Достапни линкови

Вести

Албанија последна во Европа по приход и потрошувачка по глава на жител

Тирана. Албанија.
Тирана. Албанија.

Европската статистичка агенција Евростат соопшти денеска дека Албанија со 32 отсто од европскиот просек останува последна во Европа по приход по глава на жител за минатата година. Според податоците, Северна Македонија има приход по глава на жител од 42 отсто, а за два проценти повеќе има Србија. Додека Албанија е за 10 процентни поени пониско на табелата од нашата земја, како и Босна и Херцеговина која има приход по глава на жител од 33 отсто од просекот на ЕУ. Рекордот во регионот го држи Црна Гора со 47 отсто.

И според друг показател за индивидуалната потрошувачка по глава на жител, кој ја мери куповната моќ на граѓаните на една земја и нивната материјална благосостојба, Албанија е повторно последна, со 39 отсто од европскиот просек. Во Босна и Херцеговина овој показател е 41 отсто, во Северна Македонија 49 отсто, Србија 52 отсто и Црна Гора 60 отсто.

види ги сите денешни вести

Српскиот парламент ги усвои законските измени: Локалните и изборите во Белград на 2 јуни

Зградата на српскиот парламент во Белград, Србија
Зградата на српскиот парламент во Белград, Србија

Пратениците на српскиот Парламент ги усвоија измените на Законот за локални избори, со кои се овозможи локалните избори во градовите каде што не беа одржани во декември да се комбинираат со веќе најавените избори за градската власт во Белград, што ќе се одржат на 2 јуни.

За измени на законот гласаа 168 пратеници, меѓу кои и пратеници од опозицијата, односно партиите кои донесоа одлука за учество на белградските избори во јуни.

Седницата беше закажана на предлог на 187 претставници на власта и на дел од опозицијата.

Во образложението на предлогот за измена на Законот пишува дека се донесува поради динамиката на одржување избори и седници на локалните самоуправи.

Рокот за распишување локални избори ќе се помести од 120 на 150 дена пред истекот на мандатот, а од денот на распишувањето до денот на изборите не може да поминат помалку од 30 дена, наместо 45 како што пишува во сегашниот закон.

Како што е најавено, на изборите ќе учествуваат Зелениот левичарски фронт, Народното движење на Србија, Еколошкото востание, Демократската партија, Движењето на слободни граѓани и Ново лице на Србија, додека Партијата за слобода и правда, Србија центар и од коалицијата НАДА најавија дека нема да учествуваат бидејќи сметаат дека нема време за подобрување на изборните услови до 2 јуни.

Швајцарија замрзна руски имот во вредност од 5,8 милијарди франци

илустрација
илустрација

Швајцарија замрзна руски имот во вредност од 5,8 милијарди швајцарски франци или 5,95 милијарди евра, соопшти денеска Државниот секретаријат за економски прашања на земјата (СЕКО).

Оваа бројка се однесува на вкупната вредност на руските средства замрзнати од Швајцарија од почетокот на војната во Украина до крајот на 2023 година.

Вредноста на замрзнатите руски средства во Швајцарија е помала отколку на крајот на 2022 година, кога изнесуваше 7,5 милијарди швајцарски франци.

„Вредноста на финансиските средства замрзнати во врска со санкциите против Русија изнесуваше 5,8 милијарди швајцарски франци на 31 декември 2023 година. Ова е за 1,7 милијарди швајцарски франци помалку од бројката пријавена за декември 2022 година. Покрај тоа, сега се блокирани 17 имоти во 7 кантони“ се вели во соопштението на СЕКО.

Седум повредени во руски напад со дронови врз Одеса

илустрација
илустрација

Седум лица се повредени, меѓу кои две деца, во напад на руски дрон врз украинското пристаниште Одеса, соопштија украинските власти.

„Во нападот се уништени најмалку 14 станови, изјави градоначалникот на Одеса, Генадиј Труханов“, пренесе агенцијата Униан.

Во текот на ноќта и главниот град на Украина беше цел на руски беспилотни летала, а шефот на градската управа Серхи Попко изјави дека украинската противвоздушна одбрана соборила неколку беспилотни летала испукани од Русија кон Киев, додавајќи дека нема извештаи за штета или повредени во нападот.

Украинската морнарица соопшти дека се уништени четири руски беспилотни летала над јужниот регион Миколаев.

Британскиот парламент го одобри контроверзниот закон за депортација на мигрантите во Руанда

Британскиот премиер Риши Сунак
Британскиот премиер Риши Сунак

Британскиот премиер Риши Сунак вчера во денот кога Горниот дом на парламентот го усвои потребниот закон вети дека во рок од 10 до 12 недели ќе започне да испраќа во Руанда баратели на азил за да ги процесуираат нивните барања, што беше одложено со месеци поради парламентарните обиди за промена на планот.

Сунак објави дека владата резервирала комерцијални чартер авиони и обучила персонал да испраќа мигранти во Руанда, политика за која се надева дека ќе ја зајакне неговата Конзервативна партија пред изборите подоцна оваа година.

Домот на лордовите долго време одбиваше да го поддржи нацрт-законот, што нема дополнителни заштитни мерки и беше раздор, но на крајот попушти откако Сунак рече дека владата ќе го принуди парламентот да заседава онолку долго колку што е потребно за да го усвои.

Десетици илјади мигранти, од кои многумина бегаат од војните и сиромаштијата во Африка, Блискиот Исток и Азија, стигнаа до Велика Британија во изминативе години поминувајќи го Ламанш со мали чамци на ризични патувања организирани од банди шверцери на луѓе.

Запирањето на протокот на мигранти е приоритет за владата, но критичарите велат дека планот да се депортираат луѓе во Руанда наместо да се работи со барателите на азил во Британија е нехуман. Тие ја наведуваат загриженоста за состојбата со човековите права во источноафриканската земја и ризикот барателите на азил да бидат вратени назад во земјите каде што се соочуваат со опасност.

И по успешното надминување на парламентарните пречки, Сунак се уште може да се соочи со правни предизвици за законот.

Молк за претседателските избори, гласаат болни, затвореници и во дијаспората

Избори - гласачки кутии
Избори - гласачки кутии

Од денеска па до утре до 19 часот е молк, пред утрешните седми претседателски избори. Поради двојните избори, за време на молкот за претседателските избори, нема прекин на кампањата за парламентарните избори закажани за 8 мај.

Денеска за претседателските избори гласање се спроведува за болните и затворениците во Казнено-поправните домови и лицата во притвор, во старските домови и државјаните во странство.


Во дипломатските претставништва и конзуларни канцеларии денеска од 7 до 19 часот по локално време, прифатени за гласање се 2.571 пријави македонски државјани.

Другите граѓани кои живеат во странство, своето право на глас можат да го остварат во избирачките места во земјата, согласно адресата во личните документи.

Резултатите од денешното гласање ќе се знае утре, заедно со резултатите од гласањето во земјата.

Право на глас на седмите претседателски избори имаат 1.814.317 избирачи. Избирачките места се отвораат во 7 часот, а гласањето трае до 19 часот. Се гласа на 3480 избирачки места во целата земја.

Претседателските кандидати со последни пораки пред првиот круг од изборите

Candidates with ordinal numbers for the 2024 Presidential Election
Candidates with ordinal numbers for the 2024 Presidential Election

Претседателските кандидати денеска (22 април) ги испратија последните пораки во пресрет на настапувањето на изборниот молк кој започнува вечерва на полноќ. Денот на гласањето во првиот круг од изборите е 24 април кога во 19 часот треба да се затворат гласачките места со што ќе заврши и молкот.

Кандидатот за претседател поддржан од СДСМ и коалицијата „За европска иднина“, Стево Пендаровски, кампањата за првиот круг ја заврши вечерва со митинг во Битола, а претходно имаше средби со граѓани во Демир Хисар и Ресен.

На нив, тој им порача дека ако во среда излезат масовно и гласаат за него, ќе го одредат и победникот на 8 мај.

„Сега на 24 април, да им покажеме дека знаеме која е вистинската опција, опцијата 1 и да го одредиме победникот на 8 мај и на претседателските и на парламентарните избори“ рече Пендаровски кој на митинзите зборуваше дека неговата опција нуди чекорење напред наместо противниците за кои давањето глас би значело враќање назад.

На излезност повика и Гордана Сиљановска Давкова која е поддржана од ВМРО-ДПМНЕ и коалицијата „Твоја Македонија“. Таа кампањата ја финишираше со митинг во Штип.

„Да си ја обединиме нацијата, да градиме консензус, само единството може да нè одведе напред, само заедно можеме и вас да ве направиме горди и себе да се почувствуваме горди. А, најмногу, од оваа мала држава да направиме почитувана европска држава“, порача Сиљановска Давкова.

Кандидатот на ДУИ и „Европскиот фронт“, Бујар Османи, пак, на последниот ден од кампањата одржа средба со младите порачувајќи им дека од нивната одлука ќе зависи „кој ќе ја води државата и каква иднина нуди со себе“.

„Гласањето не е само право, гласањето е столб на демократијата но и голема одговорност којашто посебно на овие избори, кога земјата ќе одлучи дали ќе ја одбереме изолацијата или ќе ја одбереме интеграцијата“, рече Османи.

На мобилизација за гласање повикуваше и Арбен Таравари кој е кандидат на албанската опозициска коалиција „Вреди“. Тој вчера имаше централен митинг во Гостивар, чиј градоначалник е, од каде побара поддршка за, како што рече, „да се направи разлика од 7.000 гласови“ во однос на ДУИ.

Кандидатот на ЗНАМ, Максим Димитриевски, пак, кампањските активности за првиот круг ги заврши со посети на Василево, Босилово, Ново Село и митинг во Струмица.

„Ние сакаме Македонија да ја гледаме таму каде што и е местото – во Евроатлантскиот сојуз, но притоа почитувајќи го нашето достоинство, интегритет, македонскиот јазик, култура, континуитет, самобитност, сопствената историја и се она што е македонско“, порача Димитриевски пред струмичани.

Кандидатката на Левица, Билјана Ванковска, пак, на последниот ден од кампањата дел од активностите ги имаше во Гостивар од каде искажа задоволство од текот на кампањата која, според неа, поминала во „пријатна атмосфера“.

Очекувањата на нејзиниот штаб се дека таа ќе влезе во вториот круг каде ќе се соочи со кандидатката на ВМРО-ДПМНЕ, Гордана Сиљановска Давкова.

Поддршка од гласачите на последниот ден од кампањата побара и Стевчо Јакимовски од коалицијата „Храбро за Македонија“.

„Немој да кажете дека не сте имале избор. Секој работи за тој што го плаќа. Мене ме плаќате вие, јас работам за вас! Нив ги плаќаат странците, тие работат за нив!“, порача Јакимовски преку социјалните мрежи.

Доколку никој од седуммината кандидати не освои мнозинство гласови, двајцата најдобропласирани ќе се соочат во вториот круг што ќе се одржи на 8 мај заедно со парламентарните избори.

Во Избирачкиот список за овие претседателски избори се запишани 1.814.317 граѓани.

Ова ќе бидат претседателски избори на кои граѓаните по седми пат со непосредно гласање ќе го изберат шефот на државата.

Министрите од ЕУ се согласија да ги заострат санкциите кон Иран

Неколку земји од ЕУ повикаа на проширување на санкциите кои се однесуваат на дроновите.
Неколку земји од ЕУ повикаа на проширување на санкциите кои се однесуваат на дроновите.

На состанокот во Луксембург денеска (22 април) министрите за надворешни работи од земјите-членки на ЕУ начелно се согласија да ги заострат санкциите кон Иран по ракетниот и нападот со дронови врз Израел, изјави шефот на европската дипломатија, Жозеп Борел.

ЕУ веќе има повеќекратни програми за санкции против Иран, кои беа воведени поради неговите резерви на оружје за масовно уништување, кршење на човековите права и снабдување на Русија со беспилотни летала.

Сепак, неколку земји од ЕУ повикаа на проширување на санкциите кои се однесуваат на дроновите.

„Постигнавме политички договор дека постојниот режим на санкции, кој се однесува на беспилотни летала, ќе ги опфати и ракетите и нивниот потенцијален трансфер во Русија“, им рече Борел на новинарите по состанокот на шефовите на дипломатиите од ЕУ.

Тој појасни дека санкциите ќе бидат проширени со цел да се опфатат испораките на дронови и ракети не само за Русија, туку и за нејзините сојузници во регионот.

Сепак, како што пренесува Ројтерс, ќе биде потребно повеќе работа за да се одобри правната рамка пред проширените санкции да почнат да се применуваат.

На 13 април, Иран лансираше стотици беспилотни летала и проектили кон Израел.

Со овој напад Техеран го промени својот пристап, кој дотогаш се потпираше на сојузниците и вооружените групи низ Блискиот Исток со што Иран избегнуваше директна конфронтација со Израел.

По нападот, израелскиот премиер Бенјамин Нетанјаху најави оти Израел ќе донесе одлуки за тоа како да се брани. Тоа ги поттикна повиците од западните земји тој да се воздржи од одмазда против Иран.

САД, ЕУ и групата Г7 најавија дека размислуваат за построги санкции против Иран, со цел да го смират и убедат Израел да не одговори на иранскиот напад.

Руски државјанин осуден на пет години принудна работа поради изјава за РСЕ

Јуриј Коховац на суд во Москва, 30 август 2023 г.
Јуриј Коховац на суд во Москва, 30 август 2023 г.

Рускиот државјанин Јури Коховац денеска (22 април) беше осуден од судот во Москва на пет години принудна работа бидејќи во анкета на Радио Слободна Европа (РСЕ) од јули 2022 година ја осуди руската инвазија врз Украина.

Откако ја осуди војната во Украина и рече дека руските власти се одговорни за неа, Коховац беше прогласен за виновен за ширење лажни информации за руските вооружени сили.

Исто така, судот му забрани да биде администратор на веб-страници во наредните четири години.

Претходно на рочиштето, обвинителството бараше Коховац да биде осуден на пет и пол години затворска колонија.

Казната за „принудна работа“ во Русија значи дека осудените наместо да отслужуваат затворска казна, можат да останат дома и да бидат испратени на работа во индустриски погон што ќе го одреди Федералната затворска служба.

Исто така, за време на издржувањето на казната, државна одзема одредена сума од месечната плата на осудениот.

Во јули 2022 година, новинар на РСЕ ги праша минувачите на улиците на Москва за нивниот став кон војната во Украина.

Меѓу оние кои се согласија да одговорат беше и Коховац, кој рече дека војната ја започнала руската влада и оти мора да ја прекине.

Покрај тоа, тој рече дека руските сили без никаква причина убиле цивили во киевското предградие Буча. Москва ги отфрла обвинувањата дека извршила воени злосторства во Украина.

Коховац потоа – во март 2023, беше приведен, а подоцна беше ослободен со забрана да ја напушта руската престолнина.

Коховац пред судот рече дека своето мислење го кажал во разговор со новинарите, користејќи го уставното право на слобода на говор.

Руските власти ја нарекуваат лага секоја информација за војната во Украина која се разликува од верзијата на руското Министерство за одбрана.

Делото за лажни вести за војската беше додадено во Кривичниот законик веднаш по почетокот на руската инвазија на Украина.

Казната за ова кривично дело може да биде до десет години затвор или до пет милиони рубљи (околу пет илјади евра).

Први разговори на Иран и Пакистан по прекуграничните напади

Иранскиот претседател Ебрахим Раиси (во средина) со пакистанскиот премиер Шехбаз Шариф (десно), 22 април 2024 г.
Иранскиот претседател Ебрахим Раиси (во средина) со пакистанскиот премиер Шехбаз Шариф (десно), 22 април 2024 г.

Иранскиот претседател Ебрахим Раиси и пакистанскиот премиер Шехбаз Шариф денеска (22 април) во Исламабад ја одржаа првата средба по меѓусебните ракетни напади во февруари годинава.

Тридневното патување на Раиси во соседен Пакистан е дел од напорите на двете земји да ги поправат односите што беа затегнати претходно оваа година.

Иран и Пакистан делат граница долга 900 километри, а на која дејствуваат сепаратистите кои се противат на владите во Техеран и Пакистан.

Во февруари, Иран ги нападна, како што тврди, базите што ги користат иранските сепаратисти во Пакистан.

Исламабад потоа одговори со таргетирање на локации во Иран, за кои рече дека ги користат пакистанските сепаратисти.

На денешната средба, иранскиот претседател беше пречекан на аеродромот од министерот за домување Ријаз Хосеин Пирзада, а потоа беше организиран и формален пречек од премиерот Шариф.

За да ја гарантираат безбедноста, властите распоредија стотици дополнителни полициски и паравоени сили.

Според соопштението објавено од кабинетот на премиерот, Шариф и Раиси разговарале за повеќе прашања за унапредување на билатералните односи и соработка на различни полиња и ветиле соработка во борбата против тероризмот.

Иранската државна новинска агенција ИРНА соопшти дека за време на посетата на Раиси ќе бидат потпишани осум документи за соработка.

Двете страни ќе разговараат и за проект за гасовод вреден повеќе милијарди долари, кој е во мирување од 2014 година.

Проектот, на кој Вашингтон се спротивставува поради „прекршувањето на санкциите наметнати на Техеран поради неговата нуклеарна програма“, беше започнат во 2013 година и тој треба да го снабди Пакистан со ирански природен гас.

На посетата, Раиси е придружуван од сопругата и висока делегација.

Тој планира да ги посети Карачи, најголемиот град во земјата, и Лахоре, каде ќе се сретне со новоизбраната прва министерка во Пакистан, Маријам Наваз Шариф.

По посетата на Пакистан, Раиси ќе отпатува и за Шри Ланка.

Вучиќ и Османи со меѓусебни обвинувања во ОН за „притисоци“ врз Србите од Косово

Архивска фотографија: Седница на СБ на ОН за Косово во февруари 2024 г.
Архивска фотографија: Седница на СБ на ОН за Косово во февруари 2024 г.

Меѓусебни обвинувањата меѓу српскиот претседател Александар Вучиќ и косовската претседателка Вјоса Османи можеа да се слушнат денеска (22 април) на седницата на Советот за безбедност (СБ) на Обединетите Нации (ОН) посветена на Косово.

Османи обвини дека Белград „ја спречува интеграцијата на Србите во институциите на Косово“.

Таа изјави дека Србија ја „заплашува“ српската заедница на северот на Косово, а како пример го наведе неодамнешното апсење на косовски полицајци во Србија.

Заменик-директорот на косовската полиција Дејан Јанковиќ и четворица полицајци беа приведени на 17 април на граничните премини со Србија, а српската полиција соопшти дека се приведени за „безбедносни проверки“.

Османи обвини и оти Србија претходните денови на граница задржувала автобуси со патници од албанска националност.

Владата на Косово претходно овие постапки ги оцени како одмазда на Србија за поддршката дадена од Парламентарното собрание на Советот на Европа за членството на Косово во оваа организација.

„Србите во Косово се под притисок, но од страна на властите во Србија“, рече Османи.

Вучиќ за големото внимание на меѓународната јавност за инцидентот во Бањска

Претседателот на Србија, Александар Вучиќ, пак, на седницата се пожали дека меѓународната заедница посветува големо внимание на инцидентот во Бањска на Косово, но не и на нападите врз српското малцинство.

Станува збор за инцидент од септември лани кога група вооружени Срби ја нападнаа косовската полиција во селото Бањска на северот на Косово при што беше убиен полициски наредник.

Вучиќ посочи дека овој инцидент е „последица на репресијата“ во Косово.

„Нема да дозволиме да се користи како алиби за прогон на Србите (на Косово)“, рече тој, додавајќи дека во Косово намерно се создаваат лоши услови за живот на српското малцинство.

Вучиќ рече и дека поминале 11 години од потпишувањето на Бриселскиот договор, но оти Заедницата на општини со српско мнозинство на Косово сè уште не е формирана.

„Тоа се единаесет години неисполнети ветувања, неспособност на Европската унија да ги придвижи работите од мртва точка“, рече Вучиќ.

Основањето на Заедницата на општините со мнозинско српско население беше договорено од Косово и Србија со Бриселскиот договор во 2013 година, но властите во Косово се двоумат дали да го спроведат договорот, стравувајќи дека овластувањата што би ги имала оваа заедница би можеле да влијаат на функционалноста на државата.

Вучиќ рече дека и „укинувањето на динарот е етнички мотивирана кампања против Србите и неалбанците“ на Косово.

Централната банка на Косово донесе одлука од 1 февруари еврото да биде единствена валута за плаќања и трансакции, што во пракса значи укинување на српскиот динар.

Поради оваа одлука, на барање на Србија, Косово беше тема на седница на Советот за безбедност на ОН одржана во февруари годинава.

Денешната седница на Советот, пак, е посветена на шестмесечниот извештај на генералниот секретар на ОН Антонио Гутереш за работата на УНМИК (Мисијата на ОН на Косово).

Шефицата на УНМИК за итноста од спроведување на договорот

Специјалната претставничка на генералниот секретар на ОН и шефица на УНМИК, Каролине Зијаде, на седницата потенцираше дека една од клучните забелешки е „незадоволството од постигнатото во дијалогот“ и додаде дека тоа влијае на безбедносната состојба.

„Тензиите се зголемија во последните месеци“, рече таа.

Шефицата на УНМИК рече дека никогаш не било поитно да има „целосното спроведување на договорите постигнати под покровителство на ЕУ со цел да се помогне во решавањето на серијата кризи што се случија“.

„Ова е најважното прашање за двете страни“, посочи Зијаде.

Таа посочи дека едностраните потези само создаваат недоверба, без разлика од која страна доаѓаат.

Зијаде зборуваше и за изборите на северот на Косово, за кои вели дека не придонеле за намалување на тензиите, иако тоа била целта.

„Само 253 од околу 46.000 регистрирани гласачи го искористија своето (гласачко) право“, рече таа.

На 21 април, четири општини со српско мнозинство на северот на Косово гласаа „за“ или „против“ смена на градоначалниците Албанци. Сепак, членовите на српската заедница не беа заинтересирани за учество во гласањето. Тие претходно беа повикани на бојкот од страна на Српска листа, најголемата партија на српското малцинство во Косово.

Зијаде рече и дека вооружениот напад во Бањска е „сериозен инцидент“ и оти станува збор за „правно и политичко прашање“ кое е важно да се реши за да не се повтори таков случај.

Вчитај повеќе

XS
SM
MD
LG