Вести
Евробарометар: 70 отсто од македонските граѓани поддржуваат членство во ЕУ
Вкупно 70 отсто од македонските граѓани го подржуваат членството на земјата во Европската Унија. При тоа, од зачленувањето очекуваат придобивки како што се отворени граници, слободна трговија и подобар квалитет на животот - покажуваат резултатите од најновото истражување на Евробарометар посветено на процесот на проширување на ЕУ.
На прашањето „Кога сметаат дека Северна Македонија ќе стане земја членка на ЕУ“, 27 отсто одговориле „во следните пет години“, 35 проценти „за пет до 15 години“, а 16 отсто дека „ќе бидат потребни повеќе од 15 години, но ќе се стане“.
Ист толкав процент, 16, сметаат дека „државата никогаш нема да стане земја членка на ЕУ“, а шест отсто изјавиле дека не знаат.
Кога станува збор за ставот кон ЕУ, 23 проценти од граѓаните на земјава имаат „многу позитивна“ слика за Унијата, 42 отсто „прилично позитивна“, 20 проценти „неутрална“, 10 отсто „негативна“, а четири проценти „многу негативна“.
Еден процент од анкетираните немаат став.
Дури 90 отсто од анкетираните изјавиле дека „се добро“ или „делумно“ информирани за процесот на интеграција на државата во ЕУ, а 70 проценти дека членството во ЕУ би донело повеќе придобивки отколку недостатоци за земјата.
Најголема загриженост за одливот на млади и миграцијата
Како придобивки од членството во ЕУ, 48 отсто од македонските граѓани ги сметаат отворените граници и можноста за да се патува во другите земји од Унијата без визи, 43 проценти слободната трговија и бесцаринската зона, а 42 проценти поквалитетниот живот и повисокиот животен стандард.
За 44 отсто од граѓаните на земјава најголема загриженост во врска со членството во ЕУ предизвикува одливот на млади и миграцијата, за 20 проценти зголемувањето на бирократија, а за 17 отсто преголемиот број европски регулативи и ограничувањето на националната слобода.
Главна пречка за пристапувањето на земјава кон ЕУ според 41 отсто од анкетираните македонски државјани е „широко распространетата корупција“, за 38 проценти „недостигот на владеењето на правото и неадекватното судство“, а за 37 отсто „несогласувањето на одредени земји членки“.
Според истражувањето, 51 отсто од македонските државјани сметаат дека поддршка за економскиот развој на државата би придонел за понаклонет став на граѓаните кон ЕУ, а по 45 проценти оценуваат дека најголем придонес за тоа би имале поддршката за побрз процес на интеграција на државата во Унијата и поддршката на напорите за намалување на корупцијата.
Кога станува збор за тоа во кои сфери ЕУ треба да игра поголема улога во пружањето поддршка на земјава, 39 отсто од граѓаните сметаат дека тоа треба да се економскиот развој и трговијата, 32 проценти – здравството, а 24 отсто – поддршката на младите.
Довербата кон ЕУ повисока од довербата кон НАТО
Доверба кон ЕУ, според Евробарометар, изразуваат 75 отсто од македонските граѓани, што е пониска од довербата кон Светската Банка и ММФ кои изнесуваат 79, односно 76 проценти, но повисока од довербата кон НАТО, која е 73 отсто.
Во однос на финансиска поддршка од ЕУ за земјава, 93 отсто од анкетираните изјавиле дека се свесни за неа, 85 проценти сметаат дека таа поддршката е „голема или умерена“, 46 отсто оценуваат дека Унијата пружа „најзначајна финансиска поддршка на државата“, а 53 проценти дека таа поддршката е ефективна.
Во извештајот од истражувањето на Евробарометар се посочува дека во државите кандидати за членство генерално преовладува голем ентузијазам за пристапување во ЕУ, но тој во исто време е под влијание на специфични економски и геополитички проблеми на секоја земја.
Според резултатите од истражувањето, мнозинството жители на земјите од Западниот Балкан го поддржуваат зачленувањето на нивните држави во ЕУ, со исклучок на Србија каде поддршка за пристапување кон блокот е најниска во регионот и изнесува 33 отсто. Најголема поддршка за членство во ЕУ има во Албанија од 91 отсто.
Значителна поддршка за членство на нивните земји во ЕУ изразуваат и жителите на Грузија од 74 и на Украина од 68 проценти.
Највисока позитивна оценка за ЕУ нотирана во Албанија
Кога станува збор за имиџот на ЕУ, во земјите од Западниот Балкан доминира позитивна слика за Унијата, при што граѓаните ја ценат европската поддршка за економскиот развој и напорите за борба против корупцијата.
Највисока позитивна оценка за ЕУ се бележи во Албанија од 82 отсто, а најниска во Србија од 38 проценти.
Кога станува збор за земјите од т.н. Источното соседство на ЕУ, најпозитивна слика за Унијата има во Молдавија од 55 отсто, пред Украина со 49 и Грузија со 43 проценти.
Главен предизвик, според Евробарометар, претставува ниското ниво на свест за Европската Унија и политиката на проширување во сите земји кандидатки и потенцијални кандидати за членство, при што значителен дел од граѓаните изјавиле дека се чувствуваат недоволно информирани.
„Најдобро информирани“ се жителите на Молдавија и на Црна Гора, каде 48, односно 39 отсто од анкетираните изјавиле дека се „добро“ или „многу добро“ информирани.
За разлика од ова, „најслабо информирани“ се Украинците и Србите, каде таа стапка изнесува 23, односно 20 проценти.
Кога станува збор за Турција, поддршката за членство на земјата во ЕУ изнесува 49,9 отсто.
На ниво на ЕУ, пак, поддршка за пристапувањето изразуваат 56 отсто од европските граѓани, при што таа е особено висока меѓу лицата на возраст од 15 до 39 години веруваат, каде достигнува до две третини.
Генерална поддршка за проширувањето на ЕУ
Генерално, граѓаните на ЕУ го поддржуваат проширувањето и сметаат дека кандидатите за членство треба да му се приклучат на блокот кога ќе ги исполнат потребните услови, посебно оние поврзани со почитување на владеењето на правото, борбата против корупцијата и заштитата на основните права, при што 56 отсто од нив оценуваат дека нивната држава би имала корист од приемот на нови членки.
Сепак, дел од анкетираните Европејци изразуваат загриженост од миграцијата, корупцијата, криминалот и финансиските трошоци од процесот на проширување.
Кога станува збор за информираноста, 67 отсто од граѓаните на ЕУ изјавиле дека не се чувствуваат добро информирани за процесот на проширувањето.
Според еврокомесарката за проширување Марта Кос, резултатите од истражувањето покажуваат дека граѓаните на ЕУ, а особено помладите луѓе, го поддржуваат проширувањето.
- Евробарометарот испраќа уште една јасна порака: луѓето сакаат кредибилен процес базиран на вредности, воден од вистински реформи. Заедно со земјите членки ќе се ангажираме директно со граѓаните, ќе се осврнеме на нивните загрижености и ќе покажеме како проширувањето носи мир, просперитет и пообединета Европа, порача Кос.
Со истражувањето за поддршката на процесот на проширување на ЕУ биле опфатени сите 27 земјите членки на Унијата, како и државите кандидати и потенцијални кандидати за членство.
види ги сите денешни вести
Обвинителството отвори предистрага за дивоградбите во Охрид
Охридските обвинители ги проверуваат наодите на државниот ревизор за работењето на општинските власти. Од Обвинителството соопштија на 28 јануари дека започната предистрага во декември кога Државниот завод за ревизија им го доставил ревизорскиот извештај за Општина Охрид.
Во него се констатирани сериозни неправилности во работењето на општината, поврзани со бесправна градба, финансиско управување и непочитување на законската регулатива.
Наодите укажуваат на системски пропусти, недостаток на контрола и можни основи за кривична одговорност, поради што обвинителството започнало предистражна постапка.
„Оформен е предмет и се преземаат дејствија на проверки“, велат од ОЈО.
Ревизорите утврдиле дека над 4.000 објекти, меѓу кои и хотели и куќи се дивоградби. поголемиот дел од нов се изградени во крајбрежејето, а дел во заштитените подрачја на на Националниот парк Галичица.
Ревизијата открила дека Општината нема донесено урбанистички планови за 20 населени места, не презела мерки за отстранување на бесправните објекти, а урбаната опрема се поставувала без дозволи и платени такси. Според ДЗР, субвенциите за јавните претпријатија од 36,5 милиони денари биле доделувани без програма и без согласност од Советот.
„Од извршениот теренски увид во дел од населените места ревизијата утврди изведени градби и градежни активности на објекти за индивидуално домување и хотелски комплекс, за кои не е уплатен надоместок за уредување на градежно земјиште и не се издадени одобренија за градење“, се вели во ревизорскиот извештај.
Охридскиот градоначалник Кирил Пецаков во изјава за Дојче Веле признава дека дивоградбите се еден од најголемите предизвици за општината.
„Во последниот период по двапати годишно распишувавме тендери за отстранување дивоградби, но неуспешно. Ниту една фирма не се пријавува. Сите дивоградби се внесени во регистарот, што е препорака на УНЕСКО, и по тоа е постапено“, изјавил Пецаков.
Според него проблемот не е само локален, туку системски, односно дека голем дел од општините имаат ист предизвик.
Охридскиот Регион е под заштита на УНЕСКО, а до 1 февруари Македонија и Албанија треба да достават извештај за мерките за заштита, во спротивно може повторно да се отвори прашањето за ставање на регионот на Листата на светско наследство во опасност.
УНЕСКО го одложи впишувањето на Охридскиот регион на Листата на загрозени светски наследства, но под услов Северна Македонија до февруари 2026 година да исполни низа конкретни обврски за заштита на неговите природни и културни вредности.
Амандманот беше поднесен од македонската делегација која побара повлекување на Нацрт-одлука со која јасно предлагаше впишување на регионот како загрозен
Минатата година Комитетот по третпат расправаше за статусот на Охрид, во услови кога 39 граѓански организации од Северна Македонија и Албанија побараа да биде впишан во Листата на светски наследства во опасност, за како што велат, да се отвори врата за строго дефиниран процес за санација под постојан надзор на УНЕСКО.
Поранешна претседателка на црногорскиот Врховен суд осудена на 10 години затвор
Поранешната претседателка на Врховниот суд на Црна Гора, Весна Меденица, беше осудена на десет години затвор во среда, објави претседателката на Вишиот суд во Подгорица, судијката Весна Ковачевиќ, за Радио телевизија на Црна Гора.
Синот на Меденица, Милош Меденица, исто така беше осуден на десет години затвор.
Во декември, Специјалното државно обвинителство побара казна од 20 години затвор за Весна Меденица и Милош.
Обвинителството ја обвини Меденица за соучество во криминална организација наводно предводена од нејзиниот син Милош, која била вклучена во трговија со дрога, шверц со цигари, поткуп и нелегално поседување оружје и експлозиви.
Тринаесет други лица и една компанија беа обвинети во истиот судски процес.
Специјалниот обвинител Јован Вукотиќ во својот завршен збор во декември рече дека Весна Меденица не била обичен член на криминалната организација на нејзиниот син Милош.
„Таа била нивниот институционален штит и требало да биде штит на црногорското судство. Таа била задолжена и да известува за други информации“, рече тој.
Европол ги сними телефонските разговори на Милош во кои тој наведува дека неговата мајка е свесна за нелегалните активности и дека може да очекува заштита од неа.
Во декември, адвокатите на Меденица побараа ослободителни пресуди во своите завршни зборови.
Меденица беше на високи судски позиции 17 години. Таа поднесе оставка на крајот од 2020 година по промената на власта во Црна Гора.
Беше уапсена во април 2022 година по објавувањето на транскриптот од Европол, а шест месеци подоцна беше ослободена за да се брани од затвор.
Бојан Маричиќ е нов претседател на ДИК, изгласани измените во Кривичниот законик
Со 83 гласови „за“ Собранието го избра Бојан Маричиќ за претседател на Државната изборна комисија (ДИК). За потпретседател е избран Абдуш Демири, а за членови на Комисијата Александар Даштевски, Ангелчо Ристов, Светлана Карапетрова, Борис Кондарко и Дитмире Шеху.
Во продолжение на седницата за членови на Комисијата и заштита од дискриминација пратениците ги избраа Лимко Бејзароски и Наташа Ахмед. Претседателот на Собранието Африм Гаши соопшти дека кандидатката Џинан Ахмед се откажала од кандидатурата.
Собранието го донесе и Законот за изменување и дополнување на Кривичниот законик. Со предлог-измените пратениците предвидуваат построги казни за злоупотреба на службената положба и овластувања, но не ги враќаат на нивото што беа пред септември 2023 кога имаше намалување на санкциите.
Ваквите измени се поднесени во Собранието со потпис од девет пратеници од коалицијата на владејачката ВМРО-ДПМНЕ. Пратениците на Левица беа против законското решение со образложение дека се носи во интерес на функционерите од владејачкото мнозинство.
За делото „злоупотреба на службената положба“, чие намалување на казните во септември 2023 предизвика најмногу критики од домашната јавноста и од Европската Унија, во предлогот се предвидуваат поголеми затворски казни, но горната границата за нив останува. Тоа значи дека иако има заострување на казните, роковите за застарување на кривичното дело се пократки од тоа што беше пред септември 2023, кога немаше горна граница за дел од казните.
Пратениците не го прифатија предлог законот за изменување на Законот за енергетика поднесен од Левица со кој се бара укинување на Регулаторната комисија за енергетика (РКЕ), а нејзините надлежности да поминат во Министерството за енергетика.
Обвинителството оформи предмет по ревизорскиот извештај за Општина Охрид
Јавното обвинителство отвори предмет врз основа на извештајот на Државниот завод за ревизија за Општина Охрид, во кој беа констатирани сериозни неправилности, меѓу кои и нелегална изградба на хотели и на згради, недонесени урбанистички планови и пропусти во финансиското работење.
ДЗР вчера информираше дека Општина Охрид нема донесено урбанистички планови за 20 населени места, нема преземено мерки за отстранување на бесправно изградените објекти, особено во заштитените подрачја, поставувањето урбана опрема е без дозволи и платени комунални такси, а субвенционирањето на јавните претпријатија во вкупен износ од 36 505 илјади денари е без програма и претходно обезбедена согласност од Советот.
Според конечниот Извештај што го објави ДЗР, во дел од населените места се утврдени изведени градби и градежни активности на објекти за индивидуално домување и хотелски комплекс за кои не е платен надоместок за уредување градежно земјиште и не се издадени одобренија за градење.
Според ДЗР, за 11 населени места/села Советот на општината нема донесено урбанистички планови за село и урбанистички план вон населено место, а за 9 населени места донесени се решенија за одобрување на планска програма за изработка на урбанистички план, но истите сè уште не се донесени. Во дел од населените места ревизијата утврди изведени градби и градежни активности на објекти за индивидуално домување и хотелски комплекс, за кои не е платен надоместок за уредување на градежно земјиште и не се издадени одобренија за градење.
Ревизијата утврдила и дека не е донесен урбанистички план за крајбрежјето, а за Годишната програма за поставување урбана опрема за 2024 година, не е обезбедено позитивно мислење/согласност од Управата за заштита на културното наследство.
Од Општина Охрид вчера посочија дека ќе постапат согласно дадените препораки од Државниот завод за ревизија по Извештајот изготвен врз основа на ревизијата на финансиските извештаи заедно со ревизија на усогласеност на Општина Охрид за 2024 година.
„Општина Охрид ги прими забелешките од Државниот завод за ревизија по спроведената ревизија на финансиските извештаи и ревизијата на усогласеност за 2024 година. Веднаш се преземени активности за постапување согласно дадените препораки, преку утврдување на конкретни мерки и задолжувања на надлежните институции и одговорните лица“, истакнуваат од Општина Охрид за МИА.
Од Општината Охрид велат дека остануваат посветени на унапредување на финансиското работење, транспарентноста во согласност со законските процедури и важечките прописи.
Иран ги отфрла преговорите со САД поради воените „закани“
Иран денеска, 28 јануари ги отфрли преговорите со Соединетите Американски Држави поради упатените закани кон Исламската Република, и откако претседателот Доналд Трамп одби да ја исклучи можноста за воена интервенција поради смртоносното задушување на протестите.
Со оглед на тоа што американската поморска ударна група предводена од носач на авиони се крие во водите на Блискиот Исток, високите ирански претставници, исто така, се обратија до клучните арапски држави за да добијат поддршка.
Група за човекови права соопшти дека потврдила над 6200 смртни случаи, претежно демонстранти убиени од безбедносните сили, во бранот демонстрации што го потресоа клеричкото раководство од крајот на декември, но достигнаа врв на 8-9 јануари.
Активистите велат дека вистинскиот број на жртви може да биде многу пати поголем, бидејќи исклучувањето на интернетот сè уште ги комплицира напорите за потврдување на информациите за обемот на убиствата.
Трамп не ја исклучи воената акција против Иран како одговор на задушувањето, иако се чини дека ги држи своите опции отворени. Ударна група предводена од американскиот брод „Абрахам Линколн“ сега пристигна во водите на Блискиот Исток, соопшти Централната команда на САД, без да ја открие нејзината точна локација.
Аналитичарите велат дека опциите вклучуваат напади врз воени објекти или насочени напади врз раководството под ајатолахот Али Хамнеи во целосен обид да се сруши системот што владее со Иран од Исламската револуција во 1979 година, со која беше соборен шахот.
Но, министерот за надворешни работи Абас Арагчи рече дека „водењето дипломатија преку воена закана не може да биде ефикасно или корисно“.
„Ако сакаат преговорите да се оформат, тие сигурно мора да ги остават настрана заканите, прекумерните барања и покренувањето нелогични прашања“, рече тој во телевизиски коментари.
Арагчи рече дека во последните денови „немал контакт“ со американскиот претставник за Блискиот Исток, Стив Виткоф, и дека „Иран не барал преговори“.
По телефонскиот разговор во вторникот помеѓу иранскиот претседател Масуд Пезешкијан и де факто саудискиот лидер, крунскиот принц Мохамед бин Салман, Иран се обрати до други арапски држави сојузнички на САД во очигледен обид да добие поддршка.
Секретарот на Врховниот совет за национална безбедност на Иран, Али Лариџани, разговараше со катарскиот премиер, шеикот Мохамед бин Абдулрахман Ал Тани, кој е и министер за надворешни работи, соопштија двете страни.
Шеикот Мохамед ја нагласи поддршката на Катар за „сите напори насочени кон намалување на ескалацијата и постигнување мирни решенија на начин што ќе ја зајакне безбедноста и стабилноста во регионот“, соопшти катарското Министерство за надворешни работи.
Во меѓувреме, египетскиот министер за надворешни работи, Бадр Абделати, имаше одделни разговори и со Арагчи и со Виткоф, соопшти Каиро.
Абделати ја нагласи потребата од интензивирање на напорите за „намалување на тензиите и работа кон деескалација“ и создавање „неопходни услови за продолжување на дијалогот меѓу САД и Иран“, соопшти египетското Министерство за надворешни работи.
Во меѓувреме, во Техеран се појавија нови билборди на кои се гледа како Иран напаѓа американски носач на авиони, а исто така и слогани на Хамнеи како ги осудува САД, пренесуваат новинарите на АФП.
Комитетот за надворешни работи на ЕП го усвои извештајот за стратегијата за проширување на ЕУ
Членовите на Комитетот за надворешни работи на Европскиот парламент (АФЕТ) денеска со 44 гласа „за“ и 11 „против“ го усвоија извештајот за стратегијата за проширување на ЕУ на литванскиот либерален европратеник Петрас Ауштревичиус, пренесе МИА.
Во објаснувачката изјава на извештајот Ауштревичиус наведува дека руската воена агресија врз Украина и тековните значајни геополитички промени предизвикаа нова динамика во процесот на проширување на ЕУ.
„Со доделувањето на статусот земји кандидати за членство на Украина, Грузија и Молдавија, сега има десет држави што тргнаа на патот кон ЕУ. Од перспектива на ЕУ, проширувањето е геостратешка инвестиција во мир, безбедност, стабилност и просперитет. Иако очекувањата и напредокот на одделни земји кандидати се разликуваат, сите тие се оценуваат врз основа на фер и ригорозна условеност, принципот на сопствени заслуги и реверзибилност - вели Ауштревичиус.
Во предлог-извештајот се повторува дека проширувањето е од најголема стратешка важност за ЕУ во услови на руската агресија врз Украина и други заеднички геополитички предизвици, што бара долгорочна политичка демократска визија и храбри одлуки.
„Нерешените билатерални прашања меѓу земјите од ЕУ и земјите што не се членки на ЕУ треба да се решаваат билатерално и не смее да се користат како лост за блокирање на процесот на пристапување на кандидатите за членство“, се вели во извештајот.
Во него се нагласува и дека регионалната соработка е предуслов за пристапување во ЕУ и дека помирувањето, кое води кон добрососедски односи, е клучно за успешно пристапување во Унијата.
„Проширувањето е добитна опција и за сегашните и за идните земји членки, ја нагласува политичка итност од демонстрирање на посветеноста на ЕУ кон процесот на проширување, инсистира дека проширувањето на ЕУ ќе ја зајакне европската безбедност и уште еднаш нагласува дека иднината на Западен Балкан, на Украина и на Молдавија е во рамките на ЕУ“, се наведува во предлог-документот.
Меѓудругото, се посочува дека пристапувањето кон ЕУ мора да биде процес базиран на заслуги и дека секој кандидат мора да биде оценуван според сопствените заслуги во однос на исполнувањето на Копенхашките критериуми, усогласеноста со законодавството на ЕУ и исполнување на сите дополнителни услови утврдени во преговарачката рамка.
„Пристапот базиран на заслуги може да подразбира замрзнување на преговорите за пристапување во случај на назадување во однос на фундаменталните вредности, при што преговорите ќе продолжат дури кога ќе се постигне значителен напредок во реформите. Земјите што не се успешни во однос на демократското управување мора да се соочат со последици за да се обезбеди дека процесот на пристапување останува навистина базиран на заслуги“, се наведува во предлог-извештајот.
Во документот се посочува дека паралелно со подготовките на земјите кандидати за членство и ЕУ мора да ги спроведе потребните реформи за да се подготви за прием на нови членки, при што се предлага воведување гласање со квалификувано мнозинство во областите релевантни за процесот на пристапување, со укинување на консензусот при одлучување во меѓуфазите во преговарачкиот процес.
Во него се оценува дека претпристапната финансиска помош за Западен Балкан, Украина и Молдавија е клучна за нивна институционална и економска трансформација и се нагласува важноста на вклучувањето на земјите кандидатки во тековните и идните проекти на ЕУ за поврзување, транспорт, енергија и воена мобилност.
Документот сега треба да биде усвоен од страна на Европскиот парламент, најверојатно на следната пленарна сесија во Стразбур кон средината на февруари.
Студентите во блокада протестираа против „уривањето на универзитетската автономија“
Под слоганот „Знаењето е моќ“, илјадници луѓе протестираа пред седиштето на универзитетот во центарот на Белград, на повик на студентите во блокадата.
Тие повикаа на протест против колапсот на образовниот систем и автономијата на универзитетот, додека владата се обидува да воспостави „директна политичка контрола“ врз факултетите.
„Нема злоба, има моќ во знаењето“, порача Владан Ѓокиќ, ректор на Универзитетот во Белград, на сегашните и идните власти.
Обраќајќи и се на толпата, тој изјави дека ниедна влада „не се однесувала кон академската заедница на толку суров и злонамерен начин, само затоа што таа заедница не сакала да молчи“.
Тој зборуваше за притисоците со кои се соочуваат факултетите, од полициски рации, преку отпуштање на професори до економски притисоци.
Ректорот изјави дека тие одговараат на силата и омразата на овој режим со силата на образованието.
„Сакам да ги охрабрам членовите на академската заедница да се вклучат во одбраната на автономијата на универзитетот. Ги повикувам надлежните институции да ја обезбедат законски загарантираната автономија на универзитетот“, рече тој.
Владимир Ристиќ, отпуштениот директор и наставник по физичко образование во Омољица, рече дека наставниците се темел на опстанокот и напредокот на нацијата.
„Образованието постои за да ја направи личноста слободна и безбедна. Треба да ѝ овозможи на личноста да размислува, да избира и да учествува во општеството, а не да молчи“, рече тој.
Во повикот за состанокот, учениците во блокадата посочија на „притисок врз едукаторите, отпуштања и одмазда кон оние што ги поддржуваа учениците“ за време на повеќе од една година масовни протести, кои започнаа по смртта на 16 лица при падот на кровот на железничката станица во Нови Сад.
„Апсењата на ученици, средношколци и професори, како и нивниот прогон и притисоци, претставуваат најсурови форми на конфронтација со академската заедница“, е пораката на блокираните ученици на Инстаграм.
Протестот на 27 јануари беше организиран на државен и верски празник посветен на Свети Сава, кој се слави во училиштата во Србија како прослава.
По говорот на говорникот пред Ректоратот, насобраните луѓе се упатија низ централните улици на Белград до црквата „Свети Сава“, каде што пред затворените врати беше одбележана славата на училиштето и состанокот заврши.
На протестот му претходеа повици за бојкот на наставата на неколку белградски факултети, како што се Правниот, Филозофскиот и Политичкиот факултет, како знак на солидарност со студентите од Нови Сад.
Студентите на поголемиот дел од високообразовните институции во Нови Сад ја бојкотираа наставата, барајќи отпуштената професорка на Филозофскиот факултет, Јелана Клут, да биде вратена на работа.
Додека администрацијата на Универзитетот тврди дека нејзиното отпуштање е во согласност со правилата, студентите во блокадата тврдат дека професорката е отпуштена затоа што ги поддржувала во протестите.
Бојкотот на наставата во Нови Сад беше изгласан по полициската интервенција во таа институција на 21 јануари.
Трамп вели дека Иран сака да разговара, додека воените бродови на САД пристигнуваат на Блискиот Исток
Американска група носачи на авиони пристигна на Блискиот Исток на 27 јануари, во време кога растат тензиите околу можен напад врз Иран, по бруталното задушување на протестите за кое организациите за човекови права велат дека однело илјадници животи.
Во услови на немирите, иранската валута, ријалот падна на рекордно ниско ниво во однос на доларот, тргувајќи се на 1,5 милиони за еден долар на 27 јануари.
Американскиот претседател, Доналд Трамп изјави дека се „надева“ оти нема да биде потребна воена акција против Техеран, но истовремено испрати „армада“ во регионот.
Тој одби да ја исклучи можноста за воздушни напади како одговор на задушувањето на претежно мирните демонстранти, кои во изминатите недели излегоа на улиците барајќи мерки за запирање на забрзаната инфлација и слабеењето на националната валута.
Американската организација за човекови права ХРАНА, чии податоци Радио Слободна Европа редовно ги цитира откако започна насилното задушување на протестите во Иран на почетокот на овој месец, соопшти дека потврдениот број на загинати, вклучително и припадници на безбедносните сили, сега изнесува 6.126, додека бројот на жртви чии случаи сè уште се предмет на истрага изнесува 17.091.
Некои проценки од официјални лица, цитирани неофицијално од различни медиуми, се неколкукратно повисоки.
Американскиот претседател, Доналд Трамп изјави во интервју за Аксиос на 26 јануари дека ситуацијата со Иран е „променлива“, бидејќи испратил „голема армада“ во регионот, при што ударна група предводена од носачот на авиони УСС Абрахам Линколн (USS Abraham Lincoln) веќе се наоѓа во водите на Блискиот Исток, соопшти Американската централна команда.
Но, тој смета дека Техеран искрено сака да постигне договор.
„Тие сакаат да склучат договор. Тоа го знам. Се јавуваа во повеќе наврати. Сакаат да разговараат“, изјави тој, според цитатите.
Протестите започнаа на 28 декември на пазарите во главниот град Техеран, меѓу трговците незадоволни од лошите економски услови. Немирите брзо се проширија низ целата земја и прераснаа во демонстрации против властите поради влошувањето на животниот стандард и задушувањето на слободите.
Падот на ријалот во однос на доларот се случува во услови кога годишната стапка на инфлација изнесува 44,6 проценти, вклучувајќи речиси 90-процентно зголемување на цените на храната на годишно ниво.
Иранската економија со години се соочува со тешкотии под притисок на меѓународните санкции и последиците од 12-дневната војна со Израел во јуни минатата година.
Сведоштвата на очевидци и потврдените извештаи од организации за човекови права укажуваат дека насилното задушување на протестите го достигна својот врв на 8 и 9 јануари, кога безбедносните сили отворија оган со боева муниција врз демонстрантите.
Во услови на повеќенеделна блокада на интернетот, информациите за размерите на насилното задушување на протестите продолжуваат постепено да излегуваат на виделина.
Организацијата за следење на интернет-слободите NetBlocks соопшти во дневен извештај на 26 јануари дека блокадата сè уште трае, иако имало извештаи за ограничен пристап до интернет.
NetBlocks наведува дека ваквите „празнини“ се „затвораат со цел да се ограничи нивното заобиколување, додека одобрени сметки на режимот ја промовираат нарацијата на Исламската Република“.
Портпарол на иранската влада изјави на 27 јануари дека интернетот бил исклучен „за да се зачуваат човечки животи“, без да објасни што точно значат тие изјави.
И покрај тоа, нови снимки од задушувањето на протестите продолжуваат да се појавуваат на интернет, бидејќи Иранците се обидуваат да покажат колку брутална била репресијата.
ЕУ вложува 171 милион евра во инфраструктурата и приватниот сектор на Западен Балкан
Европската комисија најави поддршка во износ од 171 милион евра за поттикнување на развојот на инфраструктурата и растот на приватниот сектор во Западен Балкан.
Од овој износ, 94,7 милиони евра се наменети за инфраструктурни инвестиции, 76,3 милиони евра за поддршка на приватниот сектор, додека 2,9 милиони евра се определени за четири проекти за техничка помош во Албанија и Босна и Херцеговина.
Овие проекти се насочени кон подготовка на идни вложувања во секторите на енергетиката, водоснабдувањето, иновациите и истражувањата.
Средствата доделени за инфраструктурните проекти, според соопштението на Европската комисија, треба да мобилизираат вкупно 263 милиони евра инвестиции преку седум проекти во приоритетни сектори, вклучувајќи дигитализација, чиста енергија, човечки капитал, сообраќај и заштита на животната средина.
Проектите вклучуваат воведување широкопојасна инфраструктура во Албанија, унапредување на системот за пренос на електрична енергија во Северна Македонија, како и изградба и енергетски ефикасна обнова на образовни објекти во Северна Македонија и Црна Гора.
Како што наведуваат од Европската комисија, проектите ќе ги спроведуваат партнери од Западен Балкан во соработка со меѓународни финансиски институции.
„Вложувањето во нашите партнери на Западен Балкан е клучно за нивното приближување кон ЕУ. Повеќе од две години по усвојувањето на Планот за раст за Западен Балкан, работевме, вклучително и преку Инвестициската рамка за Западен Балкан, на претворање на обврските во конкретни дела. Од унапредување на инфраструктурата до зајакнување на развојот на бизнисот, овие вложувања создаваат реални можности за граѓаните и ја прават ЕУ опиплива реалност низ целиот регион“, соопшти европската комесарка за проширување, Марта Кос.
Новиот пакет на поддршка опфаќа инвестициски придонеси од повеќе извори на финансирање на ЕУ, вклучително и Инструментот за претпристапна помош (ИПА), билатерални донатори преку Инвестициската рамка за Западен Балкан, како и Инструментот за реформи и раст.
„Денешниот пакет за финансирање вклучува инвестициски проекти и проекти за техничка помош кои денес се одобрени, со што дополнително се зајакнува посветеноста на ЕУ на одржливиот раст и регионалната поврзаност во Западен Балкан“, наведува Европската комисија.
По одобрувањето од страна на Оперативниот одбор на Инвестициската рамка за Западен Балкан, проектите можат да преминат во фаза на имплементација.
Ова подразбира финализирање на потребните договори со партнерските институции и корисниците, започнување на подготвителни студии за активностите за техничка помош и завршување на процедурите неопходни за реализација на проектите од приватниот сектор.
По завршувањето на овие процеси, може да започне спроведувањето на поддржаните инвестиции.
Работниците утре на протест за повисоки плати
Сојузот на синдикати на Македонија денеска ( 27 јануари) ги повика сите оние кои не се задоволни од платата да се приклучат на утрешниот протест организиран против незголемувањето на минималната плата на 600 евра и на сите останати плати за 100 евра.
Аргументи има многу, изговори нема, 200 илјади луѓе живеат со плата под 30.000 денари, изјави денеска претседателот на ССМ Слободан Трендафилов.
Утрешниот протест, како што посочи, е поради „игнорантскиот однос на Владата и на работодавачите кои не се договорија за зголемување на сите палти за 100 евра преку зголемување на минималната плата на најмалку 600 евра“.
„28 јануари е денот кога работниците зборуваат. Колку гласно ќе зборуваат, зависи од вас. Утре вашето присуство на улица ќе зборува погласно од секоја дискусија што сте ја воделе во семејствата и на вашите работни места. Овој протест е за вашите плати затоа што истите не стигнуваат од 1-ви до 1-ви“, рече Трендафилов.
Од ССМ најавуваат дека следниот ден по завршување на протестот ќе излезат со информации и докази за институциите во кои се врши притисок врз работниците да не се приклучат на протестот.
Протестот почнува утре во 17 часот од пред зградата на ССМ и продолжува пред Собранието и Стопанската комора за да заврши пред Владата.
Доколку нема слух од другата страна, ССМ најавува блокади на таргетирани институции, организирање на генерален штрајк и собирање на 10.000 потписи со кои ќе се бараат законски измени за намалување на функционерските плати за 80 проценти и зголемување на сите плати преку зголемувањето на минималната плата на најмалку 600 евра.
Премиерот, Христијан Мицкоски пак, одговарајќи на новинарско прашање во врска со протестот, денеска најави дека минималната плата законски се зголемува во март. Тој додаде и дека „секојима право да протестира“.
„Во согласност со законот, минималната плата ќе биде зголемена во март, односно платите што ќе ги добијат работниците во април за март ќе бидат зголемени. Ние рековме дека ќе го поддржиме секое решение што синдикатите ќе го постигнат со работодавците во дипартитен дијалог“, истакна Мицкоски.