Како климатските промени предизвикуваат топлотни бранови во Европа
Шумски пожар надвор во Шпанија, 18 јули 2022 година
Европа е зафатена со рекорден топлотен бран, а шумските пожари беснеат низ Медитеранот. Еве како климатските промени ги поттикнуваат овие настани.
Потопли и почести топлотни бранови
Климатските промени ги прават топлотните бранови потопли и почести. Ова е случај за повеќето региони и е потврдено од глобалниот панел научници за климата на ОН (IPCC). Емисиите на стакленички гасови од човековите активности ја загреаа планетата за околу 1,2 Целзиусови степени од прединдустриското време. Таа потопла основна линија значи дека може да се постигнат повисоки температури за време на екстремни топлотни настани.
„Сите топлотни бранови што го доживуваме денес станаа пожешки и почести поради климатските промени“, вели Фридерике Ото, климатски научник од Империјал колеџ во Лондон. Но, и други услови влијаат врз топлотните бранови. Во Европа, атмосферската циркулација е важен фактор.
Студијата во списанието Nature овој месец покажа дека топлотните бранови во Европа се зголемиле за три до четири пати побрзо отколку во другите северни географски ширини, како што се САД. Авторите го поврзаа ова со промените во брзата воздушна струја од запад кон исток на северната хемисфера.
Отпечатоци на климатските промени
За да откријат точно колку климатските промени влијаеле врз специфичен топлотен бран, научниците спроведуваат „студии за атрибуција“. Од 2004 година, повеќе од 400 такви студии се направени за екстремни временски настани, вклучително топлина, поплави и суша - пресметувајќи колкава улога одиграле климатските промени во секоја од нив.
Ова вклучува симулирање на модерната клима и споредување со симулации на клима без емисии на стакленички гасови предизвикани од човекот. На пример, научниците со World Weather Attribution утврдија дека рекордниот топлотен бран во западна Европа во јуни 2019 година има 100 пати поголема веројатност да се случи сега во Франција и Холандија, отколку ако луѓето не ја промениле климата.
Топлотните бранови ќе се влошуваат
Глобалната просечна температура е околу 1,2 Целзиусови степени потопла отколку во прединдустриското време. Тоа веќе предизвикува екстремни топлотни удари. „Во просек на копно, топлотните екстреми што би се случиле еднаш на секои 10 години без човечкото влијание врз климата, сега се три пати почести“, вели климатскиот научник од ЕТХ Цирих, Соња Сеневиратне.
Температурите ќе престанат да растат само ако луѓето престанат да испуштаат стакленички гасови во атмосферата. Дотогаш, топлотните бранови ќе се влошуваат. Неуспехот да се справи со климатските промени би довел до уште поопасно ескалирање на топлотните екстреми.
Земјите се согласија со глобалниот Париски договор од 2015 година да ги намалат емисиите доволно брзо за да го ограничат глобалното затоплување на 2 °C и да се стремат кон 1,5 °C, за да се избегнат неговите најопасни влијанија. Сегашните политики нема да ги намалат емисиите доволно брзо за да исполнат која било цел.
Топлотниот бран што се случувал еднаш во деценија во прединдустриската ера би се случил 4,1 пати во деценија при 1,5°C на затоплување и 5,6 пати на 2°C, предвидува IPCC. Да се остави затоплувањето да помине 1,5 °C значи дека повеќе години „ќе бидат погодени од топли екстреми во иднина“, вели Сеневиратне.
Климатските промени предизвикуваат пожари
Климатските промени ги зголемуваат топлите и сувите услови што им помагаат на пожарите да се шират побрзо, да горат подолго и да беснеат поинтензивно. Во Медитеранот, тоа придонесе сезоната на пожари да започне порано и да зафати повеќе земјиште.
Европа во битка со шумските пожари
1/20Пожарникар работи на локализирање на пожарот во југозападна Франција, 17 јули 2022 година.
Франција евакуираше повеќе од 16.000 луѓе загрозени од пожарите во југозападниот дел на земјата.
Европа се соочува со пожари како последица на топлотниот бран кој владее последните неколку дена. Властите во Франција соопштија дека повеќе од 16.000 луѓе се евакуирани од пожарите во југозападниот дел на земјата, додека со пожари се соочуваат и Шпанија, Хрватска и Грција. Сизан Пачаризи
2/20Пожарникари се обидуваат да стават под контрола пожар во југозападна Франција, 17 јули 2022 година.
Властите во областа Жиронд во Франција ги евакуираа чуварите во туристичките кампови, откако претходно беа евакуирани и туристите.
Европа се соочува со пожари како последица на топлотниот бран кој владее последните неколку дена. Властите во Франција соопштија дека повеќе од 16.000 луѓе се евакуирани од пожарите во југозападниот дел на земјата, додека со пожари се соочуваат и Шпанија, Хрватска и Грција. Сизан Пачаризи
3/20 пожари во југозападна Франција, 17 јули 2022 година.
Европа се соочува со пожари како последица на топлотниот бран кој владее последните неколку дена. Властите во Франција соопштија дека повеќе од 16.000 луѓе се евакуирани од пожарите во југозападниот дел на земјата, додека со пожари се соочуваат и Шпанија, Хрватска и Грција. Сизан Пачаризи
Европа се соочува со пожари како последица на топлотниот бран кој владее последните неколку дена. Властите во Франција соопштија дека повеќе од 16.000 луѓе се евакуирани од пожарите во југозападниот дел на земјата, додека со пожари се соочуваат и Шпанија, Хрватска и Грција. Сизан Пачаризи
5/20пожарите во Франција зафатија големи шумски пространства
Европа се соочува со пожари како последица на топлотниот бран кој владее последните неколку дена. Властите во Франција соопштија дека повеќе од 16.000 луѓе се евакуирани од пожарите во југозападниот дел на земјата, додека со пожари се соочуваат и Шпанија, Хрватска и Грција. Сизан Пачаризи
6/20Битка на пожарникарите со пламените јазици во Франција, како последица на високите температури.
Европа се соочува со пожари како последица на топлотниот бран кој владее последните неколку дена. Властите во Франција соопштија дека повеќе од 16.000 луѓе се евакуирани од пожарите во југозападниот дел на земјата, додека со пожари се соочуваат и Шпанија, Хрватска и Грција. Сизан Пачаризи
7/20Метеоролозите соопштија дека во понеделник температурите на југот на Франција биле над 42 Целзиусови степени.
Европа се соочува со пожари како последица на топлотниот бран кој владее последните неколку дена. Властите во Франција соопштија дека повеќе од 16.000 луѓе се евакуирани од пожарите во југозападниот дел на земјата, додека со пожари се соочуваат и Шпанија, Хрватска и Грција. Сизан Пачаризи
8/20Напори за гаснење пожари во Гиљос, југозападна Франција, 16 јули 2022 година.
Европа се соочува со пожари како последица на топлотниот бран кој владее последните неколку дена. Властите во Франција соопштија дека повеќе од 16.000 луѓе се евакуирани од пожарите во југозападниот дел на земјата, додека со пожари се соочуваат и Шпанија, Хрватска и Грција. Сизан Пачаризи
9/20Луѓе шетаат во близина на морето во Маргејт, Британија, 17 јули 2022 година.
Научниците ги обвинија климатските промени за топлотниот бран и предвидуваат дека ќе има почести и поинтензивни епизоди на екстремни временски услови, како што се топлотни бранови и суши.
Европа се соочува со пожари како последица на топлотниот бран кој владее последните неколку дена. Властите во Франција соопштија дека повеќе од 16.000 луѓе се евакуирани од пожарите во југозападниот дел на земјата, додека со пожари се соочуваат и Шпанија, Хрватска и Грција. Сизан Пачаризи
10/20Властите во Шпанија соопштија дека во моментов 20 пожари се надвор од контрола во различни делови на земјата.
Европа се соочува со пожари како последица на топлотниот бран кој владее последните неколку дена. Властите во Франција соопштија дека повеќе од 16.000 луѓе се евакуирани од пожарите во југозападниот дел на земјата, додека со пожари се соочуваат и Шпанија, Хрватска и Грција. Сизан Пачаризи
11/20Според властите, во Шпанија досега се уништени околу 4.500 хектари земја.
Европа се соочува со пожари како последица на топлотниот бран кој владее последните неколку дена. Властите во Франција соопштија дека повеќе од 16.000 луѓе се евакуирани од пожарите во југозападниот дел на земјата, додека со пожари се соочуваат и Шпанија, Хрватска и Грција. Сизан Пачаризи
12/20Температурата во Мадрид на 15 јули била 49 степени Целзиусови.
Европа се соочува со пожари како последица на топлотниот бран кој владее последните неколку дена. Властите во Франција соопштија дека повеќе од 16.000 луѓе се евакуирани од пожарите во југозападниот дел на земјата, додека со пожари се соочуваат и Шпанија, Хрватска и Грција. Сизан Пачаризи
13/20Во јужна Шпанија, повеќе од 3.200 луѓе се евакуирани од пожарите во ридовите Мијас, иако некои од нив се вратија во своите домови.
Европа се соочува со пожари како последица на топлотниот бран кој владее последните неколку дена. Властите во Франција соопштија дека повеќе од 16.000 луѓе се евакуирани од пожарите во југозападниот дел на земјата, додека со пожари се соочуваат и Шпанија, Хрватска и Грција. Сизан Пачаризи
14/20Овци пасат додека пожари и чад може да се видат во далечина како резултат на топлотниот бран што ја зафати Шпанија, 15 јули 2022 година.
Европа се соочува со пожари како последица на топлотниот бран кој владее последните неколку дена. Властите во Франција соопштија дека повеќе од 16.000 луѓе се евакуирани од пожарите во југозападниот дел на земјата, додека со пожари се соочуваат и Шпанија, Хрватска и Грција. Сизан Пачаризи
15/20Пожарникар го гледа пожарот за време на вториот топлотен бран во годината во близина на Серадила дел Аројос, Шпанија, 14 јули 2022 година.
Европа се соочува со пожари како последица на топлотниот бран кој владее последните неколку дена. Властите во Франција соопштија дека повеќе од 16.000 луѓе се евакуирани од пожарите во југозападниот дел на земјата, додека со пожари се соочуваат и Шпанија, Хрватска и Грција. Сизан Пачаризи
16/20Чад од пожар во Мијас, виден од Ардалес, јужна Шпанија, 15 јули 2022 година.
Европа се соочува со пожари како последица на топлотниот бран кој владее последните неколку дена. Властите во Франција соопштија дека повеќе од 16.000 луѓе се евакуирани од пожарите во југозападниот дел на земјата, додека со пожари се соочуваат и Шпанија, Хрватска и Грција. Сизан Пачаризи
17/20Противпожарен авион се обидува да контролира шумски пожар во Леирија, Португалија, 14 јули 2022 година.
Европа се соочува со пожари како последица на топлотниот бран кој владее последните неколку дена. Властите во Франција соопштија дека повеќе од 16.000 луѓе се евакуирани од пожарите во југозападниот дел на земјата, додека со пожари се соочуваат и Шпанија, Хрватска и Грција. Сизан Пачаризи
Европа се соочува со пожари како последица на топлотниот бран кој владее последните неколку дена. Властите во Франција соопштија дека повеќе од 16.000 луѓе се евакуирани од пожарите во југозападниот дел на земјата, додека со пожари се соочуваат и Шпанија, Хрватска и Грција. Сизан Пачаризи
19/20Противпожарен хеликоптер лета над пожар на островот Самос, Грција, 13 јули 2022 година.
Европа се соочува со пожари како последица на топлотниот бран кој владее последните неколку дена. Властите во Франција соопштија дека повеќе од 16.000 луѓе се евакуирани од пожарите во југозападниот дел на земјата, додека со пожари се соочуваат и Шпанија, Хрватска и Грција. Сизан Пачаризи
20/20Пожари на планинска падина на островот Самос, Грција, на 13 јули 2022 година.
Европа се соочува со пожари како последица на топлотниот бран кој владее последните неколку дена. Властите во Франција соопштија дека повеќе од 16.000 луѓе се евакуирани од пожарите во југозападниот дел на земјата, додека со пожари се соочуваат и Шпанија, Хрватска и Грција. Сизан Пачаризи
Previous slide
Next slide
Во минатата година повеќе од половина милион хектари изгореа во Европската унија, што ја прави втората најлоша сезона на шумски пожари во Унијата по 2017 година. Пожешкото време, исто така, ја исцрпува влагата од вегетацијата, претворајќи ја во суво гориво што помага да се шират пожарите.
„Колку потопли и посуви услови толку тие стануваат поопасни“, вели научникот Марк Парингтон од Коперник. Земјите како Португалија и Грција кои многу лета доживуваат пожари имаат инфраструктура за да се обидат да се справат со нив. Но, повисоките температури исто така ги туркаат шумските пожари во региони кои не се вообичаени на нив, а со тоа и помалку подготвени да се справат.
Климатските промени не се единствен фактот за пожарите
Управувањето со шумите и изворите на палење се исто така важни фактори. Според податоците на ЕУ, во Европа, повеќе од девет од 10 пожари се предизвикани од човечки активности, како што се подметнување пожар, скари за еднократна употреба или фрлено стакло, се наведува во податоците на ЕУ.
Земјите, вклучително и Шпанија, се соочуваат со предизвикот на намалување на популацијата во руралните области, бидејќи луѓето се преселуваат во градовите, оставајќи малкумина да ја расчистуваат вегетацијата односно „горивото“ за создавање шумски пожари.
Некои активности можат да помогнат да се ограничат тешките пожари, како што е подметнување контролирани пожари кои имитираат пожари со низок интензитет во циклусите на природните екосистеми или воведување празнини во шумите за да се спречи брзото ширење на пожарите на големи површини.
Но, научниците се согласуваат дека без големи намалувања на стакленички гасови кои предизвикуваат климатски промени, топлотни бранови, пожарите, поплавите и сушите значително ќе се влошат.
„Оваа тековна сезона на пожари веројатно ќе изгледа благо за една или две децении“, вели Виктор Реско де Диос, професор по шумско инженерство на шпанскиот универзитет Леида.
Со новинарство започна да се занимава за време на студиите по новинарство во Скопје. Работел во Млад борец, Нова Македонија, Македонската радио телевизија, А1 телевизијата и во Дојче Веле, а во Радио Слободна Европа е од започнувањето на емитувањето на македонски јазик.