Вести
Спасовски против „амнестијата“ - нема да го реши проблемот со пренатрупани затвори
Непотребно е донесувањето на законот за амнестија, изјави на 30 септември министерот за внатрешни работи Оливер Спасовски. Тој смета дека неговата примена нема да ја промени состојбата со пренатрупаноста во затворите.
Владата на 26 септември го усвои Предлог законот за амнестија.
Министерството за правда, кое го подготви Предлогот, соопшти дека со законот се очекува да бидат целосно ослободени од затворска казна 286 осуденици, а делумно амнестирани 996. Во моментов 2114 осуденици издржуваат затворска казна, а 2813 чекаат да влезат во затвор.
Министерот за внатрешни работи Оливер Сапсовски изјави дека сега не е соодветно време за носење на закон за амнестија, ниту пак со него ќе бидат опфатени повеќе луѓе и на тој начин нема да помогне многу.
„Но, сега тоа е работа на Собранието. Нема да имаме никакви ефекти во однос на носењето на законското решение. Нема да допринесе значително да ослободат места или да се намали притисокот на казнено-управните установи. Јас мислам дека треба државата стратешки да размислува во зголемувањето на капацитетите на затворските институции“, изјави министерот Спасовски, кој денеска беше во тренинг центарот во Идризово.
Идризово е најголемиот затвор во земјава и се наоѓа во близина на Скопје.
Министерот вели дека амнестираните многу често по излегувањето од затвор ги повторуваат делата.
Предлог законот за амнестија го предложи Министерството за правда, поради потреба од ресоцијализација на определен број осудени лица, пренатрупаност на затворите и лоши услови за престој во нив.
Ако се донесе овој законот, тоа ќе биде шести закон за амнестија во државава од осамостојувањето.
види ги сите денешни вести
Уапсени три лица во Скопје осомничени за активности на Исламската држава
Три лица од Скопје се уапсени во рамки на истрага на Основното јавно обвинителство за гонење организиран криминал и корупција (ОЈО ГОКК) за кои постои сомнеж дека спроведувале активности на Исламската држава, како и за набавка на оружје.
На трите лица им е одреден притвор, а осомничени се гонат за кривичната дела „злосторничко здружување“ и „неовластено изработување, држење, посредување и тргување со оружје или распрскувачки материи“.
„Според досега прибраните докази, осомничените дејствувале организирано и координирано, како група со заедничка идеолошка определба, заснована на радикални исламистички наративи. Постојат сомневања дека се преземале активности за собирање пари од земјава и од странство и дека се користени за пропаганда и активности на исламската држава, како и за набавка на оружје“, соопшти ОЈО ГОКК.
Покрај приведувањето, биле извршени и претреси во домовите на осомничените и во други простории на повеќе локации во Скопје при што полицијата запленила огнено оружје, електронски уреди и други докази.
ОЈО ГОКК, исто така, соопшти дека постои сомневање оти уапсените лица „се организирале за одмазда на своите браќа кои во текот на 2025 беа обвинети и осудени за делото терористичка организација“.
Осудените лица за кои сега уапсените спремале одмазда, беа уапсени во јануари лани. Стануваше збор за група од четири лица која беше откриена преку социјалната мрежа Телеграм каде преку повеќе групи тие споделувале пропаганден материјал на ИСИС и регрутирале нови членови.
Тогаш беа правени претреси на пет локации во Скопје и Гостивар и беа запленети автоматска пушка, пиштол, пропаганден материјал, телефони, компјутерска опрема и други предмети.
Иран: Нуклеарните преговори со САД треба да продолжат наскоро
Министерот за надворешни работи на Иран изјави дека Техеран и Вашингтон веруваат оти нуклеарните разговори треба да продолжат наскоро по разговорите во Оман, дури и откако Техеран ги отфрли дискусиите за неговата ракетна програма и збогатувањето со ураниум.
Абас Аракчи во изјава за катарската телевизија Ал Џезира на 7 февруари рече дека двете страни се согласиле дека дискусиите треба да продолжат наскоро, додавајќи дека нема договорен временски рок за следниот состанок.
Иако посочи дека Техеран е отворен за постигнување договор, Аракчи додаде оти прашањата околу ракетната програма на Иран и збогатувањето со ураниум не се точки за преговори.
„Ниту сега ниту во иднина не можат да се водат преговори за ракети бидејќи ова е одбранбено прашање. Прашањето за забрана на збогатувањето со ураниум не е предмет на преговори од гледна точка на Иран“, рече тој.
Аракчи додаде дека Иран ќе одговори на секој потенцијален напад на САД: „Доколку Иран биде нападнат, ќе ги таргетираме американските бази во регионот.“
Коментарите од Аракчи дојдоа еден ден откако делегациите од Техеран и Вашингтон одржаа разговори со посредство на Оман, и откако американскиот претседател Доналд Трамп изјави дека разговорите биле „многу добри“.
Иако ниту една страна не објави конкретни резултати, обете страни сугерираа дека преговорите за нуклеарната програма на Иран би можеле да продолжат во блиска иднина.
„Иран изгледа како многу очајно да сака да постигне договор. Мора да видиме каков е тој договор“, им рече Трамп на новинарите.
„Фактот дека разговорите не пропаднаа и двете страни не ја напуштија преговарачката маса покажува дека можеби почувствувале доволно заедничка основа или дека двете страни ставиле на маса некои отстапки што биле доволно привлечни за да ги продолжат разговорите“, изјави за Радио Слободна Европа, Али Ваез, директор на проектот за Иран во Меѓународната кризна група.
Разговорите се одржаа во време на американско воено засилување на Блискиот Исток. Тензиите се зголемија со немирите во Иран кои траат повеќе од две недели, а за време на кои властите започнаа репресија во која, според групите за човекови права, загинаа илјадници цивили.
Додека извештаите за крвопролевањето на протестите пристигнуваа, Трамп се закани дека ќе го нападне Иран доколку некој од десетиците илјади уапсени демонстранти биде погубен.
Претседателот на САД продолжи да ги држи воените опции на маса, истовремено нагласувајќи ги напорите за ограничување на нуклеарната програма на Иран, за која западните сили стравуваат дека има за цел производство на бомби и покрај инсистирањето на Техеран дека таа е за цивилни цели.
По разговорите во Оман, американскиот Стејт департмент објави нови санкции за извозот на нафта на Иран, насочени кон 15 субјекти и 14 бродови од флотата во сенка.
„Соединетите Американски Држави ќе продолжат да дејствуваат против мрежата на превозници и трговци вклучени во транспортот и набавката на иранска сурова нафта, нафтени производи и петрохемиски производи“, изјави портпаролот на Стејт департментот, Томи Пигот.
Одделно, Трамп потпиша извршна наредба со која, според соопштението од Белата куќа, може да се воведат секундарни тарифи за земјите што увезуваат стоки од Иран.
Ваквиот потег со наредбата се опишува како „неопходен и соодветен“ откако биле добиени дополнителни информации од високи функционери во врска со „дејствијата и политиките“ на иранската влада.
Трамп не коментираше директно за наредбата, но пред новинарите повтори „без нуклеарно оружје“ за Иран.
Наредбата не ја специфицира царинската стапка, но како пример наведува 25 проценти. Во неа се вели дека царината може да се примени на стока увезена во САД од која било нација што „директно или индиректно купува, увезува или на друг начин стекнува стока или услуги од Иран“.
Белата куќа соопшти дека оваа последна извршна наредба ја потврдува „тековната национална вонредна состојба во однос на Иран“ и нагласи дека претседателот може да ја измени доколку се променат околностите.
„Претседателот го смета Иран за одговорен за неговата потрага по нуклеарни капацитети, поддршка за тероризам, развој на балистички ракети и регионална дестабилизација што ја загрозуваат американската безбедност, сојузници и интереси“, се вели во наредбата.
Русија ги продолжува нападите врз енергетскиот систем на Украина
Руски ракети и беспилотни летала ги погодија украинските електрани и електрични мрежи во текот на ноќта на 7 февруари, предизвикувајќи постојани прекини на електричната енергија и зголемувајќи го притисокот врз мрежата што веќе беше погодена од нападите изминативе недели, соопштија украинските власти.
Министерот за енергетика Денис Шмихал изјави дека Владата нареди итни исклучувања на електричната мрежа низ целата земја.
Киев, исто така, побара итна помош од Полска откако Русија во текот на ноќта ги погоди електраните „Бурштинска“ и „Добротвирска“ во западна Украина.
„Руските криминалци извршија уште еден масовен напад врз енергетските објекти на Украина. Нападот продолжува“, рече Шмихал во соопштение објавено на Телеграм.
Работниците во енергетскиот сектор, додаде тој, се подготвени да започнат со поправки штом безбедносната ситуација ќе го дозволи тоа.
Најновиот голем напад врз електричната мрежа на земјата доаѓа во услови на неколкунеделни руски напади кои веќе оставија делови од земјата, особено главниот град Киев, без струја, греење, а во некои случаи дури и без вода за пиење, додека температурите понекогаш паѓаа и под минус 20 Целзиусови степени.
Според украинските воздухопловни сили, рускиот напад во текот на ноќта бил извршен со ракети и беспилотни летала насочени кон клучни населени центри низ централна и западна Украина.
Министерството за надворешни работи на Украина соопшти дека нападите врз енергетскиот сектор се дел од поширока кампања на Москва, чија цел е да ги лиши цивилите од греење за време на ниските зимски температури.
Борба за енергија: Рускиот Белгород во темнина, Украина ги покажува штетите на топланата во Киев
Два аеродрома во источна Полска привремено се затворени како мерка на претпазливост поради руските напади на блиската украинска територија, соопштија полските власти на 7 февруари.
„Во врска со потребата да се обезбеди можност за слободно работење на воената авијација, аеродромите во Жешов и Лублин привремено ги прекинаа летовите“, објави Полската агенција за услуги за воздушна навигација на мрежата Иск.
Од континуираните руски напади врз енергетската инфраструктура особено е погоден главниот украински град Киев. Повеќе од 1.110 станбени блокови останаа без греење по нападите само минатата недела.
Украинскиот претседател Володимир Зеленски претходно повика на побрза акција за зајакнување на воздушната одбрана и санирање на штетите, велејќи дека ќе се направат промени во персоналот во областите каде што воздушната одбрана не функционирала ефикасно.
„Компонентата за воздушна одбрана од мал обем, поточно спротивставувањето на беспилотните летала за напад, мора да работи поефикасно и да ги спречи проблемите што постојат“, рече Зеленски во своето вечерно видео обраќање на 6 февруари.
Дипломатските напади за завршување на речиси петгодишната војна во Украина продолжува, а последната рунда разговори оваа недела резултираше со размена на затвореници, но без голем пробив кон договор. Останува нерешено контроверзното прашање за територијалните отстапки од Киев.
Во разговор со новинарите на 6 февруари, американскиот претседател Доналд Трамп рече дека тековните разговори би можеле да доведат до напредок.
„Многу, многу добри разговори денес, поврзани со Русија и Украина. Нешто би можело да се случува“, рече Трамп.
Кремљ претходно соопшти дека третата рунда мировни преговори треба да се одржи „наскоро“, иако сè уште не е објавен датум.
Молдавија осуди три лица поврзани со обуките во Србија и БиХ
Суд во Кишињев осуди три лица за учество во организирана криминална група која подготвувала насилни масовни немири во Молдавија во 2024 година и организирала обуки во Србија и Босна и Херцеговина (БиХ).
Според обвинението, обуките биле организирани и водени од лица од Русија во соработка со молдавски државјани, а целта била да се предизвикаат немири во Молдавија, пред претседателските избори и референдумот за пристапување кон Европската Унија во 2024 година.
Информациите за „руските кампови“ во Босна и Херцеговина се појавија во октомври 2024 година. Во тоа време, молдавските безбедносни агенции изјавија дека идентификувале повеќе од сто млади луѓе кои наводно биле обучени во Русија, Босна и Херцеговина и Србија, за да ја дестабилизираат земјата.
На 6 февруари, судот во молдавскиот главен град ги осуди Алиона Готцо и Људмила Костенцо на четири години и еден месец затвор, додека Владимир Харчевников беше осуден на пет години и четири месеци затвор.
Пресудата беше изречена во прв степен, а обвинетите не присуствуваа на изрекувањето. Судот им одреди притвор, а тие имаат право да поднесат жалба на пресудата.
Во пресудата се наведува дека обвинетите дејствувале како дел од стабилна криминална структура, координирана од Русија, со јасно поделени улоги.
Нивните активности, според судот, вклучувале регрутирање нови членови, логистичка поддршка, набавка на опрема, како и обука за насилни и дестабилизирачки дејствија.
Посебен дел од пресудата се однесува на обуки кои, според наодите на судот, се одржувале надвор од територијата на Молдавија, првенствено во Босна и Херцеговина и Србија.
Судот наведува дека обвинетите неколку пати ја посетиле Босна и Херцеговина, вклучувајќи ја и областа Гламочани, каде што учествувале во теоретска и практична обука.
Според пресудата, обуките вклучувале управување и напредна употреба на беспилотни летала FPV, нивно поврзување со командните центри, воздушно извидување во рамките на напаѓачките групи, како и симулации на фрлање експлозивни направи со употреба на беспилотни летала.
Дополнително, во пресудата се наведува дека обуките вклучувале и тактики на предизвикување паника и хаос, методи на пробивање на полициски кордони, саботажи и субверзивни активности, како и подготовка на запаливи и експлозивни направи.
Судот забележува дека овие активности биле директно поврзани со плановите за организирање насилни немири во Молдавија.
Србија е наведена во судскиот документ како една од локациите на престој и обука, но и како транзитна земја на патот на обвинетите кон Босна и Херцеговина.
Во пресудата се наведува дека координаторот на групата престојувал во Русија, од каде што им давал инструкции на членовите, додека обуките и практичните активности се одвивале во Босна и Херцеговина и Србија.
Според наодите на судот, обвинетите патувале по рутата Молдавија – Србија – Босна и Херцеговина, а за време на истрагата се пронајдени материјални докази што укажуваат на нивниот престој во двете земји.
Меѓу нив се банкноти од Србија и Босна и Херцеговина, СИМ-картички, телекомуникациска опрема, како и дигитални записи создадени за време на нивниот престој во камповите за обука.
Судот, исто така, во пресудата наведе дека за време на претресот, кај обвинетите се пронајдени делови за беспилотни летала, VR очила, далечински управувачи, батерии, мемориски уреди и дигитални материјали, кои, според судот, документираат обуки и планирани активности.
Дигиталните записи вклучуваат фотографии и видеа создадени за време на обуките, како и упатства за ракување со беспилотни летала и подготовка на запаливи и експлозивни направи.
Обвинетите ја негираа вината за време на судењето, тврдејќи дека не биле свесни за криминалната природа на активностите во кои учествувале и дека ги сметале своитео странство за приватни или професионални ангажмани.
Сепак, судот не ја прифати ваквата одбрана, заклучувајќи дека собраните докази укажуваат на постоење на јасна намера и координација во рамките на криминалната група.
Поднесени нови обвиненија
Додека судењето за оваа група беше во тек, молдавското обвинителство поднесе обвинение против уште неколку лица поврзани со обуките за немири.
Исто така, на 26 септември минатата година, полицијата во Србија уапси две лица обвинети за организирање борбено-тактички обуки за молдавски и романски државјани, чија цел била предизвикување немири во Молдавија.
Апсењата се случија откако властите во Кишињев јавно предупредија за постоењето на борбени кампови во Србија, наведувајќи дека тие се организирани од руската тајна служба со цел дестабилизација на Молдавија.
На почетокот на декември 2025 година, Молдавија изврши околу 50 претреси на неколку локации во земјата и пронајде докази дека организирана група, која претходно се обучувала во камп во Србија, е осомничена за планирање на предизвикување немири во Молдавија.
Венс ќе ги посети Ерменија и Азербејџан, додека САД ја промовираат стратегијата за мир, трговија и минерали
Американскиот потпретседател Џ.Д. Венс, ќе ги посети Ерменија и Азербејџан за да го зајакне мировниот договор постигнат со посредство на САД и да го унапреди стратешкиот транзитен коридор што Вашингтон го смета за централен за преобликување на трговијата, енергијата и влијанието низ Јужен Кавказ.
Венс ќе пристигне во Ерменија на 9 февруари во посета фокусирана на трговијата, инвестициите и инфраструктурата во регионот. Во центарот на посетата е Трамповата рута за меѓународен мир и просперитет (TRIPP), предложен патен и железнички коридор од 43 километри низ Ерменија што би го поврзал Азербејџан со нејзината енклава Нахчиван, а воедно би отворил нова трговска артерија исток-запад заобиколувајќи ја Русија и Иран.
Транзитната рута е дел од мировниот договор постигнат во Вашингтон во август 2025 година помеѓу ерменскиот премиер Никол Пашинјан и азербејџанскиот претседател Илхам Алиев, кој има за цел да стави крај на децениската војна меѓу двете земји.
„Посетата на Венс треба да послужи како потврда за посветеноста на САД да го реализираат Трамповиот пат“, изјави за РСЕ/РЛ Џошуа Кучера, виш аналитичар за Јужен Кавказ во Меѓународната кризна група. „Многумина во регионот, исто така, ќе следат дали Венс сигнализира продлабочување на американското учество во решавањето на конфликтот“.
Откриени се малку детали пред посетата, но американскиот претседател Доналд Трамп во објава на социјалните мрежи кон крајот на јануари изјави дека турнејата на Венс ќе „го зајакне нашето стратешко партнерство со Азербејџан, прекрасен договор за мирна нуклеарна соработка со Ерменија, договори за нашите одлични производители на полупроводници и продажба на одбранбена опрема „Произведено во САД“, како што се панцири и чамци, и друго, на Азербејџан“.
Мировниот договор ја зајакна позицијата на Вашингтон во регионот во време кога влијанието на Русија се соочи со неуспеси во Баку и Ереван.
Пристигнувањето на Венс се совпаѓа и со други регионални случувања,како што се тензиите меѓу САД и Иран во услови на тековните мировни преговори во Оман и новата иницијатива за критични минерали поддржана од САД. За неа аналитичарите велат дека го поставиле Јужен Кавказ на неверојатен пресвртница за приоритетите на американската политика.
ТРИПП, кој потенцијално отвора нови трговски врски меѓу Централна Азија и Европа што ги заобиколуваат Русија и Иран, би можел да овозможи и нови начини критичните минерали од Централна Азија и ретките метали да се прелеат кон западните пазари, што беше фокусна точка на самитот во ноември 2025 година меѓу Трамп и лидерите од Централна Азија.
„Вреди да се одбележи дека на ова патување е Венс“, изјави за РСЕ/РЛ Џозеф Епстајн, директор на истражувачкиот центар Туран при Институтот Јорктаун со седиште во Вашингтон.
„Тој претставува поизолационистички дел од Белата куќа, но на ова патување ќе се залага за договори што го ослабуваат руското и иранското влијание - а главната линија се критичните минерали.“
Вашингтон се фокусира на Јужен Кавказ
Венс ќе биде највисокиот американски функционер што некогаш ја посетил Ерменија и е првиот што ќе го посети Азербејџан од поранешниот потпретседател на САД Дик Чејни во 2008 година.
Чејни, исто така, ја посети Грузија таа година, а поранешниот американски претседател Џорџ В. Буш го посети Тбилиси во 2005 година. Џо Бајден, исто така, ја посети Грузија како потпретседател во 2009 година.
„Немало ваков ангажман во регионот уште од администрацијата на Буш, и тоа во голема мера беше преку целата Грузија“, рече Епстајн.
Договорот од август 2025 година што Вашингтон го посредуваше со Алиев и Пашинјан следеше по речиси 40 години конфликт меѓу Ерменија и Азербејџан околу планинскиот регион Нагорно-Карабах.
Според договорот, земјите се откажаа од сите претензии кон територијата на другата и се должни да се воздржат од употреба на сила една против друга и да се обврзат да го почитуваат меѓународното право. TRIPP се појави како економски фокусирана компонента на тој поширок договор и е дизајниран да го поттикне мирот преку економска меѓузависност и интеграција, додека работи како механизам за градење доверба за двете страни.
ТРИПП, исто така, понуди решение за клучен дел од договорот за прекин на огнот од 2020 година со Ерменија и Азербејџан: неограничен пристап до транспортот до нивната енклава Нахчиван, а истовремено му овозможи на Ереван да ја задржи контролата врз својата суверена територија по предложената рута.
До неодамна, малку детали беа јавни за тоа како ќе се спроведува рутата, но државниот секретар на САД, Марко Рубио, и ерменскиот министер за надворешни работи, Арарат Мирзојан, објавија детална рамка на 13 јануари.
Тие го објавија создавањето на нова компанија за развој на ТРИПП (TRIPP-TDC) која ќе ги изгради почетните железнички и патни сегменти од проектот, при што САД ќе преземат контролен удел од 74 проценти за првите 49 години. Тоа потоа ќе се врати на 51 процент удел на САД во следните 50 години доколку сите три земји се согласат да го продолжат договорот.
Најмалку 30 луѓе загинаа при бомбашки напад врз џамија во Пакистан
Во еден од најсмртоносните напади во последниве години, бомбаш самоубиец уби најмалку 30 луѓе за време на нападот врз шиитска муслиманска џамија во главниот град на Пакистан, Исламабад, додека се одржуваа петочните молитви.
Полициските службеници изјавија дека во бомбашкиот напад на 6 февруари се повредени и околу 170 верници во Тарлаи, предградие на Исламабад.
Џамиите низ муслиманскиот свет се преполни за време на петочните молитви. Видео снимките од непосредните по нападот покажуваат тела како лежат на подот на џамијата меѓу урнатините. Десетици ранети лежеа на тревниците на џамијата Хадиџа Тул Кубра Имамбаргах.
„Вкупно 31 лице ги загубија животот. Бројот на ранети донесени во болниците се искачи на 169“, изјави Ирфан Мемон, заменик-комесар, висок цивилен администратор.
Еден од очевидците, Аун Шах, изјави дека двајца напаѓачи прво ги застрелале обезбедувачите на џамијата. Тој рече дека некои верници се обиделе да ги спречат трчајќи кон нив.
„Штом [напаѓачите] стигнаа до портата, еден од нив го детонираше својот [појас полн со експлозив]“, изјави тој за Радио Машал на РСЕ/РЛ.
Некои од верниците подоцна протестираа пред џамијата. Тие ја доведоа во прашање способноста на нивната влада да спречи растечки терористички напади.
„Вашето обезбедување требаше да биде присутно пред петочните молитви. Но, тука немаше обезбедување за време на молитвите,“ рече еден верник.
Нападите во силно обезбедуваниот Исламабад се ретки. Но, северозападните пакистански покраини Хајбер Пахтунхва и југозападниот Белуџистан се погодени од сè понасилни исламистички и националистички бунтови.
Во сунитската мнозинска нација од 240 милиони луѓе, шиитите сочинуваат до 15 проценти од населението. Од 1980-тите, илјадници се убиени во секташко насилство, при што шиитите честопати беа цел на сунитските екстремисти.
УПОЗ се согласи на 8 проценти раст на плата
Синдикатот на работниците од управата, правосудните органи и здруженија на граѓани одлучија да ја прифатат понудата на Владата со која за речиси 8 илјади вработени во државнта управа ќе се зголемат платите за 8 проценти во наредниве три години. Дополнителни вработените ќе добијат и линеарно усогласување со растот на минималната плата.
„Од досега пристигнати изјаснувања, 95% од синдикалните организации се изјаснија дека барањата на Синдикатот на УПОЗ кое е прифатено од страната на Владата за зголемување на платите е поповолно и прифатливо“, се вели во соопштението на УПОЗ.
Административните службеници повисоки плати ќе добијат од март со платата која ќе им биде исплатена во април.
„Како што најавуваме минатата година, ќе бидат на неколку години, на 3 рати, по 8 проценти, за жал, не по 10. Пак ќе повторам, за жал, не ги добивме минатата година, меѓутоа, еве, Владата прифати да ги исплаќа од сега со почетокот од март преку начин што сите институции од државната управа и правосуството, значи судовите, обвинителствата... ќе треба да потпишат поединечни колективни договори за да го добијат ова право“, изјави по средбата со Владата, лидерот на синдалците на УПОЗ Трпе Деаноски.
Вчерашната средба следуваше откако премиерот даде понуда за раст на платите за која УПОЗ потврди дека е прифатлива и дополнително ќе се разговара во рамките на синдикалните организации.
Премиерот Христијан Мицкоски во вчерашното интервју за МРТВ изјави дека доколку е прифатена владината понуда, в понеделник ќе започне со изготвувањето на потребните документи и временска рамка.
„ Ќе почне исплатата на платите од април за мартовската плата оваа година, која би опфатил 8-процентно зголемување на збирот од сегашната плата зголемена за растот на минималната плата што треба да се нивелира. Истото ова би се реплицирало и во 2027 година и во 2028 година, што значи дека приближно за две години и два-три месеци од сега административните службеници, оние што не добиле зголемување, како што добија некои од нив во минатото, ќе имаат минимално 40 проценти поголема плата во споредба со денешното ниво,“ изјави Мицкоски.
Во меѓувреме преговорите за раст на минималната плата заглавија. Сојузот на синдикати поднесе иницијатива до Собранието за намалување на функционерските плати.
„ Покрај намалувањето на функционерските плати, за да ги заштитиме интересите на работниците, бараме минималната плата веднаш да се зголеми на 600 евра, а останатите плати да се зголемат за најмалку 6.000 денари или за разликата од зголемувањето на минималната плата (од сегашната минимална плата и новата минимална плата),“напиша на својот Фејсбук профил претседателот на Сојузот на Синдикати на Македонија, Слободан Трендафилов.
Ставот на Владата за минималната плата останува непроменет, од март ќе има само законско усогласување со кое минималната плата ќе порасне за околу 1500 денари. Поради ова ССМ најави од наредната недела блокади на институции. Дополнително најавено е и нови протести и генерален штрајк во јавниот и приватниот сектор доколку се нема слух за нивните барања за раст на минималната плата на 600 евра и на сите останатите плати за 100 евра.
Законските измени во високото образование ќе го намалат бројот на студиски програми
Младите во земјава ќе студираат по систем кој властите планираат да го променат преку измени во три закони. Тие меѓу другото, ќе донесат и намалување на студиските програми, бидејќи како што вели ресорната министерка Весна Јаневска, неприфатливо е на некои од нив да има само по двајца или тројца студенти.
На денешната прес-конференција, таа изјави дека универзитетите во моментот спроведуваат над 1300 студиски програми. Јаневска очекува нивниот број драстично да се намали.
Според неа, некои ќе се самозатворат, а други ќе бидат „затворени по сила на законот“.
„Ќе воведеме модуларност што значи, на пример на Правен факултет, сите завршени студенти добиваат диплома за дипломиран правник, па првите две години се исти за сите нив, во вторите две години студентот се усмерува и тоа важи за сите други факултети“, објаснува Јаневска.
Преку пример, Јаневска објасни како овој модел би функционирал на Филолошкиот факултет.
„Еве да речеме, ако сака студентот да учи англиски јазик – под А ќе учи англиски, под Б ако сака ќе учи германски, италијански, француски или кој и да е друг јазик. Нема да има три студенти за германски, пет за француски, туку тие ќе си се запишат на Странски јазик и можат да си одберат понатаму да изучуваат два“, појасни Јаневска.
Таа рече дека на различни факултети, ситуацијата е различна, но со ваквата промена универзитетите веќе е согласиле, бидејќи како што рече, „досегашниот систем не вродил со плод“.
Јаневска не очекува оваа промена да создаде вишок професори на пазарот на труд.
Таа истакна дека на катедрите односно на институтите има нерамномерна прераспределба на професорите. Овој проблем рече дека ќе се решава со подзаконски акти.
„Имаме катедра која по систематизација има пет професори, а всушност се вработени десет. И имаме катедри кои по систематизација треба да имаат пет професори, а всушност имаат еден. И постојано фалат луѓе за овие каде што нема, а де-факто имаме превработеност на друго место. Ќе воспоставиме систем каде вработувањата на наставно-научниот кадар ќе оди по систематизација за да немаме премногу или премалку професори за одредени студиски програми“, вели Јаневска.
Таа дополни дека систематизациите ќе ги носат самите универзитети, но сепак од нив ќе се бара отчетност.
Овие промени се само мал дел од сѐ она што го предвидуваат трите закони од областа на високото образование за кои веќе се изработени нацрт-верзиите и за кои деновиве има се повеќе реакции во јавноста.
Законот за високо образование и Законот за квалитет во високото образование и науката, се објавени на електронската платформа ЕНЕР, а деновиве ќе биде објавен и Законот за научно-истражувачка дејност.
Селаковиќ тврди дека процесот против него е „политички монтиран“
Министерот за култура на Србија, Никола Селаковиќ, изјави дека во судската постапка за случајот „Генералштаб“ во кој е осомничен, „нема кривично дело“ и дека станува збор за „политички монтиран процес“.
„Ниту јас, ниту моите колеги не сме имале корист од никого, а уште помалку сме ѝ наштетиле на државата или на некого, нема ниту штета ниту корист, обвинителството не спроведе никаква финансиска и економска експертиза“, рече Селаковиќ на 6 февруари за телевизијата Информер.
Судењето на Селаковиќ започна на 4 февруари, а тој се изјасни за невин на првото рочиште.
Тој, заедно со уште тројца претставници на државните институции, е обвинет за фалсификување документи и дозволување комплексот на Генералштабот, уништен во бомбардирањето на НАТО во 1999 година, да го изгуби статусот на заштитено културно добро.
Другите вклучени во обвинението, исто така, се изјаснија за невини.
Српскиот претседател Александар Вучиќ на 6 февруари изјави дека министерот за култура Никола Селаковиќ „не е виновен за ништо“ и дека „никој не знае“ за што е обвинет.
Вучиќ рече дека сè во врска со суспендираниот проект „Генералштаб“, кој вклучуваше изградба на станбено-деловен комплекс во тој дел од центарот на Белград, била „најблагородна и најдобра намера“.
„Кога ќе ги прашате сите за што е обвинет Никола Селаковиќ, тие немаат поим, исто како што јас немам поим, никој нема поим“, изјави Вучиќ.
Во обвинението, Обвинителството бара Никола Селаковиќ да биде осуден на три години затвор.
Обвинителството наведува дека Селаковиќ „ги надминал границите на своите службени овластувања“ и „предизвикал штета на културното наследство на Република Србија“.
Одземањето на статусот на заштитено културно наследство беше првиот чекор на властите, со цел да се овозможи изградба на луксузен станбено-деловен комплекс на тоа место во центарот на Белград.
Требаше да го гради приватната компанија „Афинити партнерс“ во сопственост на Џаред Кушнер, зет на американскиот претседател Доналд Трамп.
Сепак, на 15 декември, денот кога беше поднесено обвинението против министерот за култура, фирмата на Кушнер објави дека се повлекува од проектот.
Тие не ги наведоа директно причините за напуштање на изградбата, но објавија дека одлуката е донесена „од почит кон граѓаните на Србија и Белград“.
На рушењето на комплексот на Генералштабот и изградбата на тоа место се спротивставуваат студентите во блокадата, кои повеќе од една година ги водат антивладините протести во Србија, опозицијата и стручната јавност кои се залагаат овие згради да го задржат својот статус на културно наследство и да бидат обновени.
Од друга страна, владата, предводена од претседателот на Србија, Александар Вучиќ, го поддржа планираниот проект - со тврдење дека зградите не можат да се обноват и треба да се срушат.
Комплексот на Генералштабот е модернистичка зграда дизајнирана од српскиот и југословенскиот архитект Никола Добровиќ. Изградена е помеѓу 1956 и 1963 година. Зградата е единствената зграда во Белград од Никола Добровиќ, кој е познат по своите згради во Прага и Дубровник.
Русија и САД се согласија за обновување на нуклеарните разговори
Русија и Соединетите Држави се согласуваат дека е потребно да се обноват нуклеарните разговори, соопшти Кремљ во петок, 6 февруари откако истече последниот договор што ги ограничуваше арсеналите на Москва и Вашингтон.
Двете водечки нуклеарни нации во светот соопштија во четврток дека ги продолжуваат воените контакти на високо ниво, договор постигнат на дводневните разговори во Абу Даби со цел решавање на војната во Украина.
„Постои разбирање, а ова беше дискутирано и во Абу Даби, дека двете страни ќе дејствуваат одговорно и ќе ја препознаат потребата од започнување преговори за ова прашање што е можно поскоро“, рече портпаролот Дмитриј Песков за нуклеарните прашања.
Договорот „Нов СТАРТ“ - последниот нуклеарен договор меѓу Москва и Вашингтон - истече на 5 февруари, предизвикувајќи стравувања од глобална трка во вооружување.
Администрацијата на американскиот претседател Доналд Трамп постојано го критикуваше „Нов СТАРТ“, сугерирајќи дека е неопходен нов договор, но инсистираше тој да ја вклучува и Кина.
НАТО повика на „одговорност и воздржаност“ откако истече договорот меѓу САД и Русија, со кој се наметнуваат ограничувања на нивните нуклеарни арсенали, зголемувајќи ги стравувањата од нова трка во вооружување.