Вести
Трамп му се закани на Авганистан ако не ја врати воздухопловната база Баграм
Американскиот претседател Доналд Трамп се закани дека „ќе се случат лоши работи“ ако Авганистан не ја врати воздухопловната база Баграм на САД, што Талибанците претходно одбиваа да го сторат.
„Ако Авганистан не ја врати воздухопловната база Баграм на луѓето што ја изградија, на Соединетите Американски Држави, ќе се случат лоши работи“, рече Трамп во објава на платформата Truth Social на 20 септември.
На прашањето на новинарите во Белата куќа дали би размислил за испраќање војници за повторно преземање на базата, Трамп рече: „Нема да зборуваме за тоа“.
„Сега разговараме со Авганистан и го сакаме назад, го сакаме назад наскоро, веднаш. И ако не го сторат тоа, ќе дознаете што ќе правам“, им рече Трамп на новинарите.
Коментарите доаѓаат откако американскиот претседател изјави на 18 септември дека се обидуваат да ја вратат воздухопловната база Баграм од Талибанците во Авганистан, наведувајќи ја потребата на екстремистичката група за американска помош и близината на базата до кинеските нуклеарни постројки.
„Се обидуваме да го вратиме затоа што [на Талибанците] им требаат работи од нас“, рече Трамп за време на заедничката прес-конференција со британскиот премиер Кир Стармер во Лондон.
„Но, една од причините зошто ја сакаме таа база е, како што знаете, дека е на еден час од местото каде што Кина произведува нуклеарно оружје. Значи, се случуваат многу работи“, додаде Трамп.
Талибанците, погодени од природни катастрофи, немири, сиромаштија и терористички напади, се обидуваат да ги подобрат односите со глобалната заедница, иако Русија е единствената земја што досега воспостави дипломатски односи со нив.
Западните земји рекоа дека земјата прво мора да го подобри својот статус во однос на човековите права, особено кога станува збор за третманот на жените и девојчињата.
„Волстрит џурнал“ објави на 19 септември, повикувајќи се на извори запознаени со ситуацијата, дека американските претставници разговарале со Талибанците.
Во извештајот се вели дека американските претставници и Талибанците разговарале за тоа да ѝ дозволат на американската војска да го користи Баграм како „лансирна рампа“ за мисии против тероризмот.
Експертите велат дека дури и ако лидерите на Талибанците дозволат присуство на САД во Баграм, базата ќе треба да се брани од заканите од Ал Каеда и терористичката група Исламска држава, кои сè уште се активни во Авганистан.
Баграм, кој се наоѓа на околу 25 милји северно од Кабул, првично бил изграден од Советскиот Сојуз во 1950-тите, но бил значително надграден и проширен од американската војска. Тоа беше најголемата американска база во Авганистан и служеше како централна команда за време на дведецениската окупација на земјата.
Базата беше предадена на претходната авганистанска влада во јули 2021 година, само неколку недели пред хаотичното повлекување на американските трупи и конечното враќање на Талибанците на власт.
Откако Талибанците ја презедоа власта во земјата, Вашингтон одржува минимален јавен ангажман со Авганистан, ограничувајќи го на преговори за заложници. Авганистан е во голема мера изолиран на глобалната сцена, а економијата на земјата се бори да привлече странска поддршка и приватни инвестиции.
Талибанските претставници го отфрлија предлогот на Трамп дека САД би можеле да ја вратат контролата врз Баграм, но ја оставија отворена можноста за разговори за подобрување на односите.
„Без американското воено присуство во Авганистан, и Авганистан и САД треба да соработуваат едни со други и можат да имаат политички и економски односи засновани на меѓусебно почитување и заеднички интереси“, изјави на социјалните мрежи Закир Џалали, функционер на Министерството за надворешни работи на Талибанците.
види ги сите денешни вести
МНР: Единаесет македонски граѓани побарале евакуација од Израел
Единаесет македонски државјани досега побарале евакуација од Израел, соопшти денеска (28 февруари) Министерството за надворешни работи и надворешна трговија.
- Согласно последните информации, воздушниот простор останува затворен најмалку до понеделник. По неговото повторно отворање ќе бидат разгледани можностите и моделите за организирање евентуална евакуација, во согласност со околностите и безбедносната состојба - информира Министерството.
Оттаму додаваат дека во оваа фаза,препораката до македонските државјани е внимателно да ги следат официјалните известувања на израелските власти, да постапуваат согласно безбедносните протоколи и да останат во засолништа кога тоа е наложено.
Во однос на дипломатско-конзуларните претставништва во Доха и Абу Даби, заклучно со овој момент ниту еден македонски државјанин нема побарано евакуација, велат од ресорното министерство.
Министерството за надворешни работи и надворешна трговија, преку амбасадите во Тел Авив, Доха и Абу Даби, како и преку дежурните служби, е во континуирана комуникација и целосно на располагање на македонските државјани за потребна помош и координација – се додава во соопштението.
Министерството апелираше и македонските државјани кои се наоѓаат на територијата на Државата Катар и Обединетите Арапски Емирати внимателно да ги следат официјалните информации и да постапуваат согласно упатствата на надлежните институции на земјите домаќини.
-Истовремено, апелираме до сите наши државјани да се воздржат од патувања кон земјите од овој регион сè до стабилизирање на безбедносната состојба – посочуваат од Министерството.
Согласно информациите добиени од Амбасадата на Република Северна Македонија во Тел Авив, воздушниот простор над Израел е затворен за цивилни летови до понатамошно известување.
Сите комерцијални влезни и излезни летови се суспендирани, без конкретна најава за обновување на редовниот воздушен сообраќај.
Македонските државјани во случај на потреба од помош може да се обратат во Амбасадата на Република Северна Македонија во Тел Авив на тел. броеви +972 54 500 8566 и +972 54 967 0546 или по е-пошта telaviv@mfa.gov.mk
Муцунски: Стоиме зад нашите американски сојузници во справувањето со заканите на Блискиот Исток
Ние стоиме зад нашите американски сојузници во справувањето со дестабилизирачките закани на Блискиот Исток, објави министерот за надворешни работи и надворешна трговија Тимчо Муцунски.
- Соединетите Американски Држави јасно ставија до знаење дека дипломатијата е секогаш првата опција, но одвраќањето останува од суштинско значење кога постојат веродостојни ризици. Безбедноста, стабилноста и одговорноста одат рака под рака, се наведува во објавата на Муцунски на платформата „Х“.
-Во исто време, нашите амбасади и конзуларни тимови низ целиот регион се активно вклучени и работат на поддршка и помош на нашите граѓани, обезбедувајќи ја нивната безбедност и обезбедувајќи ја целата потребна конзуларна помош, се додава во објавата на налогот на министерот Муцунски на социјалната платформа „Х“.
Претседателот на САД, Доналд Трамп, потврди дека САД започнале напади врз Иран во осумминутно видео објавено на неговиот профил на „Truth Social“.
Во видеото, Трамп потврди дека САД започнале „големи борбени операции“ против Иран. Тој исто така вели дека целта на кампањата е да се „заштити американскиот народ“ и да се елиминираат непосредните закани што ги претставува иранскиот режим, кој го нарече „злобна група многу ужасни луѓе“.
Трамп: САД почнаа „големи борбени операции“ во Иран
Американскиот претседател Доналд Трамп потврди дека американската војска започнала напади врз Иран.
На социјалната мрежа Truth Social во кратка порака соопшти дека „пред кратко време Соединетите Американски Држави започнаа големи воени операции во Иран“.
„Нашата цел е да ги заштитиме Американците со елиминирање на заканата од иранскиот режим, група сурови и опасни луѓе“, изјави Трамп во видео-порака објавена на таа мрежа.
Тој наведе дека нападите уследиле откако САД повеќепати се обидувале да постигнат договор со Иран.
Додаде дека сега „ќе ги уништат нивните ракети и нивната ракетна индустрија. Целосно ќе исчезнат“.
Израел изврши, како што го опиша, „превентивен напад“ врз Иран на 28 февруари, нагло зголемувајќи ги тензиите на Блискиот Исток и намалувајќи ги надежите за дипломатско решение меѓу Техеран и Вашингтон во врска со иранската нуклеарна програма.
„Државата Израел започна превентивен напад врз Иран со цел да ги отстрани заканите кон државата Израел“, изјави министерот за одбрана Израел Кац.
Двајца високи американски претставници му потврдија на РСЕ/РЛ во Вашингтон дека „американски воени напади“ врз Иран се во тек, додека извештаи од повеќе ирански медиуми објавија за нови експлозии во иранските градови Табриз и Техеран.
Армија во движење: Американско распоредување поради тензиите со Иран
Експлозии најпрво беа пријавени во центарот на Техеран, а на социјалните мрежи се појавија фотографии и видеа на кои се гледаат облаци од чад што се издигаат над градот.
Новинската агенција Фарс, поврзана со Исламската револуционерна гарда (ИРГЦ), соопшти дека „неколку ракети“ ги погодиле улиците Данешгах (Универзитетска) и Џомхури (Република).
Засега нема информации за жртви. Агенцијата Тасним, која е блиска до ИРГЦ, објави дека иранскиот воздушен простор е затворен.
По нападот се огласија сирени низ Израел, а израелските одбранбени сили (ИДФ) соопштија дека им наложиле на жителите да останат во близина на заштитени простории.
Воените власти наведоа дека предупредувањето е превентивна мерка за да се подготви јавноста за можноста од одмазднички ракетен напад.
Нападот доаѓа неколку дена откако Иран и Соединетите Држави ја завршија третата рунда разговори насочени кон решавање на долгогодишниот спор околу нуклеарните активности на Техеран. Нов круг разговори е закажан за следната недела во Виена.
Во меѓувреме, Вашингтон го зголеми своето воено присуство во регионот. „УСС Џералд Р. Форд“, најголемиот носач на авиони во светот, се наоѓа во источниот Медитеран и се очекуваше да пристигне во Израел на 27 февруари.
Ројтерс, повикувајќи се на израелски одбранбен претставник, објави дека нападите биле координирани со Вашингтон.
Први реакции на ЕУ по нападот врз Иран
Високата претставничка на Европската Унија за надворешни работи и безбедносна политика, Каја Калас, ги оцени настаните на Блискиот Исток како „опасни“ откако американските сили започнаа воени операции во Иран.
„Иранскиот режим уби илјадници луѓе. Неговите балистички ракетни и нуклеарни програми, заедно со поддршката на терористички групи, претставуваат сериозна закана за глобалната безбедност. ЕУ усвои силни санкции против Иран и ја поддржа дипломатската резолуција, вклучувајќи го и нуклеарното прашање“, објави Калас на платформата X (Икс).
Таа потврди дека разговарала со израелскиот министер за надворешни работи Гидеон Саар и со други министри од овој регион, како и дека ЕУ тесно координира со арапските партнери за да разгледа дипломатски решенија.
Калас потврди дека се повлекува неесенцијалниот европски персонал од овој регион со помош на конзуларната мрежа. Таа ја подвлече потребата од заштита на цивилите и предупреди дека меѓународното хуманитарно право мора да биде приоритет.
Шефицата на европската дипломатија потврди дека одбранбената операција за поморска безбедност под водство на ЕУ, под името ASPIDES, останува во состојба на висока подготвеност во Црвеното Море и е подготвена да помогне во одржувањето на отворен морски коридор.
Експлозии во Катар и Бахреин
Експлозии и сирени за воздушна тревога се слушнаа во Доха, главниот град на Катар. Катарското министерство за одбрана соопшти дека „успешно одбиле низа напади насочени кон територијата на земјата“, пренесува Би-Би-Си повикувајќи се на државните медиуми.
Катар е домаќин на воздухопловната база Ал Удеид, најголемиот американски воен објект во регионот.
Освен во Катар, експлозии се слушнаа и во Бахреин. Нивниот комуникациски центар соопшти дека сервисниот центар на Петтата флота на американската морнарица бил „изложен на ракетен напад“, според изјава цитирана од државната Бахреинска новинска агенција (BNA).
Во Бахреин се наоѓа седиштето на Петтата флота, чија зона на одговорност ги опфаќа Заливот, Црвеното Море, Арапското Море и делови од Индискиот Океан.
Немаше непосреден коментар од американската војска, иако американската амбасада претходно ги предупредила граѓаните да побараат засолниште поради пријавени закани од ракети и дронови над Бахреин.
Иран потврди напади врз американски бази
Нов бран експлозии е забележан во Абу Даби, а според пишувањето на Ројтерс, едно лице загинало.
Катар го затвори воздушниот простор по претходните ракетни напади.
Саудиска Арабија ја осуди, како што наведе, „бруталната иранска агресија“ и „очигледното кршење на суверенитетот на Обединетите Арапски Емирати, Бахреин, Катар, Кувајт и Јордан“, иако не потврди дека била цел на напад, и покрај пријавените експлозии во Ријад.
Од Исламска револуционерна гарда тврдат дека нападнале американски бази во Бахреин, Катар и Обединетите Арапски Емирати, вклучително и седиштето на американската Петта флота, и дека операциите ќе продолжат.
Претходно, во главниот град на Бахреин, Манама, како и во Абу Даби, Дубаи, Ријад и Кувајт, пријавени се сирени и експлозии.
Стојаноски: Годинава ќе се зголеми бројот на лекови за ретки болести
Едукацијата е клучот за ретките болести. Некои од ретките болести се гледаат еднаш во кариерата, а некои ниеднаш - изјави денеска претседателот на Комисијата за ретки болести, проф. д-р Злате Стојаноски.
Во пресрет на Меѓународниот ден на ретките болести, 28-ми Февруари тој рече дека на овие болести мора да се мисли за да бидат ставени во диференцијалната дијагноза, да се назначат соодветни анализи и да може да се постави прецизна и точна дијагноза.
„Пациентите со ретки болести се пациенти зад кои стојат тивка борба и семејство. Тоа се лица, а не дијагнози. Ние сме свесни за борбата на секое семејство. Државите се ценат и се оценуваат за нивната зрелост врз база на тоа како се однесуваат со најранливите, во овој случај тоа се пациентите со ретки болести“, рече д-р Стојаноски.
Тој потенцираше и дека лековите се важни, но пред сè, важна е дијагнозата.
„Навремено поставена дијагноза значи навремено аплицирана терапија. Средно просечно во европските држави поставувањето дијагноза трае 11 години. Овие болести не се само професионален, стручен, лекарски предизвик, тие се голем економски предизвик и за многу побогатите држави од нас“, изјави Стојаноски пред почетокот на настaнот во Европската куќа во Скопје.
Претседателот на Комисијата за ретки болести, Стојаноски, информира дека минатиот месец на Клиниката за педијатрија било донесено две и пол месечно доенче, на кое педијатрите му дијагностицирале спинална мускулна атрофија.
„МАНУ работеше и во саботата и во неделата, а во понеделникот се потврди дијагнозата. Нашата комисија за ретки болести во вторникот ја одобри терапијата. Во четвртокот детето веќе е поставено на терапија, што значи тој процес од дијагноза до терапија траеше седум дена, а кој порано можеше да трае и многу подолго. Јас ветив дека Комисијата ќе се состане и на 1 јануари ако имаме дијагноза на спинална мускулна атрофија затоа што за оваа болест многу се важни времето на дијагноза и почетокот со терапија“, истакна Стојаноски.
Тој информира дека месецот на ретки болести го почнале на 1 февруари, а ќе заврши утре со објавување поштенска марка со дете со спинална мускулна атрофија.
Одговорајќи на новинарско прашање, Стојаноски рече дека науката ќе напредува и ќе имаме сè повеќе дијагнози. Ќе има нови болести, а со тоа и потреба од нови лекови.
Тој изјави дека регистарот за ретки болести е формиран во 2009 година, тогаш со два пациента и со 250.000 денари.
- Од 2009 година до вчера имаме 1.100 регистрирани пациенти во регистарот за ретки болести. Од нив, половина се мажи, половина жени. 260 од регистрираните се починати, 180 луѓе припаѓаат на една ретка болест, која е генетски детерминирана, тоа е цистична фиброза. Поради бројот на пациенти, застапеноста, нејзината честота ја предадовме на ФЗО, со кој имаме извонредна соработка - истакна Стојаноски.
Посочи дека за мал дел паценти со ретки болести нема терапија, некои од нив бараат само регистрација во регистарот, а некои не се кандидати за терапија.
Најави дека годинава ќе се зголеми бројот на лекови и од бараните 16 нови лека, ќе се вклучат 12.
Полицијата во Подгорица ја опколи зградата каде што живее братот на црногорскиот експретседател Мило Ѓукановиќ
Полицијата опколи зграда во центарот на Подгорица каде што живее бизнисменот Ацо Ѓукановиќ, брат на поранешниот црногорски претседател и премиер Мило Ѓукановиќ.
Радио-телевизија Црна Гора објави дека специјалните полициски единици ја опколиле зградата, бидејќи во тек е претрес на имотот што го користи Ацо Ѓукановиќ, објави Срна.
Во зградата за која станува збор се наоѓаат канцелариите на Прва банка, во која Ѓукановиќ е мнозински сопственик.
На крајот на 2006 година, Ацо Ѓукановиќ купи акции во Никшиќка банка, која една година подоцна го смени името во Прва банка Црна Гора.
Од почетокот на своето работење до распуштањето на Демократската партија на социјалистите (ДПС) во август 2020 година, банката имала депозити од државни компании, бројни министерства и други државни институции, локални самоуправи и бизнисмени кои биле блиски до тогашната владејачка партија.
Анализа на работењето на Прва банка е спроведена и во 2012 година од страна на Мрежата за истражување на организиран криминал и корупција, чии извештаи наведуваат низа наводно нелегални активности на банката, кои, како што наведуваат, се „детално опишани на илјадници страници тајни банкарски документи“ во посед на мрежата.
„Документите откриваат корупција, алчност и некомпетентност. При склучувањето на овие трансакции, банката не го почитувала Законот за спречување на перење пари, сопствените правила, ниту пак ја следела добрата банкарска пракса“, се додава во извештаите.
Во овие написи, меѓу другото, се наведува дека обвинетиот нарко-бос Дарко Шариќ бил „доверлив клиент кој им дошол на помош за време на кризата правејќи депозит од милион долари во време кога банката едвај ги исполнувала наредбите на депонентите“.
Конечната пресуда против Дарко Шариќ од 14 години затвор за шверц на 5,7 тони кокаин од Јужна Америка во Европа од 2006 до 2009 година во мај 2022 година го заврши судењето во еден од најголемите случаи на организиран криминал досега водени во Србија.
Според пресудата, Шариќ водел криминална организација на глобално ниво.
Истражување: Над 13 отсто од тинејџерите во државата користат тутунски производ
Вкупно 13,6 отсто од учениците од седмо до деветто одделение, најчесто од 13 до 15 години, користат некој тутунски производ - покажуваат резултатите од истражување спроведено во 75 училишта во државата. Иако податоците се однесуваат на 2024 година, тие беа објавени денеска (27 февруари) на прес-конференција во Министерството за здравство.
„Вкупно 12,3 проценти моментно користат тутун. Вкупно 5,3 проценти моментно пушат цигари. Вкупно 4,9 проценти од учениците моментно користат тутунски производи што се загреваат (5,1 отсто момчиња и 4,4 проценти девојчиња)“, информираше д-р Сања Прошева од Институтот за јавно здравје.
Таа рече дека 3,6 отсто моментно користат тутун што не се пуши.
Од учениците, додаде таа, девет проценти моментно користат електронски цигари - 8,2 отсто момчиња и 9,6 проценти девојчиња.
„Од сегашните пушачи, 66,1 отсто се обиделе да се откажат од пушење изминативе 12 месеци. Да престанат со пушење сега сакаат 56,5 проценти“, посочи д-р Прошева.
Според клучните наоди од извештајот презентирани денеска, пушењето во училишните простори, како што се наведува, и понатаму претставува загриженост.
Во 2024 година 45,1 отсто од учениците виделе некого како пуши во училишните згради или на училишниот имот.
Министерот за здравство, Азир Алиу појасни дека истражувањето е спроведено кај ученици на возраст од 13 до 15 години, со поддршка од СЗО. Во првата фаза на истражувањето биле избрани 75 училишта, а опфатени 4.670 ученици.
„Истражувањето е дел од глобалниот систем за надзор на тутунот и претставува национално репрезентативно истражување што четврти пат се спроведува во училиштата во нашата држава“, истакна Алиу.
Тој додаде дека ова, е и највисоката преваленца која е регистриран досега.
Вкупно девет отсто од учениците користат електронски цигари, а според податоците што ги сподели министерот, тоа е повеќе од двојно зголемување во споредба со 2016 година.
„Дополнително, загрижувачки се податоците дека дури 57 отсто од младите биле изложени на тутунски чад во домот, а 55,4 проценти биле изложени на чад во затворени јавни простори“, потенцираше ресорниот министер.
Во однос на достапноста на тутунските производи, истражувањето покажува дека 73,2 отсто од младите пушачи не биле спречени да купат цигари поради нивната возраст.
Претставникот на СЗО, Аким Али на денешната прес конференција нагласи дека пушењето не е добро за здравјето на младите и оти зависноста не треба да се почувствува уште на мала возраст.
Тој се осврна на тоа дека родителите кога ги праќаат своите деца на училиште, очекуваат здрава и чиста средина, а некои биле подложени на тутун во училиштата.
Али истакна дека со новиот закон се заштитуваат непушачите, особено децата.
- Време е да ги заштитиме децата - истакна претставникот на СЗО.
Директорката на Институтот за јавно здравје, Марија Андоновска посочи дека никотинските производи земаат сè поголем замав. Таа додаде дека овие истражувања мора да го видат светлото на денот. Се прават, како што појасни, за врз нив да се креираат политики што ќе водат до унапредување на јавното здравје на сите.
Пакистан се заканува со „отворена војна“ против талибанската влада во Авганистан
Пакистанските воени авиони го бомбардираа Кабул само неколку часа откако Авганистан и Пакистан извршија напади едни врз други во нивниот нестабилен планински пограничен регион, додека деновите на зголемени тензии кулминираа во она што еден висок функционер во Исламабад го нарече „отворена војна“.
Локални извори за „Машал“ радио/ Радио Слободна Европа изјавија дека четири локации во авганистанскиот главен град, како и воена база во регионот Кандахар, биле погодени во раните утрински часови на 27 февруари.
Се наведува дека се слушало бучава од воени авиони додека експлозии одекнувале низ главниот град.
Забихулах Муџахид, портпарол на владата предводена од Талибанците во Авганистан, ги потврди нападите во „одредени делови од Кабул, Кандахар и Пактија“. Тој додаде дека нема извештаи за жртви.
Пакистанската војска потврди дека нејзините воени авиони го бомбардирале Кабул, а Мошараф Заиди, портпарол на пакистанската влада, на социјалните медиуми објави дека „контранападите врз цели во Авганистан сè уште се во тек“.
Нападите врз Кабул се случија во услови на голема ескалација на непријателствата меѓу талибанската влада во Авганистан и Исламабад.
Само неколку часа претходно, Муџахид изјави дека Кабул започнал „офанзивна операција од големи размери против пакистанските воени центри и воени инсталации долж линијата Дуранд“, нестабилната граница што ги сече традиционалните територии на племенските Паштуни и Белуџи.
Министерството за одбрана на Авганистан, кое го водат Талибанците, тврди дека 55 припадници на пакистанските безбедносни сили биле убиени, додека две бази и 19 контролни пунктови преку границата наводно биле заземени од нивните борци.
Пакистанските војници возвратија, соопштија пакистански официјални лица, а Заиди рече дека вкупно 133 членови на авганистанските талибанци се „потврдено убиени“, додека повеќе од 200 други се ранети.
„Се проценува дека има повеќе жртви во нападите врз воени цели во Кабул, Пактија и Кандахар“, додаде тој.
Тврдењата на двете страни не можеа независно да се потврдат, иако жител на Кабул за РСЕ изјави дека „огромна експлозија“ го потресла градот.
Пакистанскиот премиер Шахбаз Шариф рече дека државните сили се подготвени да „ја заштитат безбедноста, суверенитетот и територијалниот интегритет на земјата“.
„Пакистанската армија е решена да не дозволи мирот и безбедноста на земјата да бидат компромитирани под никакви околности“, напиша тој на платформата X.
Министерот за одбрана на Пакистан, Хаваџа Мухамед Асиф, ја обвини владата на Талибанците дека го претвора Авганистан во база за глобални терористи и „индиска колонија“.
„По повлекувањето на силите на НАТО, се очекуваше дека во Авганистан ќе преовлада мирот и дека Талибанците ќе се фокусираат на интересите на авганистанскиот народ и стабилноста во регионот. Сепак, Талибанците го претворија Авганистан во колонија на Индија. Тие ги собраа сите терористи од светот во Авганистан и почнаа да извезуваат тероризам“, напиша Асиф во објава на платформата X.
Најновиот бран напади дојде откако пакистанските воздушни напади убија најмалку 18 лица во авганистанските провинции Нангархар и Пактика четири дена претходно.
Пакистан соопшти дека ги извршил нападите врз седум милитантни локации во Авганистан како „одмазда“ за неодамнешните самоубиствени бомбашки напади за кои тврди дека ги извршиле екстремисти со седиште во Авганистан. Пакистан тврдеше дека во нападите загинале дури 80 милитанти.
Безбедносниот естаблишмент во Авганистан, управуван од Талибанците, ги отфрли обвинувањата како „лажни“, додека владини претставници, исто така, рекоа дека подготвуваат „соодветен и пресметан одговор“.
Авганистан ги негира пакистанските обвинувања дека ги засолнува пакистанските талибанци, огранок на авганистанските талибанци кој очигледно дејствува одделно.
Тензиите меѓу двете земји се високи откако Пакистан изврши воздушни напади врз Кабул во октомври 2025 година, а потоа изврши дополнителни напади врз авганистанска територија.
Десетици војници од двете страни загинаа минатата година во артилериски судири и жестоки размени на оган пред да се постигне прекин на огнот со посредство на Катар.
Сепак, неколку рунди преговори со посредство на Катар и Турција, кои имаа за цел смирување на тензиите по должината на границата, не донесоа долгорочен напредок.
САД и Иран ги започнаа клучните нуклеарни разговори во Женева
Американските и иранските претставници започнаа разговори во Женева на 26 февруари, во она што се смета за последен обид за постигнување нуклеарен договор и избегнување на голем воен конфликт меѓу двете страни.
Третата рунда разговори започна додека претседателот Доналд Трамп ги разгледува опциите за воена акција на САД доколку не се постигне договор за ограничување на нуклеарната програма на Иран, при што два американски носачи на авиони се распоредени во близина на Исламската Република.
Иранскиот министер за надворешни работи, Абас Аракчи, ги води разговорите со претставникот на Белата куќа, Стив Виткоф, и зетот на Трамп, Џаред Кушнер. Оманските претставници дејствуваат како посредници, како што правеа и во претходните рунди.
Страните одржаа индиректни разговори во Оман претходно овој месец, што беа први откако Израел и САД ги бомбардираа клучните ирански нуклеарни објекти за време на краткиот застој во јуни. Втор круг разговори се одржа во Женева на 17 февруари.
Двете рунди не успеаја да постигнат напредок, а клучните прашања остануваат нерешени.
За време на разговорите, САД побараа Иран целосно да го запре збогатувањето на ураниум и да ги предаде своите залихи од околу 400 килограми високо збогатен ураниум - чекори што би го спречиле Техеран да изгради нуклеарно оружје.
Техеран инсистира дека неговата нуклеарна програма е за мирни, цивилни цели, како што е производство на електрична енергија.
Државниот секретар на САД, Марко Рубио, на 25 февруари изјави дека Иран се обидува да „обнови елементи“ од својата нуклеарна програма иако „во моментов не збогатува ураниум“.
Рубио додаде дека иако разговорите ќе се фокусираат на нуклеарната програма на Иран, ракетните капацитети на Иран „мора да бидат вклучени во преговорите“, со оглед на тоа што Техеран поседува „илјадници балистички ракети со краток дострел што можат да стигнат до американските бази во регионот“.
Тој додаде дека коментарите на Трамп во неговото обраќање за состојбата на 24 февруари, во кое рече дека Иран „работи на развој на ракети што наскоро би можеле да стигнат до САД“, не значат дека Техеран веќе има такви ракети, туку дека тие се „јасно на пат што еден ден би можел да им овозможи да развијат оружје што би можело да стигне до копното на САД“.
Портпаролот на иранското Министерство за надворешни работи, Есмаил Бакаеи, на 26 февруари изјави дека индиректните разговори ќе се занимаваат исклучиво со нуклеарната програма на Иран.
Бакаеи подоцна изјави дека шефот на Меѓународната агенција за атомска енергија (МААЕ), Рафаел Гроси, веројатно ќе се придружи на разговорите „за да помогне во унапредувањето на дискусиите за технички прашања“.
Министерот за надворешни работи на Оман, Бадр Албусаиди, на 26 февруари изјави дека американските и иранските претставници изразиле „невидена отвореност кон нови и креативни идеи и решенија“.
Иран посочи дека е подготвен да направи отстапки во замена за укинување на санкциите на САД и признавање на неговото право да збогатува ураниум.
Келси Девенпорт, директорка за политика за неширење на нуклеарно оружје во Американското здружение за контрола на оружјето, изјави дека сè уште постои шанса за дипломатија, иако „ризиците од погрешна пресметка и ризиците од враќање на конфликтот се исклучително високи“.
„Мислам дека, и покрај сите закани, Трамп сака договор“, изјави Девенпорт за Радио Фарда на Радио Слободна Европа.
„Тој не сака САД да се заглават во уште еден конфликт во регионот. Мислам дека Иран, исто така, гледа вредност во договор, со цел да се укинат санкциите и да се спречи враќање на конфликтот.“
Пред разговорите на 26 февруари, Аракчи рече дека договор е „на дофат, но само ако дипломатијата е приоритет.“
Аракчи, исто така, вети дека Иран „никогаш нема да развие нуклеарно оружје под никакви околности“, но инсистираше на правото на земјата да „ужива во придобивките од мирнодопската нуклеарна технологија“.
Во говорот на 24 февруари, Трамп се чини дека заговара можен напад врз Иран, велејќи дека нема да дозволи „најголемиот државен спонзор на тероризмот во светот“ да поседува нуклеарно оружје.
Трамп рече дека Техеран сака да ја обнови својата нуклеарна програма и дека „во овој момент ги продолжува своите темни нуклеарни амбиции“, тврдење што Иран го негира.
Женевските разговори доаѓаат откако Трамп постојано се закануваше со воена акција против Техеран, прво поради бруталното задушување на масовните протести во јануари, а потоа и поради нуклеарната програма на Иран.
Светските сили постигнаа историски нуклеарен договор со Техеран во 2015 година за да го спречат Иран да изгради бомба.
Потоа западните економски санкции беа ублажени, но Иран почна да ги крши своите обврски откако Трамп, за време на неговиот прв мандат, ги повлече САД од договорот во 2018 година и повторно воведе санкции.
Русија и Украина разменија тела на убиени војници
Русија му ги предаде на Киев останките од 1000 украински војници, изјави во четврток, 26 февруари, официјален претставник на Москва, а Украина ги врати телата на 35 Руси за возврат.
Двете страни редовно разменуваат останки од војници убиени во борба, што е една од ретките области на соработка.
„Телата на 1000 мртви украински војници ѝ беа предадени на Украина. На Русија ѝ беа предадени телата на 35 мртви руски борци“, изјави главниот преговарач на Москва, Владимир Медински, на социјалните мрежи.
Тој објави фотографија на која се гледаат мажи во бели комбинезони и сини ракавици како креваат бела вреќа за тела од задниот дел на камион-ладилник.
Стотици илјади војници се убиени во четиригодишната војна, предизвикана кога Москва ја започна својата целосна офанзива против Украина во февруари 2022 година.
Преговарачите од двете земји беа во Женева во четврток на одделни разговори со американски претставници, дел од напнатиот процес на преговори што го поттикнува претседателот Доналд Трамп во обид да се стави крај на борбите.
Европската банка за развој: Влијанието на американските царини е помало од очекуваното
Економското влијание на царините на американскиот претседател Доналд Трамп беше „многу пониско“ од очекуваното минатата година, соопшти Европската банка за развој во четврток, зголемувајќи ја својата прогноза за раст за 2026 година.
Врховниот суд на САД минатата недела го поништи поголемиот дел од царинската политика на Трамп, што го натера да воведе нова царина од 10 проценти според друг закон, која тој вети дека ќе ја зголеми на 15 проценти.
Но, за земјите каде што работи Европската банка за обнова и развој, овие случувања ќе донесат само „многу ограничени“ промени, изјави за АФП главната економистка Беата Јаворчик.
ЕБРД е основана во 1991 година за да им помогне на земјите од поранешниот советски блок да прифатат економии на слободен пазар, пред да го прошири својот дострел на Блискиот Исток, Северна Африка и делови од подсахарска Африка.
„Влијанието на царините на САД за нашите земји во кои работиме беше ограничено, многу пониско од очекуваното“, рече Јаворчик.
Во својот последен извештај објавен во четврток, ЕБОР прогнозира дека растот ќе се забрза на 3,6 проценти оваа година и ќе се зголеми дополнително на 3,7 проценти во 2027 година.
„Постојат некои земји кои потенцијално би можеле да добијат пониски тарифи, како Србија, Босна и Херцеговина, Молдавија или Тунис, но генерално сликата е непроменета“, рече Јаворчик.
Таа предупреди дека „сè уште не сме го почувствувале целосното влијание на тарифите“, бидејќи голем дел од извозот од 2025 година стигнал до американските пазари пред мерките да стапат во сила.
ЕБОР, исто така, рече дека бумот на вештачката интелигенција го зголемил увозот на стоки поврзани со технологија во САД, вклучително и полупроводници.
Ова би можело да им користи на земјите во Централна Европа, Балтикот, Бугарија и Романија кои извезуваат вакви производи, рече Јаворчик.
Претставници на САД и Иран во петок на нуклеарни разговори поради страв од воен конфликт
Американските и иранските претставници треба да одржат нова рунда нуклеарни разговори во Женева во петок, во она што се смета за последен обид да се избегне голем воен конфликт.
Третата рунда разговори треба да се одржи додека американскиот претседател Доналд Трамп ги разгледува опциите за воена акција на САД доколку не се постигне договор за ограничување на нуклеарната програма на Иран, при што два американски носачи на авиони се позиционирани во близина на Исламската Република.
Иранскиот министер за надворешни работи, Абас Аракчи, во четврток отпатува од Техеран кон Швајцарија и се очекува да разговара со претставникот на Белата куќа, Стив Виткоф, и зетот на Трамп, Џаред Кушнер.
Оманските претставници ќе дејствуваат како посредници, како што правеа и во претходните рунди.
Двете страни одржаа индиректни разговори во Оман претходно овој месец, први откако Израел и САД ги бомбардираа клучните ирански нуклеарни објекти за време на краткиот конфликт во јуни. Втората рунда разговори се одржа во Женева на 17 февруари.
Двете рунди разговори не донесоа напредок, а клучните точки на спор остануваат нерешени.
САД побараа Иран целосно да го запре збогатувањето на ураниум и да се откаже од своите залихи од околу 400 килограми високо збогатен ураниум, што би го спречило Техеран да изгради нуклеарно оружје.
Техеран инсистира дека неговата нуклеарна програма е за мирни, цивилни цели, како што е производство на електрична енергија.
Иран навести дека е подготвен да направи отстапки во замена за укинување на санкциите на САД и признавање на неговото право да збогатува ураниум.
Пред разговорите во петок, Аракчи рече дека страните се блиску до договор со кој ќе се избегне воена конфронтација.
„Имаме историска можност да постигнеме невиден договор што ќе ги реши меѓусебните загрижености и ќе ги постигне меѓусебните интереси“, рече Аракчи на социјалните медиуми, додавајќи дека договорот е „на дофат, но само ако дипломатијата се даде приоритет“.
Аракчи, исто така, вети дека Иран „никогаш нема да развие нуклеарно оружје под никакви околности“, но инсистираше на правото на земјата да „има корист од дивидендите од мирнодопската нуклеарна технологија“.
Американскиот претседател Доналд Трамп во последното негово обраќањето изјави дека нема да дозволи „државата број еден спонзор на тероризмот во светот“ да има нуклеарно оружје.
Американскиот претседател рече дека Техеран сака да ја обнови својата нуклеарна програма и „во овој момент повторно ги следи своите злокобни нуклеарни амбиции“.
Трамп, исто така, тврдеше, без да даде докази, дека Техеран „веќе развил ракети што можат да ја загрозат Европа и нашите бази во странство и дека работат на изградба на ракети што наскоро ќе стигнат до Соединетите Држави“.
По обраќањето на Трамп, портпаролот на иранското Министерство за надворешни работи, Есмаил Бакаеи, објави на социјалните мрежи дека американската администрација шири „лаги“.
„Што и да тврдат за нуклеарната програма на Иран, балистичките ракети на Иран и бројот на жртви за време на немирите во јануари, тоа е едноставно повторување на „големите лаги““, рече тој.
Женевските разговори доаѓаат по повторените закани на Трамп за воена акција против Техеран, прво поради бруталното задушување на масовните протести во Иран во јануари, а потоа и поради нуклеарната програма на земјата.
Светските сили склучија значаен нуклеарен договор со Техеран во 2015 година за да спречат иранска бомба.
Западните економски санкции беа ублажени во тоа време, но Иран почна да не ги почитува предвидените обврски во договорот откако Трамп, во својот прв мандат како претседател, се повлече од договорот во 2018 година и повторно воведе санкции.