Москва е погодена од широко распространети прекини на мобилниот интернет повеќе од една недела, што предизвика сериозни нарушувања во секојдневниот живот и поттикна стравувања за тоа колку далеку ќе оди владата на претседателот Владимир Путин во заострувањето на контролата врз онлајн активностите.
Жителите и бизнисите во градот со повеќе од 12 милиони жители се соочуваат со проблеми со низа услуги, вклучувајќи онлајн плаќања, апликации за такси и алатки за навигација. Продажбата на офлајн уреди како што се пејџери и хартиени мапи е зголемена во главниот град, технолошки напреден град каде што е концентриран голем дел од богатството на Русија.
Од почетокот на многуте прекини на 7 март, ситуацијата се влоши, па дури и веб-страниците на „белата листа“ на владата (ресурси кои се пријателски настроени кон владата и кои треба да бидат ослободени од ограничувања) станаа недостапни.
Кремљ официјално ги припиша прекините на зголемените безбедносни мерки, но даде малку детали.
„Киев користи сè пософистицирани методи за напади, па затоа на Русија ѝ се потребни сè потехнолошки напредни мерки за заштита“, изјави портпаролот на Путин, Дмитриј Песков, на 12 март, алудирајќи на украинската одмазда за руската инвазија на соседната земја, која сега е во својата петта година.
Критичарите на властите велат дека државните власти често користат безбедносни причини кога сакаат да ги зголемат ограничувањата врз животот и слободите на граѓаните.
„Руското раководство едноставно покажува целосен недостиг на храброст. Толку многу што не се грижат за граѓанските слободи, економијата или удобноста на луѓето. Воопшто не се грижат за ништо од тоа“, рече Михаил Климарев, активист и директор на Друштвото за заштита на интернетот.
Прекините на интернет ги погодуваат другите делови на Русија со месеци, но блокадите во главниот град привлекоа многу поголемо внимание.
„Мобилниот интернет е исклучен во Русија од јуни 2025 година. И дури сега сè стигна до Москва“, изјави Климарев за Курент тајм (Current Time). Според жителите, мобилниот интернет не е достапен речиси никаде во Москва - ниту во централниот дел, ниту во околните области.
„Јас сум фриленсер и ми треба добар интернет. Морав да му дадам попуст на клиентот затоа што не можев да го исполнам рокот“, изјави Алина, жителка на Москва, за рускиот сервис на РСЕ.
Владата на Владимир Путин со години се бори да управува и да го ограничи начинот на кој Русите го користат интернетот. Властите ги таргетираат западните гиганти како Фејсбук, Гугл, Епл и Амазон, додека ги охрабруваат домашните алтернативи што тие полесно можат да ги контролираат.
Активистите и другите се сомневаат дека исклучувањето на мобилниот интернет во Москва се користи за тестирање на систем на „бела листа“ на одобрени веб-страници.
„Бела листа“ на ресурси достапни за време на прекините на интернетот започна да се тестира минатото лето. Листата вклучува веб-страници на мобилни оператори, провладини медиуми, владини агенции, онлајн продавници и социјални мрежи како што се Однокласник и ВК, порано познати како Вконтакте.
Телеграм, најкористената апликација за пораки во Русија, исто така има проблеми со пристапот - како и WhatsApp.
„Достапноста на Телеграм се намали за 80 проценти“ во споредба со претходниот ден, напиша Климарев на 16 март.
Минатата година, Русија ја лансираше својата државна апликација за пораки Макс (Max), која се соочи со критики од оние кои ја гледаат како алатка за државен надзор. Државните медиуми ги отфрлаат овие обвинувања, тврдејќи дека апликацијата е безбедна и независна.
На 20 февруари, Путин потпиша закон со кој се бара од телекомуникациските оператори да ги суспендираат услугите на барање на Федералната служба за безбедност (ФСБ). Во исто време, властите ги ослободија операторите од одговорност кон корисниците ако прекинот на услугата е предизвикан од почитување на барањата на разузнавачката служба.
Руската влада долго време цензурираше онлајн содржини за да го ограничи опозицијата, го следеше интернет сообраќајот под изговор на безбедност и ја зајакна контролата врз медиумите. Владините репресии врз слободата на говорот, собирањето и другите права се интензивираат од 2012 година, кога Путин се врати на претседателската функција, а дополнително се интензивираа по почетокот на руската инвазија на Украина во 2022 година.