Вести
Украина пред клучни европски разговори додека продолжуваат смртоносните руски напади
По месеци неизвесен напредок во мировниот процес, украинскиот претседател Володимир Зеленски изјави дека Киев оваа недела ќе се фокусира на два состаноци со европските сојузници со надеж дека ќе „го забрза крајот“ на војната на Русија против неговата земја.
Пред состаноците, руски воздушен напад врз украинскиот главен град Киев и околниот регион уби најмалку две лица, а неколку други беа повредени, соопштија официјални претставници рано наутро на 5 јануари.
Државната служба за вонредни состојби на Украина објави дека нападот предизвикал пожар во медицинска установа во областа Оболон во Киев, каде што имало оперативно одделение. Откако пожарот бил изгаснат, во зградата било пронајдено тело, додаде службата за вонредни состојби.
Според воздухопловните сили на Украина, Русија започнала напади преку ноќ со девет ракети, вклучувајќи балистички и 165 беспилотни летала.
Украина подоцна на 5 јануари ќе биде домаќин на состанок на началниците на генералштабовите на европските земји, вклучувајќи ги и оние на клучните поддржувачи на Киев, Велика Британија, Франција и Германија.
На 6 јануари, францускиот претседател Емануел Макрон ќе биде домаќин на собир на европските лидери во Париз на уште поважна сесија, на која францускиот лидер вети дека поддржувачите на Киев ќе дадат „конкретни“ обврски за безбедноста на Украина.
Пред разговорите, Зеленски вети дека неговата земја е подготвена за сите можности.
„Ќе има состаноци во Европа кои мора да бидат уште еден придонес за нашата одбрана и за забрзување на крајот на војната“, рече тој на 4 јануари во своето вечерно видео обраќање.
„Украина ќе биде подготвена за двата можни пата напред - дипломатија, која ја следиме, или континуирана активна одбрана ако притисокот од нашите партнери врз Русија се покаже како недоволен.“
„Украина бара мир. Но, Украина нема да ја отстапи својата сила на никого“, додаде тој.
Еден ден претходно, Зеленски инсистираше дека ако не може да се постигне дипломатски крај на војната за време на мировните преговори, неговата земја ќе продолжи да се брани од целосната инвазија на Русија.
„Ако Русија го блокира сето ова и како што реков, тоа зависи од нашите партнери - ако нашите партнери не ја принудат Русија да ја запре војната, ќе има друг пат: да се одбраниме“, рече тој на 3 јануари.
Трамп во ноември 2025 година го притисна Зеленски да прифати мировен предлог од 28 точки што многумина го сметаа за силно фаворизирачки за Русија.
Украина и нејзините европски сојузници - предводени од Велика Британија, Франција и Германија - се потрудија да развијат контрапредлог, на крајот предлагајќи план од 20 точки што ги опфаќаше повеќе интересите на Киев, особено безбедносните гаранции и територијалниот интегритет.
На своите состаноци со Европејците, Зеленски веројатно ќе инсистира на потребата од безбедносни гаранции од Европа, но исто така и во комбинација со посакуваните цврсти гаранции и од Соединетите Американски Држави.
Макрон зборуваше за таканаречената Коалиција на волјата - неформална групација од повеќе од 20 западни земји кои изразија поддршка за Украина и предложи конкретни предлози да бидат презентирани на собирот во Париз.
Трамп го отфрла тврдењето на Кремљ
Зеленски изрази скептицизам во врска со вистинскиот интерес на рускиот претседател Владимир Путин за постигнување мировни услови.
На 29 декември, Русија тврдеше дека Украина нападнала една од резиденциите на Путин и рече дека Москва ќе возврати и ќе го преиспита својот став во преговорите.
Киев жестоко негираше дека го таргетирал Путин или која било од неговите резиденции, обвинувајќи го Кремљ дека го користи тоа како изговор за напад врз цивилни области.
Трамп првично навести дека можеби ги прифатил руските тврдења. Но, откако ЦИА заклучи дека нападот никогаш не се случил, тој се чини дека застана на страната на Киев и го повтори тој став на 4 јануари.
„Не верувам дека се случил тој напад“, им рече Трамп на новинарите. „Има нешто што се случило прилично во близина, но нема никаква врска со ова“.
На 4 јануари, Зеленски рече дека Русија започнала повеќе од 2.000 воздушни напади врз Украина во текот на изминатата недела и го повтори својот повик за дополнителна помош од Западот.
„Стабилноста и предвидливоста на помошта за Украина се она што навистина може да ја поттикне Москва кон дипломатијата. Сметаме на понатамошна одбранбена помош“, напиша Зеленски на социјалните медиуми.
Тој додаде дека во текот на периодот, Русија лансирала повеќе од 1.070 лизгачки бомби, речиси 1.000 дронови и шест ракети против Украина.
„Секоја ракета за системи за воздушна одбрана што сега е некаде во складиште кај партнерите навистина може да заштити животи“, рече тој.
Заедно со ноќните руски напади со дронови и ракети, Украина се бори да се држи против руските напаѓачи на истокот од земјата.
На 4 јануари, Министерството за одбрана на Русија соопшти дека нејзините сили ја презеле контролата врз градот Подоли во североисточниот украински регион Харков.
Министерството, исто така, соопшти дека руските единици за воздушна одбрана уништиле 57 дронови над Московскиот регион само на 4 јануари - од 437 соборени над земјата во текот на денот.
Тврдењата не можеа независно да се потврдат.
види ги сите денешни вести
Филипче ја одби понудата на Мицкоски за лидерска средба
Лидерот на СДСМ, Венко Филипче ја одби иницијативата на премиерот Христијан Мицкоски за одржување на лидерска средба на 14 јануари.
Поканата, за која Мицкоски посочи дека има за цел да ги обедини парламентарните партии околу стратешките прашања на државата, а меѓу другото и за укинување на техничка влада, механизам воспоставен со Пржинскиот договор за да се гарантираат фер избори пред избори, Филипче ја отфрли уште пред официјално да биде испратена.
Според него, техничката влада мора да остане, бидејќи актуелната влада не владее демократски и предлогот го нарече сценарио за предвремени избори.
„Техничката влада беше воведена за тогашната власт на ВМРО-ДПМНЕ да не ги злоупотребува институците, а ние гледаме во оваа една и пол година дека ништо не е сменето. Продолжија со узурпација на сите институции. Тоа го видовме за време на локалните избори... Затоа што предлог-законите донесени во сферата на правосудството воопшто не ги следат насоките од оценската мисија на ЕУ, напротив, дозволуваат уште поголема злоупотреба на оваа власт на правосудните и на полициските институции“, изјави Филипче.
Премиерот Мицкоски кажа дека како теми кои ќе ги предложи за лидерската средба се законите од реформската агенда, изборот на Народен правобранител, укинување на техничката влада.
„Јас мислев дека со овој повик ќе покажеме зрелост и широчина и на тој начин како политички фактори ќе можеме да се обединиме, барем сите оние парламентарни партии и коалиции што имаат формирано пратеничка група во рамките на Собранието“, рече Мицкоски.
Коментирајќи го одбивањето на присуството на средбата на лидерот на СДСМ, Венко Филипче, и обвинувањата дека се бара алиби за предвремени избори, премиерот рече дека граѓаните на неодамна завршените избори јасно кажале каде е поддршката, а пред нешто повеќе од една година јасно се изјасниле која политичка опција ја поддржуваат.
„Ако ние одлучиме така да се однесуваме незрело и неодговорно како што тој се однесува (Филипче) и, генерално, опозицијата, тогаш нам и не ни е потребна лидерска средба. Со 61 глас во парламентот можеме да го смениме Законот за Владата и да ја избришеме техничката влада, не ни треба мислењето на опозицијата. Но, ние сакаме процесот да биде инклузивен и покрај тоа што имаме огромно мнозинство градоначалници, речиси двотретинско во парламентот, така што ако сакавме да се однесуваме незрело како што тие се однесуваат, но и неодговорно, можевме тоа да го направиме и без таа лидерска средба“, рече Мицкоски.
Поддршка за предлогот на Мицкоски дојде и од коалицискиот партнер во Владата, ЗНАМ. Од партијата велат дека иницијативата за лидерска средба е можност сите релевантни политички чинители да покажат одговорност кон државата и граѓаните.
„Одбивањето на дијалог е признание за слабост. Наместо одговорност за сопственото минато, СДСМ повторно бега од разговор и се крие зад техничката влада како последен штит од соочување со граѓаните. Движење ЗНАМ за Наша Македонија се залага за целосно и непречено функционирање на институциите, за одговорно носење одлуки и за изнаоѓање конкретни решенија кои се исклучиво во интерес на граѓаните и државата“, се вели во соопптението на партијата.
Зеленски вели дека планот за безбедносни гаранции е „суштински подготвен“ додека руските напади ја оставаат Украина без струја
Претседателот Володимир Зеленски рече дека планот за безбедносни гаранции за Украина е „суштински готов“ по бранот руски напади во текот на ноќта што ја прекинаа електричната енергија, греењето и водоводната инфраструктура во делови од земјата, оставајќи околу еден милион луѓе во мрак додека температурите паднаа под нулата.
Во серија објави на социјалните мрежи на 8 јануари, Зеленски рече дека „нема воено оправдување“ за нападите, кои доаѓаат во време на интензивирање на разговорите за мировен предлог со цел да се стави крај на најдолгиот и најсмртоносен конфликт во Европа од Втората светска војна.
Тој додаде дека документот за обезбедување повоени безбедносни гаранции меѓу Киев и Вашингтон чека финализирање со американскиот претседател Доналд Трамп, но дека дипломатските потези за завршување на војната не смеат да значат запирање на испораката на системи за воздушна одбрана и воена опрема потребна за ублажување на руските напади.
„Дипломатските разговори не можат да бидат изговор за забавување на испораката на системи и опрема за воздушна одбрана што помагаат во заштитата на животите. Ние работиме со нашите партнери за да обезбедиме соодветен одговор“, рече тој.
„Билатералниот документ за безбедносни гаранции за Украина сега е во суштина подготвен за финализирање на највисоко ниво со претседателот на Соединетите Американски Држави... Разбираме дека американската страна ќе контактира со Русија и очекуваме повратни информации за тоа дали агресорот е навистина подготвен да ја заврши војната“, додаде Зеленски.
Русија покажа отпор кон многу од предлозите содржани во планот договорен од Украина, нејзините европски сојузници и Вашингтон, кој вклучува, меѓу другото, меѓународни мировни сили, безбедносни гаранции и механизам предводен од САД за следење и верификација на прекинот на огнот.
Портпаролката на руското Министерство за надворешни работи, Марија Захарова, на 8 јануари изјави дека најновите предлози во планот се далеку од прифатливи за Москва, нарекувајќи ги „опасни“ и „деструктивни“.
Дипломатските разговори се водат бидејќи руските напади оставија многумина во Украина без електрична енергија и греење на температури под нулата.
Градоначалникот на Дњепарк, Борис Филатов, рече дека ноќните напади што го погодија неговиот град и другите градови низ земјата создадоа „национална вонредна состојба“.
Украинското Министерство за енергетика соопшти дека околу 800.000 клиенти во регионот Дњепарк се без електрична енергија, а се очекува температурите да паднат на минус 11 степени Целзиусови.
Русија постојано тврди дека не е насочена кон цивилната инфраструктура, и покрај сè повеќе докази за спротивното.
„Апсолутно нема никакво воено оправдување за вакви напади врз енергетскиот сектор и инфраструктурата што ги оставаат луѓето без електрична енергија и греење среде зима“, рече Зеленски на социјалните мрежи.
„Ова е војна на Русија против нашиот народ, против животот во Украина - обид да се распадне Украина.“
Украинската премиерка Јулија Свириденко предупреди дека влошувањето на временските услови дополнително ќе ги оптовари домаќинствата во погодените региони.
„Украинскиот енергетски систем е под секојдневен напад од непријателот, а енергетските работници работат во исклучително тешки услови за да им обезбедат на луѓето електрична енергија и греење“, напиша таа на Телеграм.
Шефот на Воената администрација на Запорошката област, Иван Федоров, рече дека регионот бил целосно без електрична енергија доцна навечер на 7 јануари, додавајќи дека тоа е првото целосно затемнување во последните години.
Сергиј, директорот на болницата Дњепарк, изјави за украинската служба на РСЕ/РЛ дека објектот се соочил со прилив на пациенти кога снемало струја.
„Кога светлата се изгаснале, моравме да работиме со [генератори]. Примивме само 37 ранети војници“, рече тој. „Многу голем број пациенти беа донесени од други делови на регионот, каде што не беше можно да се обезбеди медицинска помош поради прекинот на електричната енергија“.
Дњепропетровск и Запорожје се густо населени индустриски региони во близина на линијата на фронтот, со делови од територијата под руска окупација.
Тие постојано се цел на руски напади откако започна инвазијата во февруари 2022 година.
Москва постојано тврди дека не е цел на цивилна инфраструктура, и покрај сè поголемиот број докази за спротивното.
Податоците покажуваат дека руските сили ги интензивирале нападите врз украинската енергетска и гасна инфраструктура во раната есен 2025 година, прекинувајќи го снабдувањето за време на грејната сезона.
Според владини податоци, Русија извршила повеќе од 4.500 напади врз украинската енергетска инфраструктура од февруари 2022 година, кога започна инвазијата.
Во меѓувреме, Обединетите нации предупредија дека, со пад на температурите под нулата и градовите што се соочуваат со долги, дневни прекини на електричната енергија, украинските цивили повторно ја дочекуваат зимата под гранатирање.
„Народот на Украина нема привилегија да чека подобри услови. Тие ја издржуваат четвртата зима од ескалацијата на оваа војна, под оган и во темнина“, рече заменик-координаторката за итна помош на ОН, Џојс Мсуја.
Последни два дена од кампањата - в недела повторени избори за градоначалници во четири општини
В недела на 11 јануари ќе се одржат повторени избори за градоначалник во општините Гостивар, Маврово Ростуше, Врапчиште и Центар Жупа.
Изборната кампања завршува утре (9 јануари) на полноќ, по што започнува изборниот молк до завршување на гласањето на 11 јануари во 19 часот. Според информациите од Државната изборна комисија (ДИК), гласачките ливчиња веќе се печатат и утре заедно со апаратите за биометриска идентификација ќе се дистрибуираат до Општинските изборни комисии а оттаму да бидат подигнати од Избирачките одбори. Во сабота гласаат болните и изнемоштените и лицата во затворите.
Кандидати за градоначалник на Гостивар се Невзат Бејта, од коалицијата ВЛЕН и независниот Ваљбон Лимани поддржан од Националната алијанса за интеграција (НАИ).
Во Врапчиште кандидати за градоначалник се Исен Шабани од НАИ и Зуљхајрат Демири поддржан од група избирачи.
Во Центар Жупа има само еден кандидат за градоначалник и тоа Аријан Ибраим од Демократска партија на Турците.
Во Маврово и Ростуше, пак, има двајца кандидати и тоа Онер Јакупоски, поддржан од Коалиција Твоја Македонија предводена од ВМРО - ДПМНЕ и Анес Ахмети, кандидат на СДСМ.
Избирачкиот список за повтореното гласање е веќе заклучен. Во Гостивар во Избирачкиот список се запишани 82.870 граѓани со право на глас. Во Избирачкиот список за Маврово Ростуше се запишани 10 575 гласачи, за Врапчиште запишани се 27 279 граѓани со право на глас. Бројот на гласачи во Центар Жупа запишани во Избирачкиот список се 7 562 лица.
Според информациите од ДИК, нема никаков интерес за набљудување на повторените избори. До денеска нема пријавено ниту еден набљудувач.
Во Регистарот за медиуми за платено политичко рекламирање пријавени се 32 интернет портали, 13 регионални и национални телевизии и пет радиостаници.
За да се избере градоначалник потребно е за еден од кандидатите да гласаат повеќе половината од излезените избирачи.
Согласно членовите 132, 132а и 133 од Изборниот законик на повторените избори не е потребна излезност од една третина на гласачите туку за да се избере градоначалник треба за еден од кандидатите да гласаат повеќе од половината од излезените избирачи, вклучувајќи ја и Центар Жупа каде што има само еден кандидат.
Изборите за градоначалник во овие четири општини се повторуваат бидејќи на Локалните избори 2025 таму немаше доволен број граѓани излезени на гласање.
Според податоците од Државната изборна комисија (ДИК), во овие општини во првиот круг на 19 октомври не беше постигната законската излезност од најмалку една третина (33,33 проценти) од запишаните гласачи, што е услов за изборите да се сметаат за успешни.
Во Гостивар одѕивот беше 33,31 процент, во Врапчиште – 25,18 проценти, во Маврово и Ростуше – 30,31 процент и во Центар Жупа – 21,49 проценти.
Трамп ги повлекува САД од десетици меѓународни организации
Претседателот на Соединетите Американски Држави, Доналд Трамп, објави дека земјата ќе се повлече од 66 меѓународни тела или тела на Обединетите нации (ОН), тврдејќи дека тие „дејствуваат спротивно на интересите на Соединетите Американски Држави“.
Во меморандум до високи претставници на американската администрација, Трамп наведе 35 организации кои не се членки на Обединетите нации и 31 субјект на ОН.
„За субјектите на Обединетите нации, повлекувањето значи прекин на учеството или финансирањето на тие субјекти во обем дозволен со закон“, се вели во меморандумот.
Трамп објави дека САД се повлекуваат од Меѓународниот резидуален механизам на ОН за кривични трибунали. Судот е наследник на Хашкиот трибунал, кој ги гонеше воените злосторства во поранешна Југославија. Соопштено е дека САД се повлекуваат и од Венецијанската комисија на Советот на Европа.
Меѓу организациите од кои Трамп објави дека се повлекува се клучниот договор на ОН за климата и телото кое промовира родова еднаквост и јакнење на жените.
Државниот секретар на САД, Марко Рубио, ги нарече организациите од кои САД се повлекуваат „антиамерикански, бескорисни или расипнички“.
„Нема да продолжиме да трошиме ресурси, дипломатски капитал и легитимитетот што доаѓа од нашето учество во институции кои се ирелевантни за нас или се во конфликт со нашите интереси“, рече Рубио по одлуката на Трамп.
Одлуката за повлекување, како што е наведено во меморандумот на Трамп, е донесена по преглед на меѓународните организации, конвенции и договори на кои Соединетите Американски Држави им обезбедуваат финансиска или друга поддршка.
Ревизијата, како што е наведено, е во тек.
Реакции на одлуката на Трамп
Меѓу организациите од кои Трамп го објави своето повлекување е Рамковната конвенција на Обединетите нации за климатски промени (УНФЦЦЦ) - опишана од многумина како „основниот“ договор за климата и основачкиот документ на Парискиот договор за климата од 2015 година.
Европската унија изрази жалење поради одлуката на САД да се повлече од Рамковсната конвенција.
„УНФЦЦЦ е камен-темелник на глобалната климатска акција. Таа ги здружува земјите за да ги поддржат климатските политики, да ги намалат емисиите, да се прилагодат на климатските промени и да го следат напредокот“, напиша европскиот комесар за клима Вопке Хоекстра на социјалните медиуми.
„Одлуката на најголемата економија во светот и вториот најголем емитер да се повлече од овој договор е жална и несреќна“, додаде тој.
Соединетите Американски Држави го прескокнаа годишниот самит на ОН за климата минатата година за прв пат по три децении.
„Соединетите Американски Држави би биле првата земја што ќе се повлече од УНФЦЦЦ“, рече Маниш Бапна, директор на Советот за одбрана на природните ресурси, како што објави Ројтерс.
„Секоја друга нација е членка, делумно затоа што признава дека дури и надвор од моралниот императив за справување со климатските промени, место на масата во овие преговори претставува можност за обликување на целокупната економска политика и можности“, рече Бапна.
Поранешниот претседател на Уставниот суд на Косово, Енвер Хасани, кој е моментално професор по право и меѓународни односи на Универзитетот во Приштина, во интервју за РСЕ вели дека повлекувањето на САД од Венецијанската комисија, каде што не беа член, туку само набљудувач, ќе ја намали тежината и важноста на мислењата на оваа институција во Западен Балкан.
„Едно од влијанијата од присуството на САД во Венецијанската комисија е врз балканските земји. Не постои устав или системски закон што е издаден во овие земји, а не го поминал експертскиот филтер на Венецијанската комисија. САД, поради своето големо политичко влијание во балканските земји, служеа како еден вид сенка гарант за спроведување на мислите и мислењата на Венецијанската комисија. До овој момент за кој зборуваме, не се памети дека некоја од балканските земји не ги спровела верно мислите и проценките на Венецијанската комисија“, вели Хасани.
САД, исто така, ќе ја напуштат UN Women, тело кое работи на родовата еднаквост и јакнење на жените, и Фондот за население на ОН (УНФПА) - агенција на меѓународното тело фокусирана на планирање на семејството, како и на здравјето на мајките и децата во повеќе од 150 земји.
САД го намалија финансирањето на УНФПА минатата година.
Други субјекти на списокот на САД се Конференцијата на ОН за трговија и развој, Меѓународниот енергетски форум, Регистарот на конвенционално оружје на ОН и Комисијата за градење мир на ОН.
Трамп продолжува да го намалува финансирањето на агенциите на ОН
Потегот на Трамп е резултат на неговите долгогодишни резерви во врска со мултилатералните институции, особено ОН, потсетува Ројтерс.
Тој постојано ја доведува во прашање ефикасноста, трошоците и одговорноста на меѓународните тела, тврдејќи дека тие често не им служат на интересите на САД.
Од почетокот на неговиот втор мандат пред една година, Трамп се обидува да го намали финансирањето на САД за ОН.
Тој го прекина ангажманот на САД со Советот за човекови права на ОН, го продолжи прекинот на финансирањето за палестинската агенција за помош УНРВА и ја напушти културната агенција на ОН, УНЕСКО.
Тој, исто така, објави планови за напуштање на Светската здравствена организација и Парискиот договор за климата.
Обилните дождови предизвикаа поплави, евакуација на граѓани и тешкотии во сообраќајот
Центарот за управување со кризи информира дека обилните врнежи од дожд што ја зафатија земјата во текот на последните два дена предизвикаа поплави, излевање на реки и потешкотии во сообраќајот поради одрони и свлечишта на дел од патиштата.
Најголеми проблеми се регистрирани во Тетовско-Гостиварскиот, Охридско-Кичевскиот и Битолско-Преспанскиот регион, каде службите за итно дејствување веќе интервенираат.
Во Кичево, околу 100 лица се евакуирани поради поплави на улицата „Прилепска“, каде се поплавени повеќе станбени објекти, а евакуираните се сместени во спортската сала „Христо Узунов“ со обезбедена храна, вода и основни потреби.
Во оваа општина дополнително се регистрирани излевања на Зајашка река во реонот над стадионот „Влазрими“ и новото училиште „Санде Штерјоски“, како и на реката Треска, со поплави на земјоделско земјиште во околните села. На терен интервенирале екипи на Црвениот крст, Дирекцијата за заштита и спасување, Регионалниот центар за управување со кризи, Територијалната противпожарна единица, ЈП Комуналец и Општина Кичево.
Во тетовскиот и гостиварскиот регион, локалниот пат меѓу селата Форино и Тумчевиште е тешко прооден, забележано е излевање на Лакавичка река во селото Мало Турчане и на Сушечка река во Горна Бањица. Надлежните институции и службите за итно дејствување ја следат состојбата на терен.
Во Охрид се поплавени подруми, гаражи и дворови на повеќе локации, а реката Далјан е излеана од коритото, при што се поплавени голем број куќи. Локалната самоуправа и Кризниот штаб постапуваат по пријавите, а службите за итно дејствување се организирани и се на терен.
Во Битолскиот и Преспанскиот регион, врнежите предизвикале зголемување на водостојот и излевање на повеќе водотеци, при што се поплавени голем број куќи и дворни места. За утврдување на приоритетите и координација на активностите, Кризниот штаб на Општина Битола закажал состанок во 9 часот.
Врнежите продолжуваат во дел од градовите во државата, а состојбата на теренот и водостоите на реките се следат континуирано од надлежните институции.
Нова дводневна блокада на грчките земјоделци на граничните премини „Богородица“ и „Меџитлија“
Од 10 часот по македонско време (11 часот по локално грчко време), грчките земјоделци ќе го затворат граничниот премин „Ники“ - односно „Меџитлија“ кон Северна Македонија.
Еден час подоцна, во 12 часот, ќе се блокира и преминот „Евзони“ - „Богородица“ од македонска страна (кај Гевгелија). Ова е дел од 48-часовната акција на блокади, во која ќе бидат блокирани целата национална патна мрежа, споредните патишта, клучните сообраќајни правци во Грција, како и граничните премини.
Блокадата со трактори на „Евзони“ започна на 1 декември, вчера се зајакна со возила од четири околни места. Според информациите на државната агенција МИА, земјоделците од 12 часот денеска ќе го блокираат сообраќајот за сите возила на премините кон Грција – траењето сè уште е непознато, бидејќи одлуките ги носат на лице место и во последен момент.
Слична е ситуацијата и на „Ники“, каде што блокадата ќе започне еден час порано и ќе се однесува на камиони, автомобили и автобуси.
Единствено на граничниот премин Дојран сообраќајот се одвива непречено, со оглед на тоа што таму не се поставени блокади.
Затворени ќе бидат и граничните премини кон Бугарија, како и Какавија кон Албанија.
Во другите делови на Грција, блокади се планирани на автопатот Солун-Атина, на автопатот Егнатија, на автопатиштата на Пелопонез, како и автопатот во западна Грција.
Со блокадите на различни локации, Грција во следните 48 часа ќе биде поделена на два дела, со оглед на тоа што невозможно е да се стигне од Солун до Атина поради затворањето, не само на автопатиштата, туку и на споредните патишта.
Одлуката за 48-часовната блокада беше донесена на масовниот состанок одржан во неделата во Малгара во близина на Солун, кога претставниците на земјоделците одлучија радикализација на активностите, веднаш по празникот Водици што во Грција е на 6 јануари.
Од друга страна, грчката Влада вчера детално ги објасни мерките за поддршка на земјоделците. Вицепремиерот Костис Хаѕидакис уште еднаш посочи дека од 27 барања на земјоделците, 16 се исполнети или се третираат позитивно, четири се разгледуваат, додека пак седум се или вон буџетската или вон европската рамка и повтори дека секогаш се отворени за дијалог со земјоделците.
Дел од мерките предвидуваат намалување на цената на струјата на 8,5 центи за киловатчас до 2028 година, поврат на посебниот данок на потрошувачка на нафта, 100 отсто покриеност на обесштетувањето при елементарни непогоди, специјален баркод за потеклото на производите.
Со оглед на тоа што станува збор за познати мерки, земјоделците изразија незадоволство од она што вчера го соопшти Владата и одлучија да продолжат со планираната 48-часовна блокада.
Според грчките медиуми, доколку земјоделците не ги запрат протестите и блокадите, Владата е подготвена да го спроведе „Планот Б“, што предвидува административни казни за оние кои продолжуваат со затворање на патиштата.
Протестите на земјоделците траат веќе 40 дена, со оглед на тоа што започнаа на 30 ноември.
Агент на имиграционата служба на САД уби жена во Минеаполис
Агент на американската Служба за имиграција и царина (ИЦЕ) уби 37-годишна жена во Минеаполис, предизвикувајќи масовни демонстрации во американскиот град, објавија американските медиуми.
Федералните власти тврдат дека жената се обидела да ги прегази агентите со автомобил додека тие приведувале нелегални имигранти, но градоначалникот на Минеаполис го оспорува ова и бара ИЦЕ да го напушти градот, објавуваат седум светски агенции.
Асошиетед прес известува дека голема толпа се собрала на местото на смртта на жената и дека локалните и федералните службеници биле гаѓани со разни предмети.
Би-Би-Си известува дека Министерството за внатрешна безбедност соопштило дека жената, Рене Никол Гуд (37), била демонстрантка која се обидела да ги прегази агентите со автомобил.
„Агентот неодговорно употребил сила, што резултирало со смрт на едно лице“, изјавил градоначалникот на Минеаполис, Џејкоб Фреј.
Портпаролката на Министерството за внатрешна безбедност, Триша Меклафлин, изјави дека пукањето се случило во станбена област во Минеаполис и дека го започнал агент на Службата.
Министерството претходно соопшти дека започнало операција со 2.000 лица во Минеаполис и соседниот Сент Пол, насочена и кон сомалиските имигранти осомничени за масовна измама со фондови за социјална помош. Министерството подоцна соопшти дека извршило стотици апсења.
Снимките објавени на социјалните медиуми наводно го покажуваат моментот на пукањето, кое се случило околу 10:25 часот по локално време во среда, 6 јануари.
Според Би-Би-Си, на снимката се гледа возило како ја блокира улицата додека група демонстранти стојат на тротоарот со полициски автомобили во близина. Агентите се приближуваат до возилото, му наредуваат на возачот да излезе, едниот ја повлекува рачката на вратата, додека другиот стои пред автомобилот. Не е јасно дали возилото го удрил, но може да се види како агентот отвора оган додека возилото се обидува да се движи. Се слушаат три истрели, а возилото ја губи контролата и удира во паркиран автомобил, објавува Би-Би-Си.
На социјалната мрежа Truth, американскиот претседател Доналд Трамп напиша дека агентот на Службата бил „брутално прегазен и чудо е што е жив“, додавајќи дека се опоравува во болница.
Шефот на полицијата во Минеаполис, Брајан О’Хара, рече дека возачот ја блокирал улицата на Портланд Авенија и дека кога федерален агент ѝ се приближил, таа почнала да си оди.
Министерката за внатрешна безбедност, Кристи Ноем, рече дека жената „ги следела и ги попречувала агентите во текот на целиот ден и се обидела да го искористи возилото како оружје во чин на домашен тероризам“.
Агентот, рече таа, пукал во самоодбрана и бил повреден во тој процес.
Сепак, Градскиот совет на Минеаполис тврди дека Гуд „се грижела за своите соседи кога била убиена“.
„Агентите на Службата прават хаос во нашиот град и оваа агенција мора веднаш да го напушти градот и државата Минесота“, рече градоначалникот на Минеаполис, Џејкоб Фреј.
Министерството за внатрешна безбедност на САД соопшти дека насилните демонстранти користеле возило управувано од жена како оружје за да ги прегазат агентите, објави Си-Ен-Ен.
„Полицаецот на Службата за имиграција и царина, плашејќи се за својот живот и животите на неговите колеги и јавната безбедност, пукал во самоодбрана“, се вели во соопштението на одделот.
Гувернерот на Минесота, Тим Волц, рече: „Не верувајте во пропагандата“ и вети брза и непристрасна истрага.
Градоначалникот на Минеаполис, Фреј, ги отфрли тврдењата за самоодбрана на прес-конференција.
„Го видов снимките. Агентите на ИЦЕ во овој случај буквално убиваат луѓе и се обидуваат да го претстават како чин на самоодбрана. Тука, агентот употребил неодговорна сила што резултирала со убиство на некого“, рече Џејкоб Фреј.
ФБИ објави истрага за инцидентот, додека Службата за имиграција и царина продолжува со операциите во градот.
Убиството на жена во Минеаполис е драматична ескалација во масовното ограничување на мигрантите под администрацијата на Трамп.
На демонстрациите во Минеаполис им претходеа слични протести во Лос Анџелес и Чикаго.
Асошиетед прес истакнува дека инцидентот се случил во сиромашен дел од Минеаполис, недалеку од местото каде што полицијата го уби Џорџ Флојд, Афроамериканец осомничен за користење фалсификувана банкнота од 20 долари во продавница, во 2020 година, кога група полицајци го совладаа и се обидоа да го уапсат. Убиството предизвика еден од најголемите протести за расна правда во Соединетите Американски Држави.
Полицискиот службеник Дерек Шовин клекнал на вратот на Флојд повеќе од девет минути додека Флојд бил врзан со лисици и прикован на тротоарот. И покрај тоа што Флојд рекол „Не можам да дишам!“ 27 пати, Шовин продолжил да врши притисок дури и откако Флојд повеќе немал пулс.
Сите четворица полицајци вклучени во убиството беа отпуштени и осудени, Шовин на 22,5 години во затвор во Минесота и 21 година во федерален затвор, обете казни требаше да се издржат истовремено.
Другите тројца полицајци беа осудени на повеќе од шест години затвор секој. Градот Минеаполис му исплати на семејството на Флојд 27 милиони долари отштета во 2021 година.
Местото на убиството, раскрсница наречена „Плоштад Џорџ Флојд“, е место каде што има подигнат споменик на тупаницата и чести протести.
Поплавени домови во Охридско и Кичевско, одрони и свлечишта по силниот дожд
По обилните дождови во делови од земјата се пријавени поплави и одрони на патиштата.
Поплави се пријавени во Кичево, каде се евакуираат жители од повеќе станбени објекти на улицата „Прилепска“ и во Охрид, велат од Центарот за управување со кризи (ЦУК).
„Во тек е евакуација на жители, а на терен се екипи на Општина Кичево, ДЗС, Црвен крст, ЈКП „Комуналец“ и други надлежни служби“, велат од ЦУК.
Во Охрид се пријавени поплавени подруми, гаражи и дворови на повеќе локации. За состојбата се известени локалната самоуправа и Кризниот штаб на Општина Охрид, кои, како што велат, постапуваат по пристигнатите пријави.
Во Битола обилните врнежи од дожд кои предизвикаа поплавување на улици низ градот битолската „Нискоградба“ и другите јавни претпријатија започнаа акција за санирање на состојбата.
Дополнително пријавени се одрони на патните правци Гостивар–Стража и Тетово–Бањиче, при што сообраќајот се одвива со повремени отежнувања и на патниот правец с. Татеши – с. Мислодежда - Струшко.
„Се апелира до граѓаните да не патуваат по делницата Тетово- Бањиче додека не се стабилизира состојбата. Општинските екипи се на терен и ја следат ситуацијата“, наведуваат од ЦУК.
По пријави преку бројот за итни случаи 112, евидентирани се излевања на реката Вардар во с. Балин Дол, Лукавичка Река во с. Мало Турчане и Сушичка Река во с. Горно Бањице. Поплавено е земјоделско земјиште и дел од дворови.
Поради зголемен водостој од поројните дождови ХЕЦ Маврово презема мерки за намалување на производството на електрична енергија.
Во Општина Боговиње поради излевање на вода надвор од постоечки канали, поплавено е обработливо земјиште.
Покрај преспанското селото Сирхан, е саниран одрон, додека во с. Дрмени поплавени се два двора, известуваат од ЦУК.
Врнежите продолжуваат, а состојбата на теренот и водостоите на реките се следат континуирано од надлежните институции.
ЕУ подели 40 илјади билети за бесплатно патување со воз низ Европа
Европската комисија подели околу 40.000 билети за бесплатно патување со воз низ Европа на млади луѓе кои лани наполнија 18 години. Според соопштението, поводот за делењето на бесплатни билети за патување со воз е одбележување на 40-годишнината од постоењето на Шенген зоната.
Добитниците на билетите можат со нив да патуваат низ Европа во временска рамка од 30 дена. Можниот период на патување се протега од март 2026 до мај 2027 година.
Покрај тоа, постои картичка за попуст за користење на друг јавен превоз, како и културни, сместувачки и други понуди во 36 европски земји.
Програмата започна во 2018 година и доделува илјадници билети на млади луѓе двапати годишно.
Трамп се сомнева дека „НАТО ќе биде тука за САД“ доколку е потребно
„Ние секогаш ќе бидеме тука за НАТО, дури и ако тие не бидат тука за нас“, напиша американскиот претседател Доналд Трамп на својата платформа Truth Social, по објавата на Белата Куќа дека се разгледуваат „низа опции“ за преземање на Гренланд, вклучително и користење на војската.
Трамп, чии закани за преземање на Гренланд од членката на НАТО, Данска, ја вознемирија трансатлантската алијанса, изјави на 7 јануари дека се сомнева оти сојузниците „ќе бидат тука за САД ако навистина им се потребни“.
Тој во својот пост, повтори дека многу земји членки на Алијансата до неодамна не ги исполнувале обврските за воени трошоци сè додека тој не се вмешал.
„САД, глупаво, плаќаа за нив! Јас, со почит, ги доведов до 5% од БДП-то, И ТИЕ ПЛАTИЈА, веднаш“, напиша тој.
Сепак, лидерот на САД додаде дека земјите членки на НАТО се како што вели, негови пријатели. Тој додаде дека Русија и Кина „немаат никаква страв од НАТО“ без САД како дел од алијансата.
Намерата на Трамп за минерално богатата, самоуправувана данска територија Гренланд предизвика аларм кај европските членки на НАТО, кои ваквиот потег го гледаат како егзистенцијална закана за алијансата.
Данската премиерка Мете Фредериксен на 5 јануари изјави дека нема да прифатат ситуација во која Данска и Гренданд ќе бидат загрозени .
„Ако САД одлучат воено да нападнат друга земја од НАТО, тогаш сè запира,“додаде таа повикувајќи се на вклучувањето на Гренланд во НАТО како територија на Данска.
Сегашниот фокус врз Гренланд е само најновото оживување на повеќе од 150-годишната амбиција на Вашингтон да ја преземе територијата. Предлозите САД да го купат Гренланд датираат од 1867 година, кога оваа идеја за прв пат сериозно ја разгледал Вашингтон.
Данска прогласи суверенитет над Гренланд во 1921 година и спроведе трговски монопол со островот. За време на Втората светска војна, Данска беше нападната од нацистичка Германија, оставајќи ја данската територија на Гренланд отворена за германско преземање.
Американските сили ја окупираа територијата, обезбедувајќи го нејзиниот вреден рудник Криолит. Соединетите држави го вратија Гренланд под контрола на Данска по војната, но не ја повлекоа својата војска.
Во 1951 година, двете земји потпишаа договор со кој на Вашингтон и на новоформираната воена алијанса на НАТО му дозволија „да ја подобрат и генерално да ја прилагодат областа за воена употреба“.
Мултимедија
Најпосетени
Што треба да знаете