Вести
ДЗР: Исти лица преку повеќе фирми добивале средства за проекти од Фондот за иновации
Фондот за иновации и технолошки развој нема воспоставено механизам за систематско и сеопфатно следење на постигнатите резултати од поддржаните проекти по нивното завршување, објави денеска (25 декември) Државниот завод за ревизија, соопштувајќи ги резултатите од извршената ревизија за 2024 година.
Ревизорите утврдиле дека Фондот за иновации и технолошки развој не врши ниту длабинска деловна и финансиска анализа на проектите за кои овозможил поддршка.
-На крајот на известувачкиот период искажува неподмирени обврски во износ од 13.863.000 евра, се наведува во извештајот на Заводот за ревизија.
Фондот за иновации и технолошки развој е основан во декември 2013, со цел поттикнување на иновациите, преку обезбедување дополнителни извори за финансирање на иновациите, заради потребата да се изгради конкурентна економија основана на знаење.
Со спроведената ревизија на финансиското работење и усогласеноста на Фондот за иновации и технолошки развој за 2024 година, Државниот завод за ревизија утврдил слабости и недоследности кои укажуваат на потреба од подобрување на финансиското управување, зајакнување на контролите и целосно почитување на законската регулатива.
Неповолно мислење за реалноста на финансиските извештаи
Ревизорите констатирале состојби, неправилности и неусогласености во работењето и поради „нивното значење изразено е неповолно мислење за реалноста и објективноста на финансиските извештаи за 2024 година и за усогласеноста со законската регулатива, упатства и воспоставени политики на сметките на основен буџет, како и мислење со резерва за реалноста и објективноста на финансиските извештаи за 2024 година на сметката на буџет од самофинансирачки активности.
Ревизијата утврди слабости во евидентирањето на обврските на ФИТР, при што дел од обврските не се навремено и целосно прикажани во сметководствената евиденција, стои во извештајот.
Иако, додаваат ревизорите на 31 декември 2024, година обврските кон добавувачи во земјата се прикажани во износ од 853.964 илјади денари, односно 13.863.000 евра, со извршениот увид во приложената документација и од спроведените аналитички постапки се утврдени дополнителни неевидентирани обврски по различни основи и тоа - договори за дело, евалуација на проекти, надоместоци за управни тела, во вкупен износ од 9.369 илјади денари, односно 152.094 евра.
-Извршен е попис само на обврските кон корисниците на финансиска поддршка за кои е одобрен квартален/завршен извештај од мониторинг, а не и на вкупно евидентираните обврски кон корисниците. Поради ова, салдото на краткорочни обврски спрема добавувачи утврдено од страна на пописната комисија се разликува од салдото на обврски евидентирани во сметководствената евиденција со состојба на 31.12.2024 година за 488.343 илјади денари.
Овие состојби, заедно со отсуството на пракса за потврдување на салдата/ состојбите на крајот на известувачкиот период со доверителите, не се во согласност со Законот за сметководство за буџетите и буџетските корисници – констатирале ревизорите.
Во својот најнов извештај тие нотираат дека овие состојби влијаеле врз реалноста, објективноста и целосноста на финансиските извештаи, како и врз точноста на буџетското планирање за наредниот период, се наведува во документот.
Недостига централизирана база со податоци
Со ревизијата, утврдено е дека Годишната програма за работа на ФИТР за 2024 година, со исклучок на мерките и активностите од Столб 1 – Финансиска поддршка на приватниот сектор, не содржи финансиски показатели за вкупните средства и средствата по одделни мерки, инструменти и активности.
Поради тоа што проектите од Столб 1 во најголем дел се реализираат подолго од една година, со Програмата не е дадена реална слика за потребните финансиски средства во 2024 година, ниту е наведено колкав дел од средствата се наменети за тековната година, а колкав за исплата на пренесени обврски од претходни години.
-ФИТР нема воспоставена централизирана база со податоци (софтвер) за доделената финансиска поддршка, преку која ќе се следи спроведувањето на одделни инструменти за финансиска поддршка - се забележува во извештајот.
Заводот за ревизија утврдил и дека во спроведувањето на јавните повици, дел од вработените/ангажирани по договор за дело и членови на УО не секогаш потпишуваат изјави за судир на интереси, а директорот на ФИТР воопшто се нема изјаснето по основ на судир на интереси за јавните повици кои беа предмет на ревизија.
Задоцнети исплати кон корисниците
Исто така, ДЗР утврдил дека ненавремено одобрување на квартални/завршни извештаи за спроведени активности, а во периодот од декември 2024 до јуни 2025 не е извршен мониторинг, поради одолговлекување на постапката за јавна набавка на услуги за управување со проекти (мониторинг). Ова пак, резултирало со доцнење на исплатите кон корисниците и застој на реализацијата на проектите од страна на корисниците.
Врз основа на обезбедените податоци од Фондот, Заводот за ревизија утврдил дека со состојба 31.12.2024 ФИТР има неподмирени обврски за одобрени извештаи кон корисниците во вкупен износ од 349.378 илјади денари, додека неисплатениот износ на задржаните средства од вкупниот буџет на проектот со состојба 31.12.2024 изнесува 14.070 илјади денари.
Една од причините за неподмирените обврски кон корисниците е измената на буџетот на ФИТР, со која средствата на сметката субвенции и трансфери е намалена за 310.000 илјади денари, односно за 32 отсто, стои во извештајот.
Ревизијата ја обелодени состојбата со сопственичката/управувачка структура на корисниците на финансиска поддршка. Имено, со анализата на портфолиото на финансираните проекти од ФИТР, утврдено е дека исти физички лица се јавуваат како управители и/или сопственици во повеќе правни лица кои добиле средства од ФИТР, често во ист или сличен временски период, се наведува во документот.
Овие лица, посочува ДЗР, преку различни фирми аплицираат и добиваат средства за различни проекти, што создава можност за паралелна реализација на повеќе финансирања во рамки на повици што не го ограничуваат ваквиот модел.
-Иако не постои законска забрана или експлицитно ограничување за едно лице да учествува како управител/сопственик во повеќе апликации, истакнуваме дека добрите практики налагаат еднаква распределба на можности, намалување на концентрацијата на средства кај поврзани лица, наведуваат ревизорите.
Во извештајот, тие додаваат дека „трошоците прифатени за кофинансирање мора да бидат реални, неопходни и директно поврзани со проектот и базирани на пазарни цени и независни трансакции“.
Со ревизија на актите утврдено е дека единствено кај инструментот за комерцијализација на иновации, постои регулаторна клаузула со која не е дозволено аплицирање доколку апликантот веќе има активен проект.
Во моменталната правна рамка не постои обврска финансирањето да биде тематски или секторски ограничено и не постојат критериуми за приоритетно финансирање.
Со анализа на портфолиото на корисници на ФИТР утврдено е дека најголем број од проектите кои имаат добиено финансиска поддршка се од областа на информатичката технологија (26,91%) и инженерска технологија (16,36%), стои во извештајот.
Кај инструментот „Комерцијализација на иновации“, ДЗР навеудва дека и покрај договорната обврска за уплата на 5 отсто од годишниот приход на корисникот остварен со продажба на производот/услугата кои се резултат на проектот, ФИТР нема механизам за потврда на висината на приходот од проектот, бидејќи тој често не се евидентира одвоено од страна на корисниците, ниту се уплаќа на посебна сметка.
Препораки од Заводот за ревизија
Ревизијата препорачува ФИТР да воспостави механизам за следење на ефектите од доделените средства и наплата на приходите по завршување на проектите, со цел ефикасно користење на јавните средства и зголемување на придобивките од проектите.
За утврдените состојби, ревизијата дава препораки за надминување на недостатоците и надлежните се задолжени да преземе соодветни мерки за нивна целосна имплементација.
Со донесувањето на Законот за иновациската дејност, научно-технолошки развој и претприемништво на 29.07.2025 година се формира Агенција за иновации, научнотехнолошки развој и претприемништво, како правен наследник на Агенција за претприемништво и Фонд за иновации и технолошки развој, со што престанува да постои Фонд за иновации и технолошки развој, стои во извештајот на ДЗР.
види ги сите денешни вести
Русија ја обвини Украина за експлозии на цистерни за гас во Либија
Русија ја обвини Украина дека користела поморски дронови за напад врз носач на течен природен гас покрај либискиот брег, што довело до негово потонување.
Либиските пристанишни власти соопштија дека носачот потонал по „ненадејни експлозии“ северно од пристаништето Сирт.
„Танкерот „Арктик Метагаз“ доживеал ненадејни експлозии проследени со масивен пожар, што на крајот довело до негово целосно потонување“ во вторник вечерта, соопштија властите.
„Уништувањето на бродот се случил во поморската област помеѓу Либија и Малта, во рамките на либиската зона за пребарување и спасување приближно 130 наутички милји (240 километри) северно од пристаништето Сирт“, додадоа властите.
Москва го обвини Киев за инцидентот, велејќи дека танкерот бил нападнат од дронови лансирани од Либија.
„Нападот врз него бил започнат од либискиот брег од страна на украински поморски дронови“, соопшти руското Министерство за транспорт.
Руското министерство соопшти дека носачот бил натоварен и на пат од северното руско пристаниште Мурманск.
Сите 30 членови на екипажот се спасени, соопштија малтешките и руските власти.
ДЗР: Плати без работа и спорни финансирања во Министерството за односи меѓу заедниците
Државниот завод за ревизија при ревизија во Министерството за односи меѓу заедниците за 2024 година констатирал кусоци на материјални средства, вклучувајќи 30 преносни компјутери, исплата на 61 процент на име плата на вработените без да се обезбедат податоци за нивното присуство на работа и точење нафтени деривати во возила за кои не може да се потврди дека се во сопственост на Министерството.
Како што соопшти ДЗР, евидентирани се неправилности во однос на објективноста на финансиските извештаи и усогласеноста со законската регулатива, упатства и воспоставените политики. Со извршената ревизија, утврдиле состојби кои укажуваат на слабости при начинот на евидентирање и користењето на средствата со кои располага Министерството за односи меѓу заедниците.
„Ревизорите утврдија нецелосно спроведен попис на средствата и обврските со состојба на 31.12.2024 година, при што 28 проценти од вкупните основни средства со сегашна вредност од 1.565 илјади денари, односно 25.360 евра, не се пронајдени при вршењето на годишниот попис на основни средства, а како резултат на невоспоставена пракса на издавање реверси за задолжување на вработените со опремата која им е доделена на користење, исто така 30 преносни компјутери не се пронајдени со пописот“, се вели во извештајот од Заводот за ревизија.
Со извршена ревизија на документацијата за реализација на Програмата за финансирање на активностите на здруженијата и фондациите за 2023 година, утврдена е состојба според која на 33 здруженија и фондации им се исплатени средства во износ од 19.800.000 денари, односно 320.900 евра.
Ревизорите наведуваат дека Програмата е донесена со задоцнување во октомври 2023 година, кога е објавен и јавниот повик за финансиска поддршка на здруженијата и фондациите, а не во рок од 30 дена по донесување на Буџетот како што е уредено со Кодексот на добри практики за финансиска поддршка на здруженијата на граѓани и фондации.
Радио Слободна Европа веќе пишуваше дека дел од луѓето кои добиле државни пари за невладини организации преку ова Министерство кога со него раковдеше Артан Груби, биле луѓе блиски до него и партијата ДУИ.
Некои од невладините кои ги добиле грантовите се вработени во администрација на централно или локално ниво, а некои се дел од институции каде што се политички назначени од владејачката партија ДУИ. При проверката на основачите на невладините организации РСЕ наиде на имиња на луѓе од Скопје, Тетово и Струга, кои во одредени временски периоди се поврзуваат со владејачката ДУИ.
Во одделението за соработка со здруженија и фондации во 2024 година во периодот на реализација на програмата, од девет предвидени работни места, не било пополнето ниту едно. Исто така, Комисијата за распределба на финансиски средства за финансирање на програмски активности на здруженија и фондации од буџетот на Министерството составена од 18 членови од повеќе државни институции, не обезбедила документација за извршеното бодирање на апликациите од страна на секој член на комисијата за 138 поднесени апликации опфатени со Предлог ранг листата.
Исто така здруженијата и фондациите кои се стекнале со правото на користење средства од Министерството, дел од документацијата ја доставиле на албански јазик, без превод на македонски јазик, што не е во согласност со одредбите на Законот за употреба на македонскиот јазик.
Во однос на реализација на договорите за јавни набавки ревизорите констатирале дека во известувачкиот период на име трошоци за нафтени деривати исплатени се средства во износ од 516 илјади денари, како што соопштуваат, без да се врши контрола на регистарските таблици и видот на набавеното гориво. Тоа значи дека било овозможено моторни возила кои не се во сопственост на Министерството или возила за кои нема податок за регистарски броеви да полнат гориво, односно да набавуваат течен нафтен гас кој не е предвиден како вид на гориво во склучениот договор за набавка.
„При спроведување на две постапки ревизорите утврдиле дека за понудената цена, за сервисирање на возила од 0,01 денар за 1 работен час и за провизија од 0,01 проценти од износот на угостителската услуга, комисиите не побарале објаснување за понудената невообичаено ниска цена. Притоа, во дел од фактурите за сервисирање на возилата за 2024 година вршена е замена на делови кои не се предвидени со листата во тендерската документација, за дел од ставките фактурирани се цени кои се неколку пати повисоки од прифатената понуда, а за извршените услуги не се доставени работни налози како прилог на фактурите“, се наведува во извештајот на ревизорите.
Актите за внатрешна организација и систематизација на Министерството, во период од нивно донесување во 2019 година па се до 2025 година изменети се шест пати, со добиени согласности. Заклучно со 31.12.2024 година од предвидените 2 556 работни места пополнети се 244 работни места односно пополнетост од 10 проценти поради неизвршени усогласувања со одредбите од законот што влијае на реалното согледување на потребните капацитети на Министерството.
Руската вселенска агенција соопшти дека е поправена рампата за лансирање на космодромот Бајконур
Инженерите поправија лошо оштетена рампа за лансирање на космодромот Бајконур, соопшти руската вселенска агенција, со што се спречи потенцијално долгорочен проблем за снабдување на Меѓународната вселенска станица.
Во соопштението од 3 март, Роскосмос изјави дека работниците ги замениле оштетените жици и друга опрема на рампата - позната како Бајконур 31/6 - пред предвиденото.
Агенцијата соопшти дека товарната капсула „Прогрес“ требало да полета на 22 март.
Објектот доживеал сè уште необјаснета несреќа минатиот ноември за време на лансирањето на капсулата „Сојуз“ што превезувала двајца Руси и еден Американец до орбиталната станица. Официјалните лица изјавија дека компонента наречена кабина за одржување или сервис не се поместила под бранот на издувните гасови од ракетата што се качувала.
Лансирната рампа е единствената локација каде што Русија може да ги лансира своите капсули „Сојуз“ со екипаж, кои се главно транспортно и товарно возило за станицата, позната како МВС.
Руските товарни капсули „Прогрес“ се користат и за ориентирање на вселенската станица и прилагодување на нејзината орбита.
Во последниве години, приватните западни вселенски компании како SpaceX стапија во целосна употреба, потпишувајќи договори со американската вселенска агенција НАСА за превоз на луѓе и товар напред-назад до станицата. Тоа го намали товарот врз капсулите „Сојуз“ и објектот Бајконур.
Руската вселенска програма претрпе низа срамни инциденти во изминатите години, вклучувајќи ја сè уште необјаснета дупка направена од човек пронајдена на руски изграден модул на станицата, итно слетување на членови на екипажот што се враќаат на Земјата и скандал поврзан со деградирање на почитуван космонаут.
Тројцата обвинети полицајци се изјаснија дека не се виновни за случајот „Пулс“
Тројцата обвинети полициски службеници од Кочани денеска, 3 март пред Судот изјавија дека не се чувствуваат виновни по обвинението што произлегува од постапувањето по контроли поврзани со дискотеката „Пулс“ во Кочани, каде на 16 март минатата година во пожар загинаа 63 лица, а над 200 беа повредени.
Како што јави МИА, со читање на обвинителниот акт во Основниот кривичен суд – Скопје денеска започна судскиот процес против тројцата полициски службеници од Полициската станица во Кочани, обвинети за злоупотреба на службената положба и овластување, во предмет поврзан со извршени контроли во угостителскиот објект „Пулс“.
Според обвинението, во периодот од 7 октомври 2023 до 7 февруари 2024 година, обвинетите Кире Богатинов и Горан Лазаров, како службени лица, не ги извршиле своите службени должности, односно не постапиле во целост по анекс-плановите за акциска контрола од 5 октомври и 24 ноември 2023 година при изготвување записници за извршена контрола.
Во записниците, како што наведе Обвинителството, биле констатирани прекршоци за нарушување на јавниот ред и мир, но биле внесени неточни податоци за правното лице кабаре „Пулс“ во Кочани.
Третообвинетиот Александар Темелков, според обвинителниот акт, при одобрување на барања за поведување прекршочна постапка од 1 и 7 февруари 2024 година, не ја проверил целокупната документација приложена кон барањата, иако бил должен тоа да го стори, туку ги потпишал и ги поднел до судот во Кочани.
Барањата биле изготвени против неактивното правно лице „Класик“ Кочани и физичко лице посочено како одговорно во „Пулс“, иако, според обвинението, тие не биле активни субјекти во моментот на постапувањето.
Со ваквите дејствија, тројцата обвинети, според Обвинителството, прибавиле имотна корист за „ММММ Кафе“ ДООЕЛ Кочани, подружница „Кабаре Пулс“, како и за одговорното лице.
Обвинителката во воведното излагање посочи дека анекс-плановите за акциска контрола, предложени како доказ во постапката, прецизно ги утврдувале обврските на полициските службеници, вклучително и прибирање на материјална документација и проверка на податоците за правното и одговорното лице во објектот каде што е констатиран прекршок.
„Во конкретниот случај таква материјална документација не е побарана. Запишано е правно лице кое во моментот било неактивно и одговорно лице кое не било активно, на т.н. подружница на правното лице што стои во позадина“ рече обвинителката.
Во однос на третообвинетиот, таа појасни дека иако имал можност да ја провери состојбата преку приложената документација, вклучително и тековна состојба од Централниот регистар, сепак ги потпишал барањата и ги доставил до судот, каде постапките сè уште се во тек и не е донесена одлука.
Според Обвинителството, доколку била донесена одлука врз основа на таквите барања, казната би се однесувала на неактивно правно лице и лице кое фактички не било одговорно, со што активното правно лице и вистинското одговорно лице би избегнале санкција.
Судењето продолжува на 18 март со испитување сведоци предложени од Обвинителството.
На 16 март 2025 година, за време на настап на групата „ДНК“ во дискотеката „Пулс“ во Кочани, избувна пожар во кој загинаа 63 лица, а над 200 беа повредени. Во објектот имало над дозволениот број посетители, меѓу кои и малолетници, а пиротехнички средства биле активирани без дозвола. Објектот работел незаконски повеќе од една деценија, без минимално-технички услови, со реконструкции без дозволи и без систем за противпожарна заштита.
Над 470 македонски државјани контактирале со дипломатско-конзуларните претставништва во Тел Авив, Доха и Абу Даби
Министерството за надворешни работи и надворешна трговија информира дека согласно последните податоци, од почетокот на конфликтот до денес вкупно 473 македонски државјани контактирале со дипломатско-конзуларните претставништва на Република Северна Македонија во Тел Авив, Доха и Абу Даби.
„Од нив, 19 лица се пријавени од Израел, 106 од Катар, додека 348 граѓани се обратиле до ДКП Абу Даби. Во оваа бројка се вклучени и 18 лица од Кувајт, како и 12 лица од Бахреин“, соопшти МНР.
Согласно информациите добиени од надлежните власти, сè уште не се препорачува евакуација по копнен пат за граѓаните кои се наоѓаат во Катар и Обединетите Арапски Емирати.
Евакуацијата ќе биде почната во првата безбедна прилика, при што веќе се разгледуваат можностите за нивно безбедно извлекување веднаш штом се создадат соодветни услови.
Во однос на македонските државјани кои се наоѓаат во Тел Авив, од МНР велат дека активно ги разгледуваат можните алтернативи за нивно безбедно извлекување од државата.
„Уште еднаш апелираме до македонските државјани редовно да ги следат предупредувањата и насоките на локалните надлежни органи. На 24-часовно располагање остануваат дежурните телефонски броеви на кризниот штаб при Министерството за надворешни работи и надворешна трговија, како и контактите на дипломатско-конзуларните претставништва“, наведуваат од Министерството.
Од Министерството дополнуваат дека за сите дополнителни информации јавноста ќе биде навремено информирана.
САД објави дека „уништиле“ командни и контролни објекти на Иранската револуционерна гарда
Централната команда на САД (CENTCOM) објави дека американските сили уништиле командни и контролни објекти на Иранската револуционерна гарда (IRGC), ирански противвоздушни капацитети, места за лансирање ракети и беспилотни летала и воени аеродроми за време на континуираните операции.
„Ќе продолжиме да преземаме решителни мерки против непосредните закани што ги претставува иранскиот режим“, соопшти Централната команда на САД.
Порано денеска, Министерството за одбрана на Саудиска Арабија на платформата X објави дека две беспилотни летала ја погодиле амбасадата на САД во Ријад, предизвикувајќи мал пожар и ограничена материјална штета, според првичната проценка.
„Ќе дознаете многу наскоро“, изјави американскиот претседателот Доналд Трамп прашан за одговорот на нападот врз амбасадата на САД во Ријад и смртта на американските војници во конфликтот со Иран.
Во меѓувреме, амбасадата на САД во Кувајт објави дека ќе биде затворена до понатамошно известување „поради моменталните регионални тензии“.
Венс: Нуклеарните разговори со Иран не го поминаа тестот
Американскиот потпретседател Џ.Д. Венс изјави дека разговорите со Иран за неговата нуклеарна програма пропаднале откако официјалните лица заклучиле дека гаранциите на Техеран „не го поминале тестот за кредибилитет“, што го натерало претседателот Доналд Трамп да ја одобри операцијата „Епски бес“, која сега влегува во својот трет ден.
Во изјава за „Фокс њуз“ доцна на 2 март, Венс рече дека американските претставници, вклучувајќи ги Стив Виткоф, Марко Рубио и Џаред Кушнер, воделе „внимателни“ разговори во Женева со цел ограничување на нуклеарните активности на Иран во замена за олеснување на санкциите.
Разговорите пропаднаа околу збогатувањето на ураниумот, при што Венс праша зошто Иран гради „објекти 70 стапки под земја“ и збогатува ураниум над цивилните нивоа.
„Никој нема ништо против тоа што Иранците произведуваат медицински изотопи, проблемот се овие објекти за збогатување кои можат да се користат само за производство на нуклеарно оружје“, рече тој.
Венс додаде дека „нема шанси“ Трамп да ги вовлече САД „во повеќегодишен конфликт без јасен крај и без јасна цел“.
Тој исто така рече дека Вашингтон би претпочитал да има „пријателски режим во Иран, стабилна земја, земја која е подготвена да соработува со САД“.
Во меѓувреме, израелската армија соопшти дека „го нападнала и демонтирала“ седиштето на државната радио и телевизиска станица во Техеран, опишувајќи го како „комуникациски центар на терористички режим“.
„Со текот на годините, Иранската радиодифузна управа повикуваше на уништување на државата Израел и употреба на нуклеарно оружје“, се вели во соопштението објавено во понеделник од војската.
„Центарот неодамна го користеа силите на иранскиот режим за промовирање воени активности под маската на цивилни активности“, додаде израелската армија.
Кратко потоа, Израелските одбранбени сили (ИДФ) објавија дека е започнат нов бран ирански напади врз земјата.
Кина ги разгледува своите опции додека иранските напади го потресуваат Блискиот Исток
Кина ја засили дипломатската реторика по нападите на САД и Израел врз Иран и смртта на врховниот лидер ајатолахот Али Хамнеи, додека претпазливо се движи кон справување со нарушувањата на глобалните пазари на нафта и заканата од поширока нестабилност на Блискиот Исток.
Откако САД и Израел започнаа координирани воздушни напади врз Иран на 28 февруари, Пекинг го засили својот дипломатски одговор, а портпаролката на кинеското Министерство за надворешни работи, Мао Нинг, ги нарече заедничките напади кршење на меѓународното право и им рече на новинарите за време на брифингот за медиумите на 2 март дека Кина е длабоко загрижена за ефектите врз соседните земји.
Кинескиот министер за надворешни работи, Ванг Ји, исто така, ги повика земјите од Заливот да се обединат за да се спротивстават на странското мешање и „да ја држат својата иднина и судбина во свои раце“, според соопштението по телефонскиот разговор со министерот за надворешни работи на Оман.
Во разговор со иранскиот министер за надворешни работи, Абас Аракчи, Ванг рече дека верува оти Иран може да ја одржи националната и социјалната стабилност, како и да им даде важност на легитимните загрижености на своите соседи.
Мао еден ден претходно изјави дека воените напади „ги погазуваат принципите на Повелбата на ОН и основните норми на меѓународните односи“, додека Ванг се обиде да координира одговор со рускиот министер за надворешни работи Сергеј Лавров во врска со итниот одговор на Советот за безбедност на ОН.
„Кина е најголемиот светски увозник на енергија и најголемиот увозник на нафта. Ова не може а да не влијае на Пекинг“, изјави за РСЕ Џозеф Вебстер, виш соработник во Глобалниот енергетски центар на Атлантскиот совет.
Нападите врз Иран и невидениот одговор на Техеран со ракети и беспилотни летала низ регионот ги нагласуваат ризиците што може да ги претставува за Пекинг проширувањето на војната на Блискиот Исток.
Во текот на изминатата деценија, Пекинг постојано го прошируваше својот економски дострел и дипломатско присуство на Блискиот Исток, при што Иран стана клучен партнер како најсигурен антизападен бедем на Кина и извор на длабоко намалена нафта.
За возврат, Пекинг стана најголем трговски партнер на Техеран и сè поважен извор на технолошка и безбедносна соработка, од витално значење за способноста на Иран да се спротивстави на западниот притисок.
Петмина загинати во најновите руски напади во Украина
Руски ноќни напади на 2 март убија најмалку пет лица во Украина, додека Москва продолжува со војната и покрај притисокот за преговори предводени од САД, соопштија украинските власти во понеделник.
Три лица се убиени во источниот град Краматорск, украинско упориште кон кое руските сили напредуваат, изјави шефот на воената администрација на градот.
Телото на 55-годишен маж е пронајдено одделно во урнатините на куќа во централниот регион Дњепропетровск, додека една жена е убиена во северниот регион Чернигив, објавија локалните власти.
Русија ја нападна Украина во февруари 2022 година, предизвикувајќи го најсмртоносниот конфликт во Европа од Втората светска војна, што доведе до стотици илјади воени и цивилни жртви од двете страни во војната.
Проценките за бројките на жртвите варираат, но еден неодамнешен извештај го процени бројот на убиени, ранети и исчезнати на 1,2 милиони Руси и 500.000-600.000 Украинци.
Конфликтот расели милиони Украинци од своите домови. Светската банка изјави во пресрет на годишнината дека реконструкцијата на економијата ќе чини 588 милијарди долари во текот на една деценија.
Сиљановска-Давкова: Состојбата е стабилна и безбедна, внатре и во регионот
Состојбата е стабилна и безбедна. Ние не сме во моментов изложени на нестабилност ниту има опасности по безбедноста внатре и во регионот, порача вечерва претседателката, Гордана Сиљановска-Давкова која закажа седница на Советот за безбедност по најновите случувања на Блискиот Исток.
Таа рече дека ваквата оценка се заснова на податоците од Агенцијата за разузнавање, АНБ, Министерството за надворешни работи, Министерството за одбрана и МВР, но исто така и од началникот на Генералштабот.
Претседателката рече дека министерот за надворешни работи, Муцунски кој е во САД, учествувал на седницата преку видео врска и информирал за растечкиот број на македонски граѓани кои се затечени во загрозените подарачја.
„Најважно е дека формираниот кризен центар во рамките на МНР е во постојан контакт со сите граѓани и уште еднаш повторувам, луѓето се загрижени. Причината е затвореното небо за прелети. Во некои држави, Катар на пример, можноста беше со бродски превоз, но и тој не фунцкиноира. Факт е дека се згрижени, безбедни и во постојан контакт со МНР“, додаде Сиљановска-Давкова.
Таа нагласи дека постои систем на рано предупредување и сите институции „во рамките на надлежностите ги анализираат состојбите, се координираат и информираат“.
Претседателката истакна дека нашите органи се во координација со оние од регионот.
„Како што знаете сѐ уште НАТО немал седница која ќе биде посветена, но Советот за безбедност заседаваше, се разбира дека и регионалните информации ќе бидат споделени“, посочи таа на вечерашната прес конференција.
Според неа, во вакви ситуации се „размислува за можното влијание не само на безбедноста, туку и на економијата и користењето на енергенсите“. Но, како што рече, и во тој поглед нема проблем.
„Нема зошто да се грижиме во моментов, ќе ги следиме состојбите и соодветно ќе реагираме“, додаде Сиљановска-Давкова.
Советот за безбедност е највисокото советодавно тело во државата, коешто ги разгледува прашањата сврзани со безбедноста и одбраната на Републиката и дава предлози на Собранието и на Владата.
Начинот на работа на Советот за безбедност на Република Северна Македонија е определен со Деловник за работа на Советот за безбедност на Република Северна Македонија.
Трамп тврди дека се убиени 48 ирански лидери
Претседателот на САД, Доналд Трамп изјави дека во американско-израелскиот напад биле убиени 48 ирански лидери.
„Никој не може да поверува колкав успех имаме, 48 водачи се отстранети одеднаш. И сè напредува многу брзо“, рече Трамп во интервју за Фокс њуз.
Официјални лица од Централната команда на САД, која ги надгледува операциите на Блискиот Исток, соопштија дека тројца американски војници загинале во акција, а петмина се тешко ранети.
Во соопштението не се наведени детали каде и како биле погодени војниците. Наведено е само дека неколку други војници „се здобиле со полесни повреди од шрапнели и потреси на мозокот и се во процес на враќање на должност“.
Во меѓувреме, Ројтерс, повикувајќи се на списанието „Атлантик“ објави дека американскиот претседател, Трамп вели оти новото иранско раководство сака да разговара со него и дека тој се согласил.
„Сакаат да разговараат, а јас се согласив да разговарам, па ќе разговарам со нив. Требаше тоа да го направат порано. Требаше порано да го дадат она што беше многу практично и лесно да се направи. Предолго чекаа“, рече Трамп во интервју од својата резиденција на Флорида.
Трамп не прецизираше со кого ќе разговара ниту кажа дали тоа ќе се случи во недела или во понеделник.
Тројца американски војници загинаа за време на воената операција во Иран
Тројца припадници на американската војска загинаа, а петмина се тешко ранети во рамки на операцијата за напад врз Иран, објави Централната команда на САД.
Уште неколку припадници на војската се здобиле со полесни повреди од шрапнели и потреси на мозокот и се проценуваат пред да се вратат на должност.
Големите борбени операции сè уште се во тек, а напорите за одговор продолжуваат, рекоа официјални лица.
„Ситуацијата е променлива“, се наведува во соопштението од командата, додавајќи дека од почит кон семејствата идентитетот на загинатите нема да биде објавен до 24 часа откако ќе биде известено најблиското семејство.
Нападите ги зголемија тензиите во регионот додека сирените за воздушна тревога се огласуваа низ Блискиот Исток.
Соединетите Американски Држави во саботата соопштија дека започнале „превентивни воени удари“ врз Иран откако заклучиле дека Техеран се подготвува да го употреби својот ракетен арсенал против американските сили и сојузници и дека нема намера да прифати значајни ограничувања на својот нуклеарен програм.
Во неформален разговор со новинарите, високи претставници на администрацијата рекоа дека разузнавачките податоци кои укажувале на потенцијален превентивен ирански напад, во комбинација со, како што наведоа, неуспешните нуклеарни преговори, не му оставиле на американскиот претседател Доналд Трамп „друг избор“ освен да дејствува.