Вести
Кризата за вода во Иран ќе се решава со увоз
Во досега невиден потег, Иран се стреми да увезе вода како официјална стратегија за справување со една од најлошите кризи за вода во неговата модерна историја, објави министерот за енергетика Абас Алиабади на 3 декември.
Овој потег доаѓа во време кога Иран се соочува со она што официјалните лица го нарекуваат најсушна година за повеќе од половина век.
Врнежите од дожд низ целата земја се намалија нагло, резервоарите зад големите брани се приближуваат до критични нивоа, а децениите прекумерна екстракција ги исцрпија водоносните слоеви. Големите градови, вклучувајќи го и главниот град Техеран, веќе воведоа рационализирање на водата.
Новата стратегија предвидува купување вишок вода од соседите што се подготвени и проширување на увозот на стоки што бараат интензивна вода за да се зачуваат домашните ресурси, што е познато како трансфер на „виртуелна вода“.
Концептот на „виртуелна вода“, кој се однесува на аутсорсинг на потрошувачката на вода преку увоз на култури или производи за кои е потребна голема количина вода за производство, означува значително отстапување од долгогодишниот акцент на Исламската република врз земјоделската самоодржливост.
Повеќето од соседите на Иран, вклучувајќи ги Авганистан, Ирак и пограничните региони на Пакистан, самите се борат со суша и недостиг на вода. Ерменија, на северозапад од Иран, има релативно поизобилни водни ресурси.
Сепак, климатологот од Норвешка, Насер Карами, за Радио Фарда на Радио Слободна Европа изјави дека Иран најверојатно ќе се обрати до Авганистан и ќе се обиде да склучи трговски или договори за размена.
„Авганистан има многу реки што течат од неговата територија, вклучувајќи три што одат во Иран. Им требаме за работи што не нè чинат многу, како што е пристапот до меѓународни води“, вели тој.
Карами, исто така, го доведе во прашање деценискиот стремеж на Иран кон земјоделска самоодржливост, тврдејќи дека на земјата ѝ недостасуваат водни ресурси за да го нахрани своето население од околу 90 милиони без голем увоз.
„Ние не сме земја што може да произведува храна за околу 100 милиони луѓе. Со нашата плодна земја и вода, најмногу можеме да одгледуваме храна за 40 до 50 милиони луѓе, а остатокот мора да го увеземе. Ова е многу добар и логичен потег“, рече Карами.
Кризата е влошена и од она што локалните медиуми и екологистите го нарекуваат иранска „водна мафија“ - мрежа од политички поврзани земјоделски лобија, изведувачи на брани и локални енергетски брокери кои долго време имаат корист од неограничена употреба на вода, прекумерно пумпање на подземни води и големи земјоделски субвенции.
За многу Иранци, идејата за купување вода е вознемирувачка, предизвикувајќи го националниот наратив изграден околу независноста и отпорноста. Недостигот на вода во Иран е предизвикан не само од продолжена суша, туку и од децении лошо управување и забрзување на климатските промени.
види ги сите денешни вести
Стармер ја повтори поддршката за мировниот план на Трамп за Газа
Британскиот премиер Кир Стармер ја повтори својата поддршка за мировниот план предводен од САД за Газа во телефонски разговор со Доналд Трамп. Ова доаѓа во време кога министерката за надворешни работи Ивет Купер треба да ги собере палестинските и израелските претставници во обид да постигне напредок во мировниот план на американскиот лидер за Газа од 20 точки.
Даунинг стрит соопшти дека Стармер и Трамп разговарале во вторник вечерта.
„Осврнувајќи се на ситуацијата во Газа, премиерот се осврна на моменталната ситуација во регионот и важноста од обезбедување понатамошен пристап до хуманитарна помош“, изјави портпаролот на Британската влада.
Стармер ја искажал и својата поддршка за тековната работа за спроведување на мировниот план предводен од САД.
„Двајцата лидери ја потврдија својата заедничка посветеност на промовирање на стабилноста и мирот на Блискиот Исток“.
Тие, исто така, се согласија дека Иран никогаш не смее да може да развие нуклеарно оружје, како и да разговараат за тековните преговори за Украина во телефонскиот разговор.
Министерката за надворешни работи, во меѓувреме, треба да пристигне во Њујорк во среда, каде што ќе претседава со состанок на Советот за безбедност на Обединетите Нации.
Според Министерството за надворешни работи, ова ќе ги собере палестинските и израелските брифери за прв пат од 7 октомври 2023 година, кога Хамас го започна својот смртоносен напад врз јужен Израел. Таа ќе повика на напредок во спроведувањето на мировниот план на американскиот претседател, според кој Хамас и другите фракции „ќе се согласат да немаат никаква улога во управувањето со Газа“.
Се очекува привремен преоден комитет да се грижи за секојдневното работење на јавните служби во Газа, со „надзор и надзор од страна на ново меѓународно преодно тело“, познато како Одбор за мир. Се очекува Купер, исто така, да повика на меѓународна соработка, „од витално значење за справување со ситуацијата на Западниот Брег“.
Мерките, одобрени од кабинетот на израелскиот премиер Бенјамин Нетанјаху, ги проширија надлежностите на Израел за спроведување на законот врз користењето на земјиштето и планирањето во областите управувани од Палестинската самоуправа.
Министерката за финансии на Израел, Безалел Смотрих и министерот за одбрана, Израел Кац, изјавија дека ќе ги укинат долгогодишните ограничувања за продажба на земјиште на израелски Евреи на Западниот Брег, ќе префрлат дел од контролата врз чувствителните свети места - вклучувајќи ја и џамијата Ибрахими во Хеброн, позната и како Гробница на патријарсите - и ќе ги декласифицираат евиденциите од регистарот на земјиште за да го олеснат стекнувањето имот.
Стејт департмент: Нема „џентлменски договор“ со Русија за истечениот нуклеарен договор
Висок функционер на американскиот Стејт департмент категорично ги отфрли тврдењата дека Вашингтон и Москва продолжуваат неформално да ги почитуваат ограничувањата на сега истечениот договор за ограничување на нуклеарното оружје „Нов СТАРТ“, велејќи дека не постои такво нешто како „џентлменски договор“.
„Не знам за таков договор“, рече помошникот државен секретар Кристофер Ју во Институтот Хадсон на 17 февруари, кога беше прашан дали двете страни тивко ги почитуваат ограничувањата на „Нов СТАРТ“ и покрај истекот на договорот.
„Новиот договор за намалување на стратешкото оружје“ („Нов СТАРТ“) беше потпишан во 2010 година од страна на САД и Русија и ја ограничи секоја земја на 1550 распоредени нуклеарни боеви глави. Договорот истече на 5 февруари.
Коментарите на Ју го нагласуваат построгиот американски став за контрола на оружјето под претседателот Доналд Трамп, чија администрација дозволи „Нов СТАРТ“ да истече, бидејќи се обидува да го обликува она што официјалните лица го опишуваат како поширока, трилатерална рамка што би ја вклучила Кина.
Ограничувањата од договорот повеќе не важат
Новиот СТАРТ ги ограничи распоредените американски и руски стратешки нуклеарни боеви глави, но не ги вклучуваше нестратешките („театарски“) нуклеарни капацитети, ниту пак наметна никакви ограничувања за Кина.
Ју ги опиша овие изоставени категории како клучни недостатоци.
„Само две полиња од шест беа опфатени со договорот“, рече тој, презентирајќи матрица на американски, руски и кинески стратешки и тактички нуклеарни сили. Со оглед на тоа што Кина не е ограничена од договорите, а Русија го модернизира својот нестратешки арсенал, тој верува дека рамката на договорот е застарена.
Ју рече дека Русија претходно се откажала од целосна имплементација и додаде дека Вашингтон сега е слободен да ги прилагоди своите нуклеарни капацитети по потреба.
„Ние повеќе не сме обврзани со ограничувањата на Новиот СТАРТ“, рече тој, додавајќи дека сите идни одлуки за силите ќе ги донесат претседателот и Пентагон.
Обвинувањата на САД за кинескиот тест го зголемуваат притисокот
Ју ја даде оваа изјава додека дополнително ги елаборираше тврдењата на САД дека Кина спроведела нуклеарен тест со генерирање на принос.
САД, рече тој, знаат дека Кина спроведе „суперкритична нуклеарна детонација“ на 22 јуни 2020 година, во близина на нејзиното место за тестирање Лоп Нур, повикувајќи сеизмички податоци што укажуваат на настан со магнитуда од 2,75 степени.
„Ме водат податоци. Јас сум научник. Постои многу мала можност дека станува збор за нешто друго освен експлозија“, рече Ју.
Тој го обвини Пекинг дека користи техники на „разделување“ за да ја намали детектабилноста на ваквите тестови и додаде дека Кина подготвува тестови со очекувани приноси во стотици тони.
Кина негираше дека го прекршила мораториумот за нуклеарни тестирања.
Претседателот Трамп рече дека Соединетите Држави ќе се вратат на нуклеарните тестови „на рамноправна основа“ ако конкурентите продолжат да спроведуваат тестови за принос. Ју нагласи дека ова не значи враќање на големите атмосферски тестови од ерата на Студената војна, но значи дека Вашингтон нема да одржува строга политика на „нулти принос“ освен ако другите не го сторат истото.
„Ако противниците спроведат нуклеарни тестови, а САД не, тогаш Америка се става во неподнослива позиција“, рече тој.
Ју го нарече пристапот на администрацијата „Контрола на вооружувањето, Америка на прво место“, но додаде дека тоа „не може и не значи контрола на оружјето само од Америка“.
Администрацијата, рече тој, ќе продолжи да бара договори за стратешка стабилност на трилатерална основа, вклучително и со Русија и Кина.
Пред следната конференција за преглед на Договорот за неширење на нуклеарно оружје (NPT), Ју навести дека Вашингтон ќе изврши притисок врз Пекинг да се вклучи во преговори, наместо да се потпира на билатерални договори меѓу САД и Русија.
Сепак, засега, тој јасно стави до знаење дека нема неформален договор за спроведување на Новиот СТАРТ.
„Нема таков договор“, рече Ју.
Протести во неколку градови во Србија по судирот во Нови Сад
Студенти и граѓани во Нови Сад, Белград, Ниш и Прокупље на 17 февруари излегоа на улиците како одговор на конфликтот што се случи ден претходно за време на антивладиниот протест во Нови Сад, во кој, според организаторите, беа повредени најмалку тројца демонстранти.
Жителите на Нови Сад се собраа пред Српскиот народен театар. Овој собир беше организиран како реакција на инцидентите од 16 февруари, кога група мажи во црно, за кои студентите тврдат дека се поддржувачи на владејачката партијата Српска напредна партија (СНС), физички нападнаа студенти пред Српскиот народен театар, додека полицијата на почетокот не реагираше.
Видеата објавени на социјалните мрежи покажуваат како демонстранти, меѓу кои и новинари, се удирани, туркани и соборени.
Потоа жителите на Нови Сад излегоа на протестна прошетка во центарот на градот.
Во 19.26 часот беше објавено дека собирот завршил во Нови Сад, а граѓаните беа поканети да се соберат во среда, 18 февруари, во 13 часот на Универзитетскиот кампус во Нови Сад, за да го поддржат протестот на независните синдикати на факултетите.
За време на вчерашните настани во Нови Сад, во центарот на градот, одвоени со полициски кордони, истовремено се одржаа собири на антивладини демонстранти - предводени од студенти во блокадата - и поддржувачи на владата собрани пред Српскиот народен театар по повод свечена академија за 200 годишнината од академијата „Матица Српска“.
Во присуство на силни полициски сили, неколку стотици поддржувачи на владејачката партија се собраа пред театарот, каде извикуваа пораки за поддршка на претседателот на Србија. Според изјавите на очевидци, во еден момент група од тие мажи налета на студенти и новинари.
Инцидентите се случуваат во време кога антивладините протести, зшто почнаа по уривањето на настрешницата на железничката станица во Нови Сад во ноември 2024 година во која загинаа 16 лица, траат повеќе од 15 месеци.
Студентите бараат вонредни избори и утврдување на одговорноста на властите, додека претседателот на Србија и Српската напредна партија негираат одговорност и најавуваат контра собири што досега не се одржани.
ЕУ бара од Украина да го поправи нафтоводот „Дружба“ што ги снабдува Унгарија и Словачка со руска нафта
Брисел е во контакт со Украина во врска со нафтоводот „Дружба“, кој е оштетен од крајот на јануари, што го спречи протокот на руска нафта кон Унгарија и Словачка, потврди портпаролката на Европската комисија(ЕК).
„Во контакт сме со Украина во врска со временската рамка за поправка на нафтоводот „Дружба“ и колку брзо би можел да се врати во употреба“, изјави Ана-Каиса Итконен за новинарите во Брисел, додавајќи дека ЕК е подготвена да свика итна координативна група со релевантните страни за да разговара за алтернативни патишта за снабдување со гориво.
Итконен додаде дека „нема краткорочни ризици за безбедноста на снабдувањето во Унгарија и Словачка“, бидејќи тие земји имаат залихи за 90 дена.
Прекинот на протокот на руска нафта преку нафтоводот предизвика тензии меѓу Украина и земјите-членки на Европската унија, Унгарија и Словачка.
Додека Киев тврдеше дека руски напад со беспилотни летала е одговорен за прекинот на снабдувањето што почна на 27 јануари, словачкиот премиер Роберт Фицо на 15 февруари изјави дека Украина го одложува рестартирањето на протокот на нафта за да изврши притисок врз Унгарија да го повлече ветото врз идното членство на Украина во Европската унија.
Фицо го нарече тоа „политичка уцена“.
Иако Европската унија воведе забрана за увоз на руска нафта преку цевководи поради војната на Русија во Украина, континенталните земји без излез на море - Унгарија и Словачка - обезбедија исклучоци од тие санкции.
На 16 февруари, Унгарија, исто така, изрази желба да го искористи привременото ослободување за увоз на руска сурова нафта по море преку Хрватска, користејќи го Јадранскиот цевковод.
„Бараме од Хрватска да го олесни транспортот на руска нафта до Унгарија и Словачка преку Јадранскиот цевковод, бидејќи нашето ослободување од санкциите овозможува увоз на руска нафта по море во случај на прекин на снабдувањето преку цевководот“, напиша унгарскиот министер за надворешни работи Петер Сијарто на мрежата Икс.
Хрватскиот министер за економија Анте Шушњар изјави дека Загреб ќе може да помогне, пишувајќи на Икс дека „Хрватска нема да дозволи снабдувањето со гориво во Централна Европа да биде загрозено. Ние сме подготвени да помогнеме во решавањето на сегашното нарушување“.
Сепак, во истиот пост, тој ги критикуваше Будимпешта и Братислава за тоа што досега не успеаја да ги диверзифицираат своите извори на енергија.
„Јадранскиот гасовод е подготвен, така што повеќе нема технички изговори за останување врзан за руска нафта во која било земја од ЕУ. Барел купен од Русија може да им изгледа поевтино на некои, но помага во финансирањето на војната и нападите врз украинскиот народ. Време е да се запре профитирањето од војната“, напиша Сијарто на мрежата Икс.
Во извештај објавен на 16 февруари, Центарот за проучување на демократијата(ЦСД), истражувачки институт од Бугарија, исто така изјави дека на Унгарија не ѝ е потребна руска нафта бидејќи други извори се лесно достапни.
„Нема технички или економски причини за продолжување на ослободувањето од санкции за руската нафта во Централна Европа. Континуираната зависност на Унгарија е политичка одлука што го ослабува единството на ЕУ и го поткопува кредибилитетот на санкциите. Постепеното укинување на руската сурова нафта до крајот на 2026 година е можно и неопходно за долгорочната енергетска безбедност на Европа“, рече Мартин Владимиров, директор на програмата за енергија и клима на ЦСД.
Синиша Каран положи заклетва и стана претседател на Република Српска
Новоизбраниот претседател на Република Српска, Синиша Каран, положи заклетва на 17 февруари во Народното собрание на овој ентитет на Босна и Херцеговина (БиХ), официјално преземајќи ја функцијата.
На 13 февруари, Централната изборна комисија на Босна и Херцеговина официјално потврди дека Каран, член на Сојузот на независни социјалдемократи, партијата на Милорад Додик, победил на предвремените избори за претседател на Република Српска.
Тој ќе биде на функцијата до следните општи избори во БиХ, кои се закажани за октомври оваа година.
Каран беше избран на предвремените избори одржани на 23 ноември 2024 година.
Сепак, тој мораше да почека за да ја преземе функцијата, бидејќи изборите беа повторени на 136 избирачки места поради откриени злоупотреби.
Вклучувајќи ги резултатите од повторените избори одржани на 8 февруари, Каран освои вкупно 50,5 проценти од гласовите, додека неговиот главен противник, Бранко Блануша од опозициската Српска демократска партија, освои 48,1 отсто од вкупниот број на гласачи.
Изборите во Република Српска беа распишани откако на Милорад Додик му беше одземен претседателскиот мандат во август 2025 година, по пресуда за непочитување на одлуките на Високиот претставник.
Во меѓувреме, вршител на должноста претседател беше Ана Тришиќ Бабиќ, долгогодишна советничка на Додик.
Синиша Каран (63) е доктор по правни науки од Бања Лука, кој во последните неколку години беше министер за внатрешни работи на Република Српска, а поголемиот дел од својата кариера го помина како полицаец.
Протест на ССМ пред Владата: Исполнување на барањата или генерален штрајк
Сојузот на синдикати денеска, 17 февруари ја реализираше последната од три блокади пред одредени институции. Пред Владата денеска побараа да предложи измени на Законот за минимална плата со кои ќе се зголеми минималната плата на 600 евра и сите останати плати за 100 евра.
Претседателот на Сојуз на синдикати на Македонија, Слободан Трендафилов, од протестот пред Владата порача дека работниците нема да отстапат од своите барања и дека синдикалната борба ќе продолжи сè додека не се обезбеди достоинствен животен стандард.
Според него, барањата на синдикатот не се политички, туку егзистенцијални и произлегуваат од потребата за фер плати и подобри услови за работа.
„Ако до крајот на февруари не се договорат и не разговараат за зголемување на минималната и на сите останати плати, следува генерален штрајк, со генерален работнички протест во неработно време, на кој ќе бидат повикани сите работници. Ќе обезбедиме превоз, за да нема изговор. Тоа ќе биде во првата половина на март, затоа што март е месецот кога треба да се утврди висината на минималната плата“, изјави Трендафилов.
Овој протест следуваше по неодамнешните протести пред Собранието и стопанските комори, каде што исто така беа повторени барањата на работниците.
Доколку не се исполнат барањата на ССМ, во март ќе се изврши усогласување на минималната плата, кое според пресметките, ќе изнесува од 1500 до 1700 денари што работниците ќе го земат во априлската плата.
ССМ останува на барањата за зголемување на платите со образложение дека растат животните трошоци и вредноста на синдикалната потрошувачка кошничка која во јануари во споредба со декември е зголемена за речиси илјада денари.
Пресметките на ССМ покажуваат дека во јануари вредноста на синдикалната кошничка изнесувала 66.413 денари.
Мицкоски-Варнс: Јакнење на односите меѓу Северна Македонија и САД
Унапредување на билатералната соработка, заедничките приоритети и можностите за продлабочување на партнерството во области од заемен интерес биле темите за кои денеска, 17 февруари разговарале премиерот Христијан Мицкоски и вршителката на должност амбасадор на САД во Северна Македонија, Никол Варнс.
„Разговаравме за унапредување на билатералната соработка, заедничките приоритети и можностите за продлабочување на партнерството во области од заемен интерес. Средбата помина во дух на пријателство, отворен дијалог и заедничка заложба за понатамошно зајакнување на односите“, напиша премиерот на својот Фејсбук профил.
Инаку пред неколку дена Соединетите Држави и Северна Македонија постигнаа согласност за рамковен договор за фер и реципрочна трговија, со кој се отвораат нови можности за извозниците и се продлабочува билатералната економска соработка.
Според договорот, Скопје ќе ги укине царинските давачки за сите индустриски и земјоделски производи од САД, додека Соединетите Држави ќе задржат 15% тарифи за дел од македонските производи, со можност одредени производи да добијат нулта стапка.
Надлежните договорот го оценија како важен и значаен исчекор во економската соработка со САД кој, како што соопштија, има големо значење за македонската економија и од кој конкретен бенефит ќе имаат македонските компании.
„Онкологија 2“: За набавка на биолошка терапија не одлучувал стручен колегиум, недостигале протоколи и упатства
Слабости и неусогласености со законските прописи утврдила ревизијата на Клиниката за онкологија - изјави претставник од Државниот завод за ревизија, кој во детали објасни како и зошто била извршена ревизијата на Универзитетската клиника за радиотерапија и онкологија (УКРО) за 2021 година, на денешното рочиште за случајот „Онкологија 2“.
„Ревизија се изврши во согласност со редовната годишна програма од ДЗР за 2021 година донесена по редовна постапка на крајот на 2021 во декември“, изјави претставникот нагласувајќи дека извештајот се однесува на финансиските извештаи за таа година и дека во него се наведени неусогласености со законот и слабости во користењето на средствата.
Во делот за пописот на средствата, сведокот посочи дека ревизорите утврдиле недоследности.
„Со пописот не е утврдена состојбата и не се поблиску опишани дел од средствата со кои располага Клиниката, како градежни објекти, нематеријални средства, патнички автомобили и материјални средства во подготовка. Во дел од пописните листи не се наведени вредносни показатели и не е извршено вредносно усогласување на податоците од спроведениот физички попис со податоците од сметководствената евиденција. Во извештајот од спроведениот попис не е наведена состојбата од постојаните средства и состојбата со резерва на лекови, реагенси и медицински потрошен материјал“, констатираше тој.
Претставникот на ДЗР заклучи дека ваквата состојба имала директно влијание врз веродостојноста на финансиските извештаи на клиниката.
Дополнително, тој посочи дека планот за набавка на биолошка терапија не бил резултат на стручен колегиум, туку се базирал единствено на историски податоци за потрошени количини лекови, што создава ризик од селективно определување на терапијата, без стручна анализа.
„Во текот на 2021 година докторите одлучувале кои пациенти ќе примаат биолошка терапија за што одобрение давал медицинскиот директор, без да се земе предвид дали клиниката располага со доволно количини лекови за покривање на потребите на сите пациенти на кои им била препишана терапијата“, посочи сведокот, додавајќи дека на клиниката не биле донесени медицински протоколи, упатства или насоки со кои ќе се воспостават правила и ќе се утврдат критериуми, кои треба да ги исполнува пациентот за да прима биолошка терапија.
Според извештајот, тој сподели дека во 2021 набавувана била биолошка терапија во период кога постапката за таква набавка, како што рече, сѐ уште не била спроведена од Министерството за здравство.
Судењето продолжува со вкрстени прашања од одбраната.
Во случајот „Онкологија 2“, Васев и Нухи се обвинети дека во периодот од 2018 до 2022 година незаконски набавувале лекови, ги прикривале преку фиктивни тендери и присвојувале дел од терапијата, со што го оштетиле државниот буџет за речиси 36 милиони евра.
Двајцата обвинети ја негираат вината и тврдат дека процесот е политички мотивиран.
Покрај овој предмет, во тек е и постапката „Онкологија 1“, во која Васев и уште двајца лекари се обвинети за несовесно лекување пациенти.
Сараевскиот премиер бара истрага за транспортната компанија, старите трамваи надвор од употреба
На 17 февруари, премиерот во оставка на Сараевскиот кантон, Нихад Ук, се обрати на јавноста за прв пат по минатонеделната трамвајска несреќа во која загина едно лице. Тој го повика Обвинителството на Сараевскиот кантон да „отвори случаи и да ги гони одговорните“ за, како што изјави, криминал во градската транспортна компанија.
Во несреќата на 12 февруари во близина на Националниот музеј на Босна и Херцеговина, трамвај излета од шините и ја урна постојката, при што загина 23-годишниот Ердоан Моранкиќ, а неколку други беа повредени.
Ук изјави дека сите постари трамваи, вклучително и оние што се технички исправни, се повлечени од сообраќај и дека ниту еден нема да биде вратен во сообраќај, додека јавноста не биде информирана за наодите од анализите и сертификатите.
Тој побара од Обвинителството на Сараевскиот кантон да постапи по претходно поднесените кривични пријави поврзани со работењето на Кантоналното јавно комунално претпријатие ГРАС.
Според Уко, претходната влада поднела серија кривични пријави за ситуацијата со ГРАС во кои се вклучени 47 лица, но досега немало кривично гонење.
Тој додаде дека кантоналната влада ги зајакнала судските институции финансиски и во однос на персоналот во изминатите години и дека очекува конкретни резултати.
„Стотици милиони марки беа инвестирани во јавниот градски превоз. Откривме повеќе од 300 милиони марки (околу 150 милиони евра) долгови, а отплативме повеќе од 100. Исто така, го зајакнавме капацитетот на Обвинителството во изминатите години. Инсистирам да се отворат случаи и да почнат да се гонат оние што се одговорни за ситуацијата во ГРАС“, рече Ук.
УК поднесе оставка на 15 февруари, со што Владата на Кантон Сараево (КС) премина во технички мандат. Собранието на КС мора да ја прифати оставката, а потоа да назначи нов претставник и влада. Еден ден подоцна, директорот на комуналното јавно претпријатие, ГРАС Сенад Мујакиќ, исто така, поднесе оставка.
Ук ја поздрави оставката на Мујагиќ и најави воспоставување нова управувачка структура во таа компанија, вклучувајќи итни независни ревизии на деловните процеси. Тој рече дека новата администрација на ГРАС мора да овозможи целосна соработка со Обвинителството на Кантон Сараево во врска со несреќата и да воспостави процедури што би спречиле слични инциденти.
Обвинителството на Кантонот Сараево (КС) претходно објави дека ја исклучило документацијата од ГРАС и спровело истрага со присуство на експерти од инженерската, сообраќајната и електроенергетската индустрија, но не објави дополнителни детали „поради интересот на истрагата“.
Возачот на трамвајот беше ослободен откако Кантоналниот суд во Сараево го отфрли предлогот на Обвинителството на Кантонот Сараево за определување притвор.
Обвинителството на КС претходно побара едномесечен притвор, наведувајќи дека причина за несреќата е „човечки фактор“, додека возачот се изјасни за невин и дека причина е техничка неисправност на трамвајот, на што инсистира Синдикатот на ГРАС.
Стотина граѓани протестираа претходните четири дена на местото на несреќата, како и пред владините и судските институции, барајќи одговорност за трагедијата.
Договорот е неизвесен, Иран и САД ја завршуваат втората рунда преговори во Женева
Втората рунда индиректни разговори меѓу Иран и Соединетите Американски Држави (САД) за нуклеарната програма на Техеран заврши во Женева, Швајцарија, на 17 февруари без договор.
Министерот за надворешни работи на Иран, Абас Аракчи, им изјави на државните медиуми дека двете страни „постигнале разбирање“ за клучните прашања, но предупреди дека тоа „не значи дека наскоро ќе постигнеме договор“.
Тој додаде дека Техеран и Вашингтон ќе почнат да работат на потенцијални документи за договор.
Радио Слободна Европа (РСЕ) побара коментар од Белата куќа.
Обраќајќи се на специјалната сесија на Конференцијата за разоружување во Обединетите нации по разговорите со САД, Аракчи рече дека Техеран „се надева дека преговорите ќе доведат до одржливо и договорено решение кое може да им служи на интересите“ на сите вклучени страни.
Сепак, тој додаде дека Иран е „целосно подготвен да се одбрани“ од американските напади.
Со посредство на Оман, преговорите имаат за цел да го решат долгогодишниот спор околу нуклеарната програма на Иран, додека САД продолжуваат да акумулираат сили во Арапското Море.
Американскиот претседател Доналд Трамп предупреди дека неуспехот да се постигне договор може да доведе до воен напади.
Врховниот лидер на Иран, ајатолахот Али Хамнеи, ги отфрли заканите на САД за воена акција, додека иранските и американските преговарачи почнуваа индиректни разговори за нуклеарната програма на Техеран во Женева.
Обраќајќи се пред толпа поддржувачи во Техеран, Хамнеи на 17 февруари посочи дека Иран има капацитет да потопи американски воени бродови што се собираат пред неговиот праг.
„Она што е поопасно од воен брод е оружјето што може да го испрати на дното на морето“, рече тој, осврнувајќи се на иранските ракети.
Неговите коментари доаѓаат еден ден откако Трамп наговести за можноста за воена акција ако дипломатијата не успее.
„Не мислам дека ги сакаат последиците од непостигнувањето договор“, им рече Трамп на новинарите во авионот „Ер Форс Уан“ на 16 февруари.
„Можевме да имаме договор наместо да ги испраќаме Б-2 за да го уништиме нивниот нуклеарен потенцијал. И мораше да ги испратиме Б-2“, додаде тој, осврнувајќи се на бомбардирањето на иранските нуклеарни постројки во јуни 2025 година.
На 13 февруари, американскиот претседател рече дека промената на режимот во Иран би била „најдоброто нешто што може да се случи“.
Директно обраќајќи му се на Трамп, Хамнеи рече дека претседателот „нема да може“ да ја собори Исламската република
Со зголемувањето на военото присуство на САД на прагот на Иран, Корпусот на Исламската револуционерна гарда (ИРГЦ) на 16 февруари започна поморски вежби во Ормутскиот теснец.
Иранските медиуми објавија дека целта била да се тестира оперативната подготвеност на морнарицата на ИРГЦ против „можни безбедносни и воени закани“.
Трамп рече дека ќе биде „индиректно“ вклучен во преговорите во Женева. Ова го означува вториот круг преговори оваа година меѓу Техеран и Вашингтон, по разговорите претходно овој месец во Мускат.
Иран изјави дека е подготвен да се подложи на строг режим на инспекција на своите нуклеарни објекти во замена за укинување на санкциите на САД. Исто така, се обиде да ја претстави својата економија погодена од санкции како профитабилна инвестициска можност за американските фирми.
Сепак, Техеран ја отфрли можноста за преговори за прашања како што се неговата ракетна програма и поддршката за посредници во регионот - црвени линии за кои администрацијата на Трамп инсистира дека мора да се решат.
Разговорите се одржуваат во конзулатот на Оман, а медијаторите разменуваат пораки меѓу иранскиот министер за надворешни работи, Абас Аракчи, и специјалниот претставник на САД, Стив Виткоф.