заедно – семејството, верата, солидарноста и меѓусебната почит.

„Божиќ нè потсетува дека силата на едно општество започнува во домот, дека стабилната држава се гради врз здрави семејства и дека иднината ја чуваме преку грижата за најмладите“, се вели во честитката на премиерот Мицкоски.

Претседателот на Собранието, Африм Гаши, во честитката по повод православниот Божиќ истакна дека овој празник е можност да се нагласи значењето на меѓусебното почитување, соживотот и општествената хармонија како темелни вредности на институционалната и демократската стабилност на државата.

Лидерот на опозициската СДСМ, Венко Филипче упати честитка посакувајќи им на верниците мирни и весели празници.

„Посакувам денот да помине мирно, а во мирот во овие турбулентни времиња ни е тоа како потребен за да можеме да продолжиме општеството да го градиме, да биде праведно, да биде толерантно, да биде слободно“, изјави лидерот на СДСМ.

Белата куќа:САД разгледува опции за преземање на Гренланд

Гренланд, на 7 март 2025 година.
Гренланд, на 7 март 2025 година.

Американскиот претседател Доналд Трамп разговарал за „низа опции“ за преземање на Гренланд, вклучително и користење на војската, соопшти Белата куќа, јавува новинската агенција Ројтерс.

Прес-секретарката на Белата куќа, Каролин Ливит, изјави дека „аквизицијата на Гренланд е приоритет за национална безбедност“ за Трамп за да ги одврати американските противници како Русија и Кина.

„Претседателот и неговиот тим разговараат за низа опции за остварување на оваа важна цел на надворешната политика и, секако, користењето на американската војска е секогаш опција на располагање на врховниот командант“, рече таа во изјава за новинската агенција Франс Прес.

Американскиот економски весник „Волстрит Џурнал“ објави дека според нивни извори од Белата Куќа претпочитаната опција на Трамп е да го купи Гренланд од Данска, додавајќи дека заканите не сигнализираат непосредна инвазија.

Данска предупреди дека секој потег за преземање на Гренланд со сила би значел дека „сè ќе престане“, вклучително и НАТО и 80-годишните блиски трансатлантски безбедносни врски.

Секоја воена акција на САД против Гренланд ефикасно би го урнала НАТО, бидејќи Членот пет на алијансата ветува дека земјите-членки ќе ги бранат сите нивни членови кои ќе бидат нападнати.

Министерката за надворешни работи на Гренланд, Вивијан Мотцфелд, напиша на социјалните мрежи дека тие барале средба со Рубио во текот на 2025 година, но „тоа досега не било можно“.

Министерот за надворешни работи на Данска, Ларс Локе Расмусен, рече дека средбата со Рубио треба да „разјасни одредени недоразбирања“.

Премиерот на Гренланд, Јенс-Фредерик Нилсен, инсистираше дека островот не е на продажба и дека само неговите 57.000 жители треба да одлучат за неговата иднина.

Лидерите на Велика Британија, Франција, Германија, Италија, Полска и Шпанија ѝ се придружија на Данска во изјава во вторник, велејќи дека ќе ги бранат „универзалните принципи“ на „суверенитет, територијален интегритет и неповредливост на границите“.

Францускиот претседател Емануел Макрон и британскиот премиер Кир Стармер се обидоа да го намалат значењето на спорот додека присуствуваа на мировните преговори за Украина во Париз, заедно со претставникот на Трамп, Стив Виткоф, и зетот Џаред Кушнер.

„Не можам да замислам сценарио во кое Соединетите Американски Држави би се нашле во позиција да го нарушат данскиот суверенитет“, рече Макрон.

Трамп ја предлага идејата за анексија на Гренланд уште од својот прв мандат. Во последната година, Копенхаген инвестираше многу во безбедноста, издвојувајќи околу 90 милијарди круни односно 14 милијарди долари.

Цената на нафтата почна да паѓа по најавата дека Венецуела ќе испраќа нафта во САД

Нафтени платформи во Венецуела
Нафтени платформи во Венецуела

Цената на нафтата почна да паѓа на 7 јануари, поради страв од зголемување на понудата откако американскиот претседател Доналд Трамп изјави дека Венецуела ќе испрати до 50 милиони барели во САД.

Во објава на неговата платформа Truth Social на 6 јануари, Трамп рече дека привремената влада на Венецуела ќе им предаде помеѓу 30 и 50 милиони барели нафта на САД, во потег што го формулира како во корист на двете нации. Количината е еквивалентна на еден до два месеци производство на венецуелска нафта.

Нафтата ќе се продава по пазарни цени, а приходите ќе ги контролира тој како претседател за да се осигури дека се „во корист на народот на Венецуела и САД“, објави Трамп.

Според последните податоци од нафтената берза, цените во просек за 24 часа се намалени за 2 до 3 проценти, јавува германската новинска агенција ДПА.

Првично не беше јасно во кој период количината на сурова нафта што ја наведе Трамп ќе биде достапна за Венецуела.

Нафтата е најважниот извор на приходи и странска валута за Венецуела. Новото раководство во Каракас не коментираше веднаш за најавата на Трамп.

Инфографика - Во кои држави се најголемите резерви на нафта во светот
Инфографика - Во кои држави се најголемите резерви на нафта во светот

Екстра-тешката сурова нафта на Венецуела е многу барана бидејќи е идеална за специјализирани рафинерии како оние на американскиот Заливски брег, кои располагаат со единици што овозможуваат преработка на оваа густа нафта во високопрофитни производи како бензин и дизел.

Со оглед на тоа што ситуацијата сè уште е неизвесна, ова претставува едно од неколкуте потенцијални влијанија врз глобалната економија, како и врз клучните партнери на Венецуела: Русија, Иран, Кина и Куба.

Бадникови поворки 2026: Радост и заедништво низ земјава и во дијаспората

Бадникова поворка во Скопје/Јануари 2026
Бадникова поворка во Скопје/Јануари 2026

Носејќи ја Божиќната ѕвезда и пеејќи ја „Вечниот бог“, неколку илјади деца денеска (6 јануари) ја формираа Бадниковата поворка низ повеќе градови во државата. Оваа манифестација се одржува во повеќе од 80 градови и населени места низ државава, како и меѓу македонската дијаспора во Словенија, Италија, Австрија, Франција и САД.

Точно на пладне, во 12:00 часот, оформената бадникова поворка пеејќи ја песната „Вечниот Бог“, тргна од Музејот на Град Скопје и движејќи се по улица „Македонија“, пристигна на плоштадот „Македонија“, пред сцената поставена кај Божиќната пештера.

На сцената, како круна на целокупната манифестација, е изведена „Божиќна авантура“ - голема музичко-сценска изведба во живо, во која учествуваа повеќе од 40 музичари, актери, пејачи и „Златно славејче“.

Мјузиклот е реализиран под уметничко раководство на Владо Дојчиноски, со драматургија на Билјана Крајчевска, и преку музика и сценска приказна ја пренесува пораката за Рождеството Христово.

Пораката од оваа манифестација, велат организаторите, е да останеме на страната на светлината.

Традиционално, во претпладневните часови, групи деца и млади од Бадниковите поворки остварија празнични посети кај претседателката на државата Гордана Силјановска-Давкова, архиепископот Охридски и Македонски г.г. Стефан, како и кај градоначалникот на Град Скопје Орце Ѓорѓиевски.

Претседателката Сиљановска-Давкова, на социјалната мрежа Фејсбук објави дека „во духот на празникот, ги дарувала децата со Бадникови пакетчиња“, а тие, како што пишува во објавата, „небаре славејски хор, со озарени лица и блескави насмевки ја поттикаа надежта за подобро утре“.

Во меѓувреме, пред Соборниот храм „Свети Климент Охридски“ во Скопје денеска се одржа и централното одбележување на Бадник. Кум оваа година е Зоран Кондратенко, а здравичар, Јаков Дренковски.

Претходно, членови на Бадникарскиот одбор заедно со Кондратенко и Дренковски, во пресрет на централната манифестација Бадник 2026, утрово ги посетија штитениците на Домот за стари лица Мајка Тереза, за да им ги честитаат праазниците Бадник и Божиќ.

Како ќе влијаат превирањата во нафтено богатата Венецуела врз трговијата со далечни партнери?

Работник собира примерок од сурова нафта на нафтен бунар управуван од државната нафтена компанија на Венецуела
Работник собира примерок од сурова нафта на нафтен бунар управуван од државната нафтена компанија на Венецуела

Американските воени напади во Венецуела и изјавите што следеа од претседателот, Доналд Трамп ја отворија можноста за масовно зголемување на производството на венецуелска нафта под контрола на САД. Не е јасно кога, како, па дури ни дали тоа може да се оствари.

Но Венецуела ги поседува најголемите докажани резерви на нафта во светот, а Трамп сугерираше дека американските компании би можеле да ги изнесат на пазарот.

Екстра-тешката сурова нафта на Венецуела е многу барана бидејќи е идеална за специјализирани рафинерии како оние на американскиот Заливски брег, кои располагаат со единици што овозможуваат преработка на оваа густа нафта во високопрофитни производи како бензин и дизел.

Со оглед на тоа што ситуацијата сè уште е неизвесна, ова претставува едно од неколкуте потенцијални влијанија врз глобалната економија, како и врз клучните партнери на Венецуела: Русија, Иран, Кина и Куба.

Русија

Силната понуда доведе до тоа цените на нафтата да го забележат најголемиот годишен пад во 2025 година од времето на пандемијата на КОВИД-19, кога глобалната економска активност доживеа колапс во 2020 година.

За Москва, овие падови веќе имаат негативно влијание, а настаните во Венецуела по приведувањето на соборениот венецуелски лидер, Николас Мадуро би можеле дополнително да ја влошат состојбата.

„Ако нашите американски ‘партнери’ добијат контрола врз нафтените полиња во Венецуела, тие ќе контролираат повеќе од половина од светските резерви на нафта. Веројатно планираат нашите цени на нафтата да не се искачат над 50 долари за барел“, напиша олигархот Олег Дерипаска на 3 јануари.

Дерипаска е еден од ретките олигарси кои ја критикуваа целосната руска инвазија врз Украина во 2022 година. Но неговите коментари го одразуваат интересот на Кремљ за одржување високи цени на нафтата.

„Перспективата Соединетите Држави да стекнат влијание врз производството на венецуелска нафта… е јасно непожелна во Москва“, изјави за Радио Слободна Европа (РСЕ) политичката аналитичарка, Александра Ситенко со седиште во Берлин.

Не е јасно дали САД ќе добијат контрола врз венецуелската нафта. Привремената претседателка Делси Родригез, која положи заклетва пред парламентот на Венецуела на 5 јануари, даде нејасни изјави за соработка со Вашингтон во однос на развојот, но и силата на нејзината власт и нејзините намери остануваат неразјаснети.

„Би биле потребни значителни инвестиции за Венецуела да го запре падот на производството забележан во последните децении“, изјави портпарол на Меѓународната агенција за енергија (МАЕ) за РСЕ.

Ситенко додаде дека, со оглед на овие предизвици, предизвикани од долгорочно лошо управување и меѓународни санкции, зголемувањето на производството би било бавен процес.

„Стратешки гледано, Кремљ веројатно е повеќе загрижен за пазарната моќ отколку само за обемот. Проширувањето на американското влијание врз венецуелската нафта би ја зајакнало способноста на Вашингтон да ги обликува глобалните енергетски текови и цените, потенцијално поткопувајќи ги механизмите за координација како ОПЕК+, на кои и Русија се потпира за стабилизирање на приходите“, додаде таа.

Поради статусот на Венецуела како меѓународен изолат, западните компании ја напуштија земјата, со забележлив исклучок на американскиот нафтен гигант „Шеврон“.

„Таму каде што секторот не е уништен, присутни се руски, ирански и кинески компании. Секако, САД сакаат да ги истиснат“, изјави политичкиот аналитичар, Иван Преображенски за рускиот сервис на РСЕ.

Од друга страна, можно е и поле за соработка. Вашингтон сигнализираше дека е заинтересиран за економски придобивки од соработка со Москва. Во Националната стратегија за безбедност се говори за желбата да се „воспостави стратешка стабилност со Русија“.

Русија, исто така, се почувствува загрозена од најавата на претседателот Трамп во декември за блокада на санкционирани танкери кои одат кон или од Венецуела, што ги зголеми ризикот и неизвесноста за танкерите од т.н. руска „флота во сенка“, која Москва ја користи за заобиколување на санкциите.

Иран

Блокадата е една од многуте работи што го изложуваат Иран на исти ризици како Русија, што беше нагласено минатиот месец кога американските сили запленија танкер кој бил дел од иранската „сенка флота“, додека пловел крај брегот на Венецуела.

Земјата со години ѝ помага на Венецуела да ги заобиколува меѓународните санкции.

Клучен производ, кој Венецуела го набавува и од Русија се супстанциите што се користат за разредување на густата, тешка сурова нафта на Венецуела.

Венецуела, исто така, е купувач на иранско оружје, а најновите американски санкции поврзани со оваа трговија беа објавени на 30 декември. Во нив се наведуваат набавки на дронови и „конвенционално оружје“, како и хемикалии за балистички ракети.

Иднината на овие профитабилни трговски врски, во најмала рака, изгледа неизвесна, имајќи го предвид масовното американско поморско присуство во Карибите.

Во меѓувреме, и покрај тековните политички превирања во самиот Иран, некои ирански медиуми шпекулираа дека судбината на венецуелскиот долг од 2 милијарди долари кон Техеран е под знак прашање.

Кина

Кина е уште еден клучен партнер на Венецуела и соопшти дека „остро ја осудува отворената употреба на сила од страна на САД против суверена држава“.

Последното појавување на Мадуро, неколку часа пред неговото приведување од американските сили, било на средба со Ќиу Сјаоки, кинескиот пратеник за латиноамерикански прашања. Мадуро минатата година се сретна и со кинескиот лидер Си Џинпинг во Москва.

Покрај дипломатските контакти, Кина, според МАЕ, е и главниот купувач на венецуелска нафта.

Даниел Стерноф од Центарот за глобална енергетска политика при Колумбискиот универзитет сугерираше дека американската контрола врз венецуелската индустрија би можела да ги загрози тие испораки.

Кина обезбедува приближно 4 до 5 проценти од својот увоз на нафта од Венецуела. Губењето на дел или на целата количина би било удар, но не и катастрофа.

И додека продолжуваат напорите за повторно преговарање на трговските односи меѓу Кина и САД, венецуелската нафта е само дел од многу пошироката слика.

Во секој случај, претседателот Трамп се обиде да ги минимизира шпекулациите дека овие испораки би биле ограничени. „Тие ќе добијат нафта“, изјави тој за „Фокс енд Френдс“ на 3 јануари.

Друг важен аспект од економските односи е проценетиот долг на Венецуела кон Кина од 10 милијарди долари. Дел од тој долг се отплаќа преку извоз на нафта.

Куба

Можеби ниту една земја не е толку ранлива на прелеаните ефекти од американските дејства во Венецуела како Куба.

Земјата, која се соочува со сериозен недостиг на готовина, во голема мера зависи од Венецуела за енергетски испораки, кои ги добива по силно субвенционирани, исклучително ниски цени.

„Венецуела денес ѝ испорачува на Куба околу 35.000 барели нафта дневно, што претставува 50 проценти од нафтениот дефицит на островот“, изјави за РСЕ, Хорхе Пињон од Универзитетот во Тексас во Остин.

„Куба нема финансиски ресурси да го покрие тој можен недостиг“, рече тој, додавајќи дека за да се избегне економски колапс „американската влада би можела да побара од Венецуела да продолжи да ја снабдува Куба со нафта“.

Спроведувањето на американските санкции веќе доведе до намалување на енергетските испораки, а Куба се соочува со сè почести прекини на електричната енергија што ги погодува и домаќинствата и индустријата.
Трамп изјави дека Куба „оди кон целосен пораз“.

Инфографика - Во кои држави се најголемите резерви на нафта во светот
Инфографика - Во кои држави се најголемите резерви на нафта во светот

Врнежите предизвикаа поплави во неколку градови на Косово

Илустративна фотографија. Поплава во Скендерај, 20 јануари 2023 година.
Илустративна фотографија. Поплава во Скендерај, 20 јануари 2023 година.

Хидрометеоролошкиот институт на Косово (ХМИК) соопшти дека во неколку градови, главно во западниот дел на земјата се предизвикани поплави поради врнежи.

ХМИК нагласи дека континуираните врнежи во текот на неколку дена на места како што се Ѓаковица, Јуник, Дечани, Малишево, Ораховац и Клина предизвикале излевање на реките и потоците од коритата.

„Се очекува овие врнежи, со различни интервали и интензитет, да продолжат и во наредните денови, што ќе доведе до локални поплави, проблеми во комуникацијата, во канализациските системи, како и тешкотии во сообраќајот“, се наведува во соопштението на ХМИК.

Според овој институт, главните реки на Косово бележат „благ“ пораст на водостојот.

Регионалната компанија за водоснабдување „Митровица“ соопшти дека привремено го прекинала снабдувањето со вода поради „високо ниво на заматеност во каналот Ибар–Лепенац“.

„Оваа мерка се презема со цел да се гарантира безбедноста и квалитетот на водата за пиење, во согласност со важечките технички и здравствени стандарди“, се наведува во соопштението на компанијата.

На социјалните мрежи, жители, општински функционери и локални медиуми од различни градови објавија фотографии и видеоснимки кои прикажуваат поплави.

Градоначалникот на општина Скендерај, Сами Луштаку објави неколку фотографии од своите посети на поплавените населени места и изјави дека екипите за вонредни состојби се ангажирани на терен од полноќ.

Во Малишево, штабот за вонредни состојби упати апел до граѓаните да избегнуваат „непотребни движења“ поради поплавите.

„Многу патишта се блокирани од вода како резултат на порастот на нивото на реките и потоците, што го отежнува сообраќајот. Затоа ги молиме граѓаните да не се движат без потреба и во случаи кога движењето е неопходно, да користат алтернативни правци“, се наведува во соопштението на општина Малишево.

Неколку други општини, како што се Ѓаковица и Клина, издадоа слични соопштенија.

Косово во последните години се соочи со поплави, кои главно предизвикаа материјална штета.

Повторно затворање на Евзони вечерва, без блокади во следните два дена

Граничниот премин Богородица-Евзони на македонско-грчката граница.
Граничниот премин Богородица-Евзони на македонско-грчката граница.

Граничниот премин Евзони кон Северна Македонија вечерва повторно ќе биде затворен за сообраќај поради протестите на грчките земјоделци, а според информациите преминот ќе биде блокиран од 18 до 22 часот по македонско, односно од 19 до 23 часот по грчко време, за влез и излез од Грција за сите видови возила.

Земјоделците од северниот дел на Грција, кои од 1 декември со трактори се стационирани на Евзони, и денеска ќе го блокираат сообраќајот во траење од четири часа, како продолжение на нивните протестни активности.

Во следните два дена, сепак, не се планирани блокади. Поради утрешниот празник Богојавление (Водици) во Грција, земјоделците најавија дека автопатиштата и граничните премини ќе бидат отворени за непречено движење на граѓаните, што ќе важи и за Евзони во вторник и среда.

На вчерашниот состанок на земјоделците од целата земја била донесена одлука за 48-часовна блокада в четврток и петок, кога се планира затворање на националната патна мрежа, споредните патишта, клучните сообраќајници и граничните премини во Грција.

Земјоделците од Евзони ќе се приклучат на овие активности, но најавија дека в среда ќе одржат состанок на кој ќе одлучат дали граничниот премин ќе биде затворен само за товарни возила или за целиот сообраќај.

Протестите на грчките земјоделци траат повеќе од еден месец и започнаа на 30 ноември. Тие порачуваат дека се подготвени за дијалог со Владата, но само доколку бидат исполнети сите нивни барања. Во врска со состојбата, грчкиот премиер Кирјакос Мицотакис денеска свика вонреден состанок.

Украина пред клучни европски разговори додека продолжуваат смртоносните руски напади

Пожарникари во приватна болница оштетени за време на руските напади со беспилотни летала и ракети во Киев на 5 јануари.
Пожарникари во приватна болница оштетени за време на руските напади со беспилотни летала и ракети во Киев на 5 јануари.

По месеци неизвесен напредок во мировниот процес, украинскиот претседател Володимир Зеленски изјави дека Киев оваа недела ќе се фокусира на два состаноци со европските сојузници со надеж дека ќе „го забрза крајот“ на војната на Русија против неговата земја.

Пред состаноците, руски воздушен напад врз украинскиот главен град Киев и околниот регион уби најмалку две лица, а неколку други беа повредени, соопштија официјални претставници рано наутро на 5 јануари.

Државната служба за вонредни состојби на Украина објави дека нападот предизвикал пожар во медицинска установа во областа Оболон во Киев, каде што имало оперативно одделение. Откако пожарот бил изгаснат, во зградата било пронајдено тело, додаде службата за вонредни состојби.

Според воздухопловните сили на Украина, Русија започнала напади преку ноќ со девет ракети, вклучувајќи балистички и 165 беспилотни летала.

Украина подоцна на 5 јануари ќе биде домаќин на состанок на началниците на генералштабовите на европските земји, вклучувајќи ги и оние на клучните поддржувачи на Киев, Велика Британија, Франција и Германија.

На 6 јануари, францускиот претседател Емануел Макрон ќе биде домаќин на собир на европските лидери во Париз на уште поважна сесија, на која францускиот лидер вети дека поддржувачите на Киев ќе дадат „конкретни“ обврски за безбедноста на Украина.

Пред разговорите, Зеленски вети дека неговата земја е подготвена за сите можности.

„Ќе има состаноци во Европа кои мора да бидат уште еден придонес за нашата одбрана и за забрзување на крајот на војната“, рече тој на 4 јануари во своето вечерно видео обраќање.

„Украина ќе биде подготвена за двата можни пата напред - дипломатија, која ја следиме, или континуирана активна одбрана ако притисокот од нашите партнери врз Русија се покаже како недоволен.“

„Украина бара мир. Но, Украина нема да ја отстапи својата сила на никого“, додаде тој.

Еден ден претходно, Зеленски инсистираше дека ако не може да се постигне дипломатски крај на војната за време на мировните преговори, неговата земја ќе продолжи да се брани од целосната инвазија на Русија.

„Ако Русија го блокира сето ова и како што реков, тоа зависи од нашите партнери - ако нашите партнери не ја принудат Русија да ја запре војната, ќе има друг пат: да се одбраниме“, рече тој на 3 јануари.

Трамп во ноември 2025 година го притисна Зеленски да прифати мировен предлог од 28 точки што многумина го сметаа за силно фаворизирачки за Русија.

Украина и нејзините европски сојузници - предводени од Велика Британија, Франција и Германија - се потрудија да развијат контрапредлог, на крајот предлагајќи план од 20 точки што ги опфаќаше повеќе интересите на Киев, особено безбедносните гаранции и територијалниот интегритет.

На своите состаноци со Европејците, Зеленски веројатно ќе инсистира на потребата од безбедносни гаранции од Европа, но исто така и во комбинација со посакуваните цврсти гаранции и од Соединетите Американски Држави.

Макрон зборуваше за таканаречената Коалиција на волјата - неформална групација од повеќе од 20 западни земји кои изразија поддршка за Украина и предложи конкретни предлози да бидат презентирани на собирот во Париз.

Трамп го отфрла тврдењето на Кремљ

Зеленски изрази скептицизам во врска со вистинскиот интерес на рускиот претседател Владимир Путин за постигнување мировни услови.

На 29 декември, Русија тврдеше дека Украина нападнала една од резиденциите на Путин и рече дека Москва ќе возврати и ќе го преиспита својот став во преговорите.

Киев жестоко негираше дека го таргетирал Путин или која било од неговите резиденции, обвинувајќи го Кремљ дека го користи тоа како изговор за напад врз цивилни области.

Трамп првично навести дека можеби ги прифатил руските тврдења. Но, откако ЦИА заклучи дека нападот никогаш не се случил, тој се чини дека застана на страната на Киев и го повтори тој став на 4 јануари.

„Не верувам дека се случил тој напад“, им рече Трамп на новинарите. „Има нешто што се случило прилично во близина, но нема никаква врска со ова“.

На 4 јануари, Зеленски рече дека Русија започнала повеќе од 2.000 воздушни напади врз Украина во текот на изминатата недела и го повтори својот повик за дополнителна помош од Западот.

„Стабилноста и предвидливоста на помошта за Украина се она што навистина може да ја поттикне Москва кон дипломатијата. Сметаме на понатамошна одбранбена помош“, напиша Зеленски на социјалните медиуми.

Тој додаде дека во текот на периодот, Русија лансирала повеќе од 1.070 лизгачки бомби, речиси 1.000 дронови и шест ракети против Украина.

„Секоја ракета за системи за воздушна одбрана што сега е некаде во складиште кај партнерите навистина може да заштити животи“, рече тој.

Заедно со ноќните руски напади со дронови и ракети, Украина се бори да се држи против руските напаѓачи на истокот од земјата.

На 4 јануари, Министерството за одбрана на Русија соопшти дека нејзините сили ја презеле контролата врз градот Подоли во североисточниот украински регион Харков.

Министерството, исто така, соопшти дека руските единици за воздушна одбрана уништиле 57 дронови над Московскиот регион само на 4 јануари - од 437 соборени над земјата во текот на денот.

Тврдењата не можеа независно да се потврдат.

Вчитај повеќе

XS
SM
MD
LG