Вести
Обвинителството не утврди вина за бегството на Мијалков
Јавниот обвинител кој постапуваше во предистражната постапка отворена по повод недостапноста на обвинетиот Сашо Мијалков при обид да му се врачи решение за куќен притвор, утврди дека нема место за јавнообвинителска одлука од причина што не е утврдено постоење на кривично дело што се гони по службена должност, соопштија денеска од Јавното обвинителство.
Од таму информираат дека во предистражната постапка обезбедиле снимки од безбедносните, листинзи за реализирани телефонски разговори сослушале повеќе луѓе меѓу кои и министрите за правда и внатрешни работи, директорите на Агенцијата за национална безбедност и Бирото за јавна безбедност, премиерот, јавниот обвинител, основната јавна обвинителка на Основното јавно обвинителство за гонење на организиран криминал и корупција и претседателот на Основниот кривичниот суд Скопје.
„Имено, неспорно е дека обидот за врачување на решението за куќен притвор на обвинетиот С.М. од Основниот кривичен суд Скопје од 21.02.2021 година останал безуспешен и дека во периодот од 21.02.2021 обвинетиот и покрај преземените дејствија за негово лоцирање бил недостапен за органите на прогонот, се до 16:55 часот на 23.02 2021 година, кога доброволно се пријавил во Основното јавно обвинителство за гонење на организиран криминал и корупција. Оттука, главното прашање на кое беше фокусирана предистражната постапка беше – каде бил обвинетиот во периодот кога бил недостапен на органите на прогонот и дали во овој период имал помош од одредени лица за истиот да остане сокриен“, наведуваат од обвинителството.
Прибраните докази, пишуваат од таму, упатувале дека обвинетиот бил во својот дом се до доаѓањето на полициските службеници, нешто што го потврдиле и со снимките од видео надзорот од хотел Мериот и со службената евиденција која упатувала дека тој на 21.02.2021 година околу 15 часот стасал во својот дом, а телефонот кој го користел зрачел на базната станица од таму.
„Сепак, од доказите обезбедени во предистражната постапка како теорија на случај се наметна само теоријата дека С.М. се оддалечил од својот дом во моментот кога полициските службеници се доближиле до неговиот дом и побарале да му врачат решение. Ова меѓу другото, произлегува и од околноста, дека телефонот кој обвинетиот го користел се гаси во истиот момент кога полицијата доаѓа пред неговиот дом. Од тој момент кога полицијата дошла пред домот на обвинетиот , до моментот кога службените лица го пребарале домот, поминале најмалку 45 минути, во кое време имал доволно голема временска рамка да се оддалечи од својот дом, а местоположбата на неговиот дом овозможувала тоа да биде направено незабележано преку задниот излез, движејќи се пеш во реон кој не е обезбеден со безбедносни камери и лоцирајќи се во некој од околните објекти“, наведуваат од обвинителството.
Поради ова обвинителство проверувало и можна логистика за одалечувањето на Мијалков но не пронашле докази. Исто така ги проверувале и можности некој кој имал сознание дека му е определена мерка притвор да му го каже тоа но не утврдиле сомнителни комуникации.
Поранешниот шеф на УБК, Мијалков во февруари пред изрекувањето на пресудата за случајот „Таргет-Тврдина“ исчезна за државните органи, а по дводневна потрага по него, сам се појави пред обвинителството тврдејќи дека не видел дека го бараат затоа што се самоизолирал со симптоми за коронавирус. Истиот ден попладнето, премиерот Зоран Заев пред Владата, придружуван од министрите за внатрешни работи и за правда, Оливер Спасовски и Бојан Маричиќ рече дека појавувањето на Мијалков е успешно завршен случај од страна на институциите на државата.
Во случајот „Таргет-Тврдина“ Мијалков е осуден на 12 години затвор, а за случајот „Трезор“ месецов доби уште осум години затвор. До правосилноста на пресудите се наоѓа во затворот во Шутка.
види ги сите денешни вести
Фон дер Лајен: Време е да се оживее клаузулата за заемна одбрана на ЕУ
Клаузулата за заемна одбрана на Европската Унија мора да се оживее, изјави претседателката на Европската комисија, Урсула фон дер Лајен, во саботата на Минхенската безбедносна конференција.
„Верувам дека дојде време да се оживее клаузулата за заемна одбрана на Европа. Заемната одбрана не е опционална за ЕУ - таа е обврска во рамките на нашиот сопствен договор: член 42(7).“ Обврската „еден за сите и сите за еден“ има тежина само ако е изградена врз доверба и способност“, додаде таа.
Нејзините коментари дојдоа откако германскиот канцелар Фридрих Мерц го истакна Член 42 во својот воведен говор на безбедносната конференција во петокот, инсистирајќи дека ЕУ мора да го „појасни“ значењето на клаузулата.
Во членот се наведува дека во случај на напад врз една земја-членка, сите други имаат „обврска за помош и поддршка со сите средства што се во нивна моќ“.
Досега е активирана само еднаш, од Франција по терористичките напади во Париз во 2015 година.
Многу членки на ЕУ се исто така дел од НАТО, кој има своја клаузула за колективна одбрана во Член 5.
Пошироко, фон дер Лајен ја истакна потребата од нова „европска безбедносна стратегија“ за да се утврди како „целиот пакет алатки за политика“ на блокот може да се искористи за заштита на интересите на ЕУ.
„Ова би можело да биде во форма на трговија, финансии, стандарди, податоци, критични инфраструктури, технолошки платформи и информации“, рече таа.
Претседателката на ЕК, тврди дека целта е да се „осигура дека Европа може да ја брани својата територија, економија, демократија и начин на живот“.
„Бидејќи ова е на крајот вистинското значење на независноста“, изјави фон дер Лајен.
Претходно американскиот државен секретар Марко Рубио им се обрати на европските лидери со афирмации на трансатлантските врски - нарекувајќи ја Америка „дете на Европа“ - истовремено повикувајќи на реформи за справување со предизвиците за деиндустријализација, миграција и суверенитет.
Приведен осомничен за убиство на 78-годишна жена во кумановско
Кумановска полиција приведе 25 годишно момче во општината Старо Нагоричане осомничен за убиство на 78 годишна жена. Според сопштението на Секторот за внатрешни работи во Куманово, осомничениот на 12 февруари влегол во домот на жената и физички ја нападнал, по што ја задушил со перница.
„Жртвата починала на самото место“ се вели во соопштението.
Според полицискиот билтен осомничениот бил гонет за повеќе дела, меѓу кои и низа тешки кражби низ околните села во општината. Тој бил приведен во текот на вчерашниот ден.
„Јавниот обвинител е известен, а по целосно документирање на случајот ќе биде поднесена кривична пријава“, се вели во соопштението.
Според последните податоци од Министерството за внатрешни работи во земјва биле евидентирани 20 убиства од кои 18 се расветлени. Најголемиот дел од убиствата биле извршени во Скопје и Тетово, од кои половина со огнено оружје а четири со физичка сила, другите со ладно оружје.
Рубио: САД и Европа „припаѓаат заедно“
Американскиот државен секретар Марко Рубио упати силна порака за единство со Европа на Минхенската безбедносна конференција, велејќи дека судбината на Вашингтон е испреплетена со Европа и дека нема намера да го напушти трансатлантскиот сојуз.
Соединетите Американски Држави и Европа „припаѓаат заедно“,изјави на Минхенската безбедносна конференција, американскиот државен секретар Марко Рубио.
„Америка го трасира патот за нов век на просперитет и ние сакаме да го направиме тоа заедно со вас, наши ценети сојузници и најстари пријатели“, рече Рубио во своето главно обраќање во луксузниот хотел Бајеришер Хоф во Минхен.
Заедничкото дејствување со Европа, рече тој, „ќе помогне во обновувањето на разумната надворешна политика“.
Говорот на Рубио беше широко очекуван по ланскиот говор на американскиот потпретседател Џ. Д. Венс, кој ги критикуваше европските лидери за нивната улога во она што го опиша како ерозија на демократијата на континентот.
Адресирајќи ги разговорите за можен трансатлантски развод во својот говор, Рубио рече дека „ова не е ниту наша цел ниту наша желба“.
„Не треба да ги демонтираме глобалните институции на стариот поредок што заедно го изградивме - но тие мора да се реформираат“, изјави Рубио на конференцијата, додавајќи дека САД под водство на Доналд Трамп, сакаат да го предводат светот во „обновувањето“.
Рубио ја предводи американската делегација, најголемата досега, која ја сочинуваат повеќе од една четвртина од американскиот Сенат - на тридневниот годишен настан, на кој учествуваат стотици истакнати европски лидери, пратеници, воени функционери, академици и други.
„Дете на Европа“
Државниот секретар на САД го пофали богатото културно наследство на Европа, велејќи дека „ние Американците... секогаш ќе бидеме деца на Европа“.
„Најтешки прашања“ за Украина
Во врска со конфликтот во Украина, Рубио рече дека „прашањата за завршување на војната се стеснети, но лошата вест е дека сега се сведува на најтешките прашања“.
Трамп даде приоритет на запирањето на целосната војна на Русија, но Москва покажа мала подготвеност за компромис, оставајќи ги последните две рунди разговори меѓу САД и Русија и Украина во застој.
Се очекува Рубио да се сретне со украинскиот претседател Володимир Зеленски подоцна на 14 февруари на маргините на конференцијата.
Во кратко прашање-одговор со Волфганг Ишингер, претседателот на Минхенската безбедносна конференција, по неговиот говор, Рубио рече „она што не можеме да одговориме и [она што] ќе продолжиме да го тестираме е дали постои исход со кој Украина може да живее и што Русија ќе го прифати, а би рекол дека тоа досега беше неостварливо“.
Конференцијата се одржува во услови на светски превирања, вклучувајќи ја и можноста за воздушни напади на САД врз Иран и војната на Русија во Украина, која се приближува кон својата четврта годишнина.
Трамп: промената на режимот е „најдобрата работа што може да се случи“ во Иран
Американскиот претседател Доналд Трамп изјави дека промената на режимот е „најдоброто нешто што може да се случи“ во Иран, потврдувајќи дека втор носач на авиони наскоро ќе се придружи на „масивната“ американска армада во Арапското Море, во услови на високи тензии.
„Се чини дека тоа би било најдоброто нешто што може да се случи“, им рече Трамп на новинарите на 13 февруари во воена база во Северна Каролина, кога го прашаа дали бара „промена на режимот“ во Техеран.
„47 години тие разговараат и разговараат и разговараат. Во меѓувреме, изгубивме многу животи додека тие разговараат“, додаде тој во својот најдиректен повик за пад на тврдокорниот клерикален режим на Иран.
Трамп не кажа кого би сакал да види да ја преземе власта доколку владата падне, само дека „има луѓе“.
Реза Пахлави, протераниот син на последниот шах на Иран, е една од многуте личности кои се борат за превласт меѓу поделената иранска опозиција во егзил.
Теократскиот режим на Иран е на власт од 1979 година, кога во Исламската револуција свештениците лојални на ајатолахот Хомеини го соборија поддржаниот од САД шах, Мохамед Реза Пахлави. Двете земји немаат дипломатски односи од 1980 година.
Вашингтон и Техеран се вклучени во индиректни разговори за нуклеарната програма на Иран. Западните земји се сомневаат дека Иран се обидува да развие нуклеарно оружје, додека Техеран инсистира дека неговата програма е строго за цивилни цели.
Трамп, исто така, се закани со нов воен удар врз иранската влада ако ги погуби сите демонстранти уапсени за време на неодамнешните масовни антивладини демонстрации.
„Тешки“ нуклеарни преговори
Трамп им рече на американските војници во базата дека Техеран бил „тежок“ во нуклеарните разговори и посочи дека е потребен поголем притисок врз Иранците.
„Тешко е да се постигне договор“, рече тој. „Понекогаш мора да се плашите. Тоа е единственото нешто што навистина ќе ја реши ситуацијата.“
Трамп, исто така, ја поздрави 12-дневната војна во јуни, кога Израел и САД започнаа кампања за бомбардирање насочена кон нуклеарните и воените објекти на Иран.
Најновите коментари доаѓаат во време на едно од најголемите воени трупи на Вашингтон во регионот на Персискиот Залив.
Експертите велат дека распоредувањето има за цел да му даде на Трамп воени опции ако тој одлучи да дејствува според неговите закани да го нападне Иран поради неуспехот да се постигне нуклеарен договор и насилното задушување на демонстрантите.
Иранските безбедносни сили убија илјадници демонстранти во јануари, откако протестите избувнаа кон крајот на декември 2025 година, првично поради економски прашања, но подоцна прераснаа во општ гнев против режимот. Повеќе од 53.000 луѓе беа уапсени, велат групите за човекови права.
„Собирањето на силите е точка на притисок што САД го применуваат врз Иран за да постигнат договор преку преговори“, рече Амин Тарзи, професор по стратешки студии на Воениот колеџ на Маринскиот корпус.
Тарзи додаде дека по зголемувањето на силите, американската воена позиција во Заливот е „робусна“ со „морски и одбранбени капацитети за воздушна одбрана, плус офанзивни воздушни компоненти“.
Ројтерс на 13 февруари цитираше двајца неименувани американски претставници кои рекоа дека војската се подготвува за можноста за операција што ќе трае неколку недели против Иран доколку Трамп нареди напад.
Најголемиот воен брод во светот
Американската војска претходно го распореди носачот на авиони „Абрахам Линколн“ во регионот на Персискиот Залив за да се придружи на она што Трамп го нарече „масивна армада“ во близина на Иран.
На 13 февруари, Трамп потврди дека друг носач на авиони, „Џералд Р. Форд“, заедно со неговите придружни бродови, заминува од Карибите и наскоро ќе им се придружи на американските сили во регионот, веројатно во рок од околу седум дена.
„Џералд Р. Форд“ се смета за најголем воен брод во светот со должина од 337 метри и можност да носи некои од најнапредните воени технологии.
Кога беше прашан зошто го испраќа вториот воен брод, Трамп рече: „Во случај да не постигнеме договор, ќе ни треба... Ако ни треба, ќе го имаме подготвено“.
Преговарачите се состанаа во Мускат минатата недела во разговори со посредство на оманската влада, а следните сесии се нејасни, иако Ројтерс цитираше извори кои велат дека нова рунда разговори е закажана за Женева на 17 февруари.
Изворот рече дека американската делегација ќе ги вклучува пратениците Стив Виткоф и Џаред Кушнер и дека претставниците на Оман ќе служат како посредници. Виткоф и Кушнер потоа ќе учествуваат во трилатералните разговори САД-Русија-Украина подоцна во текот на денот, додаде изворот.
Техеран изрази подготвеност да разговара за својата нуклеарна програма, но ги отфрли преговорите за својата програма за балистички ракети и други поврзани прашања.
Санкциите ја погодија иранската економија
Иран е силно погоден од западните финансиски санкции кои доведоа до кратерирање на економијата на земјата.
Иран во 2015 година се согласи на значаен нуклеарен договор, Заедничкиот сеопфатен план за акција (JCPOA), со светските сили, чија цел беше да го спречат да развие нуклеарно оружје во замена за ублажување на економските санкции.
Сепак, почна да се откажува од своите обврски откако Трамп, за време на неговиот прв мандат, ги повлече САД од договорот во 2018 година и повторно воведе санкции врз Техеран.
Руски офицер прогласен за воен херој вели дека се застрелал во ногата за да избега од Украина
Во блескаво ТВ студио, мајка плаче на сентиментална музика додека водителката зборува за својот син, воен херој, од кого не слушнала една година. „А сега е тука!“, вели водителот, предизвикувајќи воздишки од публиката и срцепарателна прегратка на сцената додека влегува во камерата.
ТВ емисијата со солзи во која учествуваше Евгениј Коробов се емитуваше во декември 2022 година, околу 10 месеци по почетокот на руската инвазија на Украина. Сега Коробов бара политички азил во Казахстан, каде што изјави за „Курент Тајм“ (руска телевизија и дигитална мрежа управувана од РФЕ/РЛ) дека всушност се застрелал во ногата за да избега од војна во која не верувал.
„Не сакам да се борам во оваа војна“, рече тој, зборувајќи од кафуле во казахстанската престолнина, Астана. „Нема ништо лошо во тоа Русија да се брани на своја територија ако биде нападната. Но, тоа не се случи.“
Коробов служел во 15-та моторизирана стрелачка бригада, која имала повеќе од 2.000 војници и напредувала во близина на Киев во првите недели од инвазијата, останувајќи таму до крајот на март 2022 година.
По руското повлекување, украинските обвинители обвинија неколку членови на бригадата за воени злосторства. Коробов вели дека слушнал за обвинувањата, но лично не бил сведок на злосторствата.
Коробов не негира дека можеби ранил или убил некого пукајќи врз украинските позиции. Но, тој вели дека немал избор.
Во текот на неколкуте месеци што ги поминал во Украина, рече тој, сфатил дека „единствениот излез оттаму е или мртов или ранет“. Тој ја избрал втората опција и се застрелал во ногата за време на борбена операција.
„Крвта почна да тече. Жешка. Целата чизма ми беше полна со крв“, рече тој.
Коробов е офицер од кариера и дипломиран на воена академија. Тој служел и за време на воената интервенција на Русија во Сирија, која започна во 2015 година во поддршка на тогашниот претседател Башар ал-Асад.
Тој рече дека не сакал да стане симбол на инвазијата на Украина на телевизија, туку дека неговите команданти го наредиле тоа. Во тоа време, тој се опоравувал од самонанесена рана. Државните медиуми го пофалија како „херој на специјална воена операција“, користејќи го официјалниот еуфемизам на Кремљ за војната во Украина.
Телевизиската емисија тврдеше дека Коробов ја спасил својата единица додека била под оган, без жртви. Всушност, вели Коробов, неговиот командант многу ја разубавил приказната.
Коробов рече дека дури и кога се качил на сцената, горда фигура во униформа држејќи огромен букет каранфили, се плашел дека ќе биде вратен во Украина и знаел дека тоа е судбина што мора да ја избегне.
„Ако ќе бегате, не треба да се криете во Русија. Тоа нема да функционира. Мора да ја напуштите земјата“, рече тој.
Следниот месец, во јануари 2023 година, Коробов отпатувал во Астана и побарал азил. Казахстанските власти формално го отфрлиле неговото барање во септември 2025 година, велејќи дека нема основа да се верува дека ќе се соочи со прогон во Русија. Друг казахстански суд пресуди против него на 5 февруари, велејќи дека неговото дезертирање од руската армија не е политички чин.
Казахстанскиот активист за човекови права Артур Алхастов, кој му помага на Коробов, рече дека ќе поднесе жалба.
„Битката е изгубена, војната продолжува“, рече тој. „Имаме јасни и недвосмислени докази дека неговото дезертерство не било кукавичлук. Тоа било политички мотивирано. Коробов не ја поддржува политиката на владата. Тој ја смета (инвазијата на Украина) за воено злосторство и одбива да учествува во неа.“
Коробов, кого Русија го бара за дезертерство, рече дека не сака да ги открие деталите од своето патување во Казахстан. Тој рече дека додека се борел за азил, станал уште поубеден дека го направил вистинскиот избор.
„На Русија не ѝ е потребна победа. ѝ е потребна војна. Сè може да се оправда со војна - апсолутно сè. Постојаната војна е корисна (за властите). Од првите денови до сега, секој исход може да се претстави како победа. А оние кои се незадоволни можат да бидат убиени или затворени. Ова е стандардна практика во Русија“, рече тој.
Коробов, исто така, имаше порака за рускиот воен персонал кој учествува или наскоро ќе учествува во војната во Украина.
„Какви и да се вашите верувања сега, режимот ќе се промени. Ќе ви посее нови идеи во главата. И ќе сфатите дека сè во што верувавте, целата приказна што ве испрати во војна, беше лага. Некои луѓе веќе ќе бидат мртви. Тоа не може да се промени. Но, оние кои се живи сè уште имаат избор. Затоа, ако можете, размислете. Користете ја главата. И излезете оттаму“, рече тој.
За своите постапки и ставови, Коробов се соочува со казна затвор до 15 години според рускиот кривичен законик.
Мерц ја потврди подготвеноста на Германија да го поддржи приемот на нови членки во ЕУ
Германскиот канцелар Фридрих Мерц потврди во петокот дека неговата земја е подготвена да го поддржи приемот на нови членки во Европската Унија.
Мерц, исто така, потврди на панел на Минхенската безбедносна конференција дека пристапувањето во ЕУ е ветување, особено за земјите од Западен Балкан.
„Искрено, се чувствувам сè понепријатно со нашиот пристап кон вашите земји. Мораме повторно да отвориме нова стратегија за да ги доближиме овие земји до Европската Унија. Не сакаме да ве изгубиме. Вие сте дел од европскиот континент и затоа потенцијално сте дел од Европската Унија“, рече Мерц.
Сепак, тој призна дека во рамките на ЕУ постои „слон во просторијата“ што понекогаш го спречува донесувањето одлуки поради потребата од едногласност.
„И ќе мора да го надминеме ова најдоцна по изборите во април. Се надеваме дека ќе можеме да ги отвориме следните поглавја и, на самиот крај од процесот, да ве доближиме до Европската Унија како членки“, рече германскиот канцелар.
Априлските избори за кои зборуваше Мерц се однесуваат на парламентарните избори во Унгарија.
Според актуелните анкети, можно е опозицијата да победи и со тоа да ја отстрани од власт Фидес, партијата предводена од сегашниот премиер Виктор Орбан.
Орбан не ја криеше својата блискост со рускиот претседател Владимир Путин и честопати беше пречка за одредени надворешнополитички одлуки на Европската Унија и не го поддржа проширувањето кон некои потенцијални идни членки, особено Украина.
Цвета Ристовска поднесе оставка од ДКСК
Цвета Ристовска, член на Државната комисија за спречување на корупцијата денеска, 13 февруари поднесе оставка од функцијата.
„Согласно член 14 став 1 алинеа 1 од Законот за спречување на корупцијата и судирот на интереси, јас Цвета Ристовска поднесувам оставка од функцијата член на Државната комисија за спречување на корупцијата. По недели јавни полемики и сомнежи изнесени во врска со мојата работа, донесов одлука да поднесам неотповиклива оставка од функцијата член на Државната комисија за спречување на корупцијата“, вели Ристовска во оставката до претседателот на Собранието, Африм Гаши.
Таа додава дека во текот на целата професионална кариера, вклучително и работењето во Комисијата, работата ја извршувала законито, совесно и со најдобра намера.
„Жалам доколку одредени околности, вклучително и можни административни пропусти, доведоа до неосновани сомнежи во јавноста. Во сите ситуации во моето работење во Комисијата во кои постоеше можност за потенцијален судир на интереси барав изземање, согласно законот. Никогаш немав намера да прикријам информација, напротив ги почитував законските обврски. Убедена сум дека секој што извршува јавна функција, мора да покаже највисок степен на личен и професионален интегритет. На Државната комисија за спречување на корупцијата ѝ посакувам успешен и професионален придонес во служба на јавниот интерес“, пишува Ристовска.
Инаку Антикорупциската комисија деновиве отвори два предмети за Ристовска – за проверка на судир на интереси и за непријавување имот.
Во првиот случај се работи за тоа дека фирма на еден од синовите на Ристовска добивала пари во кампања за претседателските избори во 2024 година. Вториот предмет е поради тоа што во анкетниот лист таа не пријавила дека двајцата синови имаат маркетинг фирми.
ОЈО Струга оформи предмет за загадувањето на водата за пиење
Основното јавно обвинителство (ОЈО) Струга оформи предмет по информациите за енормно загадување на водата за пиење и за основни животни потреби на подрачјето на градот, со цел да се испитаат причините и евентуално сторени кривични дела против животната средина и природата.
Како што информираат од Обвинителството, во координација со Одделението за внатрешни работи (ОВР) Струга при Министерството за внатрешни работи (МВР), издадена е наредба за правосудната полиција да изврши увид на локација во селото Шум, каде што се сместени изворите од кои подрачјето на градот Струга се снабдува со вода за пиење.
„При увидот треба да бидат присутни и надлежни инспекциски служби од областа на животната средина, од Агенцијата за храна и ветеринарство (АХВ), како и од Центарот за јавно здравје (ЦЈЗ)“, се наведува во соопштението од Обвинителството.
Во текот на постапката, според ОЈО Струга, ќе бидат преземени и други дејствија на проверки.
Водата од струшкиот водовод од неделата е забранета за секаква употреба поради многу висока заматеност во изворот Шум и низ сите мерни места низ градот. Мострите земени на 9 февруари покажале 28,56 проценти матност, соопштија од Институтот за јавно здравје во Охрид.
Oд струшкото јавно претпријатие „Водовод и Канализација“ со кратко соопштение известија дека водата во градот Струга и околината не е чиста и до наредното известување не треба да се користи за пиење или други потреби.
Рубио: „ова е одлучувачки момент за светот“
Американскиот државен секретар Марко Рубио пристигна во Германија за да присуствува на Минхенската безбедносна конференција (MSC), велејќи дека светот е во „пресвртен момент“.
„Светот се менува многу брзо пред нас. Стариот свет е исчезнат - искрено, светот во кој пораснав - сега живееме во нова ера во геополитиката, и ќе бара од сите нас некако да преиспитаме како тоа изгледа и каква ќе биде нашата улога“, рече Рубио во коментарите пред заминувањето во заедничката база Ендрус во Мериленд.
Рубио се сретна со кинескиот министер за надворешни работи Ванг Ји на билатерални разговори неколку часа по пристигнувањето во Минхен. Рубио рече дека веројатно ќе се сретне и со украинскиот претседател Володимир Зеленски на 14 февруари, кога Зеленски ќе пристигне тука, иако не беше „100 проценти“ сигурен дека состанокот ќе се одржи.
Запрашан за тековните руски напади врз украинската енергетска инфраструктура, кои фрлија стотици илјади во студ и темнина во зима, Рубио рече дека затоа Вашингтон ги продолжува своите мировни напори.
„Луѓето страдаат. Ова е најстуденото време од годината. Тоа е незамисливо страдање“, додаде тој.
Украинскиот министер за надворешни работи Андриј Сибиха изјави за РСЕ изјави дека очекува да разговара и со Рубио.
„Ќе бидеме заинтересирани да продолжиме со нашите редовни контакти на највисоко ниво“, рече Сибиха, кој ги пречека посетителите, меѓу кои и германскиот министер за надворешни работи Јохан Вадефул, на изложбата со беспилотни летала во Куќата на Украина во Минхен.
„Само американскиот претседател Доналд Трамп може да ја заврши војната, само американската страна“, изјави Сибиха за РСЕ.
Трамп го стави крајот на војната на Русија против Украина како приоритет откако се врати на претседателската функција во јануари 2025 година, но Москва покажа мала подготвеност за компромис, а двете неодамнешни рунди разговори меѓу САД, Русија и Украина ги оставија страните во несогласувања околу клучните прашања, вклучително и контролата врз територијата во украинскиот регион Донбас.
Портпаролот на Кремљ, Дмитриј Песков, на 13 февруари изјави дека е постигнат договор за нова рунда следната недела, а датумот и местото ќе бидат утврдени дополнително.
„Најзначајното нешто што можеме да го постигнеме заедно е да ја завршиме војната со достоинствен мир и да создадеме сигурни безбедносни гаранции за Украина и за цела Европа - така што никој во Европа нема да се плаши дека ќе остане без заштита“, напиша Зеленски во објава на X, која вклучуваше снимки од неговото пристигнување во Минхен.
Организаторите на Минхенската конференција изјавија дека овогодинешниот настан е најголем досега, со повеќе од 1000 делегати, вклучувајќи околу 50 шефови на влади и водечки дипломати.
Се случува во време на глобални превирања, со можност за воздушни напади на САД врз Иран, целосна инвазија на Русија во Украина која се приближува кон својата четврта годишнина и тензии околу иднината на трансатлантската алијанса на НАТО.
Овие последни загрижености беа очигледни на мал придружен настан во пресрет на конференцијата, каде што поранешниот претседател на Европската комисија, Жозе Мануел Баросо, рече: „Треба да останеме атлантски, но да го европеизираме НАТО“.
Баросо повика на поголема независност на европската одбрана поради стравувањата дека Вашингтон се повлекува, додавајќи дека проширувањето на Европската унија за вклучување на Украина, исто така, ќе ја зајакне нејзината безбедност.
„Да бидеме искрени, тие нема да бидат членки на НАТО. Но, членки на Европската Унија - мислам дека можат да бидат. Затоа, да најдеме начин“, изјави Баросо за Радио Слободна Европа.
На прашањето што очекува од обраќањето на Рубио на конференцијата на 14 февруари и од ангажманот на САД со Европејците, романската министерка за надворешни работи Оана Тоиу за РСЕ изјави:
„Се надевам дека американската делегација... ќе повтори [силна] порака за поддршка. И покрај зборовите, покрај разговорите, мислам дека она што ни треба сега е заедничка акција, заеднички ресурси за отпорност, но и за мировниот процес во Украина“, рече Тоиу.
Тоиу додаде дека „изградбата или обновата на довербата во трансатлантското партнерство е исто така многу важна за идните чекори во мировниот процес во Украина“.
Германскиот канцелар Фридрих Мерц формално ќе ја отвори конференцијата кратко по ручекот, поставувајќи го тонот за последователните дискусии.
Во неодамнешните говори, тој ја удвои пораката дека Европа треба да ја зајакне својата воена моќ во услови на руска агресија и неизвесност околу посветеноста на Вашингтон кон НАТО.
Европа ќе се чуе само „кога ќе го научиме јазикот на политиката на моќ, кога самите ќе станеме европска сила“, рече тој во јануари.
Владејачкото расположение овде е карактеризирано и со насловите на разни планирани дискусии.
Денот започнува со молитвен појадок насловен како Градење мостови во напнат свет, по што следи панел-дискусија наречена „Правила без моќ- Развивање на геостратешкиот капацитет на Европа“.
На пат кон Минхен, Рубио изрази увереност дека неговата порака до вознемирените Европејци ќе биде „добро прифатена“. Тој е придружуван од голема двопартиска група американски сенатори кои најавија средби со Зеленски, шефот на НАТО Марк Руте и други.
Во соопштението, високиот член на Комитетот за надворешни односи на Сенатот, Џин Шахин, изјави дека ќе го искористи патувањето за „зајакнување на поддршката за Украина и за поттикнување на своите колеги од Конгресот да донесат двопартиски закон за санкции за да се повикаат на одговорност Русија и нејзините овозможувачи“.
Ердоган по средбата со Вучиќ: Анкара никогаш не го занемари Балканот
Српскиот претседател Александар Вучиќ разговараше за турските инвестиции и инфраструктурни проекти со турскиот претседател Реџеп Таип Ердоган во Анкара во четврток.
Ердоган на заедничка прес-конференција најави дека ќе ги посети Белград и Нови Пазар во мај или јуни.
„Разговаравме што може да се направи за развој на територијата Санџак, која ја гледаме како мост на пријателство меѓу Србија и Турција“, рече Ердоган.
Нови Пазар, во западна Србија, е дом на мнозинско бошњачко население.
Турскиот претседател рече дека Анкара „никогаш не го занемарила Балканот“.
Ердоган посочи дека разговарале што може да се направи за одржување на стабилноста и зајакнување на економскиот развој на Балканот.
„Нашата трговија и инвестиции, кои се зголемуваат од ден на ден, се движечката сила на нашите односи. Вкупната размена достигна три и пол милијарди долари минатата година, а ние постепено се приближуваме кон нашата цел од пет милијарди долари трговска размена“, рече Ердоган.
Вучиќ рече дека Белград ја смета Анкара за еден од своите најважни партнери.
„Добро ја разбираме политичката важност на Турција, нејзината улога во економијата, нејзината улога во воената индустрија и секој друг сегмент од општеството“, рече Вучиќ.
Вучиќ, исто така, рече дека се надева оти ќе потпише договор за изградба на експресен пат помеѓу Краљево и Нови Пазар.
Српскиот претседател ја поддржа таканаречената „Балканска мировна платформа“ на Ердоган, опишувајќи ја како многу важна.
„Ако добијам покана, самиот ќе одговорам“, рече Вучиќ.
Србија и Турција имаат добри билатерални односи.
Српскиот претседател Александар Вучиќ со години гради добри односи со турскиот лидер Реџеп Таип Ердоган, велејќи дека Србија негува искрено пријателство кон турскиот народ и дека турските бизнисмени се секогаш добредојдени во Србија.
Србија има потпишано Договор за слободна трговија со Турција во 2009 година, додека Заедничка политичка декларација за формирање на Високиот совет за соработка беше потпишана во 2017 година.
Сепак, Белград и Анкара не се согласуваат околу Косово – Турција го призна Косово, додека Србија не ја признава независноста на својата поранешна јужна покраина.
Токму поради испораката на беспилотни летала – камикази во Косово од страна на Турција во октомври 2025 година, се појавија искри во односите меѓу Белград и Анкара.
Белград дури ја обвини Турција, која е членка на НАТО, дека „сонува за оживување на Отоманската империја“.
Српскиот претседател Александар Вучиќ направи паралела со поранешната Отоманска империја, која се протегаше на три континенти и опфаќаше значајни делови од Балканот.
Во меѓувреме, тој призна дека реагирал остро и ја повика Турција, како партнер и пријател, да ги почитува интересите на Србија и српскиот народ во Косово.
Во претходните години, во неколку наврати се појавија тензии меѓу двете земји поради ставот на Турција кон Косово.