Република Македонија падна на 132 место според Светскиот индекс на донирање во 2011 година, со што се најде за 41 место подолу во споредба со 2010 година. Спротивно на светскиот тренд, земјата бележи пад од шест проценти.
Индексот го прикажува филантропското расположение на физичките лица и ,според него. македонските граѓани најмногу им помагаат на непознати, помалку донираат финансиски средства, а најмалку се расположени за волонтирање.
Според експертите, даночните поттикнувања предвидени во Законот за донации и спонзорства во јавните дејности кои треба да стимулираат зголемено донирање од страна на физичките лица, во пракса се нефункционални и најголемиот број граѓани воопшто не ги користат, соопшти здружението на граѓани „Конект“.

НАТО повика на „одговорност и воздржаност“ откако истече договорот „Нов СТАРТ“ меѓу САД и Русија, со кој се наметнуваат ограничувања на нивните нуклеарни арсенали, зголемувајќи ги стравувањата од нова трка во вооружување.

„Воздржаноста и одговорноста во нуклеарната сфера се клучни за глобалната безбедност“, изјави за АФП официјален претставник од воената алијанса предводена од САД, под услов да остане анонимен.

Официјалниот претставник рече дека Русија и Кина ги зголемуваат своите нуклеарни капацитети и дека НАТО „ќе продолжи да презема неопходни чекори“ за да ја обезбеди сопствената одбрана.

„Неодговорната нуклеарна реторика на Русија и принудното нуклеарно сигнализирање покажуваат став на стратешко заплашување“, рече официјален претставник.

Тој додаде дека во меѓувреме, „Кина продолжува брзо да го проширува и диверзифицира својот нуклеарен арсенал со повеќе боеви глави и поголем број софистицирани системи за испорака“.

Кремљ во четврток изјави дека жали за истекот на последниот договор што ги регулира нуклеарните арсенали на Русија и САД и го нарече негативен чекор.

Вашингтон изјави дека секој нов нуклеарен договор ќе мора да ја вклучи Кина, но меѓународните напори да се охрабри Пекинг да се приклучи на нови разговори досега не успеаја.

Украина и Русија денеска, 5 февруари го започнаа вториот ден од разговорите со посредство на Соединетите Држави во Абу Даби, насочени кон ставање крај на војната предизвикана од инвазијата на Москва врз нејзиниот прозападен сосед во 2022 година.

Преговорите се најновиот обид во дипломатските напори за запирање на борбите - најсмртоносните во Европа од Втората светска војна, со стотици илјади убиени, милиони принудени да ги напуштат своите домови и голем дел од источна и јужна Украина останаа уништени.

„Вториот ден од разговорите во Абу Даби започна. Работиме во истите формати како и вчера: трилатерални консултации, групна работа и последователно усогласување на позициите“, рече водечкиот преговарач на Украина, Рустем Умеров.

Првиот ден од разговорите во главниот град на Емиратите заврши со тоа што Киев ги опиша преговорите како „суштински и продуктивни“, иако немаше очигледен пробив.

„Дефинитивно има напредок, работите се движат напред во добра, позитивна насока“, изјави рускиот преговарач Кирил Дмитриев за државните медиуми.

Дмитриев го критикуваше она што го нарече обиди од европските земји да го „нарушат напредокот“.

Украинскиот претседател Володимир Зеленски во средата изјави дека 55.000 војници на неговата земја се убиени, што е ретка проценка на загубите на бојното поле од двете страни.

Русија, исто така, ги засили нападите врз енергетската инфраструктура на Украина, оставајќи многу луѓе, вклучително и жители на главниот град Киев, без струја на температури до минус 20 степени Целзиусови во последните денови.

Ноќта Русија нападнала со две ракети и 183 беспилотни летала, соопштија воздухопловните сили. Нападите повредија две лица во Киев.

Главниот преговарач на Украина, Умеров, рече дека на првиот ден од разговорите биле дискутирани „конкретни чекори и практични решенија“.

Но, портпаролот на Кремљ, Дмитриј Песков, им рече на новинарите дека борбите ќе продолжат „сè додека режимот во Киев не донесе соодветни одлуки“.

Главната точка на сопнување во преговорите е долгорочната судбина на територијата во источна Украина.

Москва бара Киев да ги повлече своите војници од делови од Донбас, вклучувајќи ги и силно утврдените градови на огромни природни ресурси, пред да се постигне каков било договор.

Исто така, сака меѓународно признание дека земјата запленета во инвазијата ѝ припаѓа на Русија.

Киев изјави дека конфликтот треба да биде замрзнат по сегашната линија на фронтот и отфрли повлекување на силите.

Трилатералните преговори, кои првпат се одржаа на 23 и 24 јануари во Абу Даби, се најјавниот знак за напредок досега во напорите на американскиот претседател Доналд Трамп да преговара за крај на војната.

Неговиот претставник Стив Виткоф и зет Џаред Кушнер се испратени да се обидат да ги убедат страните на договор.

Во Украина, портпаролот на Министерството за надворешни работи, Георгиј Тики, Киев беше „заинтересиран да открие што навистина сакаат Русите и Американците“.

Зеленски рече дека улогата на американскиот претседател ќе биде клучна, изјавувајќи за француската телевизија во интервју емитувано во среда дека „Путин се плаши само од Трамп“.

Трамп би можел да употреби економски санкции против Русија или да префрли оружје во Украина за да го „одржи овој притисок врз Путин“, рече Зеленски, но додаде дека Киев нема да прави компромис со суверенитетот.

Русија окупира околу 20 проценти од Украина. Таа ги смета регионите Луганск, Херсон и Запорожје за свои, а држи и делови од територијата во најмалку три други украински региони на исток.

Киев сè уште контролира околу една петтина од регионот Донецк. Предупреди дека отстапувањето територија ќе ја охрабри Москва и дека нема да потпише договор што нема да ја одврати Русија од повторна инвазија.

На доживотен затвор е осуден маж кој заговарал атентат врз американскиот претседател Доналд Трамп на неговото игралиште за голф во Флорида во септември 2024 година, два месеци пред претседателските избори во Соединетите Американски Држави (САД).

Рајан Рут, 59, беше прогласен за виновен во септември по пет обвиненија, вклучително и обид за атентат врз претседателски кандидат, јави агенцијата АФП.

Рут е градежен работник кој според јавно достапните податоци има долга историја на судири со полицијата. Тој се преселил на Хаваи пред неколку години од Северна Каролина и изрази поддршка за демократите и Украина на неговите страници на социјалните мрежи.

Агенти на Тајната служба отвориле оган откако забележале лице со огнено оружје во близина на голф-клубот на поранешниот претседател во Вест Палм Бич, додека тој играл голф.

Лицето со џип побегнало од местото, но подоцна било уапсено во соседниот округ.

Два месеци претходно, во јули, Трамп преживеа уште еден обид за атентат откако беше застрелан на митинг во Пенсилванија, а куршумот му го погоди увото.

По овој обид Трамп беше под засилено обезбедување. На митинзите на отворено за време на изборната кампања за претседателските избори во САД во 2024 година , тој зборуваше зад стаклена ограда отпорна на куршуми.

На овие избори Трамп ја победи противкандидатката Камала Харис, кандидатка на демократите во САД.

Земјите од Европската Унија (ЕУ) се согласија за условите за нов пакет заем за Киев во вредност од 90 милијарди евра (106,3 милијарди долари) за 2026 и 2027 година, за поддршка на воените и економските потреби на Украина, јави агенцијата ДПА.

Според плановите, 60 милијарди евра се наменети за расходи поврзани со одбраната. Сепак, Киев може да ги користи парите само за купување воена опрема од компании со седиште надвор од Украина и европската економска зона, како и од Соединетите Американски Држави(САД), доколку потребните производи не се достапни.

Договорот доаѓа по интензивна дискусија меѓу земјите од ЕУ за тоа како да се поврзат новите средства со одредби за купување оружје по можност произведено во Европа. Франција се залага за строги упатства за промовирање на европската индустрија за оружје, додека други земји предупредуваат дека премногу ограничувања би можеле негативно да влијаат врз одбранбените способности на Украина.

Според договорот, Украина ќе може да ги користи средствата за одредено американско оружје, вклучувајќи ги и системите за ракетна одбрана „Патриот“.

Генералниот секретар на НАТО, Марк Руте, претходно предупреди против наметнување премногу строги услови, бидејќи тие би можеле да имаат негативно влијание врз капацитетите за воздушна одбрана на Украина.

Процедурата за заемот уште треба да се финализира со Европскиот парламент.

Првата исплата за Киев е предвидена во вториот квартал од 2026 година.

„Новото финансирање ќе помогне да се обезбеди жестока отпорност на земјата во услови на руска агресија“, рече кипарскиот министер за финансии Макис Керавнос, чија земја претседаваше со преговорите. „Во исто време, испраќаме силен сигнал дека суверенитетот и територијалниот интегритет на државите мора целосно да се почитуваат, во согласност со меѓународното право“, рече Керавнос.

Според проценките на Меѓународниот монетарен фонд, пакетот за поддршка што го претстави Европската комисија покрива околу две третини од вкупните финансиски потреби на Украина во наредните две години.

Сите земји - членки на Европската унија (ЕУ) ќе мора да го воведат системот за влез/излез (ЕЕС) на сите свои гранични премини од 10 април и да ги регистрираат сите државјани на трети земји што ја преминуваат границата, објави Европската комисија(ЕК).

ЕЕС е автоматизиран систем што го заменува рачното ставање печати на пасошите за државјани кои не се членки на ЕУ и влегуваат во шенген зоната. Системот евидентира биометриски податоци - отпечатоци од прсти и фотографија од лице - како и лични податоци и датуми на патување, со цел подобрување на граничната безбедност, откривање лица кои го пречекориле дозволениот престој и спречување на кражба на идентитет.

Системот ЕЕС беше делумно воведен во октомври 2025 година и ќе биде целосно оперативен во април оваа година.

Службениците на Европската комисија велат дека на земјите-членки ќе им биде дозволено постепено да го воведат системот до 9 април, а тој ќе стане целосно оперативен следниот ден.

Сепак, Европската комисија им остава на земјите-членки одредена флексибилност во неговото постепено воведување, особено за време на таканаречената „шпиц сезона“ во лето.

„Со оглед на загриженоста за претстојната летна сезона, вградена е дополнителна флексибилност за летниот период. Земјите-членки, доколку е потребно, можат да го продолжат периодот на постепено воведување до септември“, потврди портпаролот на Европската комисија, Маркус Ламерт.

Системот ЕЕС ќе се применува на граѓаните кои поседуваат биометриски пасоши, без оглед на тоа дали им е потребна виза за влез во ЕУ или не.

Според регулативата на Европската комисија, одлуките за враќање во некои случаи ќе бидат придружени со забрана за влез (кога периодот за доброволно заминување не е одобрен или кога обврската за враќање не е исполнета), додека во други случаи може да се изрече и забрана за влез.

И забраните за влез и одлуките за враќање ќе бидат евидентирани во ЕЕС. Времетраењето на забраната за влез ќе се утврди земајќи ги предвид сите релевантни околности на поединечниот случај и нема да надминува пет години.

Доколку лицето на кое се однесува забраната се обиде повторно да ја премине шенген границата, влезот ќе му биде одбиен на границата, а податоците за одбивањето ќе бидат регистрирани во системот.

Во одредени случаи, се предвидува и можност за поништување на пасошот при обид за влез.

Новиот ЕЕС систем е воспоставен за да ги направи базите на членките на ЕУ поповрзани за да се олесни следењето на времето и местото на престој и да се осигура дека патниците не престојуваат повеќе од 90 дена во период од шест месеци.

Слични системи веќе се воведени од САД, Канада и Австралија.

Иранска новинска агенција Фарс објави слики без коментар од американските бази на Блискиот Исток, додека тензиите меѓу Техеран и Вашингтон остануваат високи и покрај можноста за директни разговори.

Американскиот претседател Доналд Трамп се закани со воена акција против Иран - по смртоносното задушување на протестите - ако Техеран не успее да постигне договор за ограничување на неговата контроверзна нуклеарна програма.

Иранските официјални лица постојано се закануваат со непосредна одмазда доколку има напад, посочувајќи ги американските воени бази во Заливот како потенцијални цели.

Со оглед на тоа што разговорите меѓу иранскиот министер за надворешни работи, Абас Арагчи и американскиот претставник Стив Виткоф се очекуваат оваа недела, но не се потврдени, иранската новинска агенција Фарс, која се смета за блиска до безбедносните сили, два дена по ред објавува слики од американските бази во регионот.

Сликите немаат коментар туку само денот од неделата и датумот според персискиот календар.

Слика од 3 февруари покажува поглед од воздух на воздухопловната база Ал Дафра надвор од Абу Даби, која ја користат американските и француските сили.

Во меѓувреме, во среда, 4 февруари Фарс ја покажа воздухопловната база Иса во сојузникот на САД, Бахреин, каде што се распоредени и американски авиони.

Но, сликите предизвикаа загриженост во Франција поради нејзините трупи стационирани во ОАЕ, а претседателот Емануел Макрон во вторникот изјави дека Париз внимателно ја следи ситуацијата.

„Очигледно сме многу внимателни во врска со оваа ситуација. Презедовме сите потребни мерки за да се осигураме дека нашите војници таму се распоредени во оптимални безбедносни услови“, рече Макрон.

Во вторникот, американски борбен авион собори ирански дрон што се приближи до американскиот носач на авиони УСС Абрахам Линколн, кој беше распореден на Блискиот Исток минатиот месец, додека САД го засилуваат притисокот од Техеран.

Сепак, немаше непосредни сугестии дека сликите објавени од Фарс претставуваат нови разузнавачки информации.

АФП потврди дека сликите од воздухопловната база Иса се стари. Исто така, според сателитските слики прегледани од АФП, од 3 февруари немало масовно распоредување на авиони во базата Ал Дафра.

Додека тензиите сè уште не се намалуваат, во Техеран се појави нов билборд на кој се прикажани американски авиони урнати во рид, а Иранци го веат знамето на Исламската република над него.

Рускиот лидер Владимир Путин ги пофали економските, политичките и безбедносните односи на Москва со Пекинг како „стабилизирачки“ фактор во турбулентните времиња ширум светот, во видео разговор со кинескиот претседател Си Џинпинг во среда, 4 февруари.

Москва и Пекинг се обидоа да презентираат обединет фронт против Западот, а односите се продлабочуваат по руската офанзива во Украина во 2022 година.

Разговорот доаѓа неколку дена откако високи функционери од двете земји се согласија дека односите би можеле да „се подигнат на нов степен“ оваа година, бидејќи Москва и Пекинг ја зајакнуваат економската соработка.

„Во услови на растечки турбуленции, надворешнополитичкиот сојуз меѓу Москва и Пекинг останува важен стабилизирачки фактор“, му рече Путин на Си во видео емитувано на руската државна телевизија.

„Руско-кинеското сеопфатно партнерство и стратешката соработка се примерни“, рече Путин, обраќајќи му се на Си како „драг пријател“.

Путин ги пофали трговските односи, при што Москва го пренасочи својот извоз кон Азија откако западните земји воведоа огромни санкции врз Русија поради офанзивата на Кремљ во Украина.

Кина никогаш не ја осуди војната на Русија, ниту побара од неа да повлече трупи, а многу од сојузниците на Украина веруваат дека Пекинг ѝ дал поддршка на Москва.

Видеоповикот се одржа додека руските, украинските и американските преговарачи се состанаа во Абу Даби на уште една рунда разговори за ставање крај на речиси четиригодишната војна.

Но, Путин не ја споменал Украина за време на разговорот со Си.

Двајцата лидери последен пат се сретнаа лично во септември, кога рускиот лидер присуствуваше на масовната воена парада во Пекинг.

Си ја посети и Москва минатата година, во мај, за прославите на Русија за победата над нацистите во Втората светска војна.

Минатиот викенд, кинескиот министер за надворешни работи Ванг Ји се сретна со шефот за безбедност на Русија Сергеј Шојгу во Пекинг.

Според кинеското Министерство за надворешни работи, Ванг му рекол на Шојгу дека Кина и Русија мора да работат заедно за да го одржат мултилатерализмот во време на „превирања“ и „да се залагаат за рамноправен и уреден мултиполарен свет“.

Врз основа на повеќе објавени информации во медиумите, Јавното обвинителство на Република Северна Македонија, оформи предмет по допрен глас поради наводите од објавените документи во случајот за Џефри Епштајн кои упатуваат дека примероци од мозоци на починати лица од земјава наводно биле транспортирани за научно-истражувачки цели во Соединетите Држави.

„Имајќи ја во вид природата на наводите, кои вклучуваат обработка, замрзнување и меѓународен транспорт на човечки ткива, како и евентуални прашања за усогласеноста со законските и етичките стандарди за експерименти со човечки ткива и примероци, Јавното обвинителство оформи предмет со цел да ги испита сите индиции за евентуално постоење на елементи на кривично дело кое се гони по службена должност“, се наведува во соопштението од Обвинителството.

Предметот е доставен на надлежно постапување на Основното јавно обвинителство за гонење на организиран криминал и корупција. Тоа треба да преземе дејствија на прибирање официјални информации од надлежните органи, институции и здравствени установи, во насока на утврдување на евентуално нелегално постапување со човечки ткива и биоматеријали, пропусти или злоупотреби при добивање дозволи и согласности.

Во меѓувреме и Министерството за здравство формираше работна група која ќе го истражува случајот „извоз на мозоци за научни цели“.

Оттаму најавија дека ќе се проверуваат сите информации и податоци за наводите за испраќање мозоци од Македонија во САД и ќе се проверува дали имало соодветна документација, дали се барала согласност од семејствата, дали е почитувана правната рамка и етичката димензија.

Во документите што американското Министерство за правда ги објави јавно, а се однесуваат на случајот за починатиот милијардер Џефри Епштајн, осуден за трговија со бело робје, педофилија и силување, се најде и Македонија во контекст на долгогодишно научно истражување за самоубиствата, кое го предводеле американски научници во соработка со Универзитетот „Колумбија“ и кои имале создадено банка од човечки мозоци за истражување. Во колекцијата од околу 1 000 мозоци имало мозоци од лица што извршиле самоубиство, но и контролни примероци.

Во тој контекст се спомнува и Македонија како една од земјите што придонела со примероци, преку соработка со член на Универзитетот „Колумбија“ кој потекнува од Македонија. Во текстот пишува дека мозоците од Македонија биле отстранети по смртта на одредено лице, биле веднаш замрзнати, транспортирани во САД за научни цели и правилно означени и архивирани.

Судењето на министерот за култура на Србија, Никола Селаковиќ, обвинет за злоупотреба на службена должност и фалсификување документи, започна денеска, 4 февруари, во Специјалниот суд во Белград.

Тој пристигна во судот во придружба на адвокат.

Со свирежи и скандирања „Мафија во затвор“ и „Министри, крадци“, пред зградата беше пречекан од граѓаните кои, на покана на студентите во блокада, се собраа пред судењето.

Потоа ја блокираа улицата пред судот и го развеаја транспарентот „Сите сме сведоци“.

Селаковиќ, заедно со уште тројца претставници на државните институции, е обвинет за фалсификување документи, што овозможило комплексот на Генералштабот, уништен во бомбардирањето на НАТО во 1999 година, да го изгуби статусот на заштитено културно добро.

Тоа беше првиот чекор што го презеде владата за да овозможи изградба на луксузен станбен и деловен комплекс на таа локација во центарот на Белград.

Требаше да го изгради приватната компанија „Афинити партнерс“ во сопственост на Џаред Кушнер, зет на американскиот претседател Доналд Трамп.

Меѓутоа, на 15 декември, денот кога беше поднесено обвинението против министерот за култура, фирмата на Кушнер објави дека се повлекува од проектот.

Тие не ги наведоа директно причините за напуштање на изградбата, но објавија дека одлуката е донесена „од почит кон граѓаните на Србија и Белград“.

На рочиштето во Обвинителството за организиран криминал (ТОК), кое му претходеше на почетокот на судењето, Селаковиќ ја негираше вината.

Тој тврди дека „не е вистина“ дека наредил некому да фалсификува документи што ѝ помогнале на Владата на Србија да ја отстрани заштитата од објектите на Генералштабот во ноември 2024 година.

На уривањето на комплексот на Генералштабот и изградбата на тоа место се спротивставуваат студентите во блокада, кои повеќе од една година водат антивладини протести во Србија, опозицијата и стручната јавност кои се залагаат овие згради да го задржат својот статус на културно наследство и да бидат обновени.

Од друга страна, владата, предводена од претседателот на Србија, Александар Вучиќ, го поддржа проектот - со тврдење дека зградите не можат да се обноват и треба да се срушат.

Во обвинението, Обвинителството бара Селаковиќ да биде осуден на три години затвор. Обвинителите, исто така, укажуваат на „намерно кршење“ на законските процедури, во кое учествувале претставници на неколку институции - меѓу кои Министерството за култура, Републиката и Градскиот завод за заштита на културните споменици.

И покрај тоа што ја отфрла вината во овој случај, министерот Селаковиќ од почетокот на постапката јавно упатува обвинувања и навреди против Обвинителството за организиран криминал.

Без да наведува докази, тој ги обвини обвинителите дека работат „по наредба на неименувани центри на моќ“, чија цел е соборување на владата во Србија и претседателот на Србија, Александар Вучиќ.

Самиот Вучиќ ги повтори ваквите обвинувања во неколку наврати.

Обвинителството, од друга страна, истакна дека обвинувањата и навредите упатени кон обвинителите од страна на највисоките претставници на владата се форма на притисок врз нивната работа.

Американската војска собори ирански дрон кој „агресивно“ се приближувал кон носачот на авиони „УСС Абрахам Линколн“ во Арапското Море, соопшти американската војска на 3 февруари.

Иранскиот дрон „Шахед-139“ летал кон носачот на авиони „со нејасна намера“ и бил соборен од американски борбен авион Ф-35, се вели во соопштението.

„Борбен авион Ф-35Ц од носачот на авиони „Абрахам Линколн“ го собори иранскиот дрон во самоодбрана за да го заштити носачот на авиони и персоналот на бродот“, изјави капетанот на американската морнарица Тим Хокинс, портпарол на Централната команда на САД.

Тој додаде дека во инцидентот нема повредени американски војници и дека не е оштетена воена опрема.

Инцидентот се случил во време кога дипломатите се обидуваат да организираат нуклеарни разговори меѓу Иран и САД, и покрај предупредувањата од американскиот претседател Доналд Трамп дека американските воени бродови се упатуваат кон Иран и дека „лоши работи“ би можеле да се случат ако не се постигне договор.

Американската војска распореди поморска ударна група, предводена од носачот на авиони „УСС Абрахам Линколн“, во близина на иранскиот брег.

Претседателот Трамп не ја исклучи можноста за воена акција против Иран како одговор на бруталното задушување на антивладините протести што избувнаа низ Иран кон крајот на декември.