Највисокото законодавно тело на Кина ја одобри одлуката за ратификација на договорот за екстрадиција со Србија, објави кинеското државно радио на 12 септември, пренесува Ројтерс.

Овој документ е еден од 28-те договори и договори потпишани од српски и кинески претставници на 8 мај 2024 година, за време на посетата на кинескиот претседател Си Џинпинг на Србија.

За да стапи во сила договорот, според српскиот закон, тој мора да биде ратификуван од членовите на Парламентот. Договорот мора да биде ратификуван и во Кина.

Во Србија, тој сè уште не е ставен на дневен ред на Народното собрание.

Министерството за правда подготвува нацрт-закон за ратификација на Договорот меѓу Србија и Кина за екстрадиција.

Текстот на тој законски предлог не е достапен за јавноста.

Видете и ова:

Кина најавува воена обука со Србија, Брисел го предупредува Белград

Договорот за екстрадиција би го отворил патот за кинескиот режим - кој организацијата „Фридом Хаус“ го опишува како авторитарен и екстремно репресивен - да побара екстрадиција на своите граѓани од судските органи на Србија.

Според организација „Бранители“ (Safeguard defenders), Кина досега потпишала повеќе од 60 билатерални договори за екстрадиција, од кои повеќе од 40 се ратификувани од националните парламенти.

Откако Си дојде на власт во Кина, во 2012 година, оваа организација документирала речиси 70 обиди на кинескиот режим да врати 400 луѓе, повеќето од нив во Европа, преку процедури за екстрадиција.

Сепак, во последните пет години, судовите во десетина европски земји ја запреа екстрадицијата побарана од Кина, поради сомневања дека лицето чија екстрадиција се бара може да се соочи со репресија и одмазда од режимот.

Според податоците добиени од Радио Слободна Европа во декември 2024 година, Србија екстрадирала пет кинески државјани во Кина во последните пет години.

Сојузот на синдикати денеска, 17 февруари ја реализираше последната од три блокади пред одредени институции. Пред Владата денеска побараа да предложи измени на Законот за минимална плата со кои ќе се зголеми минималната плата на 600 евра и сите останати плати за 100 евра.

Претседателот на Сојуз на синдикати на Македонија, Слободан Трендафилов, од протестот пред Владата порача дека работниците нема да отстапат од своите барања и дека синдикалната борба ќе продолжи сè додека не се обезбеди достоинствен животен стандард.

Според него, барањата на синдикатот не се политички, туку егзистенцијални и произлегуваат од потребата за фер плати и подобри услови за работа.

„Ако до крајот на февруари не се договорат и не разговараат за зголемување на минималната и на сите останати плати, следува генерален штрајк, со генерален работнички протест во неработно време, на кој ќе бидат повикани сите работници. Ќе обезбедиме превоз, за да нема изговор. Тоа ќе биде во првата половина на март, затоа што март е месецот кога треба да се утврди висината на минималната плата“, изјави Трендафилов.

Видете и ова:

ССМ најави блокади на Собранието, Стопанската комора и Владата поради минималната плата

Овој протест следуваше по неодамнешните протести пред Собранието и стопанските комори, каде што исто така беа повторени барањата на работниците.

Доколку не се исполнат барањата на ССМ, во март ќе се изврши усогласување на минималната плата, кое според пресметките, ќе изнесува од 1500 до 1700 денари што работниците ќе го земат во априлската плата.

ССМ останува на барањата за зголемување на платите со образложение дека растат животните трошоци и вредноста на синдикалната потрошувачка кошничка која во јануари во споредба со декември е зголемена за речиси илјада денари.

Пресметките на ССМ покажуваат дека во јануари вредноста на синдикалната кошничка изнесувала 66.413 денари.

Унапредување на билатералната соработка, заедничките приоритети и можностите за продлабочување на партнерството во области од заемен интерес биле темите за кои денеска, 17 февруари разговарале премиерот Христијан Мицкоски и вршителката на должност амбасадор на САД во Северна Македонија, Никол Варнс.

„Разговаравме за унапредување на билатералната соработка, заедничките приоритети и можностите за продлабочување на партнерството во области од заемен интерес. Средбата помина во дух на пријателство, отворен дијалог и заедничка заложба за понатамошно зајакнување на односите“, напиша премиерот на својот Фејсбук профил.

Инаку пред неколку дена Соединетите Држави и Северна Македонија постигнаа согласност за рамковен договор за фер и реципрочна трговија, со кој се отвораат нови можности за извозниците и се продлабочува билатералната економска соработка.

Видете и ова:

Поголем пристап до американскиот пазар: Договор за фер трговија меѓу САД и Северна Македонија

Според договорот, Скопје ќе ги укине царинските давачки за сите индустриски и земјоделски производи од САД, додека Соединетите Држави ќе задржат 15% тарифи за дел од македонските производи, со можност одредени производи да добијат нулта стапка.

Надлежните договорот го оценија како важен и значаен исчекор во економската соработка со САД кој, како што соопштија, има големо значење за македонската економија и од кој конкретен бенефит ќе имаат македонските компании.

Слабости и неусогласености со законските прописи утврдила ревизијата на Клиниката за онкологија - изјави претставник од Државниот завод за ревизија, кој во детали објасни како и зошто била извршена ревизијата на Универзитетската клиника за радиотерапија и онкологија (УКРО) за 2021 година, на денешното рочиште за случајот „Онкологија 2“.

„Ревизија се изврши во согласност со редовната годишна програма од ДЗР за 2021 година донесена по редовна постапка на крајот на 2021 во декември“, изјави претставникот нагласувајќи дека извештајот се однесува на финансиските извештаи за таа година и дека во него се наведени неусогласености со законот и слабости во користењето на средствата.

Во делот за пописот на средствата, сведокот посочи дека ревизорите утврдиле недоследности.

„Со пописот не е утврдена состојбата и не се поблиску опишани дел од средствата со кои располага Клиниката, како градежни објекти, нематеријални средства, патнички автомобили и материјални средства во подготовка. Во дел од пописните листи не се наведени вредносни показатели и не е извршено вредносно усогласување на податоците од спроведениот физички попис со податоците од сметководствената евиденција. Во извештајот од спроведениот попис не е наведена состојбата од постојаните средства и состојбата со резерва на лекови, реагенси и медицински потрошен материјал“, констатираше тој.

Претставникот на ДЗР заклучи дека ваквата состојба имала директно влијание врз веродостојноста на финансиските извештаи на клиниката.

Дополнително, тој посочи дека планот за набавка на биолошка терапија не бил резултат на стручен колегиум, туку се базирал единствено на историски податоци за потрошени количини лекови, што создава ризик од селективно определување на терапијата, без стручна анализа.

„Во текот на 2021 година докторите одлучувале кои пациенти ќе примаат биолошка терапија за што одобрение давал медицинскиот директор, без да се земе предвид дали клиниката располага со доволно количини лекови за покривање на потребите на сите пациенти на кои им била препишана терапијата“, посочи сведокот, додавајќи дека на клиниката не биле донесени медицински протоколи, упатства или насоки со кои ќе се воспостават правила и ќе се утврдат критериуми, кои треба да ги исполнува пациентот за да прима биолошка терапија.

Видете и ова:

Судење за „Онкологија“: Терапии без соодветен протокол, хаотична документација

Според извештајот, тој сподели дека во 2021 набавувана била биолошка терапија во период кога постапката за таква набавка, како што рече, сѐ уште не била спроведена од Министерството за здравство.

Судењето продолжува со вкрстени прашања од одбраната.

Во случајот „Онкологија 2“, Васев и Нухи се обвинети дека во периодот од 2018 до 2022 година незаконски набавувале лекови, ги прикривале преку фиктивни тендери и присвојувале дел од терапијата, со што го оштетиле државниот буџет за речиси 36 милиони евра.

Двајцата обвинети ја негираат вината и тврдат дека процесот е политички мотивиран.

Покрај овој предмет, во тек е и постапката „Онкологија 1“, во која Васев и уште двајца лекари се обвинети за несовесно лекување пациенти.

На 17 февруари, премиерот во оставка на Сараевскиот кантон, Нихад Ук, се обрати на јавноста за прв пат по минатонеделната трамвајска несреќа во која загина едно лице. Тој го повика Обвинителството на Сараевскиот кантон да „отвори случаи и да ги гони одговорните“ за, како што изјави, криминал во градската транспортна компанија.

Во несреќата на 12 февруари во близина на Националниот музеј на Босна и Херцеговина, трамвај излета од шините и ја урна постојката, при што загина 23-годишниот Ердоан Моранкиќ, а неколку други беа повредени.

Ук изјави дека сите постари трамваи, вклучително и оние што се технички исправни, се повлечени од сообраќај и дека ниту еден нема да биде вратен во сообраќај, додека јавноста не биде информирана за наодите од анализите и сертификатите.

Видете и ова:

Еден загинат, четворица повредени откако трамвај излетал од шините во Сараево

Тој побара од Обвинителството на Сараевскиот кантон да постапи по претходно поднесените кривични пријави поврзани со работењето на Кантоналното јавно комунално претпријатие ГРАС.

Според Уко, претходната влада поднела серија кривични пријави за ситуацијата со ГРАС во кои се вклучени 47 лица, но досега немало кривично гонење.

Тој додаде дека кантоналната влада ги зајакнала судските институции финансиски и во однос на персоналот во изминатите години и дека очекува конкретни резултати.

„Стотици милиони марки беа инвестирани во јавниот градски превоз. Откривме повеќе од 300 милиони марки (околу 150 милиони евра) долгови, а отплативме повеќе од 100. Исто така, го зајакнавме капацитетот на Обвинителството во изминатите години. Инсистирам да се отворат случаи и да почнат да се гонат оние што се одговорни за ситуацијата во ГРАС“, рече Ук.

Видете и ова:

Една оставка и илјадници демонстранти на трет ден протест во Сараево по несреќата со трамвајот

УК поднесе оставка на 15 февруари, со што Владата на Кантон Сараево (КС) премина во технички мандат. Собранието на КС мора да ја прифати оставката, а потоа да назначи нов претставник и влада. Еден ден подоцна, директорот на комуналното јавно претпријатие, ГРАС Сенад Мујакиќ, исто така, поднесе оставка.

Ук ја поздрави оставката на Мујагиќ и најави воспоставување нова управувачка структура во таа компанија, вклучувајќи итни независни ревизии на деловните процеси. Тој рече дека новата администрација на ГРАС мора да овозможи целосна соработка со Обвинителството на Кантон Сараево во врска со несреќата и да воспостави процедури што би спречиле слични инциденти.

Обвинителството на Кантонот Сараево (КС) претходно објави дека ја исклучило документацијата од ГРАС и спровело истрага со присуство на експерти од инженерската, сообраќајната и електроенергетската индустрија, но не објави дополнителни детали „поради интересот на истрагата“.

Возачот на трамвајот беше ослободен откако Кантоналниот суд во Сараево го отфрли предлогот на Обвинителството на Кантонот Сараево за определување притвор.

Обвинителството на КС претходно побара едномесечен притвор, наведувајќи дека причина за несреќата е „човечки фактор“, додека возачот се изјасни за невин и дека причина е техничка неисправност на трамвајот, на што инсистира Синдикатот на ГРАС.

Стотина граѓани протестираа претходните четири дена на местото на несреќата, како и пред владините и судските институции, барајќи одговорност за трагедијата.

Врховниот лидер на Иран, ајатолахот Али Хамнеи, ги отфрли заканите на САД за воена акција, додека иранските и американските преговарачи започнуваат индиректни разговори за нуклеарната програма на Техеран во Женева, Швајцарија, на 17 февруари.

Со посредство на Оман, разговорите имаат за цел да го решат долгогодишниот спор околу нуклеарната програма на Иран, додека САД продолжуваат да собираат сили во Арапското Море. Претседателот Доналд Трамп предупреди дека неуспехот да се постигне договор може да доведе до воени напади.

Обраќајќи се пред толпа поддржувачи во Техеран, Хамнеи на 17 февруари посочи дека Иран има капацитет да потопи американски воени бродови што се собираат пред неговиот праг.

„Она што е поопасно од воен брод е оружјето што може да го испрати на дното на морето“, рече тој, осврнувајќи се на иранските ракети.

Неговите коментари доаѓаат еден ден откако Трамп наговести за можноста за воена акција ако дипломатијата не успее.

„Не мислам дека ги сакаат последиците од непостигнувањето договор“, им рече Трамп на новинарите во авионот „Ер Форс Уан“ на 16 февруари.

„Можевме да имаме договор наместо да ги испраќаме Б-2 за да го уништиме нивниот нуклеарен потенцијал. И мораше да ги испратиме Б-2“, додаде тој, осврнувајќи се на бомбардирањето на иранските нуклеарни постројки во јуни 2025 година.

Видете и ова:

Каде е ураниумот на Иран-мистерија и потрага по американското бомбардирање

На 13 февруари, американскиот претседател рече дека промената на режимот во Иран би била „најдоброто нешто што може да се случи“.

Директно обраќајќи му се на Трамп, Хамнеи рече дека претседателот „нема да може“ да ја собори Исламската република

Со зголемувањето на военото присуство на САД на прагот на Иран, Корпусот на Исламската револуционерна гарда (ИРГЦ) на 16 февруари започна поморски вежби во Ормутскиот теснец.

Иранските медиуми објавија дека целта била да се тестира оперативната подготвеност на морнарицата на ИРГЦ против „можни безбедносни и воени закани“.

Видете и ова:

САД и Иран во нова рудна преговори

Трамп рече дека ќе биде „индиректно“ вклучен во преговорите во Женева. Ова го означува вториот круг преговори оваа година меѓу Техеран и Вашингтон, по разговорите претходно овој месец во Мускат.

Иран изјави дека е подготвен да се подложи на строг режим на инспекција на своите нуклеарни објекти во замена за укинување на санкциите на САД. Исто така, се обиде да ја претстави својата економија погодена од санкции како профитабилна инвестициска можност за американските фирми.

Сепак, Техеран ја отфрли можноста за преговори за прашања како што се неговата ракетна програма и поддршката за посредници во регионот - црвени линии за кои администрацијата на Трамп инсистира дека мора да се решат.

Разговорите се одржуваат во конзулатот на Оман, а медијаторите разменуваат пораки меѓу иранскиот министер за надворешни работи, Абас Аракчи, и специјалниот претставник на САД, Стив Виткоф.

Украинските и руските преговарачи требаше да се сретнат на најновата рунда мировни преговори посредувани од Соединетите Држави, додека Москва напаѓаше цели низ Украина со стотици беспилотни летала и ракети.

Разговорите на 17 февруари што се одржуваат во Женева се одржуваат една недела пред четвртата годишнина од тоталната војна на Русија против Украина, конфликт во кој загинаа или беа повредени над 2 милиони луѓе од двете страни.

Напорите предводени од САД за решавање на конфликтот напредуваа повеќе од кога било досега од месеците по инвазијата на 24 февруари 2022 година. Сепак, Русија покажа мала подготвеност да се повлече од своите тврдокорни барања, кои вклучуваат откажување од територијата што сè уште ја држи во источниот регион Донбас од страна на Киев.

Во меѓувреме, Украина ги притискаше Вашингтон и европските сојузници за цврсти безбедносни гаранции што би помогнале да се заштити од идна руска агресија.

И Украина и Русија ги опишаа претходните рунди разговори фокусирани на детални безбедносни прашања како позитивни. Сепак, руската делегација што присуствува на новите разговори го вклучува Владимир Медински, ревизионистички историчар и поранешен министер за култура чии ставови Украина ги исмејува како „псевдоисториски“.

Видете и ова:

Зеленски бара безбедносни гаранции против „робот на војната“ Путин

Пред разговорите, се чини дека водачот на украинската делегација, Кирило Буданов, го нападна Медински, велејќи:

„Ќе ги разговараме лекциите од нашата историја со нашите колеги и ќе бараме правилни заклучоци“.

Двајцата мажи задолжени да ги водат напорите на САД се специјалниот пратеник Стив Виткоф и зетот на претседателот Доналд Трамп, Џаред Кушнер.

Американските претставници изјавија дека секретарот на армијата Ден Дрискол, кој одиграл истакната улога во минатото, исто така ќе присуствува, заедно со врвниот американски воен офицер за европските сили.

Во пресрет на разговорите, Трамп, кој е фрустриран од неговата неспособност да го реши конфликтот, се чини дека се потпира на украинскиот лидер Володимир Зеленски.

„Имаме големи разговори. Ќе биде многу лесно. Подобро Украина брзо да седне на маса. Тоа е сè што ќе ви кажам“, им рече тој на новинарите.

Видете и ова:

Руски офицер прогласен за воен херој вели дека се застрелал во ногата за да избега од Украина

И на бојното поле и во преговорите, Русија се чини дека верува дека има предност. Додека руските сили напредуваат со брзина на полжав низ фронтовската линија, Москва ја уништи енергетската инфраструктура на Украина. Милиони луѓе се мачат во услови на невообичаено студена зима без греење или електрична енергија.

Украинската војска соопшти дека Русија испалила повеќе од 420 беспилотни летала и ракети кон цели низ целата земја. Службениците за итни случаи пријавиле повредени цивили во пристанишниот град Одеса на Црното Море и северниот град Суми.

Во меѓувреме, во руско анектираниот Крим, Михаил Развожаев, администраторот на пристанишниот град Севастопол поставен од Москва, изјави дека повеќе од 24 беспилотни летала биле соборени за време на „еден од најдолгите напади во последно време“.

Радио Слободна Европа не беше во можност независно да го потврди пријавениот напад врз Крим.

Едно лице е убиено, а двајца други се тешко повредени синоќа во напад со нож во Сиднеј, објави ДПА, повикувајќи се на полициско соопштение.

Службите за Итна помош биле повикани во предградие западно од Сиднеј околу 10 часот по локално време поради пријави дека маж избодел неколку луѓе и избегал, соопшти полицијата на Нов Јужен Велс.

Нападот се случил на прометна улица. Медицинските лица им пружиле помош на три лица со тешки повреди, вклучувајќи маж на возраст меѓу 30 и 40 години, кој починал на лице место, изјави полицискиот комесар на Нов Јужен Велс, Сајмон Гласер.

„Другите две жртви, 22-годишен маж и 47-годишна жена, биле однесени во болница во критична состојба“, додаде тој.

Еден маж бил уапсен кратко време подоцна по полициска операција во областа.

Видете и ова:

Десет мртви во пукотница во средно училиште во Канада

„Осомничениот е познат на полицијата за ситни кривични дела и голем број инциденти поврзани со неговото ментално здравје“, изјави Гласер, додавајќи дека се очекува осомничениот да се јави во суд.

„Истрагата е во многу рана фаза. Полицијата сè уште не знае кој е мотивот. Сепак, се чини дека станува збор за случаен напад“, додаде тој, нагласувајќи дека се случил „непосредно пред пладне, кога имало многу луѓе наоколу“.

Силни полициски сили ги спречуваат антивладините демонстранти да се приближат до Српскиот народен театар во центарот на Нови Сад, каде што се одржува церемонија по повод 200-годишнината од академијата „Матица Српска“.

Полициски кордони во опрема за немири се поставени околу зградата на театарот, додека антивладините демонстранти се зад кордонот.

Најавено е дека претседателот на владејачката Српска напредна партија, Милош Вучевиќ, и патријархот на Српската православна црква, Порфирије, ќе зборуваат по повод годишнината од академијата „Матица Српска“.

Колона од неколку илјади демонстранти првично беше запрена на неколку стотици метри од Српскиот народен театар, на раскрсницата во близина на седиштето на Покраинската влада на Војводина, како што објави репортер на РСЕ/РЛ.

Полицијата и жандармеријата формираа кордони таму и го затворија сообраќајот. Полициски возила се паркирани зад кордонот.

Сепак, некои од демонстрантите успеаја да се приближат до Српскиот народен театар, преку споредни улици и премини кои не беа обезбедени.

Таму ги пречека нов полициски кордон. Демонстрантите зад кордонот извикуваа „убијци“ и „не сте добредојдени“.

Сепак, полицијата им дозволи премин кон Српскиот народен театар на поддржувачите на владата, кои се собраа пред зградата на театарот во пресрет на почетокот на свечената академија.

Група од неколку стотици луѓе извикуваа, меѓу другото, „Ацо, Срби“, што е повик за поддршка на претседателот на државата, Александар Вучиќ.

Собирот на антивладините демонстранти, на кој повикаа студентите во блокадата и граѓаните обединети на неформални собири, започна попладнето на кампусот на Универзитетот во Нови Сад.

Потоа, со слоганот на антивладините протести „Пумпај“ и извиците „Сите на улица“, се упатија кон седиштето на Владата.

Протестот беше закажан бидејќи првично беше најавено дека говорот на церемонијата во Матица Српска ќе го одржи претседателот на Србија, Александар Вучиќ. Со најавите за протести на социјалните мрежи, во последните денови низ градот беа залепени постери и налепници со пораката „Не сте добредојдени“.

Во меѓувреме, Вучиќ објави дека сепак нема да дојде бидејќи, како што рече, патува кон Индија. Студентите и граѓаните не се откажаа од најавениот протест.

Во Нови Сад, при уривањето на настрешницата на железничката станица во ноември 2024 година загинаа 16 лица, а едно беше тешко повредено.

Ова предизвика бран антивладини протести кои траат повеќе од 15 месеци. Тие се предводени од студенти, а фокусот на демонстрациите се обвинувањата дека небрежноста и корупцијата на владата довеле до несреќата.

Српскиот претседател Александар Вучиќ му додели државен ордени по повод Сретење - Денот на државноста на унгарскиот министер за култура и иновации на Унгарија, во владата на премиерот Виктор Орбан, Балаж Ханко.

Унгарскиот министер го доби Орденот на српското знаме, прв степен, за зајакнување на билатералните односи меѓу двете земји. Властите во Србија и Унгарија, предводени од Вучиќ и Орбан, развиваат блиски врски во последните години.

Додека владата на Орбан се соочува со обвинувања за поткопување на владеењето на правото во земјата, задушување на граѓанските и медиумските слободи и блиски врски со Кремљ, Вучиќ се најде на списокот на популистички, десничарски и конзервативни политичари во Европа кои го поддржуваат Фидес.

Орденот на српското знаме, втор степен, им беше доделен на пратеникот од крајно десничарската Партија на слободата на Австрија, Максимилијан Краус, и на директорот на австриската полиција, Михаел Такач.

Краус е шеф на пратеничката група во виенскиот парламент во оваа партија, позната по својата исламофобија и застапување на построга миграциска политика.

Видете и ова:

Алиев во Белград, Азербејџан ќе инвестира во гасна електрана во Србија

Вучиќ им додели ордените и на претставниците на кинеските компании во Србија. Орденот на српското знаме, трет степен, му беше доделен на поранешниот претседател на групацијата ХБИС, Ју Јонг, и основач на кинеската корпорација Зиџин Чен Џинг Хе.

Групацијата ХБИС управува со Челичарницата во Смедерево, додека кинеската Зиџин е сопственик на рударскиот комплекс во Бор во источна Србија.

Овие две инвестиции се меѓу клучните за соработката меѓу Белград и Пекинг, која лидерите на двете земји ја опишуваат како „железно пријателство“, додека од Брисел до Србија доаѓаат предупредувања поради обвинувања дека кинеските компании ги кршат европските правила за транспарентност и заштита на животната средина.

Меѓу добитниците на наградите се министерот за правда на ентитетот Република Српска во Босна и Херцеговина Горан Селак, митрополитот Иринеј од Бачка, Матица Српска, Единицата за полициска интервенција, Прва бригада на српската армија, професори и лекари, пејачи, уметници, спортисти.

Американски и ирански претставници се состануваат во Швајцарија на втора рунда преговори за договор насочен кон ограничување на нуклеарната програма на Техеран и спречување на војна.

Претставници на двете страните минатиот месец имаа индиректни разговори во Оман, откако Израел и САД ги бомбардираа клучните нуклеарни постројки на Иран за време на краткиот конфликт во јуни.

Втората рунда разговори доаѓаат во време на големо американско воено засилување на Блискиот Исток.

Тензиите се зголемија по масовните протести низ целата земја во Иран минатиот месец, за кои властите започнаа брутална репресија во која, според групите за човекови права, загинаа илјадници луѓе.

Иранскиот министер за надворешни работи, Абас Аракчи, ќе разговара во Женева со специјалниот претставник на Белата куќа, Стив Виткоф, и зетот на американскиот претседател Доналд Трамп, Џаред Кушнер, а претставниците на Оман ќе дејствуваат како медијатори.

„Јас сум во Женева со вистински идеи за постигнување фер и правичен договор. Она што не е на маса: покорност пред заканите“, напиша на социјалната платформа Х, Аракчи на 16 февруари, додека пристигнуваше на разговори со Рафаел Гроси, шеф на Меѓународната агенција за атомска енергија.

Техеран изјави дека е подготвен да прифати ограничувања на својата нуклеарна програма во замена за олеснување од осакатувачките економски санкции на САД, но нема да се откаже од своето право да збогатува ураниум.

Вашингтон се обиде да го прошири опсегот на разговорите за да вклучи ограничувања на иранската програма за балистички ракети и прекинување на поддршката на Техеран за вооружените групи на Блискиот Исток - прашања што Техеран ги смета за непочнати.

Соединетите Американски Држави и Иран ќе мора да ја надминат длабоката недоверба и непријателство за да постигнат договор. Друга пречка е зголемената политичка цена на договорот за двете страни.

„Денес, секоја позитивна отстапка кон Исламската република ефикасно би била наградување на режимот кој во последните недели уби неколку илјади Иранци“, изјави директор на Проектот Иран во Меѓународната кризна група со седиште во Брисел, Али Ваез, за Радио Фарда на РСЕ/РЛ.

Видете и ова:

Средба Арагчи - Гроси во Женева

За Иран, „тешко е да се постигне договор со претседател кој не само што извршил воени напади врз нуклеарните објекти на Иран, туку дури и се заканил со воена интервенција во внатрешните работи на Иран“, рече тој.

Преговорите за нов сеопфатен нуклеарен договор ќе бидат исклучително тешки, велат експертите.

За да се избегне војна, рече Ваез, „единствениот одржлив краткорочен пат е во голема мера симболично разбирање што купува време и потенцијално создава подобри услови за подетални и технички преговори во иднина“.

Државниот секретар на САД, Марко Рубио, зборувајќи во Словачка на 15 февруари, рече дека Трамп „јасно ставил до знаење дека претпочита дипломатија и резултат од договорено решение“.

„Имаме работа со луѓе кои донесуваат политички [и] геополитички одлуки врз основа на чиста теологија, а тоа е комплицирана работа“, додаде Рубио.

Преговорите во Женева доаѓаат по повторените закани од Трамп за воена акција против Техеран, прво поради бруталното задушување на протестите од страна на Иран, а потоа и неодамна поради нуклеарната програма на земјата.
Западните земји долго време се сомневаа дека Иран се стреми кон нуклеарно оружје, додека Техеран инсистира дека неговата програма е само за цивилни цели.

Светските сили склучија значаен нуклеарен договор со Техеран во 2015 година за да спречат иранска бомба. Западните економски санкции беа ублажени во тоа време, но Иран почна да ги поништува обврските откако Доналд Трамп, во својот прв мандат како претседател на САД, се повлече од договорот во 2018 година и повторно воведе санкции.

На 13 февруари, американскиот претседател рече дека промената на режимот во Иран би била „најдобрата работа што може да се случи“.