Вести
Израелскиот премиер во ОН: Иран е закана за светската безбедност
Новиот израелски премиер, Нафтали Бенет, денеска упати апел до Меѓународната заедница да се спротивстави на Иран, обвинувајќи го Техеран за унапредување на развојот на нуклеарно оружје и заканувајќи се дека неговата земја ќе преземе акција сама ако светот не го стори тоа.
Во својот прв говор на Генералното собрание на ОН, Бенет не го спомена деценискиот конфликт меѓу Израел и Палестинците, туку го означи Иран како закана за светската безбедност.
"Иранската нуклеарна програма достигна пресвртница, а исто така и нашата толеранција. Зборовите не ги запираат центрифугите", рече Бенет, кој го замени долгогодишниот израелски премиер Бенјамин Нетанјаху на изборите во јуни.
Бенет го претстави Израел како „светилник во турбулентното море“ на напнатиот Блиски Исток. Неговата порака, сепак, беше слична на онаа на Нетанјаху, бидејќи тој се фокусираше на најголемиот непријател на Израел, Иран.
„Големата цел на Иран е кристално јасна за секој што сака да ги отвори очите: Иран се обидува да доминира во регионот и се стреми да го стори тоа под нуклеарна заштита“, рече израелскиот лидер.
- Иран најави дека „наскоро“ ќе продолжат преговорите за нуклеарен договор
- Обид на големите сили и Техеран за рестарт на преговорите за иранската нуклеарна програма
Тој меѓудругото го обвини Иран за вооружување, финансирање и обука на израелските непријатели низ целиот регион и додаде дека иранското мешање довело до катастрофи во Либан, Сирија и Јемен.
„Секое место што ќе го допре Иран пропаѓа“, рече израелскиот премиер, тврдејќи дека иранските активности му се закануваат на целиот свет, споменувајќи го развојот на беспилотни летала, за кои се тврди дека извршиле напади врз бродови во Персискиот Залив.
Иран ги негира ваквите обвинувања од Израел. Покрај тоа, израелските лидери тврдат дека договорот на големите сили со Иран од 2015 година не ја спречува таа земја да стане нуклеарна сила.
види ги сите денешни вести
Политички преструктурирања во најава
Нова партија, формализирање на коалиција во политички субјект, преминување пратеници, а подоцна и „освежување“ во Владата, се дел од очекуваните активности во наредниот период на македонската политичка сцена.
Албански сојуз е името на новата партија што ја формира пратеникот Зијадин Села. Тој беше дел од опозициската коалиција Европски фронт, предводена од ДУИ, но неодамна излезе од неа. Во Собранието, Села има тројца пратеници, вклучувајќи го и него.
Засега во парламентот тие се водат како пратеници на Алијанса за Албанците (АА).
„Тројцата пратеници делуваат посебно повеќе од месец дена. Откако се издвоија од Европскиот фронт се изјаснуваат како пратеници од Алијанса за Албанците. Ако имаат ново име, ние ќе ги регистрираме како такви и ќе известиме“, рече претседателот на Собранието, Африм Гаши, на брифинг со новинарите на 26 март.
Села беше претседател на Алијанса за Албанците, но откако им се разидоа патиштата со Арбен Таравари, почнаа судски спор за тоа чија е партијата. Основниот суд во Тетово на 18 март донесе одлука партиските печати да му припаднат на крилото на АА предводено од Таравари. Крилото на Села најави жалба, а тој соопшти и дека ќе формира нова партија.
„Не оставам на случајноста, јас сум ја создал таа нова политичка партија. Веќе е формирана и се вика Албански сојуз, има црвено-црни бои и нема да се откажеме од оваа работа. Идејата на Алијанса за Албанците и нејзината кауза имаат свое продолжение“, рече Села во интервју за весникот на албански јазик „Лајм“.
Кога е во прашање опозицијата, неофицијални најави има и за тоа дека наскоро еден пратеник плус ќе има СДСМ, кон кој ќе се приклучи нов пратеник од владејачкото мнозинство.
Раздвижувања кои треба и формално да донесат нова партија има и во владејачките редови. Коалицијата ВЛЕН (ВРЕДИ), откако најавуваше подолг период и преговараше каква ќе биде структурата, е во финална фаза од регистрација како политичка партија.
„Процесот на обединување на ВЛЕН сега влезе во фаза на смели и неповратни одлуки“, порачаа од коалицијата откако сите политички субјекти дел од неа, донесоа одлука за спојување во една партија.
Коалицијата ја сочинуваат четири партии од албанскиот блок – Алтернатива, Беса, Демократското движење предводено од Изет Меџити, Беса на Билал Касами, Алтернатива на чело со Беким Сали и третото крило на Алијанса за Албанците предводено до Арбен Фетаи. За спојување во еден субјект, основачко собрание новата партија се очекува да има в мај.
А, по ова се очекува и реконструкција на Владата, која досега неколкупати беше тема во македонската јавност. Со имиња се шпекулира, но официјални одлуки ќе се носат допрва.
„ВЛЕН се наоѓа во финална фаза на прераснување на една политичка партија. Тогаш органите на партијата ќе треба да решаваат за нивните претставници и во извршната и сите други власти“, рече Гаши на 26 март.
Тој беше лидер на Алтернатива – еден од четирите партнери во ВЛЕН. Но, за да ги запази прописите и да може да ја извршува претседателската позиција во Собранието, го отстапи лидерското столче во Алтернатива.
Реконструкцијата на Владата, според најавите од премиерот Христијан Мицкоски, се очекува во мај или јуни. Покрај ВМРО-ДПМНЕ и ВЛЕН, дел од неа е и ЗНАМ.
Мицкоски рече тогаш ќе се знае кој министер ќе биде сменет, а кој ќе остане, но е дециден дека нови партии во власта ќе нема.
„Како коалиција имаме исклучително коректна соработка и во моментот не гледам простор за коалициски договори и преговори со други политички субјекти, затоа што, ќе повторам, образот го чувате цел живот, а го губите само еднаш“, изјави Мицкоски на 23 март.
Реконструкцијата според најавениот тајминг, ќе дојде на половина од четиригодишниот мандат на Владата. Таа беше избрана во јуни 2024, предводена од ВМРО-ДПМНЕ кое победи на парламентарните изборите одржани во мај истата година.
Мадуро ќе се појави на суд во САД, втор пат по апсењето
Се очекува соборениот венецуелски претседател Николас Мадуро да се појави на суд по втор пат во четврток,26 март, речиси три месеци по неговото апсење од страна на американските специјални сили.
За време на првото сослушување во јануари, шеесет и тригодишниот политичар се изјасни за невин по обвиненијата што ги покренаа САД пред Федералниот суд во Њујорк, а за возврат ги обвини САД за негово киднапирање.
Сослушувањето во четврток е дел од прелиминарната постапка пред потенцијално судење. Во ноќта на 3 јануари, американските специјални сили го заробија венецуелскиот лидер и неговата сопруга во главниот град Каракас и ги доведоа двајцата во САД.
Мадуро ја водеше својата земја на авторитарен начин на чело на социјалистичка влада со години. Оттогаш двојката е во затвор. Обвиненијата што ги покренаа САД вклучуваат „тероризам со дрога“.
Американските власти тврдат дека тој ја користел својата функција за да го олесни шверцот на големи количини кокаин во САД, во сојуз со трговците со дрога и за личен профит. Неговата сопруга, Силија Флорес, исто така обвинета се изјасни за невина.
Критичарите ги сметаат американските акции во Венецуела за кршење на меѓународното право. Клучно прашање е дали Мадуро имал имунитет како шеф на државата - и затоа не требало да биде изнесен од земјата и обвинет.
Дрон се урна во Романија по руски напад врз Украина
Беспилотно летало се урна во близина на село во Романија во четврток, 26 март, по ноќните руски воздушни напади во соседна Украина, објави владата, во најновиот ваков инцидент откако Москва ја нападна Украина.
Членката на НАТО, Романија, клучен сојузник на Киев, постојано е сведок на нарушувања на нејзиниот воздушен простор и фрагменти од беспилотни летала што паѓаат на нејзина територија по руската инвазија на Украина во 2022 година.
„Во 00:44 часот, беспилотно летало оттргнато од украинската воздушна одбрана влезе во националниот воздушен простор на растојание од приближно четири километри“ (2,5 милји), соопшти Министерството за одбрана во четврток.
„Беспилотното летало се урна на два километри од селото Парчес, надвор од населеното подрачје“, соопшти Министерството.
Не се пријавени жртви или материјална штета, само „дел од изгорена вегетација и остатоци од беспилотни летала“, се додава во соопштението.
Луѓето во областа добија телефонски известувања за можна опасност.
Беспилотното летало беше пронајдено откако некој ги извести властите, според службите за итни случаи.
Два авиони Ф-16 полетаа во текот на ноќта.
Во 2025 година, Романија усвои закон со кој ѝ се дозволува да соборува беспилотни летала што го нарушуваат нејзиниот воздушен простор, но досега не е преземена таква акција.
Порано овој месец, Украина и Романија ја објавија својата намера заедно да произведуваат беспилотни летала во Романија, користејќи средства до 200 милиони евра (230 милиони американски долари) од иницијативата SAFE на ЕУ.
Двете земји потпишаа изјава за намери по ова прашање за време на посетата на украинскиот претседател Володимир Зеленски на Букурешт.
Украина нападна големо руско пристаниште со 400 беспилотни летала
Русија на 25 март соопшти дека украински напад со речиси 400 дронови, предизвикал пожар во големо пристаниште на северозападот на земјата. Нападот е лансиран ден по рекордниот руски воздушен напад врз Украина.
Електрана во Естонија била исто така погодена од дрон кој долетал во членката на НАТО од рускиот воздушен простор, додека друг се урнал на латвиска територија, а официјални лица во Рига изјавија дека веројатно станува збор за украински дрон кој залутал.
Нападот се случи откако Русија испалила речиси 1000 дронови кон Украина во период од 24 часа почнувајќи од понеделник, при што осум лица загинале низ целата земја, погодувајќи го историскиот центар на Лвив и станбени куќи во западна Украина.
Украинскиот претседател Володимир Зеленски ја критикуваше, како што ја нарече „апсолутната изопаченост“ на Русија и вети одговор на ударот.
Руското министерство за одбрана соопшти дека неговите системи за воздушна одбрана пресретнале и уништиле 389 украински дронови преку ноќ, главно во региони што граничат со Украина, како и околу Москва.
Нападот предизвика пожар во балтичкото пристаниште Уст-Луга, центар за извоз на нафта во Финскиот Залив, во близина на границата на Русија со Естонија.
Пожарот „се става под контрола“, изјави регионалниот гувернер Александар Дрозденко на социјалните медиуми, додавајќи дека нема пријавени жртви.
Дрозденко не прецизираше кој дел од пристаништето е погоден. Објектот е главен центар за извоз на руски ѓубрива, нафта и јаглен.
Немаше коментар од украинската војска за нападот.
Порано неделава Украина погоди уште едно од главните руски пристаништа на Балтичкото Море - Приморск - предизвикувајќи голем пожар што истури густ црн чад во воздухот, видлив од сателитските снимки.
Украинскиот ракетен напад, исто така, предизвика „сериозна штета“ на објектите за електрична енергија и вода во рускиот пограничен регион Белгород, изјави гувернерот Вјачеслав Гладков.
Украина ги интензивираше своите одмазднички напади врз руската инфраструктура - вклучувајќи рафинерии, нафтени депоа и пристаништа - во последните недели, нарекувајќи го тоа фер одмазда и обид да се намалат приходите од енергија на Русија што ги финансираат нејзините воени напори.
Естонија, членка на ЕУ и НАТО, во средата соопшти дека дрон што доаѓал од рускиот воздушен простор удрил во оџак на електраната Овер, во близина на градот Нарва на руската граница, при што немало повредени.
Соседна Латвија, исто така, соопшти дека дрон влегол во нејзиниот воздушен простор „од Русија“, но дека не се пријавени штети или жртви.
Според прелиминарните информации, латвиската премиерка Евика Силина изјави дека дронот веројатно бил украински.
Ескалацијата на нападите доаѓа откако разговорите меѓу Москва и Киев, посредувани од САД, се заглавени поради војната на Блискиот Исток.
Украина испрати делегација во Соединетите Држави минатиот викенд во обид да го оживее преговарачкиот процес, но напорите не дадоа резултат.
„За жал, засега нема вистински напредок. Русија не сака да се движи кон мир“, рече Зеленски по средбата со својот преговарачки тим по завршувањето на разговорите.
Израел ги напаѓа јужен Либан и предградијата на Бејрут, додека Хезболах продолжува со нападите
Израел започна напади врз јужен Либан и јужните предградија на Бејрут во среда, 25 март, соопштија либанските државни медиуми, додека милитантната група Хезболах, поддржана од Иран, соопшти дека продолжила со нападите врз израелските трупи.
Либан беше вовлечен во војната на Блискиот Исток кога Хезболах почна да испукува ракети врз Израел на 2 март за да се одмазди за убиството на врховниот лидер на Иран, ајатолахот Али Хамнеи.
Израел, кој го окупираше јужен Либан околу две децении до 2000 година, ги интензивираше нападите низ Либан и испрати копнени трупи на југот на земјата откако започна последната борба.
Во вторник, соопшти дека неговата војска ќе ја преземе контролата врз граничната област до реката Литани, околу 30 километри од границата.
Либанската државна Национална новинска агенција (ННА) објави израелски напади и артилериско гранатирање на неколку локации во јужен Либан.
Исто така, соопшти дека „непријателски воени авиони започнале напад“ врз јужните предградија на Бејрут, откако израелската војска доцна во вторникот го обнови предупредувањето за евакуација за неколку области во упориштето на Хезболах.
Дописник на АФП видел улица покриена со остатоци, вклучувајќи скршен цемент и искривен метал по утринскиот напад, додека горните катови на станбена зграда изгледале оштетени.
Областа била цел на напади повеќе пати за време на конфликтот и е во голема мера празна од жители, кои избегале.
Хезболах соопшти дека неговите борци во средата ги нападнале израелските трупи „сместени во пограничните градови Накура и Кавза“, како и на места преку границата „со повеќе од 100 ракети“.
Соопштението дојде откако групата ја презеде одговорноста за серија напади насочени кон израелските трупи во јужен Либан и на локации во северен Израел, каде што немаше непосредни извештаи за жртви.
Израелската војска во соопштението изјави дека копнените трупи во јужен Либан „демонтирале складиште за оружје“, а воздухопловните сили убиле „неколку терористи“.
Исто така, се вели дека трупите „демонтирале командни центри на Хезболах во кои се наоѓало бројно оружје“, без да прецизираат каде.
Либанските власти соопштија дека израелските напади на југот на земјата во вторникот убиле уште девет лица, вклучувајќи двајца во стан во палестинскиот бегалски камп Миех Миех.
Израелската кампања уби повеќе од 1000 луѓе во Либан, а повеќе од еден милион луѓе, според властите се раселени.
Во вторник во северен Израел, каде што повторените сирени за воздушни напади ги испраќаа жителите во засолништа, една жена беше убиена по ракетен истрел од Либан, соопштија израелските власти.
Радио Слободна Европа на македонски јазик и Радио Машал престануваат со работа
Македонскиот сервис на Радио Слободна Европа и паштунскиот, Радио Машал, ќе бидат затворени на 31 март 2026 година.
„Затворањето на овие два сервиса е загуба за публиката што ја опслужуваат. Но, сегашната буџетска состојба на Радио Слободна Европа нè принудува повторно да ги приоритизираме начините на кои ги распределуваме нашите ресурси. Оваа одлука е донесена со длабока благодарност за работата што ја имаат направено овие тимови и за стандардот на извонредност што го одржувале“, изјави Претседателот и извршен директор на Радио Слободна Европа, Стивен Капус.
Радио Слободна Европа на македонски јазик работи од 2001 година.
Седум далноводи во Кувајт надвор од употреба, пресретнати дронови во Саудиска Арабија
Кувајт на 24 март соопшти дека неговите системи за воздушна одбрана реагираат на „напади со ракети и беспилотни летала“ и дека пријавените звуци на експлозии се предизвикани од пресретнувањето на овие закани. Војската ги повика граѓаните да ги следат упатствата на властите.
Министерството за електрична енергија на земјата, исто така, објави дека седум далноводи се исклучени од употреба по падот на пресретнувачите.
Саудиска Арабија пак, на 24 март соопшти дека нејзините системи за воздушна одбрана пресретнале и уништиле вкупно 19 дронови кои ја таргетирале Источната покраина на земјата во одделни напади во период од два часа.
Велика Британија објави дека ќе распореди системи за воздушна одбрана со краток дострел во регионот за да се спротивстави на бранот ирански напади врз земјите од Персискиот Залив.
Премиерот на Велика Британија, Кир Стармер, изјави дека опремата ќе биде испратена во Бахреин, Кувајт и Саудиска Арабија. Системот против дронови „Рапид Сентри“ исто така ќе биде префрлен во Кувајт, а британски воен брод е распореден во источниот Медитеран.
Според АФП, британските претставници велат дека военото присуство на земјата во регионот достигнало највисоко ниво во последните 15 години, а оперативните летови се зголемени во поддршка на неколку земји во регионот.
Сибиха: Украина преживеа „уште една ноќ на терор“
Украина објави дека Русија лансирала 426 беспилотни летала и ракети, додека мировните преговори останале на „пауза“ поради тековниот конфликт на Блискиот Исток.
Најмалку четири лица загинале, а десетици други биле повредени во рускиот напад во текот на ноќта што погодил неколку региони низ земјата, соопштија украинските власти на 24 март.
Украинскиот претседател Володимир Зеленски изјави дека „се во тек напори за закрепнување“ по рускиот напад, истакнувајќи дека „е пријавена штета во 11 региони“.
„Уште една ноќ руски терор против Украина“, напиша министерот за надворешни работи Андриј Сибиха по смртоносниот напад.
„Кога Русија не успева на бојното поле и не може да ја наметне својата волја на преговарачката маса, таа прибегнува кон терор против цивилите. Типични методи на руски криминалци“, рече Сибиха и додаде:
„Притисокот врз Русија мора да се засили без одлагање. Санкциите мора да бидат посилни. Двесетиот пакет на ЕУ мора да се усвои. Флотата во сенка мора да биде закотвена“, напиша Сибиха во објава на X.
Молдавската претседателка Маја Санду го осуди рускиот напад како „воен злостор - и напад врз сите нас“.
„Ноќните напади ја прекинаа клучната енергетска врска на Молдавија со Европа. Постојат алтернативни патишта, но ситуацијата останува кревка. Само Русија ја носи одговорноста“, напиша таа во објава на X.
Според украинските воздухопловни сили, Русија лансирала 34 ракети и 392 дронови, вклучувајќи седум балистички Искандер, 23 крстосувачки и четири водени ракети воздух-воздух. Украинската војска вели дека нејзините воздухопловни сили пресретнале 365 дронови и 25 ракети.
Во своето вечерно обраќање само неколку часа пред рускиот напад, претседателот Зеленски, повикувајќи се на разузнавачки извештаи, предупреди за можен руски напад во голем обем и ги повика граѓаните да останат будни на сигналите за воздушен напад.
Во меѓувреме, руското Министерство за одбрана соопшти дека нивните сили пресретнале 55 украински беспилотни летала во текот на ноќта, еден ден откако Украина погоди резервоар за гориво во пристаништето Приморск во Балтичкото Море, најголемиот западен центар за извоз на нафта во земјата.
Најновите напади се случија откако Русија објави дека трилатералните разговори меѓу Вашингтон, Москва и Киев, насочени кон завршување на војната во Украина, се на „пауза поради ситуацијата“ по почетокот на војната со Иран.
„Ова е пауза, од очигледни причини“, изјави портпаролот на Кремљ, Дмитриј Песков, за новинарите, додавајќи дека штом „нашите американски партнери“ ќе можат да обрнат поголемо внимание на украинските работи, Москва се надева дека паузата може да заврши и дека може да се одржи нова рунда разговори.
Иранските медиуми објавија дека енергетската инфраструктура е нападната
Иранските медиуми на 24 март објавија дека израелско-американските напади биле насочени кон два гасни објекти и еден цевковод, неколку часа откако американскиот претседател Доналд Трамп се повлече од својата закана за напад на енергетската инфраструктура.
„Како дел од тековните напади извршени од ционистичкиот и американскиот непријател, цел биле зградата на администрацијата за гас и станицата за регулирање на притисокот на гасот на улицата Кавех во Исфахан“, соопшти новинската агенција Фарс.
Објектите во централен Иран биле „делумно оштетени“, додаде Фарс, кој беше единствениот ирански медиум што извести за инцидентот.
Се вели дека нападот бил насочен и кон гасоводот на електраната Хорамшахр, на југозападот од земјата.
„Проектил ја погодил областа надвор од станицата за преработка на гасоводот Хорамшахр“, објави Фарс, цитирајќи го гувернерот на градот што се граничи со Ирак.
Не е прецизиран обемот на штетата.
Трамп во понеделник за АФП изјави дека „работите одат многу добро“ со Иран, кратко откако објави разговори со Техеран и петдневна пауза за напади кон електраните на Исламската република.
Наглиот пресврт на ставот на Трамп кон Иран се случи неколку часа пред истекот на дводневниот ултиматум според кој тој се закани дека ќе ги нападне иранските електрани ако Техеран не го отвори повторно стратешкиот Ормуски теснец.
Сепак, иранските медиуми вчера, 23 март објавија дека нема преговори за завршување на војната.
Пилот и копилот загинаа во судир на авион и возило на аеродромот во Њујорк
Авион со десетици луѓе се судрил со противпожарно возило доцна во неделата на пистата на аеродромот Ла Гвардија во Њујорк, при што загинале пилотот и копилотот и биле принудени да се прекинат летовите, објавија властите и американските медиуми.
Слики од АФП го покажуваат тешко оштетениот преден дел и дел од пилотската кабина на авионот на Ер Канада Експрес, кој пристигнал од Монтреал, на пистата, опкружен со возила за итни случаи со трепкачки светла.
Пилотот и копилотот загинаа во судирот, објавија американските медиуми, вклучувајќи ги CNN и NBC. Уште 13 лица, вклучувајќи 11 патници и двајца први реагирачи, беа однесени во болница со повреди, според радиодифузерот ABC.
Авионот управуван од Jazz Aviation, регионален партнер на „Ер Канада“, удрил во противпожарен камион на Писта 4 околу 23:40 часот во неделата (03:40 GMT понеделник) додека возилото се движело кон посебен инцидент, соопштија пристанишните власти на Њујорк.
Прелиминарниот список на патници покажа 76 лица во авионот, вклучувајќи четири члена на екипажот, соопшти Jazz Aviation во соопштение.
Американските воздухопловни власти наредија сите летови на аеродромот да бидат приземјени, додавајќи дека постои „голема“ веројатност за продолжена суспензија.
„Аеродромот моментално е затворен за да се олесни одговорот и да се овозможи темелна истрага“, соопштија пристанишните власти во изјава за АФП.
Протоколите за итен одговор биле „веднаш активирани“.
Националниот одбор за безбедност на сообраќајот соопшти дека испратил „тим за итни случаи“ на местото на настанот за да го истражи судирот.
Џаз Авиејшн соопшти дека во несреќата учествувал авион CRJ-900 кој долетал во Ла Гвардија од Монтреал како лет AC8646.
Платформата за следење на летови FlightRadar24 соопшти дека авионот „се тркалал по пистата кога удрил“ во возилото за спасување.
Управата за управување со вонредни состојби на Њујорк ги предупреди луѓето да „очекуваат откажувања, затворање на патишта, доцнења во сообраќајот и персонал за итни случаи и да користат алтернативни рути во близина на аеродромот“.
Ла Гвардија веќе страдаше од прекини во летовите поради лоши временски услови, соопшти аеродромот во неделата на X.
Патниците исто така чекаа подолго за да поминат низ безбедносниот тест поради „влијание врз бројот на вработени“ од прекинот на федералното финансирање, соопшти аеродромот минатата недела.
Сместен во њујоршката општина Квинс, Ла Гвардија е третиот најпрометен аеродром во Њујорк, кој опслужува 33,5 милиони патници во 2024 година, според бројките на пристанишните власти.