Вести
НАСА за прв пат по скоро 10 години од САД ќе лансира астронаути
Американската вселенска агенција НАСА и приватната компанија SpaceX денеска ќе го изведат првото лансирање на човечки екипаж кон Меѓународната вселенска станица од Соединетите држави од 2011 година. Скоро една деценија Соединетите држави се потпираа врз руските ракети „Сојуз“ за испраќање американски астронаути на Меѓународната станица.
Враќање во иднината: американските астронаути повторно дома
Американските астронаути претходно летаа таму на американски вселенски бродови, но таа програма заврши во 2011 година. Екипажот е составен од двајца астронаути Роберт Бенкен и Даглас Харли кои на Меѓународната вселенска станица би требало да престојуваат од еден до четири месеци.
види ги сите денешни вести
Советот на Европа го затвора постмониторинг-дијалогот со Северна Македонија
Парламентарното собрание на Советот на Европа (ПССЕ) на својата јануарска сесија изгласа Резолуција за затворање на постмониторинг-дијалогот со Република Северна Македонија.
Со ова Собранието одлучи да продолжи да ги следи случувањата преку својот механизам за редовен периодичен преглед.
Во текстот на Резолуцијата, подготвен од известителите Сибел Арслан од Швајцарија и Џозеф О’Рајли од Ирска, се наведува напредокот на земјата во владеењето на правото, заштитата на човековите права, демократијата, соработката со телата на Советот на Европа - а се признава и политичката посветеност за исполнување на обврските преземени уште во 2000-та година.
Собраниската прес-служба соопшти дека мониторинг комисијата има важна улога да го следи исполнувањето на обврските преземени од страна на земјите-членки според условите на Статутот на Советот на Европа, Европската конвенција за човекови права и сите други конвенции склучени во рамките на Организацијата на кои земјите - членки се обврзале.
Значењето на мониторинг процесот, како што се наведува во соопштението, е нагласен и во односите меѓу Советот на Европа и Европската Унија.
„Постои блиска соработка, консултација и координација на активностите во рамките на проширувањето на ЕУ и заради тоа исполнувањето на обврските и заложбите кон Советот на Европа се сметаат за битен елемент за унапредување, забрзување и остварување на аспирациите за натамошно евроинтегрирање на одредена држава“, соопшти собраниската прес-служба.
Премиерот Христијан Мицкоски оцени дека „ова е историски ден, би рекол рамо до рамо со денот кога се прогласи независноста“.
„Тоа значи дека Македонија веќе не е опфатена со постмониторинг од страна на Советот на Европа. За разлика од нас, оние земји што ги сметаат за фронтранери во регионот, Црна Гора или Албанија, сè се уште во мониторинг или се во постмониторинг. А само пред три-четири месеци земја членка на Европската Унија, како Бугарија, излезе од тој постмониторинг, сега и ние излегуваме - изјави Мицкоски.
Министерот за надворешни работи и надворешна трговија Тимчо Муцунски вчера(29.01) објави дека оваа одлука претставува важно институционално признание за напредокот и посветеноста на државата кон принципите и стандардите на Советот на Европа, како и потврда за остварениот напредок во областите на демократијата, владеење на правото, заштита на човековите права и односите со соседните земји.
Превозниците од Србија и Босна и Херцеговина ја прекинаа блокадата на границите
Превозниците од Србија и Босна и Херцеговина(БиХ) на 30 јануари објавија дека ја прекинуваат блокадата на граничните премини со шенген - зоната за товарни возила, што ја почнаа во знак на протест против построгите процедури за влез во зоната.
Превозниците од Србија објавија дека во 15 часот ја прекинуваат блокадата на товарните терминали на граничните премини со шенген - зоната.
Конзорциумот „Логистика“, кој ги обединува камионските превозници од БиХ, за Радио Слободна Европа потврди дека превозниците од Босна и Херцеговина исто така ја прекинале блокадата на граничните премини за товарен сообраќај со земјите од Европската Унија(ЕУ).
Нивните колеги во Црна Гора и Северна Македонија го направија тоа еден ден претходно, на 29 јануари, додека се чека одлуката на превозникот од Босна и Херцеговина.
Возачите на камиони од Србија соопштија дека ги прекинуваат блокадите по пет дена бидејќи Европската комисија „јасно за прв пат објави дека професионалните возачи се посебна категорија работници на кои им е потребен подолг престој на територијата на Европската Унија од 90 дена“.
На 30 јануари, Европската комисија објави дека работи на решавање на проблемот со професионалните возачи на камиони од земјите од Западен Балкан во земјите од шенген - зоната по воведувањето на дигитален систем за гранична контрола.
Претставници на ЕУ и амбасадори на шест земји од регионот одржаа состанок на заинтересираните страни пред два дена во врска со блокирањето на границите на вработените во меѓународниот транспорт, додека следниот состанок е планиран за следната недела.
Портпаролот на Европската комисија, Маркус Ламбер, изјави дека на состанокот се поканети надлежните министри од Србија, Босна и Херцеговина, Северна Македонија, Албанија, Црна Гора и Косово.
Тој не сакаше да зборува за можен рок за решавање на проблемот.
„Во таа прилика, ќе се испита евентуалното воведување нови специфични правила за продолжени кратки престои на ниво на ЕУ“, рече Ламбер.
Превозниците од земјите од Западен Балкан почнаа да ги блокираат граничните премини на 26 јануари.
Тие протестираа поради построгата постапка за влез во шенген зоната, наведувајќи дека тоа им го скратува времето на престој во земјите од ЕУ.
Тие бараат дозволениот престој да се продолжи од три на четири месеци во рок од шест месеци.
Претходно објавија дека блокадата ќе трае седум дена доколку не се постигне договор.
Претседателот на српската Стопанска комора, Марко Чадеж, на почетокот на блокадата изјави дека директната дневна штета врз економиите на Западен Балкан е околу 100 милиони евра.
Oбвиненија против 13 полициски службеници за „тешки дела против општата сигурност“ по пожарот во Кочани
Јавното обвинителство за гонење организиран криминал и корупција (ОЈО ГОКК) поднесе обвинение против 13 полициски службеници кои спроведувале акциска контрола во дискотеката „Пулс“ во Кочани вечерта на 16 март 2025 година кога избувна пожарот во кој загинаа 63 лица и повеќе од 200 беа повредени.
Со обвинението се опфатени четворица началници и девет полицајци, информираше предметната јавна обвинителка Ивана Алексова Трајчева на брифинг на 30 јануари.
Тие се обвинети дека како соизвршители сториле кривично дело „тешки дела против општата сигурност“ со тоа што на критичната ноќ на 16 март 2025 година не презеле соодветни мерки за заштита за присутните лица, ниту мерки за спречување на активирање на пиротехничка опрема на сцената, иако употребата на пиротехника не била пријавена во полициската станица - Кочани.
За сите обвинети лица, како што појаснуваат од Обвинителството, остануваат во сила мерките за обезбедување на нивното присуство во постапката.
Покрај ова, до Основниот кривичен суд Скопје е поднесен и обвинителен предлог против девет полициски службеници обвинети за „злоупотреба на службена положба и овластување“.
„Обвинетите не извршиле целосна и детална проверка во врска со издавање на позитивна согласност за издавање лиценца за вршење на угостителска дејност на кабарето „Пулс" во Кочани и овозможиле истото да добие лиценца во 2022 и 2023 година, а со намера да прибават имотна корист за правното лице во вкупен поголем износ од 284.576,00 денари за 2022 година и имотна корист за неформалниот сопственик на клубот, во вкупен поголем износ од 335.916,00 денари бруто плата“, рекоа од Обвинителството.
Дополнително, до Основниот кривичен суд Скопје е поднесен и Обвинителен предлог против тројца полициски службеници, кои внеле неточни податоци за правното и за одговорното лице и дозволиле да бидат поведени прекршочни постапки против неактивно правно лице и физичко лице со намера да прибават имотна корист.
Истражната постапка е запрена за седум полициски службеници, за кои е утврдено дека биле надлежни да вршат проверки исклучиво за условите за заштита на јавниот ред и мир и безбедност во сообракајот, но не и за услови за противпожарна заштита и услови за вршење на угостителска дејност кои не спаѓаат во нивна надлежност.
На обвинителна клупа за пожарот во „Пулс“ веќе се 35 физички и три правни лица. Меѓу нив се сопственикот на „Пулс“, негови блиски, инспектори на државни институции, поранешни министри и припадници на агенцијата што ја обезбедувала дискотеката и нејзиниот сопственик.
На почетокот на судскиот процес сите се изјаснија дека не се чувствуваат виновни.
Презентирајќи го обвинението за „Пулс“, кочанскиот обвинител Борче Јанев рече дека „катастрофата што се случи не настана само од пропусти на една човечка рака“. Овој настан, како што рече Јанев, не е несреќа или случајна игра на судбината туку „се работи за цел сплет и низа на надоврзани пропусти, синџир од замижувања“.
Зеленски: Украина е подготвена на ограничен прекин на огнот со Русија
Украинскиот претседател Володимир Зеленски изјави дека Украина би била подготвена да ги запре нападите врз руски цели како дел од ограничен прекин на огнот, под услов Русија да ги запре нападите врз украинската енергетска инфраструктура.
„Ако Русија не пука врз нашите енергетски објекти, тогаш ние нема да ги нападнеме нивните“, изјави Зеленски.
Сепак, тој рече дека такви гаранции сè уште не се добиени од Москва. Според Зеленски, предлогот за ограничен прекин на огнот го изнесе Вашингтон. Тој рече дека немало директен контакт меѓу Киев и Москва по ова прашање.
Американскиот претседател Доналд Трамп во четврток рече дека го замолил рускиот претседател Владимир Путин да ги запре воздушните напади една недела за време на очекуваниот период на силен студ во Украина.
„Јас лично го замолив претседателот Путин да не пука во Киев и различните градови една недела и тој се согласи да го стори тоа. И тој го направи тоа“, рече Трамп за Путин.
Коментарите на Трамп следеа по извештаите на добро информирани руски воени блогови дека Москва во четврток наутро издала наредба за запирање на нападите врз цивилната инфраструктура.
Украинските воздухопловни сили во петок наутро соопштија дека Русија лансирала 111 беспилотни летала врз земјата преку ноќ, од кои 80 биле соборени.
Немаше непосредни извештаи за напади врз енергетски објекти. Последното предупредување за воздушен напад за Киев, кој неодамна беше под силно руско бомбардирање што ги прекина електричната енергија и греењето, беше издадено во среда.
Зеленски рече дека понатамошни разговори со посредство на Вашингтон меѓу руските и украинските делегации во Абу Даби, во Обединетите Арапски Емирати, се очекуваат во недела, иако предупреди дека датумот и местото на одржување сè уште може да се променат.
Трамп смета дека е опасно Велика Британија да соработува со Кина
Американскиот претседател Доналд Трамп ги предупреди Лондон и Отава за ставот на Вашингтон за односите со Пекинг.
„Многу е опасно за Велика Британија да соработува со Кина“, изјави Трамп во одговор на новинарско прашање.
Претседателот на САД реагираше на договорите за зголемување на бизнисот и инвестициите меѓу Обединетото Кралство и Кина, кои беа објавени на средбата на британскиот премиер со кинескиот претседател Си Џинпинг во Пекинг.
Како одговор на коментарот на Трамп, Даунинг стрит соопшти дека Вашингтон е свесен за посетата и нејзините цели.
По забелешката за Велика Британија, Трамп продолжи да зборува за Канада и изрази слично мислење.
„Не ѝ оди добро. Тие се многу лоши и не можете да гледате на Кина како решение“, додаде тој.
Порано оваа недела, Трамп се закани дека ќе воведе царини за Канада ако ги спроведе економските договори постигнати со Кина за време на неодамнешната посета на премиерот Марк Карни на Пекинг.
Коментарите на шефот на американската држава дојдоа откако Стармер по разговорите со Си во четврток изјави дека односите меѓу Велика Британија и Кина се силни и силни.
„Сега сме во продуктивна комуникација и постигнавме напредок бидејќи Велика Британија има многу да понуди“, изјави Стармер на бизнис форум во Пекинг.
Новите договори меѓу двете страни се однесуваат на безвизен режим и пониски тарифи за виски, како и инвестиција од 10,9 милијарди фунти на Астра Зенека за изградба на производствени капацитети во Кина, објави Би-Би-Си.
Според Министерството за бизнис и трговија, САД беа најголемиот трговски партнер на Велика Британија во 2025 година, додека Кина беше четврта.
Стармер пристигна во Шангај во петок, 30 јануари на неговата последна станица во официјална посета на Кина пред да се упати кон Токио, каде што ќе се сретне со јапонската премиерка Сане Такачи.
Пратениците од опозицијата го критикуваа премиерот за неговото патување во Кина, прва посета на британски лидер на таа земја од 2018 година. Поради, како што рекоа, ризикот за националната безбедност на Велика Британија.
Порано во јануари, британската влада беше критикувана за одобрување на плановите за нова кинеска амбасада во центарот на Лондон.
Министерот за безбедност Ден Џарвис рече дека разузнавачките служби се клучни во процесот на донесување одлуки и дека е задоволен што ризиците се соодветно управувани.
Трамп: Путин се согласи да не напаѓа украински градови една недела поради студот
Претседателот на САД, Доналд Трамп, во четврток изјави дека го замолил рускиот претседател Владимир Путин една недела да не „пука во Киев и разни градови“ поради студеното време додека руските сили продолжуваат да напаѓаат украински региони.
„Никогаш не виделе толку студено време. И јас лично го замолив претседателот Путин да не пука во Киев и разни градови една недела. И тој се согласи да го стори тоа“, рече Трамп.
„Многу луѓе рекоа: ’Не губете време за повик, нема да го добиете тоа‘. Но, тој го направи тоа“, додаде тој на состанокот во Белата куќа.
Иако Кремљ не го потврди еднонеделното прекинување на нападите врз Киев или други градови, украинскиот претседател Володимир Зеленски ја поздрави изјавата на Трамп, велејќи дека Киев ги цени напорите што помагаат во „заштитата на животите“.
Тој додаде дека прашањето било дискутирано за време на трилатералните разговори во Обединетите Арапски Емирати за завршување на четиригодишната војна што се одржаа минатиот викенд, во кои учествуваа и американски преговарачи.
„Ви благодарам, претседателе Трамп! Нашите тимови разговараа за ова во ОАЕ. Очекуваме договорите да бидат спроведени. Чекорите за деескалација придонесуваат за вистински напредок кон завршување на војната“, напиша Зеленски на мрежата Икс.
Температурите низ Украина паднаа на минус 20 степени Целзиусови во јануари, што ја направи зимата неподнослива за милиони Украинци кои страдаат од невидени прекини на електричната енергија и греењето предизвикани од руските воздушни напади кои сериозно ја оштетија инфраструктурата низ целата земја.
Службите за итни случаи на земјата предупредија дека поголем пад на температурите се очекува од 1 февруари и ќе ги погоди речиси сите украински региони, а мало ублажување на студот ќе има на 4 февруари.
Властите во Киев во четврток соопштија дека повеќе од 400 станбени згради се без греење и оти општинските служби работат „деноноќно“ за да го вратат греењето на жителите.
Прекини на електричната енергија беа пријавени и во главните украински региони Днепропетровск, Донецк и Запорожје.
Маалски забави и скара на улица во Киев додека Русија ја напаѓа енергетската мрежа
Во четвртокот, Русија изврши повеќекратни напади при што загинаа најмалку шест лица низ цела Украина, вклучително и во поголемите градови Херсон и Кривуј Рог.
Во украинскиот регион Донецк, кој е разорен од војна, а во голема мера е окупиран од руските сили, работник во гасна компанија беше убиен од беспилотно летало додека бил „на пат да ги обнови испораките на гас“, напиша украинскиот министер за енергетика Денис Шмигал на Телеграм.
Властите во другите украински региони ги предупредија жителите дека руските воени сили би можеле да продолжат да ја напаѓаат инфраструктурата на земјата, и покрај сите разговори за запирање на нападите врз енергетските објекти.
„Нашиот непријател е таков што би можел да го искористи ова и да се обиде да ја нападне критичната инфраструктура на нашите градови“, напиша градоначалникот на Лавов, Андриј Садови, на Телеграм.
Нова рунда разговори меѓу украинските и руските преговарачи треба да започне во Абу Даби на 1 февруари.
Во текот на разговорите изминатата недела немаше знаци за забавување на војната на фронтот, ниту пак индикации дека Кремљ се повлекува од своите долгогодишни максималистички барања.
Запрашан за разговорите во четврток, помошникот на Кремљ за надворешна политика, Јуриј Ушаков, рече дека територијалното прашање не е единственото што го попречува потенцијалниот договор за завршување на најголемата војна на европскиот континент од Втората светска војна.
Македонските превозници се повлекуваат од блокадите
Македонските превозници вечерва (29 јануари) во 20 часот ќе се повлечат од блокадите на товарниот дел од граничните премини, одлучи попладнево на состанок Асоцијацијата Макам-транс“, откако Европската комисија одлучи да донесе нова стратегија за визи која треба да даде решение на проблемот со кој се соочија професионалните возачи за престојот од 90 дена во рамки на 180-дневниот период дозволен престој во шенген-зоната.
Повлекувањето од блокадите значи дека по речиси четиридневен застој ќе се нормализира товарниот сообраќај на граничните премини „Деве Баир“, „Делчево“, „Ново Село“, „Дојран“, „Богородица“, „Меџитлија“, „Ќафасан“, „Блаце“, „Блато“ и „Стење“.
„Макам-транс“ во објава на Фејсбук наведе дека се повлекуваат од блокадите, бидејќи со одлуката на ЕУ е добиена потврдата која ја очекувале за промени и се заблагодари на сите кои „неуморно во изминатите денови ја дадоа својата поддршка и солидарност со блокадата на граничните премини“.
Транспортерите од Северна Македонија, Србија, Црна Гора и од Босна и Херцеговина ја почнаа блокадата на почетокот на неделава со барање да бидат изземени од новиот систем за контрола на влез и излез во ЕУ поради кој велат дека се соочуваат со економски штети и депортации.
Нова стратегија од Европската комисија значи дека во оваа фаза се уште нема конкретно решение, освен потврдувањето дека ова прашање ќе се разгледува во иднина.
Во неа се наведува дека институцијата ќе соработува тесно со земјите-членки за да најде „прагматични решенија“ за да овозможи продолжен краткорочен престој за одредени категории државјани од трети земји, а воедно да обезбеди безбедност и економски придобивки за Унијата, како и правна сигурност за патниците.
Стратегијата, исто така, наведува дека, за да се најдат овие прагматични решенија, меѓу другото ќе се разгледа и можноста за воведување ново законодавство на ниво на ЕУ, со специфичен сет правила за продолжен краткорочен престој.
„Во овој контекст, Комисијата ќе го разгледа влијанието на постојните билатерални договори што дозволуваат продолжен престој, со цел нивно постепено укинување“, се наведува во стратегијата.
Усвоената стратегија признава дека одредени категории работници треба да останат подолго од 90 дена во рамките на 180-дневниот период дозволен со Шенгенските правила.
Ова се категории кои во голема мера се потпираат на мобилноста, како што се уметници на турнеја, спортисти или возачи на камиони, кои треба да останат подолго во Шенген зоната без потреба од престој или дозвола за престој.
По веста од Брисел, попладнето на 29 јануари, од Министерството за надворешни работи и надворешна трговија соопштија дека министерот Тимчо Муцунски телефонски разговарал со еврокомесарката за проширување Марта Кос.
„Соговорниците разменија мислења за изнаоѓање конкретно и одржливо решение за предизвиците со кои се соочуваат професионалните превозници, како и за прашањето поврзано со тарифите за челик. Во тој контекст, министерот Муцунски ја нагласи потребата од навремена и координирана реакција, со цел да се избегнат дополнителни негативни ефекти врз домашната економија“, соопштија од Министерството.
Претходно и вицепремиерот и министер за транспорт Александар Николоски преку објава на социјалните мрежи оцени дека стратегијата од ЕК е „одлична вест“ и таа треба да значи решавање на проблемот на професионалните возачи.
Бислимоски по кривичната: Нема да дозволам да се валка моето име
Ќе го следам целиот процес и нема да дозволам на ниту еден начин да биде извалкано моето име, вели претседателот на Регулаторната комисија за енергетика (РКЕ), Марко Бислимоски откако Управата за финансиска полиција му поднесе кривична пријава за злоупотреба на службената положба и овластувања.
„Сè што стои на располагање, јас ќе го дадам на соодветните институции и цврсто сум сигурен дека ќе докажеме дека апсолутно немало никакво прекршување, ниту на Законот за енергетика, ниту на Правилникот за лиценцирање“, нагласи Бислимоски.
Финансиската полиција го товари дека иако бил законски обврзан, тој не и ја одземал лиценцата за работа на компанијата „Тритерол Петрол ДООЕЛ Скопје“, која не ги исполнувала условите за вршење енергетска дејност.
Бислимоски, пак, тврди дека сите постапки се водени според закон и на истиот начин за оваа и за сите останати компании не само во делот за нафтени деривати туку и во секторот за електрична енергија.
Претседателот на РКЕ на прес-конференција убедуваше дека не постоел повластен статус за ниту една компанија и постапките при одземање на лиценци се утврдувани од, како што рече, сериозен тим од Регулаторната комисија за енергетика.
„Во истиот период кога се води постапката за одземање на лиценцата на таа компанија што се споменува, и за други компании се води буквално истата постапка. Некои завршија со одземање на лиценца, а некои компании кои што во текот на постапката докажаа дека не ги исполнуваат критериумите за одземање на лиценца, лиценцата не им беше одземена… Апсолутно се применувани пропишаните рокови и процедури, во понатамошен период апсолутно тоа и ќе се докаже дека е така“, рече Бислимоски.
Од Управата за финансиска полиција претходно наведоа дека на компанијата „Тритерол Петрол“ лиценцата требало да биде одземена на 15 јануари 2024, но тоа не се случило тогаш туку на 14 април 2025. Оттаму посочија дека со тоа компанијата остварила вкупен промет од над 194,5 милиони денари, а стекнала и противправна имотна корист од околу 14,1 милион денари.
Во ноември лани Финансиската полиција поднесе кривична пријава и против лицата Љ.П. и З.А. во својство на управители на правното лице „Тритерол Петрол ДООЕЛ Скопје“, како и против самата компанија, поради сомнение за сторени кривични дела „Фалсификување исправа“ и „Злоупотреба на постапката за јавен повик, доделување на договор за јавна набавка или јавно – приватно партнерство“.
На Бислимоски во тек му е вториот петгодишен мандат како претседател на РКЕ. Првиот беше во периодот од јуни 2018 до јуни 2023. Тој беше реизбран за функцијата со одлука на Собранието од јули 2023 годна.
Европската Унија воведе нови санкции за Иран
Министрите за надворешни работи на Европската Унија се согласија за нови санкции врз Иран како одговор на бруталното задушување на антивладините протести, изјавија официјални лица за агенцијата ДПА во четврток, 29 јануари.
Во исто време расте и поддршката за означување на Корпусот на Исламската револуционерна гарда (IRGC) како терористичка организација.
Според последната мерка, околу 30 поединци и субјекти се санкционирани со замрзнување на средствата и забрани за патување.
„Ако ги потиснувате луѓето, тоа има цена и ќе бидете санкционирани и за ова“, рече високиот дипломат на ЕУ, Каја Калас, пред одлуката.
Имињата наскоро ќе бидат објавени од ЕУ, но францускиот министер за надворешни работи, Жан-Ноел Баро, рече дека меѓу таргетираните се „членови на владата, обвинители, водачи на полициски единици, членови на Корпусот на револуционерната гарда, оние кои се одговорни за блокирање на интернетот“.
Извештаите сугерираат дека меѓу 3.000 и 10.000 демонстранти биле убиени во насилното задушување на демонстрациите што го зафатија Иран.
Италијанскиот министер за надворешни работи, Антонио Тајани, и министерот за надворешни работи на Луксембург, Ксавиер Бетел, сугерираа дека до 30.000 луѓе се убиени за време на бранот насилства.
Размерот на бруталностите, исто така, доведе до растечка поддршка во рамките на ЕУ за означување на Корпусот на Исламската револуционерна гарда (ИРГЦ) на Иран како терористичка организација, а одлуката на министрите се очекува денеска.
По долга блокада, Франција во среда вечерта објави дека ќе го поддржи чекорот што го побараа Берлин и некои други главни градови, што би можело да го отвори патот за договор за класификацијата на ИРГЦ.
„Неподносливото угнетување што е извршено врз мирното востание на иранскиот народ не може да остане без одговор. Не може да има неказнивост за извршените злосторства“, рече Баро, по пристигнувањето на состанокот на министрите за надворешни работи на ЕУ.
Калас ги повика министрите за надворешни работи на блокот едногласно да се согласат со означувањето. Сепак, потегот се смета за симболичен бидејќи ИРГК веќе е санкционирана од ЕУ за кршење на човековите права.
Германскиот министер за надворешни работи Јохан Вадефул рече дека е „многу задоволен што многу земји-членки сега сигнализираа дека го поддржуваат конечното ставање на листата“ и „многу уверен дека ќе се постигне заеднички заклучок по ова прашање“.
Вучиќ најави задолжителен воен рок од декември 2026 или март 2027 година
Претседателот на Србија, Александар Вучиќ, изјави дека задолжителниот воен рок ќе започне или во декември 2026 година или во март 2027 година.
Одлуката за почеток на воениот рок, рече тој, зависи од подготвеноста на капацитетите и воените објекти.
„Наскоро ќе ја донесеме таа одлука, во следниот месец или два, и ќе одиме пред Собранието и ќе започнеме со регистрација на регрутите“, рече тој на 29 јануари, по состанокот со воените лидери за состојбата и анализата на капацитетите на српските вооружени сили за 2025 година.
Како што потсети, воениот рок ќе трае 75 дена.
„Мора да ги подготвиме сите објекти. Имаме доволно оружје и чизми, но има некои работи што сè уште не се целосно подготвени“, рече тој.
Додаде дека регрутните центри мора да се реновираат, клиниките да се подобрат и реновираат и други работи.
„Ова се важни прашања бидејќи сакаме лесно да одговориме на нив и овие млади луѓе да го поминат своето време во војската во најдобри услови. Да стекнат потребна одговорност и сериозност, како и став кон патриотизмот“, рече Вучиќ.
Воведувањето на задолжителен воен рок мора да биде одобрено од парламентот, со донесување закон. Во последните години, претставниците на властите постојано најавуваат враќање на воената служба.
Идејата беше конкретизирана во јануари 2024 година. Потоа Генералштабот на српската армија покрена иницијатива и му предложи на претседателот воведување на воен рок.
Потоа, во септември истата година, Вучиќ потпиша договор за враќање на задолжителниот воен рок во Србија.
Од нејзиното укинување на 1 јануари 2011 година, приклучувањето кон војската е само доброволно.
Во октомври 2025 година, соседна Хрватска, исто така, гласаше за враќање на задолжителен воен рок.
Меѓу земјите што не ја укинале задолжителната воена служба се Швајцарија, Норвешка, Данска, Финска, Австрија, Турција, Естонија, Грција, Кипар, Украина, Русија и Белорусија.