Достапни линкови

По една недела војна, Израел гледа напредок, но и долг пат пред себе

Уништена станбена зграда во Тел Авив, Израел, по напад со балистичка ракета претходно оваа недела.
Уништена станбена зграда во Тел Авив, Израел, по напад со балистичка ракета претходно оваа недела.

По драматичната недела воздушни напади врз Иран, каков е ставот од Тел Авив за напредокот на војната и што ќе се случи потоа?

ТЕЛ АВИВ – Скриени во мала улица во централниот дел на градот, урнатините од војната се изненадување. На блиските улици, хипстерите ги полнат отворените кафулиња, тротоарите се преполни со лајм-скутери, а децата си играат во парковите. Но, ако промените агол ќе видите поцрнети ѕидови, скршени прозорци и уништени автомобили.

Ова е речиси единственото место во Тел Авив кое ги носи лузните од војната, по иранскиот напад во првата ноќ од конфликтот. Како такво, тоа сведочи за деструктивната моќ на балистичките ракети на Техеран. Но, недостатокот на други такви места ја нагласува способноста на Израел да ги собори.

Тоа е аспект од војната досега што има длабоко влијание врз тоа како Израел пристапува кон она што следи.

„Израелската гледна точка е дека работите се враќаат во нормала тука, повеќе или помалку. Имаме само неколку сирени на ден. Мислам, навикнати сме на тоа. Можеме да го толерираме“, изјави поранешната пратеничка Ксенија Светлова за РФЕ/РЛ.

Импликацијата? За Израел, долгата игра е лесен избор.

„Иранците во моментов имаат малку балистички ракети и особено лансери, но сепак имаат беспилотни летала. Беспилотните летала не можат многу да му наштетат на Израел. Знаеме како да ги пресретнеме“, рече Светлова, сега извршен директор на невладината организација наречена ROPES - Регионална организација за мир, економија и безбедност.

Навистина постои атмосфера на рутина, а не на тревога, додека луѓето тука се упатуваат кон подземните засолништа секогаш кога ќе се огласат предупредувања на нивните телефонски апликации.

Капацитетот на Израел да пресретнува дојдовни беспилотни летала и ракети е мерлив според бројот на цивилни жртви, со 12 жртви по една недела конфликт. Во меѓувреме, израелските и американските сили го обезглавија иранското раководство и се чини дека масовно ги намалија воените капацитети на Техеран.

„Ги напаѓаме непријателот, неговото раководство, неговиот угнетувачки режим и различни цели“, рече израелскиот премиер Бенјамин Нетанјаху на 6 март, додека беше во посета на Бершеба, каде што околу 20 лица беа повредени во ирански напад претходно оваа недела.

Оживеаниот тон во неговите забелешки за напредокот на војната се совпаѓаше со иконографијата на решителност што ги исполнува улиците овде: израелски и американски знамиња може да се видат насекаде, како и билборди со рикачки лав - военото кодно име на оваа земја за операцијата наречена Епски бес од Вашингтон.

Нетанјаху долго време повикува на промена на режимот во Иран, како и на уништување на неговите нуклеарни и ракетни програми. Тој рече дека целта на оваа операција е „целосно да се уништи режимот на терор“.

Анкетите на јавното мислење покажуваат дека Израелците во огромно мнозинство ја поддржуваат војната. Долгогодишните критичари на Нетанјаху исто така го поддржуваат тоа.

Ветеранот од опозицијата, Авигдор Либерман, изјави за РСЕ/РЛ дека војната оди „многу добро“, но дека „конечниот резултат“ е клучното прашање. Ова, рече тој, мора да биде „соборување на овој режим“.

Либерман, кој во текот на годините беше министер за одбрана, надворешни работи и финансии во различни влади, рече дека е уверен дека ова може да се постигне, но не објасни како.

„Најлошиот случај“ би бил Иран да потоне во „хаос“, рече тој.

„Навистина е огромно прашање бидејќи она што го видовме во Либија, Ирак, Сирија, е вистински превирања. Но, од сите алтернативи... најлошата алтернатива е ако [свештеничките власти] продолжат да владеат со Иран“, рече тој.

Но, резервниот генерал-мајор Јаков Амидрор, поранешен советник за национална безбедност на Нетанјаху, кој се судри со него околу политиката за Западниот Брег, посочи дека разговорите за промена на режимот можеби не се сериозни.

„Целта на војната е многу силен договор“ меѓу Израел и САД, изјави тој на настан што оваа недела го одржа Ерусалимскиот институт за стратегија и безбедност (JSIS).

„Прво, целосно да се елиминира секоја способност што е поврзана или со ракетите или со нуклеарниот проект. Секој човек што бил таму, секоја зграда што била поврзана, секое место што било поврзано, секоја способност што е потребна, сè треба да биде целосно уништено. Мислам дека двете страни разбираат дека промената на режимот е нешто што не може да се гарантира“, рече тој.

Со оглед на ова, додаде тој, главната цел беше едноставно да се предизвика што е можно поголема штета.

„Она што треба да се обезбеди со операцијата, со војната, е дека секој режим, овој или оној, ќе биде многу, многу слаб“, рече Амидрор.

Израелската влада, исто така, не објасни детално како може да се постигне промена на режимот. Во последните денови имаше шпекулации за преминување на границата од страна на ирачката курдска милиција и предизвикување на востание.

Светлова, која како пратеник во Кнесетот беше тесно вклучена во односите со курдските групи, рече дека тие ќе бидат „скептични“ кон идејата, барем на краток рок.

Што нè враќа на долгата игра. На 6 март, американскиот претседател Доналд Трамп даде временска рамка од четири до шест недели за да се постигне „безусловно предавање“ на Иран.

Израелската влада се надева „дека војната, пред сè, ќе трае доволно долго“ за доволно да ги деградира одбранбените и безбедносните способности на Иран, рече Светлова.

„На крајот на краиштата, можеби ќе има почеток на граѓанска војна во Иран, меѓу различните малцински милиции, силите на Басиџ [милицијата], секако, ИРГК (Исламската револуционерна гарда), иранските протести ќе продолжат, а потоа режимот ќе мора да се бори на многу фронтови, а не само на еден. Мислам дека тоа е надежта.“

XS
SM
MD
LG