Вести
Димитров со реакција за „Викиликс аферата“
По објавата на тајните документи од страна на Викиликс дека министерот за надворешни работи, Никола Димитров два пати бил заштитен извор на американската амбасада во 2008, со реакција се јави министерот Димитров. Тој на својот фејсбук профил напиша дека злоупотребувањето на документите се прави за негова лична дискредитација и за да му се наштети на заокружувањето на договорот од Преспа.
„Деновиве гледам извадиле стари информации објавени во 2010 година кои всушност потврдуваат дека конзистентно сум работел на исполнување на стратешките цели НАТО и ЕУ членството и сум комуницирал со САД, нашите стратешки партнери, во функција на остварување на државните интереси на Македонија. Истите партнери што во 2004 година, кога бев амбасадор во Вашингтон, го признаа уставното име на Република Македонија. Фактот што после цели осум години се злоупотребуваат истите информации, со обид за тенденциозна лична дискредитација за да му се наштети на заокружувањето на договорот од Преспа“, напиша Димитров на Фејсбук.
Инаку, Викиликс објави строго доверливи дипломатски преписки украдени од американските институции во кои тој ги информирал за ставовите, во однос на спорот со името на тогашниот премиер Никола Груевски и претседател Бранко Црвенковски.
Според Викиликс, Никола Димитров го известувал тогашниот американски амбасадор Филип Рикер за несогласувањата помеѓу Груевски и Црвенковски во врска со предлогот на Нимиц во 2008 година.
види ги сите денешни вести
Судење за „Онкологија“: Терапии без соодветен протокол, хаотична документација
„Од прегледаната документација се гледа дека промените на лекување не биле соодветно бележени и многу пати без никакво објаснување“, изјави вештото лице Маја Радник од Медицинскиот факултет Марибор, Словенија, која го изработила медицинското вештачење за Обвинителството за предметот „Онкологија“ во кое се обвинети лекари за продолжени тешки дела против здравјето на луѓето и несовесно лекување.
Со сослушување на вешти лица од Словенија денеска, 9 февруари во Основниот кривичен суд во Скопје продолжи судењето против поранешниот директор на Клиниката за онкологија, Нино Васев, кој заедно со уште двајца онколози е обвинет за несовесно лекување пациенти.
„Онколошките лекови во рамки на индикациите имаат точно определена доза, начин и време на аплицирање што е потврдено преку разни фази на клинички студии. Секоја промена на лекот или дозата, мора да биде јасно забележано и од која причина. Конзилијарното мултидисциплинарно одлучување е златен стандард на добро онколошко лекување“, нагласи вештакот.
Прашана дали во историите што ги разгледале забележале конзилијарно одлучување при определување или промена на терапија, вештакот рече дека при прегледаните 51 медицинска документација, само во една имало запис од мултидисциплинарен конзилиум.
Таа исто така рече дека пациентка со рак на јајници во трет стадиум на Клиниката за онкологија била лекувана со лекот ,,капецетабин“ и со ,,цетуксимаб“, иако за тоа немало индикација. Радник рече дека таквата комбинација на лекови кај оваа пациентка предизвикала многу сериозни компликации.
Радник ја посочи важноста од целосно документирање на лекувањето посочувајќи дека точното забележување на лекувањето како информација, значи и безбедност за пациентот.
„Од разгледната медицинска документација, одделни ретки наоди беа структурирани, но во голем број наоди беше забележано дека пациентот добива лек, а нема забележани какви потешкотии има, значи без анамнеза и без клиничка преглед и какви се протоколите“, изјави вештакот.
Во документација што била предмет на вештачење, сведокот рече дека имало пациенти без редовни амбулантни прегледи, и тоа било забележано само во мал дел документација. Сведокот нагласи дека при определување терапија најважно кај пациентите е хистолошки наод за видот на ракот, како и дополнителни генетски и молекуларни анализи, стадиумот на болеста, комордбилитети и здравствената состојба на пациентот.
„Терапијата мора да биде согласно насоките за лекување - протоколи, што овозможува успешна терапија и безбедност на пациентот. Ако државата нема протоколи, тогаш се придржуваме до европските, односно светските протоколи“, појасни вештакот.
Лекот, како што посочи, не може да се аплицира без соодветна индикација, која се проверува преку различни клинички студии, а повеќето онколошки лекови се дозираат на тежина на пациентот и затоа мерење на тежина и висина се предуслов за соодветна терапија, рече Радник.
„Обично телесната тежина се намалува и доколку дозата не се прилагодува доаѓа до предозирање, или ако пациентот се поправи, во тој случај ја прави неефикасна“, посочи Радник.
Обвинението ги товари лекарите за продолжени тешки дела против здравјето на луѓето и несовесно лекување, при што кај 29 пациенти биле применети неподобни терапии, со отстапувања во дозирањето и без соодветна процена на здравствената состојба.
Инаку одбраната на Нино Васев, пред почетокот на денешното рочиште до Судот достави вешт наод и мислење од вештото лице Владимир Даниловски.
Случајот се наоѓа во доказна постапка и го води судијката Снежана Марковска, а застапник на обвинението е јавната обвинителка Ана Гоговска Јакимовска. За сослушување на вештите лица од Словенија се закажани повеќе рочишта неделава.
Кон крајот на март ќе почне сослушувањето вешти лица од Србија, кои исто така работеле медицински вештачења за Обвинителството.
Поранешниот директор на Клиниката за онкологија, Нино Васев, и уште двајца онколози - Симонида Црвенкова и Драган Јакимовски, вработени на Клиниката за радиотерапија и онкологија - Скопје, се обвинети за несовесно лекување пациенти.
Постапката почна против уште еден онколог, второобвинетата Мери Пешевска, која призна вина пред судот по што судот ја осуди на две години условна казна затвор.
Инаку против Васев и поранешниот економски директор на Клиниката е поднесено уште едно обвинение за злоупотреба на службената положба и за проневера, со штета од над 2,2 милијарди денари на државниот буџет.
Русија го обвинува украинското разузнавање за заговор за атентат врз генералот Алексеев
Руските власти соопштија дека човекот што го идентификувале како вооружениот човек кој го застрелал вториот генерал во руската воена разузнавачка агенција наводно им кажал дека е регрутиран од украинското разузнавање.
Соопштението од 9 февруари на Федералната служба за безбедност - главната руска домашна разузнавачка агенција - беше првпат истражителите формално да ја обвинат Украина за вмешаност во пукањето на генерал-потполковник Владимир Алексеев.
Агенцијата, позната како ФСБ, исто така објави повеќе видео снимки од надзорните камери, вклучувајќи и клип долг речиси една минута на кој наводниот стрелец - идентификуван како 65-годишниот Љубомир Корба е прикажан како го признава злосторството.
Во деновите по пукањето на Алексеев на 6 февруари, кој е втор човек во воената разузнавачка агенција, широко позната како ГРУ, властите објавуваа дневен мноштво видеа и обвинувања за наводниот заговор.
Рускиот министер за надворешни работи, Сергеј Лавров, претходно тврдеше за вмешаност на Украина, но не понуди докази. Киев го отфрли тоа обвинение.
Според безбедносната агенција и истражителите, Алексеев првично бил двапати застрелан на скалите на станбена зграда во Москва од лице преправено како курир за достава на храна. Додека се одвивал од нападот, бил застрелан и трет пат, пред напаѓачот да избега.
Службениците изјавија дека тој бил подложен на итна операција, но се очекувало целосно да се опорави.
Властите тврдат дека Корба, руски државјанин роден во Украина, бил напаѓачот. Според извештаите, тој бил екстрадиран во Москва од Дубаи во текот на викендот.
Во видеото, кое не може да се потврди независно, човекот вели дека бил регрутиран од безбедносната агенција на Украина (SBU) во август 2025 година во западниот украински град Тернопил и дека поминал обука во Киев. Тој рече дека му биле ветени 30.000 долари во криптовалута ако го убие Алексеев.
Друг човек, Виктор Васин, беше идентификуван како соучесник, а официјалните лица го обвинија дека е поврзан со покојниот антикорупциски борец, Алексеј Навални. Трет наводен соучесник наводно избегал во Украина.
ФСБ, исто така, ја обвини полската разузнавачка служба за вмешаност во регрутирањето на Корба.
Алексеев е четвртиот генерал кој е нападнат или убиен од почетокот на целосната руска инвазија на Украина пред речиси четири години.
Истражителите објавија малку детали за природата на заговорот за пукање. Официјалните лица ја обвинија Украина за минатите напади. Лавров остро го обвини Киев за пукањето врз Алексеев, без да даде докази.
Како заменик-командант на ГРУ, Алексеев надгледувал или бил вмешан во повеќе, честопати дрски, саботажни или атентатски операции низ целиот свет.
Меѓу другото, тој е обвинет за вмешаност во речиси фаталното труење со новичок на поранешниот шпион Сергеј Скрипал во Велика Британија во 2018 година и сајбер-хакирањето на американските политички партии две години претходно.
Тој е поврзан и со Евгениј Пригожин, угостител од Санкт Петербург, кој е ко-основач на најозлогласената платеничка компанија во Русија, „Вагнер груп“. Пригожин загина во авионска несреќа во август 2023 година, за која западните разузнавачки службеници подоцна заклучија дека станува збор за атентат.
Жена и дете загинале во руски напад врз украинскиот регион Харкив
Руски ноќни напади убиле и повредиле цивили во источна Украина, соопштија властите во понеделник, 9 февруари.
Во Харкивскиот регион, напад со беспилотно летало погоди станбена област на пограничниот град Боходухив, целосно уништувајќи една куќа, соопштија украинските служби за итни случаи на Телеграм.
Тие додадоа дека спасувачите извлекле тела на жена и 10-годишно момче од урнатините, додека уште три лица се повредени.
Неколку лица се ранети и во Дњепропетровскиот регион, соопштија официјални лица.
Во напад со беспилотно летало врз селото Шахтарске повредени се девет лица, вклучувајќи и 13-годишно девојче, напиша регионалниот воен гувернер Олександр Ганжа на Телеграм.
Сите повредени се однесени во болница, рече тој, додавајќи дека 57-годишна жена е во критична состојба, додека другите се здобиле со умерени повреди.
Русија спроведува целосна инвазија на Украина речиси четири години и постојано ги таргетира областите далеку од фронтовските линии.
Украинските власти велат дека цивилите го понесоа најголемиот дел од нападите, во кои загинаа жители и беа уништени домови.
Украина, исто така, ја обвини Русија за засилување на нападите врз енергетската инфраструктура поради ниските зимски температури, со што се нарушени снабдувањето со греење, електрична енергија и вода низ целата земја.
Додик прогласи победа на Каран на изборите за претседател на Република Српска
Претседателот Сојуз на независни социјалдемократи (СНСД), Милорад Додик, прогласи победа на кандидатот на оваа партија, Синиша Каран на предвремените претседателски избори во Република Српска, ентитет во Босна и Херцеговина.
На прес-конференција Додик изјави дека Каран освоил 10.000 гласови повеќе од гласањето во ноември.
По него, обраќање имаше и Каран кој се заблагодари на гласовите што ги добил.
„Се што правиме, ќе правиме во интерес на напредокот на граѓаните, со благодарност на оние кои ни дадоа шанса“, рече Каран.
Во Република Српска денеска, 8 февруари, се прегласуваше на 136 гласачки места во 17 изборни единица откако по првичното гласање на изборите на 23 ноември 2025 година Централната изборна комисија на БиХ утврди неправилности.
Право на глас на гласачките места каде се прегласуваше имаа 84.474 граѓани. Тоа е доволен број на гласови што можеа да го сменат резултатот со оглед дека разликата меѓу кандидатите во ноември беше релативно мала, околу 9.500 гласови, додека бројот на спорни гласови беше значително поголем, над 15.800.
Овие избори во Република Српска беа предвремени и се распишаа откако на Милорад Додик му беше одземен претседателскиот мандат по правосилна пресуда против него за непочитување на одлуките на високиот претставник.
Додик беше осуден на една година затвор, но не влезе во затвор туку плати казна од околу 18.000 евра. Тој доби и забрана за вршење јавна функција во период од шест години.
Избори во Јапонија: Премиерката Такаичи извојува победа
Конзервативната премиерка на Јапонија, Санае Такаичи, извојува убедлива победа на предвремените парламентарни избори во земјата, покажаа излезните анкети објавени во неделата, 8 февруари.
Според првичните резултати, нејзината Либерално-демократска партија (ЛДП) ќе го врати мнозинството во Долниот дом на Националниот парламент кој има 465 места, пренесува новинската агенција ДПА.
ЛДП, која владее речиси без прекин од 1955 година, влезе во изборната трка откако го изгуби мнозинството и во Долниот и во Горниот дом поради скандали што го нарушија угледот на партијата. Поддржана од десничарската Јапонска партија за иновации, до неодамна ЛДП владееше само со тесно мнозинство.
Но, како што пренесува јавниот јапонски сервис (NHK), со денешните избори партијата на Такаичи може да скокне од досегашните 198 на повеќе од 300 мандати во парламентот што би значело и двотретинско мнозинство во Долниот дом.
Такаичи, која се смета за штитеник на поранешниот премиер Шинзо Абе, беше избрана на функцијата кон крајот на октомври, станувајќи првата жена премиер. Таа уживаше многу висок рејтинг на анкетите и во јануари ја изненади опозицијата со распишување предвремени избори.
Ваквиот потег ја натера најголемата опозициска партија, Уставната демократска партија на Јапонија, и долгогодишниот партнер на ЛДП, Комеито, позната и како Партија за чиста влада, брзо да ги здружат силите и да го формираат новиот Центристички реформски сојуз.
Оваа опозициска коалиција се претстави како либерална алтернатива на десничарската Такаичи, но повикувајќи се на првичните резултати, јавниот радиодифузер предвидува дека опозицијата сега би можела да изгуби околу половина од своите места во парламентот.
Изборната кампања во Јапонија во голема мера беше фокусирана на миграцијата, при што ЛДП ветуваше дека ќе ги заостри законите за купување имот од страна на странски државјани. Како што пренесува ДПА, се чини дека ова прашање ѝ овозможи на владејачката партија да ги врати конзервативните гласачи.
Такаичи важи и за политичарка која се залага за блиски односи со САД под водство на претседателот Доналд Трамп.
Изборите во Јапонија се одржаа и во услови на високите тензии меѓу Токио и Пекинг откако Такаичи предупреди дека евентуален кинески напад врз Тајван би можел да претставува „егзистенцијална закана“ за Јапонија.
Кинеската влада веднаш одговори со жестока реторика, откажувања на летови и забрани за увоз на јапонска морска храна. Сепак, потегот на Кина се чини дека се врати како бумеранг, бидејќи Такаичи имаше голема корист од антикинеските чувства меѓу јапонските гласачи.
Такаичи, исто така, водеше кампања и за економски прашања, најавувајќи оживување на јапонската економија со агресивна фискална политика и покрај високиот национален долг. Таа се насочи кон помладите гласачи со намалување на даноците за бензинот и ветување дека ќе го зголеми нето приходот преку даночни реформи, особено за младите семејства со пониски приходи.
Мицкоски: Нема да се изненадам ако се запленат и до 100 тона марихуана
Премиерот Христијан Мицкоски вели дека нема да биде изненаден ако заплената на марихуана од фабриките за медицински канабис достигне и до 100 тона, откако Министерството за внатрешни работи соопшти дека досега од фирма во Скопје и од неколку во струмичкиот регион се одземени 40-тина тона.
„Нема да бидам изненаден ако до крај дојдеме и до сто тона. Во вторник на владина седница ќе донесеме одлука да се влезе секаде (во фабриките за медицински канабис). За жал ова е резултат на една погрешна, картелска политика што ја водеше претходната влада на СДСМ и ДУИ“, рече Мицкоски на прес-конференција на 8 јануари.
Во Северна Македонија, во моментов со активна лиценца има 43 компании кои одгледуваат канабис за медицински цели.
Законот со кој се легализираше одгледувањето и извозот на канабис за медицинска употреба е на сила повеќе од осум години.
Мицкоски тврди дека законот е добар, но проблем бил правилник – подзаконски акт, што го донел поранешен министер за здравство преку кој се овозможиле злоупотреби.
„Имаме подзаконски акт кој е во колизија со самиот закон и ниту еден познавач во овој бизнис не ми кажа дека цвет од канабис кој не е третиран по посебни стандарди, може да произведе цвет кој потоа ќе се користи за производство на масло и тоа да се користи за медицински цели“, вели Мицкоски додавајќи „дали таков подзаконски акт бил донесен со умисла, одговор треба да даде истрагата“.
Според информациите што ги објави МВР на 7 февруари, девет од запленетите 40-тина тони марихуана се од фабрика во Скопје каде исто така биле одземени и над 1.300 шишиња масло од канабис.
Акцијата следуваше откако на 29 јануари во Србија беа откриени пет тони марихуана, за кои првични информации беа дека потекнуваат од Северна Македонија. Во акцијата што ја спроведоа српските власти, еден од осомничените – српски државјанин, е косопственик на фабриката во Скопје.
Сепак, на прашање како петте тони во Србија излегле од земјава, Мицкоски одговори дека во овој момент ниту тој ниту македонското МВР не знаат дали петте тони во соседството се од Северна Македонија.
Покрај во фабриката во Скопје, останатите над 30 тони марихуана полицијата ги заплени од фирми во струмичко.
Од владејачката ВМРО-ДПМНЕ на 7 февруари го прозва поранешниот премиер Зоран Заев од СДСМ, кој претходно беше и градоначалник на Струмица, барајќи обвинителството да испита негова поврзаност бидејќи, како што тврди партијата, над две третини од марихуната е запленета од фирма на „кадар на СДСМ“.
Заев, пак, ги отфрли обвинувањата и најави тужба доколку не добие извинување.
„Безобразна лага е дека сум на кој било начин поврзан со случаите со канабис што беа презентирани пред јавноста“, вели Заев во објава на социјалните мрежи.
Во однос на акцијата, од МВР најавија дека таа ќе продолжи и во наредните денови и со детали ќе излезат кога истата ќе заврши. Досега нема информации за приведени или осомничени лица.
Акцијата се спроведува во координација со Основното јавно обвинителство за гонење организиран криминал и корупција.
Над 10.000 административци ќе имаат покачување на платите од 40% до 2028
Владата и претставници на синдикатите постигнаа договор за потпишување индивидуални договори за дел од вработените во администрацијата, со што платите процентуално ќе се зголемуваат секоја година, а до 2028 ќе се покачат за 40% од сумата што ја земаат сега.
Договорат опфаќа над 10.000 административци кои, според синдикатите, досега заостануваа со покачувањата во споредба со останатите вработени и имаа најниски плати. Меѓу нив се, на пример, службениците во судовите и обвинителствата.
„Она што е договорено е со секое усогласување на минималната плата да добиваме процентуално зголемување кое до 2028 би требало да изнесува околу 40% зголемена плата за сите што ќе потпишат индивидуални колективни договори“, изјави Трпе Деаноски, претседател на Синдикатот на работниците од управата, правосудните органи и здруженија на граѓани (УПОЗ).
Благоја Ралповски како претставник на Синдикатот на администрацијата и државната управа (САДУ) оцени дека договорот е „историска придобивка“ и оти „конечно неправдата е исправена“.
Ваквиот договор е со рок на траење до 2028 година, до кога власта очекува да се договори со синдикатите за нов општ колективен договор.
„Ние сме подготвени како Влада да седнеме и во овој период до 2028 – очекувам тоа да биде во пократок период, заедно со двата репрезентативни синдикати, да седнеме и да испреговараме еден нов општ колективен договор којшто ќе биде единствена алатка врз основа на која ќе бидат исплаќани платите“, изјави премиерот Христијан Мицкоски.
Досегашниот општ колективен договор истече, но е на сила додека да се потпише нов.
Тоа што и тој останува на сила нема да влијае на индивидуалните колективни договори што се постигнати денеска, бидејќи како што објаснија Деаноски од УПОЗ, се применува она што е поповолно за работникот.
До финализирање на процедурата, како што појаснија останува да се допрецизира текстот на индивидуалните договори за што двете страни не очекуваат проблеми и потоа истите да се потпишат.
За возврат, премиерот рече дека очекува да се зголеми квалитетот на услугите што ги даваат административците што. рече Мицкоски, Владата го мери на месечно ниво преку испитување на задоволството на граѓаните од услугите.
По објавувањето на информацијата дека е постигнат договор, опозицискиот СДСМ се огласи дека тоа е само „потврда дека Владата не сака да ја покачи минималната плата на 600 евра“.
„Овој договор се однесува на само мал број административни службеници, околу 10.000 не земајќи ги предвид сите јавни службеници како на пример вработените во државните акционерски друштва и останатите работници“, реагираше СДСМ.
Во меѓувреме, Сојузот на синдикати на Македонија (ССМ), во чиј рамки влегува и УПОЗ, останува на барањето за зголемување на минималната плата на ниво на сите работници.
Во моментов, минималната плата во Северна Македонија изнесува 24.397 денари (речиси 400 евра).
Според законското решение, во март таа треба да се зголеми за околу 2.000 денари. Но, синдикатите сметаат дека тоа не е доволно и нивното барање е минималната плата да се зголеми на 600 евра, а останатите да пораснат за најмалку 100 евра.
ССМ на 28 јануари организираше протест во Скопје на кој излегоа илјадници граѓани. Меѓутоа, Владата е на став дека зголемувањето треба да биде како што предвидува законот, а доколку синдикатите и работодавците се договорат поинаку, тогаш ќе даде поддршка.
За Владата, премиерот Мицкоски на 8 февруари рече дека не е прифатливо ниту работодавците да го зголемат платите, а државата да ја покрива односно субвенционира разликата во придонесите за работниците што би се плаќала фирмите доколку ја зголемат минималната плата. Мицкоски ваквиот став го објасни со тоа што државата доволно излегува во пресрет со тоа што дала поволни заеми за бизнисот преку унгарскиот кредит, со тоа што не ја зголемува старосната граница за пензионирање итн.
Но, синдикатите инсистираат да има зголемување на платите. По протестот, ССМ одлучи дека во вторник, 10 февруари, ќе го блокира Собранието за пратениците да не може да одат на работа бидејќи не гласаат за покачување на минималната плата.
„Пратениците први ќе се соочат со работничкиот гнев, а преку БЛОКАДАТА ќе ги оневозможиме тој ден да наплатат патни трошоци кои надминуваат и 100 евра за еден ден, да дојдат пешки или со градски превоз онака како што одат на работа работниците“, наведоа од Сојузот на синдикати на Македонија.
Доколку пратениците молчат, синдикатите најавија дека ќе преминат кон собирање на 10.000 потписи од граѓани со кои ќе бараат намалување на функционерските, а зголемување на работничките плати.
Руски „лизгачки“ бомби убија најмалку тројца цивили во Источна Украина
Најмалку три лица се убиени во руски напади во текот на изминатата ноќ, кои биле насочени кон станбени згради во источниот град Краматорск, соопштија украинските власти на 8 февруари.
Како што наведоа, нападите вклучувале тешки „лизгачки“ бомби – оружје што Русија го користи за уништување на украинските позиции на фронтот, како и за напади на станбени области.
Речиси 20 лица се повредени во нападите рано наутро, соопшти Националната полиција.
Вкупно, Русија истрела повеќе од 400 беспилотни летала и ракети кон локации низ целата земја, рече претседателот Володимир Зеленски.
Во објава на Телеграм, тој се пожали дека руското оружје продолжува да биде опремено со увезени странски делови и компоненти, најавувајќи нови мерки за спречување на снабдувањето со делови.
Заедно со Славјанск, Краматорск е еден од двата големи града што Украина сè уште ги контролира во источниот регион Донецк. Двата се сметаат за „градови на упориштата“ кои се од суштинско значење за одбраната на Украина во регионот.
Русија го постави освојувањето на целиот регион Донецк како стратешки приоритет, поента што Кремљ постојано ја истакнува во тековните мировни преговори посредувани од Соединетите Американски Држави.
Во текот на оваа зима, Русија немилосрдно ги таргетираше цивилните домови низ цела Украина, како и електричната мрежа и објектите за греење во земјата.
Милиони луѓе во главниот град Киев и другите градови се борат со прекини на електричната енергија или греењето, додека невообичаено голем студ ја зафаќа земјата со недели.
Државната компанија за нафта и гас „Нафтогаз“ соопшти дека Русија во текот на ноќта ги таргетирала нејзините објекти во источниот регион Полтава.
„Овој напад беше 19-тиот целен руски напад врз објектите [на Нафогаз] од почетокот на годината“, соопшти компанијата.
Други локации низ Украина, исто така, беа погодени од воздушни напади во текот на ноќ меѓу 7 и 8 февруари, вклучувајќи ги и пристанишните градови Херсон и Одеса.
Владата на 7 февруари нареди итни исклучувања на електричната енергија низ целата земја што следеше по претходните руски напади, кои исто така ги погодија објектите за производство и дистрибуција на електрична енергија.
Минатата недела, Киев и Москва ги завршија дводневните разговори посредувани од САД во Абу Даби.
Сепак, немаше поголеми пробиви кон договор, што е уште еден сигнал за тоа колку се тешки напорите за ставање крај на речиси четиригодишната војна.
Се најавува дека украинските и руските преговарачи ќе имаат нова рунда разговори следната недела во САД.
Иран инсистира на збогатување на ураниумот додека американска флота плови во Арапското Море
Иранскиот министер за надворешни работи во неделата инсистираше на правото на неговата земја да збогатува ураниум, покажувајќи пркосен тон по пристугнувањето на американските поморски ударни сили во регионалните води кај Иран откако земјата со недели се соочува со невидени немири.
Коментарите на министерот Абас Аракчи дојдоа по разговорите во Оман меѓу американските и иранските претставници за судбината на нуклеарната програма на Иран. Техеран вели дека неговата атомска програма е за мирни цели и има за цел производство на електрична енергија. Но, Вашингтон и другите земји се сомневаат дека Техеран се стреми да развие нуклеарно оружје.
„Никогаш не можеме да прифатиме нултa збогатување. Затоа, треба да се фокусираме на разговори што го прифаќаат збогатувањето ураниум во Иран, а воедно да градиме доверба дека збогатувањето е и ќе остане за мирни цели“, рече Аракчи во неделата.
Тој додаде дека „инсистирањето на Иран за збогатување не е само техничко или економско... туку е вкоренето во желбата за независност и достоинство“.
„Никој нема право да ѝ кажува на иранската нација што треба, а што не треба да има“, рече министерот.
Разговорите меѓу американските и иранските преговарачи во Оман се одржаа во време кога САД го зајакнуваат своето воено присуство на Блискиот Исток.
Тензиите во Иран се зголемија во последните недели, бидејќи земјата беше потресена од невидени протести во Техеран и други градови.
Властите брутално ги задушија демонстрациите - најголеми од Исламската револуција во 1979 година, додека групите за човекови права велат дека илјадници цивили се убиени во репресијата.
Американскиот претседател Доналд Трамп се закани со напад доколку се случат егзекуции на демонстранти велејќи дека „помошта е на пат“. Тој нареди носачот на авиони „УСС Абрахам Линколн“ и флота од придружни бродови да бидат испратени во регионот.
Во јуни, САД ги нападнаа иранските нуклеарни постројки на крајот од 12-дневната израелска кампања за бомбардирање на Иран.
Иранскиот претседател Масуд Пезешкијан во објава на социјалните мрежи на 7 февруари наведе дека разговорите во Оман се „чекор напред“ и дека Техеран сака да се почитуваат неговите права според меѓународните договори. Трамп, исто така, ги пофали разговорите, велејќи дека „Иран изгледа многу заинтересиран да постигне договор“.
Али Ваез, директор на проектот за Иран во Меѓународната кризна група, рече дека се чини оти разговорите во Оман не пропаднале и дека ниту една страна не се откажала од преговорите.
„Можеби почувствувале доволно заедничка основа или двете страни ставиле некои отстапки на маса што биле доволно привлечни за двете страни да продолжат со разговорите“, изјави тој за Радио Фарда (иранскиот сервис на Радио Слободна Европа).
По разговорите во Оман, американскиот Стејт департмент објави нови санкции за извоз на иранска нафта, насочени кон 15 субјекти и 14 бродови од таканаречената флота во сенка.
Нетанјаху најавува средба со Трамп
Во меѓувреме, канцеларијата на израелскиот премиер Бенјамин Нетанјаху соопшти дека тој ќе се сретне со Трамп во Вашингтон на 11 февруари за да разговара за „преговорите со Иран“.
Нетанјаху постојано го повикуваше Трамп, како што ги повикуваше и претходните претседатели на САД, да заземе цврст став кон Иран.
Минатиот месец тој рече дека ако Иран нападне, Израел ќе одговори „со сила каква што Иран никогаш не видел“.
Специјалниот претставник на САД, Стив Виткоф, кој ја предводеше американската делегација во Оман, во саботата го посети носачот на авиони „УСС Абрахам Линколн“ во Персискиот Залив. Во придружба беше и адмиралот Бред Купер, кој е шеф на Централната команда на САД.
„Денес се сретнавме со храбрите морнари и маринци на бродот „УСС Абрахам Линколн“, неговата ударна група и 9-тото воздухопловно крило на носачот кои нè чуваат безбедни и ја поддржуваат пораката на претседателот Трамп за мир преку сила“, наведе Виткоф во објава на социјалните медиуми.
Со него беше и зетот на Трамп, Џаред Кушнер, кој исто така одигра централна улога во преговорите.
Русија привела трет осомичен за нападот врз висок офицер на военото разузнавање
Руските власти соопштија дека привеле трето лице во врска со пукањето кон висок генерал на военото разузнавање во станбена зграда во Москва.
Федералната служба за безбедност во соопштение на 8 февруари наведе дека лицето – руски државјанин – е приведено во Дубаи и префрлено во Москва.
Агенцијата, позната како ФСБ, соопшти дека идентификувала уште двајца руски државјани за пукањето: едниот бил приведен во Москва; другиот наводно патувал кон Украина.
Генерал-потполковник Владимир Алексеев – втор офицер по ранг во воената разузнавачка агенција, позната како ГРУ, наводно бил застрелан три пати на скалите во неговата станбена зграда во Москва на 6 февруари.
Поради прострелна рана во витален орган тој беше пренесен на итна операција. Официјални лица изјавија дека се очекува да заздрави.
ФСБ, исто така, објави видео од надзорната камера за кое тврди дека го покажува напаѓачот. Претходните информации за нападот укажуваа дека лицето можеби влегло во зградата и го нападнало Алексеев претставувајќи се како доставувач на храна.
Алексеев е најмалку четвртиот генерал кој е нападнат или убиен од почетокот на целосната руска инвазија во Украина пред речиси четири години.
Истражителите досега објавија малку детали за природата на заговорот за пукање. Официјалните лица ја обвинија Украина за минатите напади. Рускиот министер за надворешни работи Сергеј Лавров остро го обвини Киев и за пукањето врз Алексеев, но не изнесе никакви докази.
Како заменик-командант на ГРУ, Алексеев надгледувал или бил вмешан во повеќекратни, честопати дрски саботажни или атентатски операции низ целиот свет. Меѓу другото, тој е обвинет за вмешаност во речиси фаталното труење со отровот „Новичок“ во 2018 година на поранешниот руски шпион Сергеј Скрипал во Велика Британија, како и за хакирањето на американските политички партии две години претходно.
Тој е поврзан и со Евгениј Пригожин, угостител од Санкт Петербург, кој е коосновач на најозлогласената платеничка компанија во Русија, „Вагнер груп“. Пригожин загина во авионска несреќа во август 2023 година, за што западните разузнавачки службеници подоцна заклучија дека станува збор за атентат.