Американскиот претседател Доналд Трамп во говорот на Светскиот економски форум во Давос во среда изјави дека САД нема да употребат сила за да го заземат Гренланд, но повика на итни преговори за преземање на данскиот остров.
Во време кога тензиите околу Гренланд покренуваат прашања за иднината на НАТО, Трамп рече дека САД ќе застанат 100 проценти зад алијансата, но се сомнева дека сојузниците од западниот воен сојуз ќе бидат тука за САД.
Говорот на Трамп во Давос беше долгоочекуван поради ескалацијата на тензиите меѓу европските земји и САД околу неговата намера да го заземе Гренланд, што тој го спомена неколку пати за време на својот говор.
„Тие имаат избор: можат да кажат „да“, а ние ќе бидеме многу благодарни, или можат да кажат „не“, а ние ќе се сетиме“, рече Трамп.
Видете и ова: Замрзнати амбиции: Зошто САД сакаат да го земат Гренланд?Американскиот претседател претходно изјави дека на САД им е потребен Гренланд - автономен дански остров - од причини за национална безбедност и закани од Русија и Кина.
„Нема да добиеме ништо освен ако не одлучам да употребам прекумерна сила - тогаш би биле незапирливи, но нема да го сториме тоа“, рече Трамп.
Како што нагласи, „Не морам да користам сила, не сакам да користам сила и нема да користам сила“.
„Сè што Соединетите Американски Држави бараат е Гренланд. Барам итни преговори за преземање на Гренланд“, рече Трамп.
Тој рече дека има „огромно почитување кон народот на Гренланд и Данска, но секој сојузник на НАТО има обврска да ја брани својата територија, додавајќи дека „ниту една друга земја освен Соединетите Американски Држави не е способна да го обезбеди Гренланд“.
„Сè што сакаме од Данска е оваа земја (Гренланд), каде што ќе ја изградиме најголемата Златна купола некогаш изградена“, рече Трамп, осврнувајќи се на системот за ракетна одбрана.
Интересот на учесниците на форумот за Трамп е извонреден, а салата во која тој го држи својот говор е преполна. Повеќето европски лидери веќе се во Давос.
Трамп рече дека е среќен што ја видел салата полна со пријатели, истакнувајќи дека има „неколку непријатели“.
Собирот во Давос е можност за некои европски лидери да се сретнат со американскиот претседател за прв пат од избувнувањето на најсериозните тензии меѓу Европската Унија и САД, предизвикани од намерите на Трамп да го преземе Гренланд и неговите закани за воведување царини за осум европски земји.
Осврнувајќи се на историските односи со Данска во врска со Гренланд, Трамп рече дека тоа е „глупава одлука“ да се предаде Гренланд на Данска, додавајќи дека земјата не покажала благодарност.
Тој потсети дека во текот на изминатите два века, разни американски претседатели се обиделе да го купат Гренланд. Тој исто така истакна дека Данска ветила дека ќе потроши 200 милиони долари за безбедноста на Гренланд, но дека, според него, исполнила само еден процент од тоа ветување.
„Со НАТО 100 проценти“
Трамп рече дека Соединетите Американски Држави не се закана за НАТО, туку гаранција за безбедноста на Алијансата, нагласувајќи дека „даваме толку многу, а добиваме толку малку за возврат“.
„Ќе стоиме зад НАТО 100 проценти, но не сум сигурен дека тие ќе застанат покрај нас. Ако ги повикаме во случај да бидеме нападнати, не знам дали ќе бидат тука за нас“, рече Трамп.
Тој го критикуваше фактот дека САД потрошиле трилиони долари за НАТО, а не добиле ништо за возврат, додека, од друга страна, Алијансата, како што вели Трамп, бара од САД помош за украинското прашање.
Зборувајќи за војната во Украина, Трамп рече дека тоа е европско прашање и дека САД немаат никаква врска со таа војна, бидејќи се одделени од Европа со цел океан. Тој повтори дека „решил осум војни“ и дека рускиот претседател Владимир Путин го пофалил за неговите способности.
Американскиот претседател рече дека мировниот договор меѓу Украина и Русија е многу тежок, но и неопходен.
Видете и ова: Без договор помина средбата САД-Украина, нови разговори во ДавосПовикувајќи се на огромното непријателство меѓу претседателот Володимир Зеленски и Владимир Путин, тој ги опиша двајцата како барачки во процесот на наоѓање решение, но рече дека верува оти договорот е „разумно блиску“.
„Таму се води крвава војна. Илјадници луѓе ги губат животите секоја недела. Верувам дека сега се во точка каде што можат да постигнат договор. Ако не го постигнат тој договор, тоа би било глупаво, а знам дека не се глупави“, рече Трамп.
Тој потврди дека ќе се сретне со Зеленски во Давос, но додаде дека рускиот претседател е заинтересиран и за прекин на војната во Украина.
Трамп го започна својот говор пофалувајќи ја состојбата на американската економија.
„По само една година од моите политики, нема инфлација и имавме огромен економски раст каков што ниедна друга земја досега не видела“, рече Трамп.
На 17 јануари, американскиот претседател објави дека ќе воведе царини за одредени европски земји откако тие јавно се спротивставија на неговите напори да ја преземе контролата врз Гренланд и испратија воен персонал на островот, во знак на поддршка за Данска и присуството на НАТО.
Американскиот претседател ги таргетираше осум европски земји: Данска, Финска, Франција, Германија, Холандија, Норвешка, Шведска и Обединетото Кралство.
Гренланд, најголемиот остров во светот со население од околу 57.000 жители, не е членка на НАТО сама по себе, но е вклучен во членството на Данска во воениот сојуз. Обидот за преземање на Гренланд би го означил првиот пат во историјата на НАТО еден сојузник да нападне друг член на алијансата.
Европската унија веќе има подготвен пакет контрамерки што би стапиле во сила доколку САД воведат царини.
Видете и ова: Европскиот парламент го замрзна трговскиот договор со САД поради тензиите околу ГренландВо говорот во Давос на 20 јануари, претседателката на Европската комисија, Урсула фон дер Лајен, изјави дека европскиот одговор на царините би бил „непоколеблив, обединет и пропорционален“.
„Втурнувањето во опасна спирала надолу би им помогнало на самите противници што двајцата сме толку посветени да ги држиме подалеку од нашата стратешка средина“, рече претседателот на Европската комисија.