На 6 јануари американскиот претседател во заминување Доналд Трамп се обрати на митингот на поддржувачи во Вашингтон и ги повтори неоснованите тврдења дека ги загубил изборите во ноември поради широко распространета измама.
„Сите ние овде денес не сакаме да ја видиме нашата изборна победа украдена од охрабрените радикални леви демократи, што тие го прават, и украдени од медиумите за лажни вести. Тоа е она што тие го направија и она што го прават. Никогаш нема да се откажеме, никогаш нема да се откажеме“.
Американец обвинет за насилниот упад во Капитолот бара азил во Белорусија
Трамп ги повика своите следбеници да маршираат до Капитол, каде што Конгресот се собра за да ја потврди изборната победа на Џо Бајден. Толпите ги пробија безбедносните бариери и влегоа во зградата. Во хаосот загинаа неколку луѓе, а многу беа повредени, меѓу кои и десетици полицајци.
На 17 јануари полицијата го уапси истакнатиот критичар на Кремљ Алексеј Навални при пристигнувањето на аеродромот во Москва. Тој се враќаше во Русија од Германија, каде што се опорави по речиси фаталното труење за кое го обвини Кремљ. По приведувањето, Навални ги повика своите приврзаници на протести. „Ве повикувам: не молчете, излезете на улица. Никој нема да нѐ заштити освен нас самите. Но, ние сме толку многу што ако сакаме да постигнеме нешто, ќе го постигнеме“.
Во следните недели полицијата уапси илјадници луѓе ширум Русија во серија протести за поддршка на Навални. На 2 февруари, судот му нареди да одлежи 2 и пол години затвор за прекршување на условите за условно ослободување од претходно апсење.
Можни „вооружени протести“ пред инаугурацијата на Бајден
На 20 јануари, по неуспешната правна битка за оспорување на неговата изборна загуба, Доналд Трамп ја напушти Белата куќа неколку часа пред Џо Бајден да положи заклетва како нов претседател на САД. Во кршење на традицијата, претседателот во заминување не присуствуваше на инаугурацијата на неговиот наследник. Непосредно пред Бајден да положи заклетва, неговата кандидатка Камала Харис положи заклетва, со што стана првата обоена жена на функцијата потпретседател.
2021 година низ фотографии
На 13 февруари Сенатот на САД гласаше за ослободување на поранешниот претседател Доналд Трамп, откако Претставничкиот дом предводен од демократите го отповика за неговата улога во поттикнувањето на нападот на толпата на Капитол на 6 јануари.
Импичментот во Домот е сличен на кривичното обвинение. Трамп беше отповикан и претходно, во 2019 година, за злоупотреба на моќта и опструкција на Конгресот. Тој е првиот американски претседател кој е двапати отповикуван и првиот на кој му се суди за импичмент откако ја напушти функцијата.
На 18 февруари вселенското летало на НАСА Perseverance успешно слета на кратер на Марс именуван по босанскиот град Језеро по седуммесечно патување од Земјата. Роверот Perseverance со шест тркала е деветтото вселенско летало кое успешно слета на Марс, сите од САД. НАСА се здружува со Европската вселенска агенција за да врати примероци од карпи кои би можеле да помогнат да се открие дали некогаш постоел живот на планетата.
На 23 март - товарниот брод долг 400 метри, Ever Given, се заглави дијагонално во јужниот дел на Суецкиот канал, блокирајќи го еден од најпрометните водни патишта во светот.
По блокадата на Суецкиот канал, Русија го нуди Арктикот
Инцидентот запре стотици бродови што се движеа низ каналот, дополнително нарушувајќи ја глобалната бродска мрежа веќе затегната од пандемијата на коронавирус. Багери и реморкери успеаја да го ослободат бродот по шестдневен напор.
На 14 април американскиот претседател Џо Бајден ја објави својата одлука да ги повлече сите американски војници од Авганистан до 11 септември. „Сега сум четвртиот претседател на Соединетите држави кој претседава додека американските војници во Авганистан. Двајца републиканци. Двајца демократи. Оваа одговорност нема да ја префрлам на петти претседател. По тесно консултација со нашите сојузници и партнери, со нашите воени лидери и разузнавачки персонал, со нашите дипломати и нашите експерти за развој, со Конгресот и потпретседателот, како и со многу други ширум светот, заклучив дека е време да се стави крај на најдолгата војна на Америка. Време е за Американците војниците да се вратат дома“, рече Бајден.
Објавата уследи по претходен договор за целосно повлекување на американската војска меѓу администрацијата на Трамп и талибанците. Бајден рече дека повлекувањето на преостанатите 2.500 американски војници во Авганистан ќе започне на 1 мај. Тој вети континуирана поддршка за авганистанската влада, но не и воена поддршка.
Израелскиот премиер во ОН: Иран е закана за светската безбедност
Истиот ден 14 април иранските лидери го обвинија Израел дека играл улога во инцидентот што ја прекина струјата во нуклеарната постројка Натанц два дена претходно. Израел ниту потврди ниту негираше вмешаност, но повеќе израелски медиуми цитираа разузнавачки извори кои велат дека шпионската служба Мосад извршила успешна саботажа на локацијата Натанц.
Како одговор на инцидентот, Иран најави дека ќе започне со збогатување ураниум до 60 проценти чистота, највисоко ниво до сега. Таа одлука се закануваше да ги поткопа разговорите меѓу Техеран и светските сили да го оживеат нуклеарниот договор од 2015 година, кој ги ограничи нуклеарните активности на Иран.
Во почетокот на мај тензиите меѓу Израел и исламистичката група Хамас прераснаа во најтешките борби во регионот во последните години. Израелската полиција се судри со Палестинците пред џамијата Ал Акса на 7 мај, додека демонстрантите го изразија својот гнев поради ограничувањата на нивното движење и заканите за иселување на палестинските семејства.
На 10 мај, Хамас, кој ја контролира Газа, лансираше ракети кон Ерусалим и неговите предградија. Израел возврати на Газа со низа воздушни напади. Стотици Палестинци и најмалку десетина Израелци беа убиени пред да стапи на сила примирјето на 21 мај.
На 10 мај Светската здравствена организација идентификуваше високо заразен вид на ковид-19 во Индија како „варијанта на загриженост“. Наречен „Делта“ варијанта, тој стана доминантен вид на вирусот ширум светот до средината на јули, предизвикувајќи нови скокови на инфекции.
Светската здравствена организација предупреди дека се очекуваат нови варијанти. „Ќе продолжиме да гледаме варијанти кои се појавуваат, ќе продолжиме да гледаме варијанти загрижувачки ширум светот и мораме да направиме сѐ што можеме за навистина да го ограничиме ширењето: да ги ограничиме инфекциите и да ги намалиме тешките болести и смртните случаи со алатки што ги имаме при рака“, изјави Марија Ван Керкове, од СЗО
На 23 мај Белорусија го приземји комерцијалниот лет на Рајанер од Грција за Литванија додека летал низ белорускиот воздушен простор, наведувајќи ја заканата за бомба која се покажала како лажна. Кога авионот слета во Минск, белоруските власти уапсија двајца патници, опозицискиот блогер Раман Пратасевич и неговата девојка Софија Сапега.
Немало закана за бомба во авионот на Рајанер кој принудно слета во Минск, утврди истрагата
„Се викам Раман Пратасевич. Вчера бев приведен на националниот аеродром во Минск. Сега сум во притворниот центар во Минск бр. 1. Можам да кажам дека немам никакви здравствени проблеми. Полицајците со мене се однесуваат соодветно и во согласност со законот. Исто така, сега продолжувам да соработувам со истрагата и дадов признание за организирање масовни протести во Минск“, изјави подоцна Пратасвич.
Западните влади и белоруските опозициски групи го осудија Минск поради апсењото. Пратасевич се соочува со обвиненија дека стои зад протестите што следеа по спорните претседателски избори во август 2020 година, дело казниво до 15 години затвор. Тој и Сапега остануваат во домашен притвор.
Најдоброто од фотографите на РСЕ во 2021
На 18 јуни тврдокорниот Ебрахим Раиси победи на претседателските избори во Иран со речиси 62 отсто од гласовите. Официјалната излезност беше помала од 49 отсто, што е најниско за кое било претседателско гласање од Исламската револуција во 1979 година.
Кој е Ебрахим Раиси, новиот претседател на Иран
Раиси беше еден од судиите во 1988 година кој надгледуваше серија судења во кои беа егзекутирани илјадници политички затвореници. Организациите за човекови права велат дека тој е виновен за злосторства против човештвото, а САД го ставија под санкции.
На 11 јули милијардерот Ричард Бренсон стигна до работ на вселената со ракетен авион дизајниран од неговата компанија Вирџин Галактик, станувајќи првиот човек што полета во вселената со брод изграден од нивна компанија. „За сите вас деца долу и јас некогаш бев дете со сон, гледајќи нагоре кон ѕвездите. Сега, јас сум возрасен во вселенски брод со многу други возрасни кои гледаат надолу кон нашата прекрасна, прекрасна земја. За следната генерација на сонувачи, ако можеме да го направиме ова, само замислете што можете да направите вие“, изјави Бренсон.
Неколку дена подоцна на 20 јули основачот на Амазон, Џеф Безос, најбогатиот човек на светот, направи сличен лет на брод изграден од неговиот вселенски потфат Blue Origin. И на 15 септември, брод изграден од SpaceX на Илон Маск лансираше во орбитата со милијардер и уште тројца цивили во него. Сите мисии беа промовирани како знаменитости во развојот на вселенскиот туризам, но беа критикувани и како екстравагантни акробации за публицитет во „милијардерска вселенска трка“.
На 15 јули катастрофални поплави ја зафатија западна Германија во најголемата природна катастрофа во земјата во последните децении, при што загинаа повеќе од 170 луѓе. Од силни поплави беа погодени и делови од Белгија.
Поплавите беа дел од низата екстремни временски настани во 2021 година поврзани со ефектите од климатските промени. Летни шумски пожари предизвикани од сушата и екстремни горештини имаше низ големи делови од рускиот регион Јакутија, како и делови од Јужна Европа и западниот дел на Соединетите држави.
На 23 јули Летните олимписки игри беа отворени во Токио откако беа одложени во 2020 година поради пандемијата. На навивачите од Јапонија и од странство им беше забрането учество на Игрите и беа воведени строги ограничувања во обид да се задржи ширењето на вирусот. И покрај мерките, стотици спортисти и членови на персоналот беа позитивни на тестот за време на 16-дневниот настан.
Во август американските сили почнаа да се повлекуваат од Авганистан, а талибанските бунтовници постигнаа брзи територијални придобивки во борбите со авганистанските безбедносни сили во голем дел од земјата. Милитантите ги освоија градовите Херат, Кандахар и Џалалабад пред да го заземат главниот град Кабул, практично без никакво противење.
Американските војници го напуштија Кабул
Претседателот Ашраф Гани избега во Обединетите Арапски Емирати. Абдула Абдула, претседател на Високиот совет за национално помирување во Авганистан во видео објавено на Фејсбук, тогаш изјави: „Поранешниот претседател на Авганистан го напушти Авганистан. Тој ги доведе земјата и нацијата во ваква состојба“.
Десетици илјади цивили очајни да побегнат од Авганистан се упатија кон аеродромот во Кабул за да се обидат да фатат летови надвор од земјата. Соединетите Држави и нивните сојузници помогнаа да се евакуираат странски државјани, како и илјадници Авганистанци кои работеле со странски сили или групи, но многу повеќе Авганистанци не можеа да заминат.
Последниот воздушен транспорт на американските воздухопловни сили полета од аеродромот во Кабул кратко пред полноќ на 30 август, во пресрет на крајниот рок на претседателот Џо Бајден да го заврши повлекувањето на американските трупи. Повлекувањето на последните војници го означи крајот на 20-годишната војна на САД во Авганистан. Во Вашингтон, Бајден рече дека континуираното учество во авганистанскиот конфликт не е во „витален национален интерес“ на Соединетите држави.
На 11 септември Американците ја одбележаа 20-годишнината од терористичките напади во 2001 година во кои загинаа речиси 3.000 луѓе во Њујорк, Вашингтон и Пенсилванија.
Нападите го поттикнаа 20-годишното воено учество на САД во Авганистан и „војната против тероризмот“ објавена од администрацијата на претседателот Џорџ Буш, во која беше вклучена и американската инвазија на Ирак во 2003 година.
На 20 септември на парламентарните избори во Русија, владејачката партија Единствена Русија, поддржана од Кремљ, го задржа своето мнозинство во Државната дума, долниот дом на рускиот парламент.
Имаше широко распространети обвинувања за нерегуларности во гласањето и манипулации на гласачките ливчиња, а западните влади ја осудија климата на „заплашување“ во пресрет на гласањето.
Успехот на Единствена Русија се сметаше за важен дел од напорите на претседателот Владимир Путин да ја зацврсти својата контрола на власта пред можното негово учество на претседателските избори во 2024 година.
На 1 октомври Грузиските власти го уапсија поранешниот претседател Михаил Саакашвили неколку часа откако тој се врати од егзил во пресрет на локалните избори. Тој беше осуден во отсуство на вкупно девет години затвор откако беше прогласен за виновен за злоупотреба на овластувањата во два одвоени случаи.
„Можеби ќе бидам приведен сега во Тбилиси, но ќе се борам до крај. Утре, ние -- многу луѓе -- мора да излеземе на улиците и да победиме на овие избори“, изјави Саакашвили, наведувајќи дека обвиненијата против него биле политички мотивирани. Илјадници поддржувачи присуствуваа на протестите во Тбилиси барајќи негово ослободување.
На 8 октомври Нобеловата награда за мир беше доделена на Марија Реса и Дмитриј Муратов, двајца новинари кои ја бранеа слободата на печатот во нивните матични земји Филипините и Русија. Муратов е главен уредник на истражувачкиот весник Новаја газета, еден од ретките преостанати независни медиуми во Русија, кој покрива корупција, кршење на правата и конфликтот во Украина.
По објавувањето, Муратов им оддаде почит на шестмината новинари на Новаја газета кои беа убиени. На прашањето што значи „ оваа награда за него, тој изјави: „Ќе ви дадам директен одговор на ова прашање. Оваа награда е за Ана Политковскаја, Јуриј Шчекочихин, Игор Домников, Анастасија Бабурова, Стас Маркелов, Наташа Естемирова -- нашите паднати професионалци кои ги дадоа своите животи за својата професија. Јас не сум вистинскиот корисник за оваа награда“.
На 16 ноември хуманитарната криза се продлабочи откако мигрантите кои се обидуваат да влезат во ЕУпочнаа да кампуваат со несоодветна храна и засолниште долж полската граница на Белорусија.
На границата меѓу Полска и Белорусија, очајна битка на бегалец да го спаси своето семејство
Полските власти објавија видео снимки на кои се гледа како групи мигранти на граничниот премин Кузница фрлаат камења кон полските безбедносни сили, кои одговорија со водени топови, солзавец и блескави гранати.
Западните влади го обвинуваат Минск за оркестрирање на мигрантите, Авганистанци, Ирачани, Сиријци и други преку Белорусија кон ЕУ. Официјални лица велат дека овој потег има за цел да ја поткопа стабилноста на ЕУ како одмазда за нејзините санкции против Минск.
На 26 ноември Светската здравствена организација ја назначи Omicron варијантата на ковид-19 како варијанта за загриженост. За прв пат идентификувана во Јужна Африка, се смета дека варијантата е позаразна од доминантниот вид Делта и може да има поголема веројатност да предизвика реинфекција.
Но, прелиминарните докази сугерираа дека може да предизвика поблаги симптоми од неговите претходници. Претходно во ноември, потврдениот глобален број на смртни случаи од ковид-19 надмина 5 милиони.
На 28 ноември Киргистанските опозициски партии ги отфрлија прелиминарните резултати од парламентарните избори на 28 ноември, обвинувајќи ја Централната изборна комисија за измама.
Три провладини партии излегоа како победници на изборите, но лидерите на четири опозициски партии побараа од властите да ги поништат резултатите и да распишат нови избори. На веб-страницата на комисијата се вели дека повеќе од 122.000 гласачки ливчиња -- или околу 10 отсто од сите гласачки ливчиња -- биле прогласени за неважечки. Десетици поддржувачи на опозицијата се собраа во Бишкек на 29 ноември барајќи ново гласање.
На 6 декември украинскиот претседател Володимир Зеленски ги посети војниците во регионот на Доњецк во услови на зголемени докази за трупање руска војска во близина на границите на Украина.
Украинските лидери ја обвинија Русија дека собрала десетици илјади војници како подготовка за можна офанзива, но Русија негираше дека планира да нападне и тврди дека Украина и НАТО предизвикуваат тензии. Украинската армија се бори против сепаратистите поддржани од Русија во источна Украина од 2014 година.
Новата германска влада со поддршка за С. Македонија и Албанија во ЕУ
На 8 декември пратениците во германскиот Бундестаг и дадоа долги овации на канцеларката Ангела Меркел која ја напушти функцијата. Меркел (67) се повлече од политиката по 16 години на функцијата германски канцелар. Социјалдемократот Олаф Шолц ја наследи, предводејќи ја коалицијата на левиот центар.
