Предмети со податоци во писмена и во електронска форма биле одземени од домот на началникот на СВР Куманово Стојанче Величковиќ. Основното јавно обвинителство за гонење на организиран криминал и корупција денеска соопшти дека вчера извршиле претрес, но негираат дека цел на акцијата била и апсење на началникот. Според Обвинителството целта на претресот била пронаоѓање траги на кривично дело или предмети важни за кривичната постапка и нивно одземање. Претресот е извршен по сомнение за сторени кривични дела Злосторничко здружување, Злоупотреба на службената положба и овластување, како и други кривични дела за кои се гони по службена должност, но не прецизираат за какви злоупотреби се работи.

Наредбата за претрес ја издал судија на претходна постапка од кривичниот суд.

Откако специјалци синоќа дојдоа во домот на началникот на СВР Куманово, Стојанче Величковиќ, да вршат претрес, пред неговиот дом се собраа група граѓани, меѓу кои и поддржувачи од СДСМ за да спречат, како што велат, апсење на началникот. Инаку Величковиќ на функцијата е поставен од министерот за внатрешни работи Оливер Спасовски.

Величковиќ обраќајки им се на неговите поддржувачи рече дека од него барале некои списи кои се наоѓале во неговата чанта, му го прегледувале тефтерот и обвини дека сакаат само да го заплашат.

Американскиот претседател Доналд Трамп изјави дека САД „нема со кого да разговара“ во Иран, по три недели американско-израелски напади во кои беше убиен долгогодишниот врховен лидер на земјата и неколку други високи личности во владата и безбедносниот апарат.

„Нивните лидери ги нема. Следната група лидери ги нема, а следната е претежно исчезната. И сега, никој таму повеќе не сака да биде лидер“, рече Трамп на настан во Белата куќа на кој присуствуваа високи воени офицери и други.

„Имаме проблем: сакаме да разговараме со нив, но немаме со кого да разговараме и тоа не ни се допаѓа“, рече тој.

Ајатолахот Али Хамнеи беше убиен на првиот ден од нападот, 28 февруари, по што следеа и други високи функционери, вклучувајќи го и Али Лариџани, секретарот на Врховниот совет за национална безбедност на Иран.

Трамп, исто така, им рече на присутните во Белата куќа дека иранската „морнарица е исчезната, нивните воздухопловни сили се исчезнати, нивната воздушна одбрана и нивните радари се исчезнати“.

Видете и ова:

Размислува ли Трамп за распоредување уште војници на Блискиот Исток?

Во меѓувреме, врховниот лидер на Иран, ајатолахот Моџтаба Хамнеи, во писмено обраќање до нацијата по повод персиската Нова година, Новруз, изјави дека Техеран им задал „зачудувачки удар“ на непријателите на земјата, додека иранската војска ја продолжува својата офанзива низ Блискиот Исток.

„Во овој момент, благодарение на посебното единство што е создадено меѓу вас, нашите сонародници - и покрај сите разлики во религиозното, интелектуалното, културното и политичкото потекло - непријателот е поразен“, пишува во неговата порака од 19 март.

Моџтаба Хамнеи не се појавил во јавноста откако неговиот татко, Али Хамнеи, беше убиен во бран воздушни напади на САД и Израел на почетокот на војната на 28 февруари.

Неговата писмена порака за Новруз е неговото второ јавно обраќање на неговата нова позиција, иако самиот не се појави директно.

Хамнеи негираше дека иранските сили стојат зад неодамнешните напади врз Оман и Турција и го обвини Израел, иако не даде докази, за обвинувањата.

Тој исто така рече дека Техеран се стреми да ги зајакне односите со своите блискоисточни соседи.

Американските разузнавачки агенции во својот последен годишен извештај предупредуваат дека Западен Балкан останува област на зголемени политички тензии и надворешни влијанија, со особено истакната улога на Русија во дестабилизација на регионот.

Во извештајот „Годишна проценка на заканите 2026“, објавен од Канцеларијата на директорот на Националната разузнавачка заедница на Соединетите Американски Држави, се наведува дека војната во Украина ги продлабочила поделбите меѓу Западот и Москва, што се одразува и на Балканот.

Русија, како што се наведува, „поттикнува нестабилност меѓу Србија, која ја фаворизира, и Косово“, но исто така „го поддржува одвојувањето на ентитетот Република Српска од Босна и Херцеговина“.

Американските служби проценуваат дека етничките и политичките поделби во регионот се уште се изразени и дека претставуваат потенцијален безбедносен ризик, особено во комбинација со влијанието на странските актери.

Видете и ова:

Кога Западот е поделен, проблемите се чувствуваат и на Балканот

Западниот Балкан е опишан во извештајот како област каде што се судираат интересите на големите сили, а постојните кризи и нерешените спорови, вклучувајќи ги односите меѓу Србија и Косово, како и внатрешнополитичките односи во Босна и Херцеговина, остануваат клучни извори на нестабилност, се наведува во извештајот објавен на 18 март.

Извештајот, исто така, предупредува на поширок спектар на закани во Европа, вклучувајќи политичко влијание, дезинформации и обиди за поткопување на безбедносната архитектура, при што Балканот се смета за особено чувствителна област.

Извештајот, исто така, предупредува на пошироки глобални закани, меѓу кои се издвојува растечката конкуренција на големите сили, првенствено меѓу Соединетите Држави, Кина и Русија, како и забрзаниот развој на сајбер напади и технологии што можат да се користат за дестабилизација на државите.

Исто така, се истакнуваат ризиците од тероризам, организиран криминал и ширење на оружје за масовно уништување, кои продолжуваат да претставуваат долгорочни безбедносни предизвици.

Извештајот, исто така, предупредува на континуирана закана од тероризам, особено поединци или мали групи инспирирани од екстремистички идеологии, кои дејствуваат без директна врска со организирани мрежи.

Иако капацитетите на главните терористички организации се ослабени, ризикот од напади со низок интензитет сè уште постои, вклучително и во Европа, се наведува во извештајот.

Предлог-законот за заштита од пушење во вторник, 24 март ќе биде на седница на Влада, а потоа ќе биде процесиран во Собрание, најави министерот за здравство, Азир Алиу.

„Сметам дека за еден, максимум еден и пол месец, законот ќе биде процесиран. Немаме ниедна отворена точка што не е завршена. Имавме неколку состаноци со сите заинтересирани страни, ги анализиравме сите забелешки и од научна гледна точка и од економски, инфраструктурен, социјален и здравствен аспект и со задоволство може да кажам дека сите отворени прашања се затворени“, истакна Алиу на денешната прес-конференција.

Тој посочи дека нема прашање што не е третирано, а е поврзано со законот.

„Ценам дека многу бргу нашата земја ќе биде препознаена и во Европа и во светот. Се надевам дека за две-три години ќе имаме прес-конференција за намалување на бројот на пушачи во државата од над 45 проценти, да се надеваме таргетот да се стави под 20 проценти“, рече Алиу одговарајќи на новинарско прашање по прес-конференцијата, на која беа презентирани податоци од глобалниот извештај за 2025 година на Меѓуагенциската група на ОН за процена на смртноста кај децата.

Видете и ова:

Истражување: Над 13 отсто од тинејџерите во државата користат тутунски производ

Министерот појасни дека направиле научна анализа како може и кои се минималните и максималните услови за да може просторот да се третира како простор за пушење или простор во кој не се дозволува пушење.

„Дојдовме до заклучок и од научната фела и од експертите во здравството дека со две отворени страни просторот, терасите, може да бидат места каде што може да се пуши. Само во Скопје има над седум илјади угостители што имаат тераси. Во Скопје голем број угостителски објекти се со таква инфраструктура што невозможно е да имаат три отворени страни. Затоа ставивме во законот да може и покривот да биде отворен, бидејќи се докажа дека со третирање и на покривот како една од страните што може да биде отворена воздухот се чисти за неколку секунди“, објасни Алиу.

Видете и ова:

Ќе се одложи ли примената на Законот за заштита од пушење -профитот наспроти здравјето

Еден од најголемите инфраструктурни зафати што треба да ги имаат сите угостители според законот е што ќе мора да направат влез во самиот угостителски објект кој е одвоен од просторот во кој се пуши. Алиу истакна дека идејата е да се заштитат граѓаните што не пушат, а да се одреди место каде што може да се пуши.

Околу четири илјади животи годишно згаснуваат во Северна Македонија како последица од пушењето тутун или тутунски производи. Бројот на активни пушачи во земјава е 40,4 отсто.

Во однос на достапноста на тутунските производи, истражувањето покажува дека 73,2 отсто од младите пушачи не биле спречени да купат цигари поради нивната возраст.

„Го познавам обвинителскиот состав и верувам во обвинителите сигурен сум дека заедно со нив ќе ги задоволиме очекувањата на граѓаните“, изјави новиот државен јавен обвинител Ненад Савески. Тој денеска, 19 март даде свечена изјава во Собранието, а пред медиумите рече дека неговата работа ќе биде во согласност со Уставот, законите, ратификуваните меѓународни документи и меѓународните стандарди.

„Тоа за мене е една голема одговорност и во овој момент сакам да ги повикам сите јавни обвинители заедно со мене, кои и додека ја давам оваа изјава си ја работат својата работа. Нивната работа ниту почнува, ниту завршува со мене. Секој јавен обвинител има законска обврска да постапува по тековните предмети. Го познавам обвинителскиот состав и верувам во истите и заедно со нив сигурен сум дека ќе ги задоволиме очекувањата на граѓаните во чие име, Устав и закон постапуваме ние јавните обвинители, изјави Савески.

Новиот државен обвинител рече дека очекувал поширока поддршка, но додаде дека интересите на политичките партии не се предмет на негов интерес „ниту вчера, ниту денес, ниту во иднина“.

Собранието вчера го избра јавниот обвинител Савески со 66 гласа „за“, двајца „против“ и осум „воздржани“.

Видете и ова:

Северна Македонија доби нов државен обвинител – кој е Ненад Савески?

Савески ќе биде деветти републички обвинител на Македонија од независноста во 1991 и 19-ти од 1945 година. Неговиот избор следува по оставката на поранешниот обвинител Љупчо Коцевски.

Мандатот на државниот обвинител е шест години, со право на повторен избор.

Савески, кој досега беше судија во Основниот кривичен суд - Скопје, за државен јавен обвинител беше номиниран од Владата на 10 март.

На огласот што беше распишан за негов наследник, покрај Савески се пријавија уште четворица кандидати: в.д. шефицата Анита Тополова-Исајловска, обвинителките Ленче Ристовска и Лидија Раичевиќ, како и разрешениот судија Владимир Панчевски. Сите, освен Панчевски добија позитивно мислење од Советот на јавни обвинители.

Унгарскиот премиер Виктор Орбан ја исклучи можноста за укинување на ветото на неговата влада за заем од 90 милијарди евра (103 милијарди долари) за Киев и нови санкции врз Москва додека не продолжат испораките на руска нафта преку Украина.

„Никогаш нема да поддржам никаква одлука што е во корист на Украина“, рече Орбан, по пристигнувањето на состанокот на лидерите на Европската Унија во Брисел, 19 март.

„Унгарскиот став е многу едноставен. Ние сме подготвени да ја поддржиме Украина кога ќе ја добиеме нашата нафта, која е блокирана од нив“, рече Орбан.

Нафтоводот „Дружба“ испорачуваше руска нафта преку Украина до Централна Европа сè додека, според Киев, не беше оштетен од рускиот напад во јануари.

Прекинот на испораките на гориво дополнително ги засили тензиите меѓу Будимпешта и Киев. Унгарија побара Киев брзо да го поправи нафтоводот и да го продолжи транзитот. Според Украина, брза поправка не била можна.

Видете и ова:

ЕУ бара од Украина да го поправи нафтоводот „Дружба“ што ги снабдува Унгарија и Словачка со руска нафта

Оспорувајќи ги тврдењата на Киев, Будимпешта стави вето на нов пакет санкции за Русија и го блокираше исплаќањето на заемот за Украина.

Според претставници на ЕУ, Украина неодамна прифати техничка и финансиска помош од ЕУ за поправка на гасоводот.

Орбан нагласи дека ќе го промени курсот само откако руската нафта повторно ќе пристигне во Будимпешта.

„Таа ни е потребна затоа што е егзистенцијална“, рече Орбан.

Видете и ова:

Дали санкциите на ЕУ кон Русија ќе бидат во застој додека Унгарија и Словачка ги користат ветата за нафта?

Поради револтот на многу колеги лидери на ЕУ, унгарскиот премиер го одобри заемот на претходниот самит во декември пред неговата влада да го промени курсот неколку дена пред четвртата годишнина од целосната инвазија на Русија во Украина во февруари.

Владата на Орбан се соочува со тешки парламентарни избори во април, што ги поттикнува шпекулациите дека ветото на новите мерки за помош се дел од неговата кандидатура за реизбор.

Кина во моментов не планира да го нападне Тајван во 2027 година, но се стреми да ја преземе контролата врз самоуправуваниот остров без сила, се вели во годишниот извештај на американската разузнавачка служба, кој предизвика гнев од Пекинг во четврток.

Кина тврди дека Тајван е дел од нејзината територија и се закани дека ќе употреби сила за да го заземе островот, засилувајќи го воениот притисок и вежбите во последните години.

Разузнавачката заедница „проценува дека кинеските лидери во моментов не планираат да извршат инвазија на Тајван во 2027 година, ниту пак имаат фиксен временски рок за постигнување обединување“, се вели во нивниот годишен извештај за проценка на заканите во среда, 18 март.

Портпаролот на кинеското министерство за надворешни работи, Лин Џиан, во четврток одговори дека „прашањето за Тајван е внатрешна работа на Кина“ и ги повика САД да „зборуваат и дејствуваат претпазливо“ на островот.

„САД треба да го поправат своето разбирање за Кина и да престанат да ја претеруваат теоријата за закана од Кина“, изјави тој на прес-конференција, како одговор на прашање за извештајот.

Минатата година американските претставници во Министерството за одбрана ја означија 2027 година како можен временски рок за напад.

Но, разузнавачката заедница сега понуди поумерена анализа на ситуацијата.

„Во 2026 година, Пекинг веројатно ќе продолжи да се стреми да постави услови за евентуално обединување со Тајван, освен конфликт“, се вели во извештајот.

Видете и ова:

Јапонија ќе распореди ракети за контранапад во близина на Кина

Но, се предупредува дека кинеските претставници признаваат дека амфибиската инвазија на Тајван „би била исклучително предизвикувачка и носи висок ризик од неуспех, особено во случај на интервенција на САД“.

Авторите на извештајот посочуваат дека Кина јавно инсистира дека „обединувањето со Тајван е потребно за да се постигне својата цел за „национално подмладување“ до 2049 година“, многу подолг потенцијален временски рок за постигнување на своите цели.

Пекинг би разгледал низа фактори во секоја одлука за инвазија на Тајван, се вели во извештајот, вклучувајќи ја неговата воена подготвеност, политиката на островот и дали Вашингтон ќе интервенира во име на Тајван.

Вашингтон официјално не го признава Тајван, но е главен воен поддржувач на островската територија - иако тонот на таа поддршка малку омекна под водство на американскиот претседател Доналд Трамп.

Во бараж од ирански ракети загинаа две лица во Израел, додека Техеран вети одмазда за убиството на шефот за безбедност Али Лариџани, поради извештаите дека единствената нуклеарна централа на Иран била погодена од неидентификуван проектил.

Иранските власти потврдија дека Лариџани, моќниот шеф за безбедност во земјата, е убиен. Тој беше највисоко рангираниот функционер што почина откако врховниот лидер ајатолахот Али Хамнеи беше убиен на првиот ден од воздушните напади на САД и Израел на 28 февруари.

Потоа Техеран испали неколку ракети во Израел преку ноќ, убивајќи две лица во близина на Тел Авив, велејќи дека нападите биле во „чест“ на смртта на Лариџани.

Ноќниот напад врз населба во близина на густо населените области на Тел Авив, каде што се наоѓаат и важни воени објекти, го зголеми бројот на жртви во војната во Израел на најмалку 14.

Во соопштението прочитано од Корпусот на Исламската револуционерна гарда на државната телевизија се вели дека во нападите се користени ракети „Корамшахр-4“ и „Кадр“, кои носат повеќе боеви глави.

Израел го обвини Иран дека постојано користи касетна муниција, која се дели на неколку помали бомби во лет и се шири низ широка област, што ги отежнува пресретнувањето.

Иранските медиуми на 18 март објавија напади во покраината Лорестан и градот Хамедан, обете на запад од Иран, како и во јужната покраина Фарс.

Видете и ова:

Иран потврди дека е убиен шефот на иранската служба за безбедност, Лариџани во Техеран

Израел, исто така, ги интензивираше нападите врз цели за кои рече дека се поврзани со Хезболах, поддржан од Иран - кој САД го сметаат за терористичка организација - во Либан. Пријавени се неколку мртви во нападите, што ги зајакнува загриженоста за проширување на конфликтот низ целиот Блиски Исток.

Во меѓувреме, Росатом, рускиот оператор на нуклеарната централа Бушер во западен Иран, соопшти дека проектил погодил област во близина на објектот на 17 март, иако не се пријавени штети, повредени или ослободување на зрачење.

Како одговор, Меѓународната агенција за атомска енергија повика на „максимална воздржаност“.

Неколку експлозии се слушнале и во Ерусалим на 18 март, по објавата на израелската војска дека детектирала нов бран ракети испукани од Иран.

Лариџани беше убиен заедно со неговиот син Мортеза, неговиот заменик Алиреза Бајат и неколку телохранители, соопшти Секретаријатот на Врховниот совет за национална безбедност на Иран во соопштение доцна на 17 март.

Одделно, Корпусот на Исламската револуционерна гарда (ИРГЦ) ја потврди смртта на Голамреза Сулејмани, командант на иранските паравоени сили Басиџ, давајќи малку детали. Израелските одбранбени сили (ИДФ) соопштија дека Сулејмани и Лариџани биле убиени во истата серија напади на 16 март.

На 18 март, израелскиот министер за одбрана Израел Кац изјави дека војската на земјата го убила и иранскиот министер за разузнавање Есмаил Хатиб. Иако нема потврда од Иран во врска со смртта на Хатиб, Израелските одбранбени сили (ИДФ) соопштија дека тој бил „елиминиран“ во целен напад во Техеран.

Кац додаде дека премиерот Бенјамин Нетанјаху и Министерството за одбрана претходно ја овластиле израелската војска да таргетира кој било висок ирански функционер без да бара дополнително одобрение.

Видете и ова:

Израелската војска потврди „ограничени“ копнени операции во Либан

Офанзивата на САД и Израел врз Иран, која сега е во третата недела, не покажува знаци на попуштање, а сирените за воздушен напад се слушнале на неколку локации низ Блискиот Исток на 18 март.

Неколку гласни експлозии се слушнале во Дубаи рано на 18 март, додека официјални лица на Емиратите објавија дека системите за воздушна одбрана се спротивставуваат на заканата од ракети и беспилотни летала испукани од Иран.

Според официјални лица на Емиратите, повеќе од 2000 беспилотни летала и ракети се испукани кон земјата од страна на Иран од почетокот на војната.

Американската војска објави дека нападнала ирански ракетни позиции во близина на стратешкиот Ормуски теснец користејќи таканаречени бомби за разбивање бункери.

Во меѓувреме американскиот претседател Доналд Трамп побара помош за обезбедување на бродскиот сообраќај низ Ормускиот теснец, кој Техеран ефикасно го затвори со напади врз бродови и закани за уште повеќе.

Некои земји рекоа дека би разгледале таков потег, но многу други отфрлија да се вклучат во таква коалиција.

Турското Министерство за одбрана соопшти дека НАТО распоредува нова батерија ракети „Патриот“ во воздухопловната база Инџирлик, само неколку дена откако беше соборена третата балистичка ракета од Иран.

„Уште еден систем „Патриот“... се распоредува покрај постојниот шпански систем „Патриот“ стациониран таму“, изјави претставник на министерството за новинарите во турската воздухопловна база, веднаш надвор од јужниот град Адана.

Министерството не кажа кои војници од земјата ќе го управуваат новиот систем PAC-3.

Минатиот петок, Турција потврди дека третата балистичка ракета од Иран е соборена во турскиот воздушен простор од страна на силите на НАТО, што е трет таков инцидент од почетокот на војната на Блискиот Исток.

Видете и ова:

Иран негира дека нивни ракети влегле во турскиот воздушен простор

По второто пресретнување, НАТО распореди одбрана од „Патриот“ во централниот регион Малатија, каде што се наоѓа воздухопловната база Куречик, во која се наоѓа радарски систем за рано предупредување на НАТО, управуван од американски војници, кој може да детектира лансирања на ирански ракети.

„Патриот“ е мобилен систем за воздушна одбрана дизајниран да пресретнува тактички балистички ракети, крстосувачки ракети со низок лет и авиони.

Според податоците на американската армија, верзијата PAC-2 има дострел на пресретнување до 70 километри против авиони и крстосувачки ракети, додека PAC-3 има дострел од 20 до 35 километри против балистички ракети.

Заклучно со вчерашниот лет (17 март) целосно е завршена евакуацијата на сите македонски државјани од земјите на Блискиот Исток кои до овој момент беа пријавени и изразија подготвеност за евакуација, информира Министерството за надворешни работи и надворешна трговија.

„Со последниот, петти лет што вчера слета на Меѓународниот аеродром во Скопје, евакуирани се вкупно 147 патници, од кои 119 македонски државјани и 28 странски државјани. Со тоа државата покажа подготвеност навремено да реагира во кризни ситуации, да ја заштити безбедноста на македонските граѓани, но и да покаже солидарност кон граѓани од пријателските земји од регионот и пошироко, се наведува во соопштението од МНР.

Видете и ова:

Македонски државјани од Саудиска Арабија, Кувајт и Бахреин се враќаат во земјава

Од таму појаснуваат дека станува збор за организирани чартер летови, при што сите трошоци за нивната реализација се на товар на државата.

Со реализацијата на овие летови, вкупниот број евакуирани македонски државјани достигна 605.

Министерството уште еднаш нагласува дека безбедноста на граѓаните е највисок приоритет, што се потврдува и со фактот дека евакуацијата на сите македонски државјани кои изразија интерес за враќање во земјата е целосно завршена.

Оттаму информираат дека дежурниот СОС телефонски број, како и контактите на дипломатско-конзуларните претставништва, и понатаму остануваат на располагање на македонските граѓани.

Неколку гласни експлозии се слушнаа во Дубаи во раните утрински часови на 18 март, додека претставници на Обединетите Арапски Емирати изјавија дека противвоздушните системи пресретнуваат ракети и беспилотни летала испукани од Иран.

Според претставници на Емиратите, Иран испукал повеќе од 2000 беспилотни летала и ракети кон земјата од почетокот на војната.

Во меѓувреме, висок функционер на ОАЕ изјави дека земјата размислува да се придружи на иницијативата предводена од САД за заштита на бродовите во Ормускиот теснец - премин за кој извори велат дека Иран ефикасно го затворил за поморски сообраќај.

Видете и ова:

Британската морнарица ќе ги придружува своите танкери низ Ормускиот Теснец

Анвар Гаргаш, дипломатски советник на претседателот на ОАЕ, изјави дека преговорите за ова прашање продолжуваат, но дека конечна одлука сè уште не е донесена, нагласувајќи дека обезбедувањето на трговската и енергетската безбедност е заедничка одговорност на големите земји.

Соединетите Држави најавија создавање на Коалиција за придружба на бродови во Ормускиот теснец. „Аксиос“, цитирајќи четири извори, подоцна објави и дека американскиот претседател Доналд Трамп се надева дека ќе го објави формирањето на коалиција во следната недела и дека размислува да го заземе на Иран, кој американските сили го бомбардираа на 13 март, ако сообраќајот остане блокиран во теснецот.