Разговорите за завршување на војната на Русија против Украина „одат во вистинската насока“, изјави во неделата американскиот претседател Доналд Трамп по двочасовната клучна средба со украинскиот претседател Володимир Зеленски и телефонските разговори со европските лидери.
Средбата со Зеленски во Флорида беше кулминација на недели телефонска и шатл-дипломатија – и најопипливиот знак за напредок во преговорите за прекин на борбите, во кои, по речиси четири години, се убиени или ранети повеќе од 1,5 милиони луѓе на двете страни.
Американскиот претседател, обраќајќи им се на новинарите по средбата со Зеленски во својата резиденција во Флорида и по видеоразговорите со европските лидери, посочи дека има напредок во преговорите, но дека сè уште нема пробив.
„Се приближуваме многу, можеби и многу блиску“, рече Трамп, додавајќи дека разговорите „одат во вистинската насока“.
„Русија сака (војната) да заврши. Сите сакаат да заврши“, изјави тој, без да наведе дополнителни детали.
Трамп, кој за време на предизборната кампања изјави дека може да ја реши војната за еден ден, беше фрустриран од неможноста да го искористи, како што смета, своето деловно умеење за да ги запре борбите.
Тој шестпати го испрати својот пратеник Стив Виткоф во Москва на средби со Путин. Самиот Трамп се сретна со рускиот лидер на Алјаска во август.
„Мора да постигнеме договор. Мора да завршиме. Премногу луѓе умираат“, им рече Трамп на новинарите кога го пречека Зеленски во Флорида.
„Мислам дека двајцата претседатели сакаат да постигнат договор“, додаде тој, мислејќи на рускиот лидер Владимир Путин.
Непосредно пред почетокот на разговорите, Трамп и Путин ненадејно разговараа телефонски, соопшти Кремљ, повеќе од еден час и на барање на Трамп. Во објава на социјалните мрежи, Трамп изјави дека разговорот бил „добар и многу продуктивен“.
Минатиот месец, Белата куќа објави план од 28 точки, кој беше оценет како многу поволен за Русија. Зеленски и неговите преговарачи – заедно со европските сојузници на Киев – се обидоа да подготват контрапредлози.
Планот на Зеленски, објавен минатата недела, го отвори патот украинскиот лидер да отпатува во САД и да се сретне со Трамп.
Во екот на дипломатијата и преговорите, Русија покажа мала подготвеност за компромис, дури одбивајќи да го разгледа божиќното примирје што го предложи Зеленски.
Еден ден пред разговорите во Флорида, Русија ја бомбардираше украинската престолнина и околните области, оставајќи речиси еден милион домови без електрична енергија, при температури што се движеа околу нулата.
Јасно испраќајќи порака, рускиот претседател Владимир Путин се сретна со највисоките воени команданти, пофалувајќи ги успесите на бојното поле, тврдејќи дека Украина е виновна за војната и не покажувајќи намера за компромис.
Доколку Киев не сака „мирно да го реши прашањето“, Русија ќе ги постигне своите цели со сила, изјави Путин, повторувајќи ги ставовите што ги изнесе неколкупати во последните недели.
Пред да пристигне во САД, Зеленски беше во Канада, каде што се сретна со премиерот Марк Карни, кој понуди поддршка за Украина во пресрет на клучните разговори со САД, наведувајќи дека руското „варварство… покажува колку е важно да стоиме покрај Украина“.
Зеленски, исто така, одржа конференциски разговор со европските лидери. По разговорот, претседателката на Европската комисија, Урсула фон дер Лајен, повика на „праведен и траен мир што го зачувува суверенитетот и територијалниот интегритет на Украина“.
Украински мировен план од 20 точки
Едно од клучните прашања во сржта на тековните преговори е судбината на источниот регион Донбас.
Поголемиот дел од таа територија е под руска контрола, а Москва бара Киев да ги предаде и деловите што Русија сè уште не ги контролира. Тоа ги вклучува и двата големи града – Краматорск и Славјанск – кои се клучни за украинската одбрана во тој регион.
„Тоа сè уште не е решено, но сме многу поблиску. Тоа е многу тешко прашање, но мислам дека ќе биде решено“, им изјави Трамп на новинарите во Флорида.
Друго клучно прашање е судбината на најголемата украинска нуклеарна електрана. Објектот во Запорошката област, кој беше најголемиот извор на електрична енергија во Украина, се наоѓа под руска контрола од почетокот на инвазијата во февруари 2022 година.
Зеленски предложи електраната да се стави под заедничка контрола на Украина и САД, при што Вашингтон би остварувал профит од продажбата на електричната енергија од електраната – вклучително и, потенцијално, кон Москва.
Кремљ, кој смета дека има предност и на бојното поле и во мировните преговори, покажува мала подготвеност за компромис во однос на своите цврсти барања, од кои повеќето датираат уште пред инвазијата.
Русија тврди дека зазела уште две населени места
Русија во саботата соопшти дека зазела уште две украински населени места – Мирноград и Хуљајполе.
Мирноград, во украинската Донецка област, се наоѓа во близина на Покровск, важен логистички центар на кој Москва му дава приоритет речиси една година и за кој тврди дека го зазела претходно овој месец. Хуљајполе е населено место на првата линија на фронтот во југоисточниот дел на Запорошката област.
Руските тврдења не можеа веднаш да бидат потврдени. Украинската војска соопшти дека ги одбила руските напади врз Мирноград и Хуљајполе.
Станбена зграда во Киев погодена од руски дрон, 27 декември 2025 година.
Украина, пак, во неделата соопшти дека погодила руска рафинерија за нафта во Сирзан, заедно со „бројни други објекти“.
Безбедносните гаранции – клучна пречка за мир
Уште една клучна пречка за постигнување мир се безбедносните гаранции за Украина по завршувањето на војната. Без нив, Киев стравува дека Русија повторно би можела да ја нападне.
Зеленски посочи дека безбедносните гаранции вклучуваат неколку документи за кои допрва треба да се разговара, додека економските договори сè уште се во фаза на „основни подготовки“.
Американските пратеници кои присуствуваа на разговорите во Берлин на почетокот на овој месец, наводно понудиле безбедносни гаранции за Киев по модел на НАТО, за кои се смета дека се во согласност со Членот 5 од алијансата, според кој напад врз една членка се смета за напад врз сите.
Блокирањето на Украина да се приклучи кон воениот сојуз беше централна позиција на Москва уште пред почетокот на војната. Не е јасно дали Кремљ би се спротивставил на безбедносни гаранции слични на оние на НАТО.