Достапни линкови

Вести

Хрватска, Италија и Словенија го поддржаа договорот меѓу Фронтекс и БиХ

Релокација на мигранти во Бих близу хрватската граница (архивска фотографија)
Релокација на мигранти во Бих близу хрватската граница (архивска фотографија)

Министрите за внатрешни работи на Хрватска, Италија и Словенија го поддржаа потпишувањето на договорот за намалување на илегалната миграција меѓу Европската агенција за гранична и крајбрежна стража (Фронтекс) и Босна и Херцеговина на состанокот во Запрешиќ, Хрватска.

Преговорите за тој договор се завршени и треба да се потпише, изјави хрватскиот министер Давор Божиновиќ, пренесе Бета.

Божиновиќ додаде дека 500 членови на Фронтекс во БиХ значат многу повеќе од сите на хрватската граница. Тој рече дека Фронтекс во БиХ е важен бидејќи „мигрантите кои се движат од југот на Европа кон хрватските граници не наидуваат на сериозни пречки“. Оваа средба на тројцата министри беше петта од воведувањето на внатрешна контрола на поранешните гранични премини меѓу Хрватска, Италија и Словенија.

Словенечкиот министер Боштјан Поклукар рече дека „странците доаѓаат како туристи, а потоа се претвораат во странци кои илегално ги минуваат нашите граници, стануваат мигранти и одат во целните земји на Европската унија“.

Тој рече дека „Шенгенот во моментов не функционира“, бидејќи во некои земји е воведена контрола на внатрешните граници, како и во Германија, која ги затвори сите граници.

Од друга страна, италијанскиот министер Матео Пјантедоси оцени дека оваа привремена контрола на границите во Шенген зоната „на некој начин ги потиснала сите негативни случувања“.

„Тоа навистина покажува колку можеме да ја потиснеме (миграцијата) кога станува збор за „балканската рута“. Се разбира, ние не сакаме да ги држиме границите затворени“, рече Пјантедоси.

Тој додаде дека во борбата против шверцерите е клучна „размена на информации меѓу полицијата за да може да се следат сите активности“.

Бројот на откриени премини на „западнобалканската рута“ е намален за дури 72 отсто, а на „Медитеранската рута“, која лани забележа најголем број нелегални премини, намалувањето е за 61 отсто во однос на лани. Таа рута е сè уште најактивна оваа година со речиси 26.000 откриени премини, објави Фронтекс во јули оваа година.

види ги сите денешни вести

Иранската опозиција организира најголем протест досега во Европа

Учесниците го држат историското иранско национално знаме „Лав и сонце“, како и постери со поранешниот ирански престолонаследник и сега клучна опозициска фигура Реза Пахлави за време на демонстрациите на иранската опозиција на 14 февруари 2026 година во Терезија.
Учесниците го држат историското иранско национално знаме „Лав и сонце“, како и постери со поранешниот ирански престолонаследник и сега клучна опозициска фигура Реза Пахлави за време на демонстрациите на иранската опозиција на 14 февруари 2026 година во Терезија.

Околу 250.000 луѓе се придружија на демонстрациите во баварската престолнина, изјави германската полиција за РСЕ/РЛ, во најголемиот протест досега во Европа од страна на противниците на властите во Иран.

Продолжуваа да пристигнуваат повеќе луѓе, исполнувајќи го метрото во Минхен со ирански знамиња и извикувајќи слогани.

Протестот во Минхен е дел од глобалниот ден на акција организиран од Реза Пахлави, последниот син на шахот на Иран, кој беше соборен за време на Исламската револуција во земјата во 1979 година. Се очекуваа и други големи собири во Лос Анџелес и Торонто. Пахлави наводно пристигнал на демонстрациите во Минхен.

Луѓе дојдоа во Минхен од цела Европа, гневни поради крвавото задушување на демонстрантите во Иран во јануари, во кое безбедносните сили убија илјадници луѓе.

„Толку сум среќна што се будат. Многу е тажно да се каже дека тие, ние, плаќаме цена, се разбира, за овие млади луѓе што умираат секој ден. Оваа крв, толку е тажна“, изјави жена по име Атена за РСЕ/РЛ.

Како и другите демонстранти, Атена, која допатува тука од Милано, Италија, одби да го каже своето целосно име.

Истакнувајќи дека има братучеди и пријатели во Техеран и други градови, Атена рече дека јануарските протести во Иран ѝ дале надеж и покрај одговорот на безбедносните сили.

„Толку сум среќна што се будат и бараат промена... Овој пат, [промената] ќе се случи“, рече таа.

Друг демонстрант, Расул, изјави за РСЕ/РЛ дека допатувал од Холандија за да се придружи на протестот во Минхен.

„Се налутив, се вознемирив, бидејќи моите браќа и сестри, нашите родители, се во опасна ситуација. Тие [ги оставија] своите животи на улица за слобода“, рече Расул.

„Овој режим во овој момент е најслаб [што] бил досега. Значи, ако САД и Европа ни помогнат со воена акција, луѓето можат да ја завршат работата што ја започнале“, додаде тој.

Повици за воена акција на САД

Слоганите на Расул се повторуваа на многу транспаренти со кои се повикува на воена акција на САД против Иран.

Американските поморски сили во Персискиот Залив остануваат подготвени на ударна оддалеченост од Иран во едно од најголемите американски воени засилувања во регионот во последниве години.

Американскиот претседател Доналд Трамп изрази поддршка и охрабрување за иранските демонстранти и сигнализираше дека американските сили би можеле да интервенираат за да ги заштитат.

Сепак, разговорите меѓу американските и иранските преговарачи се чини дека се повеќе фокусирани на други прашања, како што се нуклеарните и ракетните програми на Иран и неговата мрежа на прокси сили во Либан, Ирак и Јемен.

Зборувајќи на прес-конференција претходно на 14 февруари, Пахлави го повика Трамп да преземе акција.

„Иранскиот народ ве слушна како велите „помошта е на пат“ и тие имаат доверба во вас. Помогнете им и историјата ќе ве запише не само покрај најголемите херои на иранската нација, туку и во светот“, рече тој.

Пахлави е една од многуте личности истакнати личности меѓу поделената иранска опозиција во егзил, од кои некои објавија дека ќе одржат сопернички демонстрации во Минхен на 13 и 14 февруари - додека светските лидери се собраа во градот за годишната конференција за безбедност.

Претходниот ден, тој се сретна со украинскиот претседател Володимир Зеленски, исклучително ретка средба на такво ниво за поранешниот престолонаследник.

Видео снимено од украинската јавна телевизија ги прикажува двајцата мажи како се ракуваат во просторија со дрвени панели, а потоа седат на маса. Пахлави му се заблагодари на Зеленски за изразената поддршка за иранските демонстранти за време на неговиот говор на неодамнешниот Светски економски форум во Давос, Швајцарија.

Но, иако Соединетите Американски Држави ги поддржаа иранските демонстранти, тие не го поддржаа Пахлави или кој било друг лидер во егзил - иако Пахлави постојано повикуваше на интервенција во Иран од страна на американскиот претседател Доналд Трамп.

На 13 февруари беше одржан многу помал протест од страна на Националниот совет за отпор на Иран, кој ги осуди и сегашните ирански власти и идејата за монархистичко владеење.

Нови сознанија за смртта на Навални

Илустрација, книга посветена на опозицискиот лидер Алексеј Навални
Илустрација, книга посветена на опозицискиот лидер Алексеј Навални

Пет европски влади изјавија дека се уверени дека рускиот опозициски лидер Алексеј Навални бил отруен со смртоносен токсин пронајден во отровни жаби во Јужна Америка.

Во соопштението потпишано од владите на Велика Британија, Шведска, Франција, Германија и Холандија се вели дека заклучокот е базиран на анализи на примероци од Алексеј Навални.

Навални, најистакнатата опозициска фигура во Русија, почина во февруари 2024 година во арктички затвор под мистериозни околности.

„Овие анализи дефинитивно го потврдија присуството на епибатидин. Епибатидинот е токсин што се наоѓа кај отровните жаби-стрели во Јужна Америка. Не се јавува природно во Русија“, се вели во заедничкото соопштение.

Во соопштението се додава дека Русија тврдела дека Навални починал од природни причини, но дека, со оглед на токсичноста на епибатидинот и пријавените симптоми, „труењето најверојатно било причина за неговата смрт“.

„Навални починал додека бил во затвор, што значи дека Русија имала средства, мотив и можност да му го администрира овој отров“, се вели во соопштението.

Во него се додава дека најновите наоди уште еднаш ја нагласуваат потребата Русија да се смета за одговорна за нејзините повторени прекршувања на Конвенцијата за хемиско оружје, а во овој случај и на Конвенцијата за биолошко и токсично оружје.

„Остануваме загрижени што Русија не го уништила целото свое хемиско оружје. Ние и нашите партнери ќе ги искористиме сите политички лостови што ни се на располагање за да продолжиме да ја сметаме Русија за одговорна“, се вели во соопштението на владите на Велика Британија, Шведска, Франција, Германија и Холандија.

Контроверзност околу 50 неидентификувани женски тела во мртовечница во Техеран

Илустрација, Мансур Џалали, позната како „Мајка Бехкиш“, чии пет члена од нејзиното семејство биле погубени или убиени од иранските власти за време на насилството во 1980-тите.
Илустрација, Мансур Џалали, позната како „Мајка Бехкиш“, чии пет члена од нејзиното семејство биле погубени или убиени од иранските власти за време на насилството во 1980-тите.

Повеќе од еден месец по бруталното задушување на демонстрантите во Иран, контроверзни извештаи за неидентификувани женски трупови во мртовечница предизвикаа возбуда во Техеран, јавува германската новинска агенција ДПА.

Иранскиот пратеникот Мохамед Сераџ, потврди дека телата на 50 неидентификувани жени остануваат во мртовечница во главниот град.

„Никој не дојде да ги бара, а тие немаа лични документи со нив“, изјави тој за иранската новинска агенција ИЛНА.

Коментарите се спротивни на соопштението од Иранската организација за правна медицина, во која се вели дека сите жени убиени во „немирите“ се идентификувани, а нивните останки се предадени на роднините.

Контроверзноста датира од извештајот објавен минатата недела од страна на здружението на студенти по социологија на реномираниот универзитет Тарбијат Модарес, во кој се тврди дека трупови се чуваат во мртовечница во главниот град.

„Кои беа овие 50 жени кои остануваат во мртовечницата на Техеран до денес?“, е прашањато поставено во соопштението, кое беше објавено на Телеграм.

„Една жена цврсто ги стегна забите, а целото лице ѝ беше покриено со крв. Стравот и гневот сè уште беа видливи на нејзиното лице“, се додава во соопштението.

Според американската новинска агенција „Активисти за човекови права“ (HRANA), повеќе од 7.000 луѓе беа убиени во бруталното задушување на протестите во декември и јануари, вклучувајќи околу 6.500 демонстранти.

Според извештаите, повеќе од 50.000 луѓе беа уапсени. Иранската влада се обиде да прикаже поинаков наратив, тврдејќи дека платеници најмени од САД и Израел извршиле терористички напади низ целата земја. Според официјалните бројки, 3.117 луѓе беа убиени во немирите.

Американските сенатори изразија загриженост поради постапките на Додик

Сенаторката на САД, Џин Шахин, 30 јануари 2026 година.
Сенаторката на САД, Џин Шахин, 30 јануари 2026 година.

Членовите на Комитетот за надворешни односи на американскиот Сенат се сретнаа на маргините на Минхенската безбедносна конференција со членот на Претседателството на Босна и Херцеговина, Денис Беќировиќ, и високиот претставник во Босна и Херцеговина, Кристијан Шмит.

Делегацијата на Сенатот ја предводеше американската сенаторка Џин Шахин, која во изјава рече дека на своите соговорници им пренела длабока загриженост за континуираната сецесионистичка реторика и, како што истакна, нелегалните потези на Милорад Додик што го загрозуваат Дејтонскиот мировен договор.

„Важно е да се напомене дека вишата членка на Сенатот, Сахин, ја нагласи својата посветеност да изврши притисок врз администрацијата на претседателот Доналд Трамп повторно да воведе санкции врз г-дин Додик и сите оние кои го поткопуваат Дејтонскиот мировен договор, што е задолжително овластување вклучено во Законот за национална одбрана за фискалната 2026 година“, се вели во соопштението.

Во октомври минатата година, САД ги укинаа санкциите врз Милорад Додик, како и врз членката на Претседателството на Босна и Херцеговина, Жељка Цвијановиќ, и одредени членови на семејството на Додик кои беа предмет на санкции од САД.

Сенаторката Шахин ја потврди својата силна поддршка за суверенитетот, територијалниот интегритет и мултиетничкиот карактер на Босна и Херцеговина.

Според соопштението, таа, исто така, ја нагласи важноста на континуираниот ангажман на Соединетите Американски Држави и меѓународната заедница, вклучително и поддршката за демократските институции и владеењето на правото, за да се обезбеди мирна и просперитетна иднина за сите граѓани на Босна и Херцеговина.

Сахин, исто така, објави дека ќе го надгледува спроведувањето на Законот за демократија и просперитет на Западен Балкан, со цел зајакнување на ангажманот на Соединетите Американски Држави со Босна и Херцеговина и регионот.

Фон дер Лајен: Време е да се оживее клаузулата за заемна одбрана на ЕУ

Претседателката на Европската комисија, Урсула фон дер Лајен, зборува на сцената за време на 62-та Минхенска безбедносна конференција (MSC) на 14 февруари 2026 година во Минхен, јужна Германија.
Претседателката на Европската комисија, Урсула фон дер Лајен, зборува на сцената за време на 62-та Минхенска безбедносна конференција (MSC) на 14 февруари 2026 година во Минхен, јужна Германија.

Клаузулата за заемна одбрана на Европската Унија мора да се оживее, изјави претседателката на Европската комисија, Урсула фон дер Лајен, во саботата на Минхенската безбедносна конференција.

„Верувам дека дојде време да се оживее клаузулата за заемна одбрана на Европа. Заемната одбрана не е опционална за ЕУ - таа е обврска во рамките на нашиот сопствен договор: член 42(7).“ Обврската „еден за сите и сите за еден“ има тежина само ако е изградена врз доверба и способност“, додаде таа.

Нејзините коментари дојдоа откако германскиот канцелар Фридрих Мерц го истакна Член 42 во својот воведен говор на безбедносната конференција во петокот, инсистирајќи дека ЕУ мора да го „појасни“ значењето на клаузулата.

Во членот се наведува дека во случај на напад врз една земја-членка, сите други имаат „обврска за помош и поддршка со сите средства што се во нивна моќ“.

Досега е активирана само еднаш, од Франција по терористичките напади во Париз во 2015 година.

Многу членки на ЕУ се исто така дел од НАТО, кој има своја клаузула за колективна одбрана во Член 5.

Пошироко, фон дер Лајен ја истакна потребата од нова „европска безбедносна стратегија“ за да се утврди како „целиот пакет алатки за политика“ на блокот може да се искористи за заштита на интересите на ЕУ.

„Ова би можело да биде во форма на трговија, финансии, стандарди, податоци, критични инфраструктури, технолошки платформи и информации“, рече таа.

Претседателката на ЕК, тврди дека целта е да се „осигура дека Европа може да ја брани својата територија, економија, демократија и начин на живот“.

„Бидејќи ова е на крајот вистинското значење на независноста“, изјави фон дер Лајен.

Претходно американскиот државен секретар Марко Рубио им се обрати на европските лидери со афирмации на трансатлантските врски - нарекувајќи ја Америка „дете на Европа“ - истовремено повикувајќи на реформи за справување со предизвиците за деиндустријализација, миграција и суверенитет.


Приведен осомничен за убиство на 78-годишна жена во кумановско

Илистрација - Полиција, полициска СТОП лента
Илистрација - Полиција, полициска СТОП лента

Кумановска полиција приведе 25 годишно момче во општината Старо Нагоричане осомничен за убиство на 78 годишна жена. Според сопштението на Секторот за внатрешни работи во Куманово, осомничениот на 12 февруари влегол во домот на жената и физички ја нападнал, по што ја задушил со перница.

„Жртвата починала на самото место“ се вели во соопштението.

Според полицискиот билтен осомничениот бил гонет за повеќе дела, меѓу кои и низа тешки кражби низ околните села во општината. Тој бил приведен во текот на вчерашниот ден.

„Јавниот обвинител е известен, а по целосно документирање на случајот ќе биде поднесена кривична пријава“, се вели во соопштението.

Според последните податоци од Министерството за внатрешни работи во земјва биле евидентирани 20 убиства од кои 18 се расветлени. Најголемиот дел од убиствата биле извршени во Скопје и Тетово, од кои половина со огнено оружје а четири со физичка сила, другите со ладно оружје.

Рубио: САД и Европа „припаѓаат заедно“

Американскиот државен секретар Марко РУбио на Минхенската безбедносна конференција, 14.02.2026
Американскиот државен секретар Марко РУбио на Минхенската безбедносна конференција, 14.02.2026

Американскиот државен секретар Марко Рубио упати силна порака за единство со Европа на Минхенската безбедносна конференција, велејќи дека судбината на Вашингтон е испреплетена со Европа и дека нема намера да го напушти трансатлантскиот сојуз.

Соединетите Американски Држави и Европа „припаѓаат заедно“,изјави на Минхенската безбедносна конференција, американскиот државен секретар Марко Рубио.

„Америка го трасира патот за нов век на просперитет и ние сакаме да го направиме тоа заедно со вас, наши ценети сојузници и најстари пријатели“, рече Рубио во своето главно обраќање во луксузниот хотел Бајеришер Хоф во Минхен.

Заедничкото дејствување со Европа, рече тој, „ќе помогне во обновувањето на разумната надворешна политика“.

Говорот на Рубио беше широко очекуван по ланскиот говор на американскиот потпретседател Џ. Д. Венс, кој ги критикуваше европските лидери за нивната улога во она што го опиша како ерозија на демократијата на континентот.

Адресирајќи ги разговорите за можен трансатлантски развод во својот говор, Рубио рече дека „ова не е ниту наша цел ниту наша желба“.

„Не треба да ги демонтираме глобалните институции на стариот поредок што заедно го изградивме - но тие мора да се реформираат“, изјави Рубио на конференцијата, додавајќи дека САД под водство на Доналд Трамп, сакаат да го предводат светот во „обновувањето“.

Рубио ја предводи американската делегација, најголемата досега, која ја сочинуваат повеќе од една четвртина од американскиот Сенат - на тридневниот годишен настан, на кој учествуваат стотици истакнати европски лидери, пратеници, воени функционери, академици и други.

„Дете на Европа“

Државниот секретар на САД го пофали богатото културно наследство на Европа, велејќи дека „ние Американците... секогаш ќе бидеме деца на Европа“.

„Најтешки прашања“ за Украина

Во врска со конфликтот во Украина, Рубио рече дека „прашањата за завршување на војната се стеснети, но лошата вест е дека сега се сведува на најтешките прашања“.

Трамп даде приоритет на запирањето на целосната војна на Русија, но Москва покажа мала подготвеност за компромис, оставајќи ги последните две рунди разговори меѓу САД и Русија и Украина во застој.

Се очекува Рубио да се сретне со украинскиот претседател Володимир Зеленски подоцна на 14 февруари на маргините на конференцијата.

Во кратко прашање-одговор со Волфганг Ишингер, претседателот на Минхенската безбедносна конференција, по неговиот говор, Рубио рече „она што не можеме да одговориме и [она што] ќе продолжиме да го тестираме е дали постои исход со кој Украина може да живее и што Русија ќе го прифати, а би рекол дека тоа досега беше неостварливо“.

Конференцијата се одржува во услови на светски превирања, вклучувајќи ја и можноста за воздушни напади на САД врз Иран и војната на Русија во Украина, која се приближува кон својата четврта годишнина.

Трамп: промената на режимот е „најдобрата работа што може да се случи“ во Иран

Американскиот претседател Доналд Трамп
Американскиот претседател Доналд Трамп

Американскиот претседател Доналд Трамп изјави дека промената на режимот е „најдоброто нешто што може да се случи“ во Иран, потврдувајќи дека втор носач на авиони наскоро ќе се придружи на „масивната“ американска армада во Арапското Море, во услови на високи тензии.
„Се чини дека тоа би било најдоброто нешто што може да се случи“, им рече Трамп на новинарите на 13 февруари во воена база во Северна Каролина, кога го прашаа дали бара „промена на режимот“ во Техеран.

„47 години тие разговараат и разговараат и разговараат. Во меѓувреме, изгубивме многу животи додека тие разговараат“, додаде тој во својот најдиректен повик за пад на тврдокорниот клерикален режим на Иран.
Трамп не кажа кого би сакал да види да ја преземе власта доколку владата падне, само дека „има луѓе“.

Реза Пахлави, протераниот син на последниот шах на Иран, е една од многуте личности кои се борат за превласт меѓу поделената иранска опозиција во егзил.

Теократскиот режим на Иран е на власт од 1979 година, кога во Исламската револуција свештениците лојални на ајатолахот Хомеини го соборија поддржаниот од САД шах, Мохамед Реза Пахлави. Двете земји немаат дипломатски односи од 1980 година.


Вашингтон и Техеран се вклучени во индиректни разговори за нуклеарната програма на Иран. Западните земји се сомневаат дека Иран се обидува да развие нуклеарно оружје, додека Техеран инсистира дека неговата програма е строго за цивилни цели.

Трамп, исто така, се закани со нов воен удар врз иранската влада ако ги погуби сите демонстранти уапсени за време на неодамнешните масовни антивладини демонстрации.

„Тешки“ нуклеарни преговори

Трамп им рече на американските војници во базата дека Техеран бил „тежок“ во нуклеарните разговори и посочи дека е потребен поголем притисок врз Иранците.

„Тешко е да се постигне договор“, рече тој. „Понекогаш мора да се плашите. Тоа е единственото нешто што навистина ќе ја реши ситуацијата.“

Трамп, исто така, ја поздрави 12-дневната војна во јуни, кога Израел и САД започнаа кампања за бомбардирање насочена кон нуклеарните и воените објекти на Иран.
Најновите коментари доаѓаат во време на едно од најголемите воени трупи на Вашингтон во регионот на Персискиот Залив.
Експертите велат дека распоредувањето има за цел да му даде на Трамп воени опции ако тој одлучи да дејствува според неговите закани да го нападне Иран поради неуспехот да се постигне нуклеарен договор и насилното задушување на демонстрантите.

Иранските безбедносни сили убија илјадници демонстранти во јануари, откако протестите избувнаа кон крајот на декември 2025 година, првично поради економски прашања, но подоцна прераснаа во општ гнев против режимот. Повеќе од 53.000 луѓе беа уапсени, велат групите за човекови права.

„Собирањето на силите е точка на притисок што САД го применуваат врз Иран за да постигнат договор преку преговори“, рече Амин Тарзи, професор по стратешки студии на Воениот колеџ на Маринскиот корпус.

Тарзи додаде дека по зголемувањето на силите, американската воена позиција во Заливот е „робусна“ со „морски и одбранбени капацитети за воздушна одбрана, плус офанзивни воздушни компоненти“.

Ројтерс на 13 февруари цитираше двајца неименувани американски претставници кои рекоа дека војската се подготвува за можноста за операција што ќе трае неколку недели против Иран доколку Трамп нареди напад.

Најголемиот воен брод во светот

Американската војска претходно го распореди носачот на авиони „Абрахам Линколн“ во регионот на Персискиот Залив за да се придружи на она што Трамп го нарече „масивна армада“ во близина на Иран.

На 13 февруари, Трамп потврди дека друг носач на авиони, „Џералд Р. Форд“, заедно со неговите придружни бродови, заминува од Карибите и наскоро ќе им се придружи на американските сили во регионот, веројатно во рок од околу седум дена.

„Џералд Р. Форд“ се смета за најголем воен брод во светот со должина од 337 метри и можност да носи некои од најнапредните воени технологии.

Кога беше прашан зошто го испраќа вториот воен брод, Трамп рече: „Во случај да не постигнеме договор, ќе ни треба... Ако ни треба, ќе го имаме подготвено“.


Преговарачите се состанаа во Мускат минатата недела во разговори со посредство на оманската влада, а следните сесии се нејасни, иако Ројтерс цитираше извори кои велат дека нова рунда разговори е закажана за Женева на 17 февруари.

Изворот рече дека американската делегација ќе ги вклучува пратениците Стив Виткоф и Џаред Кушнер и дека претставниците на Оман ќе служат како посредници. Виткоф и Кушнер потоа ќе учествуваат во трилатералните разговори САД-Русија-Украина подоцна во текот на денот, додаде изворот.

Техеран изрази подготвеност да разговара за својата нуклеарна програма, но ги отфрли преговорите за својата програма за балистички ракети и други поврзани прашања.

Санкциите ја погодија иранската економија

Иран е силно погоден од западните финансиски санкции кои доведоа до кратерирање на економијата на земјата.

Иран во 2015 година се согласи на значаен нуклеарен договор, Заедничкиот сеопфатен план за акција (JCPOA), со светските сили, чија цел беше да го спречат да развие нуклеарно оружје во замена за ублажување на економските санкции.

Сепак, почна да се откажува од своите обврски откако Трамп, за време на неговиот прв мандат, ги повлече САД од договорот во 2018 година и повторно воведе санкции врз Техеран.

Руски офицер прогласен за воен херој вели дека се застрелал во ногата за да избега од Украина

Евгениј Коробов за време на неговото служење како руски војник.
Евгениј Коробов за време на неговото служење како руски војник.

Во блескаво ТВ студио, мајка плаче на сентиментална музика додека водителката зборува за својот син, воен херој, од кого не слушнала една година. „А сега е тука!“, вели водителот, предизвикувајќи воздишки од публиката и срцепарателна прегратка на сцената додека влегува во камерата.

ТВ емисијата со солзи во која учествуваше Евгениј Коробов се емитуваше во декември 2022 година, околу 10 месеци по почетокот на руската инвазија на Украина. Сега Коробов бара политички азил во Казахстан, каде што изјави за „Курент Тајм“ (руска телевизија и дигитална мрежа управувана од РФЕ/РЛ) дека всушност се застрелал во ногата за да избега од војна во која не верувал.

„Не сакам да се борам во оваа војна“, рече тој, зборувајќи од кафуле во казахстанската престолнина, Астана. „Нема ништо лошо во тоа Русија да се брани на своја територија ако биде нападната. Но, тоа не се случи.“

Коробов служел во 15-та моторизирана стрелачка бригада, која имала повеќе од 2.000 војници и напредувала во близина на Киев во првите недели од инвазијата, останувајќи таму до крајот на март 2022 година.

По руското повлекување, украинските обвинители обвинија неколку членови на бригадата за воени злосторства. Коробов вели дека слушнал за обвинувањата, но лично не бил сведок на злосторствата.

Коробов не негира дека можеби ранил или убил некого пукајќи врз украинските позиции. Но, тој вели дека немал избор.

Во текот на неколкуте месеци што ги поминал во Украина, рече тој, сфатил дека „единствениот излез оттаму е или мртов или ранет“. Тој ја избрал втората опција и се застрелал во ногата за време на борбена операција.

„Крвта почна да тече. Жешка. Целата чизма ми беше полна со крв“, рече тој.

Коробов е офицер од кариера и дипломиран на воена академија. Тој служел и за време на воената интервенција на Русија во Сирија, која започна во 2015 година во поддршка на тогашниот претседател Башар ал-Асад.

Тој рече дека не сакал да стане симбол на инвазијата на Украина на телевизија, туку дека неговите команданти го наредиле тоа. Во тоа време, тој се опоравувал од самонанесена рана. Државните медиуми го пофалија како „херој на специјална воена операција“, користејќи го официјалниот еуфемизам на Кремљ за војната во Украина.

Телевизиската емисија тврдеше дека Коробов ја спасил својата единица додека била под оган, без жртви. Всушност, вели Коробов, неговиот командант многу ја разубавил приказната.

Евгениј Коробов за време на неговото служење како руски војник.
Евгениј Коробов за време на неговото служење како руски војник.

Коробов рече дека дури и кога се качил на сцената, горда фигура во униформа држејќи огромен букет каранфили, се плашел дека ќе биде вратен во Украина и знаел дека тоа е судбина што мора да ја избегне.

„Ако ќе бегате, не треба да се криете во Русија. Тоа нема да функционира. Мора да ја напуштите земјата“, рече тој.

Следниот месец, во јануари 2023 година, Коробов отпатувал во Астана и побарал азил. Казахстанските власти формално го отфрлиле неговото барање во септември 2025 година, велејќи дека нема основа да се верува дека ќе се соочи со прогон во Русија. Друг казахстански суд пресуди против него на 5 февруари, велејќи дека неговото дезертирање од руската армија не е политички чин.

Казахстанскиот активист за човекови права Артур Алхастов, кој му помага на Коробов, рече дека ќе поднесе жалба.

„Битката е изгубена, војната продолжува“, рече тој. „Имаме јасни и недвосмислени докази дека неговото дезертерство не било кукавичлук. Тоа било политички мотивирано. Коробов не ја поддржува политиката на владата. Тој ја смета (инвазијата на Украина) за воено злосторство и одбива да учествува во неа.“

Коробов, кого Русија го бара за дезертерство, рече дека не сака да ги открие деталите од своето патување во Казахстан. Тој рече дека додека се борел за азил, станал уште поубеден дека го направил вистинскиот избор.

„На Русија не ѝ е потребна победа. ѝ е потребна војна. Сè може да се оправда со војна - апсолутно сè. Постојаната војна е корисна (за властите). Од првите денови до сега, секој исход може да се претстави како победа. А оние кои се незадоволни можат да бидат убиени или затворени. Ова е стандардна практика во Русија“, рече тој.

Коробов, исто така, имаше порака за рускиот воен персонал кој учествува или наскоро ќе учествува во војната во Украина.

„Какви и да се вашите верувања сега, режимот ќе се промени. Ќе ви посее нови идеи во главата. И ќе сфатите дека сè во што верувавте, целата приказна што ве испрати во војна, беше лага. Некои луѓе веќе ќе бидат мртви. Тоа не може да се промени. Но, оние кои се живи сè уште имаат избор. Затоа, ако можете, размислете. Користете ја главата. И излезете оттаму“, рече тој.

За своите постапки и ставови, Коробов се соочува со казна затвор до 15 години според рускиот кривичен законик.

Мерц ја потврди подготвеноста на Германија да го поддржи приемот на нови членки во ЕУ

Германскиот канцелар Фридрих Мерц и украинскиот претседател Володимир Зеленски за време на состанокот на Минхенската безбедносна конференција, 13 февруари 2026 година.
Германскиот канцелар Фридрих Мерц и украинскиот претседател Володимир Зеленски за време на состанокот на Минхенската безбедносна конференција, 13 февруари 2026 година.

Германскиот канцелар Фридрих Мерц потврди во петокот дека неговата земја е подготвена да го поддржи приемот на нови членки во Европската Унија.

Мерц, исто така, потврди на панел на Минхенската безбедносна конференција дека пристапувањето во ЕУ е ветување, особено за земјите од Западен Балкан.

„Искрено, се чувствувам сè понепријатно со нашиот пристап кон вашите земји. Мораме повторно да отвориме нова стратегија за да ги доближиме овие земји до Европската Унија. Не сакаме да ве изгубиме. Вие сте дел од европскиот континент и затоа потенцијално сте дел од Европската Унија“, рече Мерц.

Сепак, тој призна дека во рамките на ЕУ постои „слон во просторијата“ што понекогаш го спречува донесувањето одлуки поради потребата од едногласност.

„И ќе мора да го надминеме ова најдоцна по изборите во април. Се надеваме дека ќе можеме да ги отвориме следните поглавја и, на самиот крај од процесот, да ве доближиме до Европската Унија како членки“, рече германскиот канцелар.

Априлските избори за кои зборуваше Мерц се однесуваат на парламентарните избори во Унгарија.

Според актуелните анкети, можно е опозицијата да победи и со тоа да ја отстрани од власт Фидес, партијата предводена од сегашниот премиер Виктор Орбан.

Орбан не ја криеше својата блискост со рускиот претседател Владимир Путин и честопати беше пречка за одредени надворешнополитички одлуки на Европската Унија и не го поддржа проширувањето кон некои потенцијални идни членки, особено Украина.

Вчитај повеќе

XS
SM
MD
LG