Парламентот на Молдавија денеска одобри преименување на националниот јазик од молдавски во романски. Одлуката е донесена со просто мнозинство на владејачката партија Акција и солидарност.

„Предлог-законот за спроведување на некои одлуки на Уставниот суд е усвоен во второ читање со гласовите на 58 пратеници“, изјави претседателот на Собранието, Игор Гросу, за време на седницата што се емитуваше во живо на социјалните мрежи.

Видете и ова:

Молдавската полиција спречила заговор за немири поддржан од Русија

Во Молдавија амандманите на Уставот мора да добијат двотретинско мнозинство во Парламентот, што значи 67 од вкупно 101 пратеник. Доколку, пак, претходно се предложени од Уставниот суд, доволно е и просто парламентарно мнозинство. Уставниот суд предложи промена на името на јазикот уште во 2013 година.

Иницијативата за промена на името на јазикот е поднесена од владејачката партија Акција и солидарност.

Според тој предлог, терминот „молдавски јазик“ во која било граматичка форма се заменува со терминот „романски јазик“. Дополнително, зборовите „државен јазик“, „официјален јазик“ и „мајчин јазик“ се заменуваат со зборовите „романски“ доколку се однесуваат на државниот јазик на Молдавија.

Соединетите Американски Држави и Унгарија влегуваат во „златна ера“ во билатералните односи, изјави американскиот државен секретар Марко Рубио за време на посетата на Будимпешта.

Американскиот државен секретар Марко Рубио ја започна својата официјална посета на Унгарија и денеска, 16 февруари во Будимпешта разговараше со унгарски официјални претставници, вклучувајќи го и премиерот Виктор Орбан.

Тие разговарале за зајакнување на билатералната и регионалната соработка, особено мировните процеси и енергетските односи меѓу САД и Унгарија.

Како што јавува Ројтерс, Рубио изјавил дека Трамп и Орбан имаат многу близок личен однос и дека тоа е корисно за билатералните односи меѓу двете земји.

Видете и ова:

Рубио го увери Зеленски за посветеноста на САД, но предупреди на „тешки“ отстапки

Унгарскиот премиер Орбан се согласил дека меѓу двете земји нема табу теми и дека може да зборуваат за сѐ, вклучително и за кинеските односи.

Орбан пак денеска го обвини украинскиот претседател Володимир Зеленски дека „директно се вмеша“ во унгарската изборна кампања напаѓајќи ја унгарската влада. Тој на Фејсбук објави дека во текот на изминатата недела, политичките напади од Украина достигнале ново ниво.

„Што ќе се случи во Унгарија по парламентарните избори во април зависи од гласачите да утврдат“, изјави Рубио по средбата со Орбан, кој се соочува со можноста да ја изгуби власта по 16 години.

Рубио вчера пристигна во Унгарија од Словачка, каде што исто така беше во официјална посета.

Мајката на починатиот руски опозициски лидер Алексеј Навални изјави дека се докажало дека е во право по европската проценка дека нејзиниот син починал од труење и повика на „правда“, додека неговите поддржувачи одбележуваат две години од неговата смрт во затвор.

Кремљ пак денеска, 16 февруари соопшти дека „остро ја отфрла“ проценката на пет европски земји дека Навални починал од труење пред две години.

Навални, најжестокиот домашен противник на рускиот претседател Владимир Путин, почина во арктичка затворска колонија во февруари 2024 година, додека отслужуваше 19-годишна казна.

Велика Британија, Шведска, Франција, Германија и Холандија издадоа заедничка изјава во саботата во која се вели дека веруваат дека бил отруен со епибатидин, токсин што се наоѓа во отровните жаби.

Видете и ова:

Нови сознанија за смртта на Навални

Тие ја базираа својата проценка на примероци земени од неговото тело, се вели во соопштението.

„Ова го потврдува она што го знаевме од самиот почеток. Знаевме дека нашиот син не умрел едноставно во затвор, туку бил убиен“, изјави мајката на Навални, Људмила Навалнаја, за новинарите, вклучувајќи ја и АФП, пред гробиштата каде што е погребан во Москва.

„Мислам дека ќе потрае некое време, но ќе откриеме кој го сторил тоа. Секако, сакаме ова да се случи во нашата земја и сакаме правдата да победи“, додаде таа.

Кремљ сè уште не го коментираше европското соопштение, но постојано негираше вмешаност во неговата смрт.

Десетици луѓе го посетија неговиот гроб рано наутро во понеделник, 16 февруари меѓу кои имаше и странски дипломати, според новинар на АФП на местото на настанот.

Некои од присутните носеа маски или шалови преку лицата.

Руските власти ги окарактеризираа Навални и неговата организација како „екстремисти“ пред неговата смрт, а секој што ќе го спомене него или неговата протерана антикорупциска фондација е одговорен за кривично гонење.

Иран планира да одржи разговори на високо ниво со Меѓународната агенција за атомска енергија (МААЕ), изјави во понеделник, 16 февруари, министерот за надворешни работи Абас Арагчи, во услови на тековните тензии околу нуклеарната програма на земјата.

Арагчи на платформата X напиша дека ќе се сретне со генералниот директор на МААЕ, Рафаел Гроси, во Женева во понеделник, за она што го опиша како „длабока техничка дискусија“. Тој рече дека ќе му се придружат нуклеарни експерти.

Арагчи отпатува во Швајцарија во неделата за следната рунда преговори со Соединетите Држави. На почетокот на февруари, двете земји започнаа обновен дијалог во Оман по воените закани од американскиот претседател Доналд Трамп.

Видете и ова:

Иран: Нуклеарните преговори со САД треба да продолжат наскоро

Разговорите во Женева повторно ги посредува министерот за надворешни работи на Оман, Бадр ал-Бусаиди. Швајцарија, како и неколку земји од Персискиот Залив, Техеран ја смета за неутрален посредник.

Односите меѓу Техеран и МААЕ се влошија по минатогодишната војна меѓу Иран и Израел. Во јуни 2025 година, САД се придружија на израелските напади и ги бомбардираа клучните ирански нуклеарни објекти, вклучувајќи ги и локациите за збогатување ураниум.

Видете и ова:

Пезешкијан вели дека е отворен за нуклеарните инспектори

Трамп подоцна рече дека објектите биле „целосно и тотално уништени“, иако судбината на околу 400 килограми високо збогатен ураниум останува нејасна. Како одговор, Иран го ограничи пристапот за нуклеарните инспектори на ОН. Дури во септември 2025 година Техеран и МААЕ се согласија да ги продолжат инспекциите. Останува нејасно до кој степен тие инспекции се спроведуваат во моментов.

Самиот Гроси се соочи со критики од иранските тврдокорни струи. Еден ултраконзервативен весник го обвини дека дејствувал како израелски шпион и побара смртна казна за него. Некои ирански претставници тврдеа дека шефот на МААЕ не се изјаснил доволно енергично против бомбардирањето на иранските нуклеарни објекти.

Поранешниот министер за енергетика на Украина, Херман Халушченко, е обвинет за перење пари еден ден откако беше приведен при обид да ја напушти земјата.

Обвиненијата против Халушченко, објавени на 16 февруари, се најновите во скандалот со корупција што фрли сенка врз претседателот Володимир Зеленски. Неколку високи министри и други владини претставници се отпуштени, вклучувајќи го и долгогодишниот доверлив човек и началник на кабинетот на Зеленски, Андриј Јермак.

Официјалните лица изјавија дека Халушченко бил приведен на 15 февруари од страна на граничната полиција додека ја напуштал земјата со воз.

Истражителите од Специјализираното обвинителство за борба против корупцијата - една од двете независни агенции задолжени за истрага на корупција на високо ниво - изјавија дека новите обвиненија против Халушенко произлегуваат од наводна шема во која се вклучени оф-шор компании чии корисници биле негови роднини.

Халушенко не даде коментар за обвиненијата. Не беше јасно точно каде бил задржан до 16 февруари.

Во срцето на скандалот е прашањето за одбраната на енергетскиот сектор на Украина, кој беше погоден од Русија во услови на невообичаено студена зима. Милиони Украинци се борат со прекини на електричната енергија и греењето, а скандалот со корупцијата ја зголеми недовербата кон владата на Зеленски.

Истрагата, наречена „Операција Мида“, е фокусирана на Тимур Миндич, ко-сопственик на комедиската трупа „Квартал 95“, која Зеленски, исто така, ја сосопственикувал пред да стане претседател. Бизнисот бил важен двигател за Зеленски да стекне популарност како комичар и актер пред да влезе во политиката.

Видете и ова:

Украинските антикорупциски истражители извршија претрес во просториите на шефот на кабинетот на Зеленски

Миндич, наводно, избегал од земјата откако бил означен како осомничен. Неговото местоположба е непознато.

Халушенко бил принуден да поднесе оставка од функцијата министер за правда во ноември, откако почнале да се појавуваат детали за скандалот.

Други владини претставници кои биле отпуштени или обвинети во шемите се поранешниот вицепремиер Олексиј Чернишов, наследничката на Халушенко, Свитлана Гринчук, и уште двајца поранешни министри за енергетика.

Јермак, кој бил еден од најблиските соработници на Зеленски, исто така бил отпуштен, што е показател за политичката опасност со која се соочувал Зеленски. Тој бил отпуштен недолго откако неговиот стан и канцеларии биле претресени од антикорупциски истражители во ноември.

Тој беше заменет од популарниот долгогодишен шеф на украинската воена разузнавачка служба, генерал-потполковник Кирил Буданов.

Зеленски се обиде да го исчисти угледот на Украина поради вкоренетата корупција во јавниот сектор, прашање што ја засени западната воена и економска помош за Киев во текот на речиси четиригодишната руска инвазија.

На вонредна седница вечерва заседаваше кризниот штаб на општина Сарај на кој е утврдена дел од направената штета од поплава. Според досегашните податоци од терен, Центарот за управување со кризи соопшти дека над 30 домаќинства се погодени од поплавите.

Во меѓувреме од Управата за хидрометеоролошки работи соопштија дека податоците од хидролошките станици низ земјава укажуваат на се уште исклучително високи водостои на река Вардар во горниот дел од течението, како и на река Треска каде сè уште има опасност од излевање на реките.

„Поради големите води и брзини на течење на водата во рена Треска можат во опасност да бидат дел од времените мостови по течението на реката,“ предупредува УХМР.

На останатите реки во западните делови каде имаше регистрирано зголемувања, водостоите се во постепено опаѓање кое се очекува да продолжи и до крајот на денот, информираат од Управата за хидрометеоролошки работи.

На истокот од земјата состојбата е мирна и единствено посериозно зголемување на водостојот имаше во крајниот долен дел од сливот на река Струмица како резултат на зголемените притоки во тој дел каде имаше обилни врнежи изминатиов ден.

Од УХМР информираат дека во текот на ноќта и утре изутрина се очекува зголемување на водостојот на река Вардар во средниот дел од течението и предупредуваат на внимателно движење покрај реките и суводолиците низ земјата.

Обилните врнежи од дожд предизвикаа сериозни проблеми во повеќе делови од земјава, со поплавени домови, излевање на реки и свлечишта. Една од најкритичната точка е кичевската каде што се евакуирани над 200 луѓе поради поплавата.

Пратеникот Ѓорѓија Сајковски од владејачката ВМРО-ДПМНЕ на својот профил објави фотографии од поплавите во кичевски, обвинувајќи го претходното раководство на градот за негрижа која придонела до такви последици.

„Поради долгогодишната негрижа, неработа и отсуство на навремени превентивни мерки од страна на претходното раководство, Кичево денес се соочи со сериозни и катастрофални поплави по обилните врнежи од дожд“, напиша тој во објава на социјалната мрежа Фејсбук.

Градоначалникот на Кичево Александар Јовановски информира дека на терен се ангажирани екипи и механизација, кои се обидуваат да расчистат критични делници, да отстранат наноси, кал и отпад што го блокираат одливот, како и да пробијат затрупани канали и пропусти. Тој посочи дека дополнително со механизација се прави испумпување вода и обезбедување пристап до загрозени домаќинства, каде што условите тоа го дозволуваат.

Екипи на општините, противпожарните служби и институциите за заштита и спасување непрекинато интервенираат на критичните точки во Скопскиот, Кумановскиот, Тетовскиот, Гостиварскиот и Охридско-кичевскиот регион.

Според вонредните информации на Центарот за управување со кризи (ЦУК) до 17 часот, во скопската општина Сарај се преземени координирани активности по поплавите во селата Буковиќ и Семениште.

Видете и ова:

Евакуирани 180 жители на Кичево поради излевање на река

На терен интервенираат екипи од Општина Сарај, Бригадата за противпожарна заштита на Град Скопје, ЈП „Водовод и канализација“ и Дирекцијата за заштита и спасување, со цел расчистување и одводнување на зафатените подрачја.

Во Кумановскиот регион, реката Слупчанка излезе од коритото во селото Опае, при што е зафатен дел од населеното место, а најмногу се поплавени земјоделски површини.

Интензивните врнежи во Тетовскиот регион предизвикаа свлечишта и проблеми со одводните канали. Сообраќајот е во прекин на патниот правец Тетово – Џепчиште поради свлечиште, додека патот кон Једуарце е повторно оспособен.

Затрупани канали се расчистуваат во Шемшево и на правецот Требош – Јажинце. Патот кон Попова Шапка е прооден, но со отежнат сообраќај, а од утринава е воведена забрана за движење на тешки товарни возила и автобуси. Од ЦУК информираат дека засега нема опасност од излевање на поголемите водотеци.

Во Гостиварскиот регион се пријавени повеќе поплавени куќи, подруми и стопански објекти во општините Гостивар, Врапчиште и Маврово и Ростуше. Во селото Беловиште спасени се лица заглавени во поплавен објект.

Во Форино е регистрирано излевање на Вардар со ризик за блиските куќи, поради што е ангажирана механизација за расчистување на речното корито.

Од ЦУК посочуваат дека дел од интервенциите се одвиваат во отежнати услови поради ограничени технички ресурси.

Американскиот државен секретар Марко Рубио го нагласи дипломатскиот пристап кон Иран, велејќи дека нема да зборува за воен напад и дека претседателот Доналд Трамп „јасно стави до знаење дека претпочита дипломатија“.

Зборувајќи на заедничка прес-конференција во Братислава со словачкиот премиер Роберт Фицо на 15 февруари, Рубио рече дека „никој никогаш не успеал да постигне успешен договор со Иран, но ние ќе се обидеме“.

Рубио е во Словачка на еден ден како дел од пошироката европска турнеја фокусирана на зајакнување на врските со клучните сојузници.

„Во моментов зборуваме за преговори, ние сме фокусирани на преговори. Претседателот го стави тоа јасно до знаење. Ако тоа се промени, ќе биде очигледно за сите“, рече Рубио.

Коментарите на државниот секретар доаѓаат во време на континуирани обиди на САД да преговараат со Иран за неговата нуклеарна програма, балистичките ракети и регионалните посредници.

Во исто време, Иран ја отвори можноста за склучување договор за својата нуклеарна програма, под услов Вашингтон да ги укине санкциите наметнати врз режимот.

Во интервју за Би-Би-Си во Техеран на 15 февруари, иранскиот заменик-министер за надворешни работи, Маџид Тахт-Раванчи, изјави дека се подготвени за разговори.

„Подготвени сме да разговараме за ова и за други прашања поврзани со нашата [нуклеарна] програма, под услов тие да бидат подготвени да разговараат и за санкциите“, изјави Раванчи.

„Тие санкции мора да бидат на маса“, рече тој, додавајќи дека топката е „на теренот на Америка за да докажат дека сакаат да постигнат договор“.

Тахт-Раванчи не прецизираше дали мисли на дел или на сите сеопфатни санкции на САД, кои се насочени кон банките и извозот на нафта, меѓу другите сектори, воведени во последните години.

Женевски разговори

Нивните забелешки доаѓаат пред новите разговори меѓу САД и Иран во Женева на 17 февруари. Делегацијата на САД ќе ги вклучува пратениците Стив Виткоф и Џаред Кушнер, а претставниците на Оман ќе дејствуваат како посредници. Оман беше домаќин на индиректни разговори меѓу Техеран и Вашингтон претходно во февруари.

Според Би-Би-Си, Тахт-Раванчи ја навел понудата на Иран да го разреди својот ураниум збогатен до 60 проценти како знак на подготвеност за компромис и рекол дека нулто збогатување - нешто за кое САД се залагаат - „веќе не е на маса“.

Западните земји долго време се сомневаат дека Иран се стреми кон нуклеарно оружје, додека Техеран инсистира дека неговата програма е само за цивилни цели.

Светските сили склучија значаен нуклеарен договор со Техеран во 2015 година, Заедничкиот сеопфатен план за акција (JCPOA), за да спречат создавање на иранска нуклеарна бомба. Западните економски санкции беа ублажени во тоа време, но Иран почна да се откажува од обврските откако Доналд Трамп, во својот прв мандат како претседател на САД, се повлече од JCPOA во 2018 година и повторно воведе санкции.

Втор носач на авиони се упати кон Арапското Море
Претседателот Трамп ги нарече почетните разговори меѓу САД и Иран „позитивни“, но во текот на викендот рече дека промената на режимот е „најдоброто нешто што може да се случи“ во Иран. Тој, исто така, потврди дека вториот носач на авиони, USS Gerald R. Ford, наскоро ќе се придружи на „масивната“ американска армада во Арапското Море.

Американскиот претседател претходно се закани со напади врз Иран доколку не се постигне договор за ограничување на неговата нуклеарна програма. САД и Израел ги таргетираа нуклеарните и воените објекти на земјата во 12-дневната бомбардирачка кампања во јуни.

На панел-дискусија на Минхенската безбедносна конференција на 13 февруари, Рафаел Гроси, шеф на Меѓународната агенција за атомска енергија (МААЕ), рече дека нуклеарниот пејзаж на Иран драстично се променил по нападите на САД, додавајќи дека „физичката инфраструктура на нуклеарната програма на Иран е во голема мера оштетена и дека идното следење ќе треба да се фокусира не само на она што останува, туку и на тоа како нуклеарните капацитети на Техеран би можеле да се развиваат во иднина“.

Инспекторите на МААЕ се вратија во Иран, но сè уште немаат пристап до локациите што беа цел на бомбардирањето.

Претстојните разговори доаѓаат и неколку недели по насилното задушување на антивладините протести низ Иран од страна на режимот претходно оваа година. Иранските безбедносни сили убија илјадници демонстранти, а повеќе од 53.000 луѓе се уапсени, според групите за човекови права.

Протестите во Сараево продолжија и во недела, трет ден по ред, по трагичната трамвајска несреќа во која загина 23-годишниот Ердоан Моранкиќ.

Во недела попладне, поради растечкото незадоволство за време на протестите, премиерот на Сараевскиот кантон поднесе оставка, а возачот на трамвајот Аднан Касаповиќ беше ослободен откако Кантонскиот суд во Сараево го отфрли барањето на Обвинителството на Сараевскиот кантон за определување притвор.

Ден претходно, обвинителството побара едномесечен притвор, тврдејќи дека причина за несреќата е „човечки фактор“. За време на рочиштето, возачот се изјасни за невин и изјави дека несреќата е предизвикана од техничка неисправност на трамвајот.

Несреќата се случи на 12 февруари во близина на Националниот музеј на Босна и Херцеговина, кога трамвај излета од шините и ја урна трамвајската постојка, при што загина едно лице, а неколку други беа повредени.

Медиумите објавија и вознемирувачки снимки од моментот кога трамвајот излета од шините, дополнително интензивирајќи го јавното негодување и барањата за одговорност и безбедносни реформи.

Видете и ова:

Блокади во Сараево, демонстранти бараат одговорност за несреќата со трамвајот

Обвинителството на Сараевскиот кантон спроведува истрага со која досега е запленета документација од GRAS, а извршен е увид на самото место во трамвајот во присуство на механички, сообраќајни и електрични експерти.

Организаторите најавија нов собир за понеделник.

Полициската управа на Сараевскиот кантон објави дека за време на протестот се приведени пет лица - еден возрасен маж и четири малолетници. Кај нив се пронајдени нелегални предмети, вклучувајќи пиротехнички средства, предмети што можат да предизвикаат повреди и облека капи со кои се прикриваат лицата. Против нив ќе бидат преземени законски мерки.

Денешниот собир го организира младинската група „Не ја врти главата“, која ги започна првите протести на 13 февруари. Во нов повик, тие рекоа дека „нема изговори“ и дека „сите мора да се појават на улиците“.

Претставници на Србија и Азербејџан на 15 февруари во Белград потпишаа договор за изградба на гасна електрана во Србија, која, според српскиот претседател Александар Вучиќ, треба да биде отворена до 2029 година.

Договорот беше потпишан за време на посетата на азербејџанскиот претседател Илхам Алиев, кој изјави дека изградбата на гасна електрана во Србија ќе биде една од главните инвестиции на Азербејџан во Европа.

„Ќе имаме претседателски надзор над ова прашање, а оваа електрана и процесот поврзан со неа се можни благодарение на инвестициската клима во Србија“, рече Алиев во заедничка изјава за новинарите со Вучиќ во Белград.

Алиев, исто така, рече дека изградбата на гасната електрана е „важен индикатор за диверзификација во енергетскиот сектор“ и додаде дека Азербејџан е подготвен да инвестира „значајни суми“ во изградба и реновирање на постојните електрани во Србија.

Тој, исто така, потсети дека Азербејџан започна со снабдување на Србија со природен гас.

„Денес се согласивме да ги зголемиме количините за извоз, а гасот ќе се претвора во електрична енергија. Така ќе имаме чиста енергија што е наменета и за домашниот пазар, а во блиска иднина ќе се создадат можности за извоз и за Србија“, рече Алиев.

Азербејџанскиот претседател Алиев пристигна во Белград на 15 февруари. На аеродромот беше пречекан од српскиот претседател Александар Вучиќ, а за Алиев беше одржан свечен прием пред Палатата на Србија.

На почетокот од посетата, Алиев се сретна со Вучиќ, по што започна првата седница на Советот за стратешко партнерство меѓу Србија и Азербејџан. За време на седницата, Вучиќ рече дека тој и азербејџанскиот претседател разговарале за заедничка изградба на гасна електрана во Србија.

„Му кажав многу отворено што можеме да направиме, што не можеме да направиме, и добив гаранции од претседателот дека тој лично ќе помогне во тоа“, рече Вучиќ.

Министерството за рударство и енергетика, исто така, потврди за Радио Слободна Европа дека за време на посетата на Алиев се очекува да биде потпишан договор за заедничка изградба на гасна електрана во близина на Ниш во јужна Србија. Азербејџан станува важен партнер за Србија во намалувањето на нејзината зависност од гас од Русија.

Иако Русија останува доминантен снабдувач, приливот на гас од Каспискиот регион се зголемува од 2023 година.

По пристигнувањето во Белград, Алиев положи венец на споменикот на неговиот татко, поранешен азербејџански претседател и авторитарен лидер Хејдар Алиев, во паркот Ташмајдан. Споменикот е подигнат во 2011 година за време на владеењето на Демократската партија, а азербејџанската влада го финансираше уредувањето на паркот во Белград со два милиони евра.

Видете и ова:

Колкава би била цената на заминувањето на Вучиќ во Москва за Србија?

Илхам Алиев цврсто владее со Азербејџан од 2003 година, а ова е неговиот петти мандат. Референдумот од 2016 година овозможи уставни измени со кои претседателот ќе добие пошироки овластувања и ќе го продолжи неговиот мандат на седум години, во споредба со претходните пет.

Додека Азербејџан паѓа на ранг-листата за глобална демократија и слобода на говор, владата ги отфрла обвинувањата за авторитаризам и корупција.

Студентите со блокади организираат протестен митинг во Крагуевац на Денот на српската државност, кога во тој град во централна Србија во 1835 година беше прогласен Сретински устав - првиот современ српски устав.

Во исто време, на околу 50 километри од Крагуевац, во Орашац, се одржува централна државна церемонија по повод Денот на државноста, предводена од српскиот премиер Ѓуро Мацут.

Неколку илјади луѓе на протестот во Крагуевац

Протестниот митинг кој е организиран од студентите започна со собир во Крагуевац. Лепеничкиот булевар, најпрометната улица во градот, беше блокиран за сообраќај.

Како што претходно најавија студентите, првиот дел од митингот беше посветен на „уставна Србија и Сретински устав,симбол на борбата за слобода и државност“, кој беше усвоен во Крагуевац.

„Денес, на националниот празник Сретење, сите сигурно се прашуваат што е мојата земја и кои се нејзините темели, бидејќи се чини дека кулата одамна се срушила, но всушност, секој од нас е столб“, рече студентка од Крагуевац во своето обраќање пред насобраните.

Студентката ги потсети и студентите на барањата, вклучувајќи го и распишувањето предвремени парламентарни избори и утврдувањето на одговорноста за смртта на 16 лица на Железничката станица во Нови Сад.

Една од учесничките на митингот, Марина, изјави за Радио Слободна Европа дека веќе година и пол оди на антивладини протести. Таа вели дека очекува промени и распишување избори.

„Промените не можат да се случат брзо, тоа е процес. Притисокот мора да продолжи, во спротивно распишувањето избори ќе се влече до бескрај“, рече таа.

На собирот се обрати и професорката Јелена Клеут, на која ѝ беше доставена одлука за прекин на работниот однос на Филозофскиот факултет во Нови Сад кон крајот на јануари. Ова предизвика бран протести од дел од граѓаните и академската јавност, кои веруваат дека ова е политичка одмазда за нејзината поддршка на студентите.

Клеут во Крагуевац рече дека „бунтовниците ја чувствуваат силата на самоволието на своја кожа“ и рече дека граѓаните на Србија „заслужуваат правда“.

„Минатата година се сретнавме во Сретење со пораката дека законот мора да важи подеднакво за сите, дека одговорните за убиството на 16 лица на железничката станица во Нови Сад мора да бидат повикани на одговорност. Денес, една година подоцна, ја испраќаме истата порака со еднаква упорност - граѓаните бараат држава заснована на владеењето на правото“, рече таа.

Вториот дел од собирот, како што беше најавено, ќе се одржи во Орашац.

Србија го слави Денот на државноста на 15 февруари, верскиот празник Сретење, и го одбележува денот кога е започнато Првото српско востание на собир во Орашац во 1804 година.

Државна церемонија во Орашац

Властите го одбележаа Денот на државноста во Орашац, каде што се одржа централна државна церемонија. Српскиот премиер Ѓуро Мацут, кој ги водеше прославите, рече дека 15 февруари претставува „будење на националниот дух и единство на Србите и дека љубовта кон татковината мора да ги надмине сите разлики“.

Видете и ова:

Ердоган по средбата со Вучиќ: Анкара никогаш не го занемари Балканот

Тој изјави дека „само заедно, преку дијалог, може да се зачува и развие државата“, додавајќи дека мирот, кој „српскиот народ го посакува“, е основа на сè.

На државната церемонија присуствуваа и премиерот на босанскиот ентитет Република Српска (РС), Саво Миниќ, и претседателот на Собранието на Република Српска, Ненад Стевандиќ.

Миниќ рече дека „луѓето што живеат во РС и во Србија треба да бидат обединети, оценувајќи дека ова е единствениот начин „да се одбранат од неволјите и вампирското зло во околината“.

Српскиот претседател Александар Вучиќ го честиташе Денот на државноста на социјалната платформа Инстаграм, наведувајќи дека на тој ден „гордо се сеќаваме на историските моменти во кои Србија ги постави темелите на својата слобода, конституционализам и државност“.

„Овој голем празник нè потсетува на моќта на единството и одговорноста што ја имаме да ја зачуваме стабилноста и да изградиме безбедна иднина за нашата земја“, напиша Вучиќ.

Втор студентски протест на Сретење во Крагуевац

Минатата година, студентите организираа собир и петнаесетчасовна блокада на улиците во Крагуевац на овој ден, под слоганот „Да се сретнеме на Сретење“. Повеќе од една година, академиците водат антивладини протести низ цела Србија, со стотици илјади луѓе на улиците.

Фокусот на протестите се обвинувањата дека несреќата во Нови Сад е предизвикана од корупција. Иако владата ги отфрла нивните барања и ја негира одговорноста за катастрофата во Нови Сад, студентите рекоа дека тие ќе ја продолжат својата борба за исполнување на други начини.

На протестот во Нови Сад на 17 јануари, академиците за прв пат презентираа дел од својата изборна програма. Претходно, на крајот од годината, тие објавија дека речиси 400.000 граѓани го поддржале нивното барање за распишување предвремени избори.

На ова му претходеше кампања за собирање потписи во повеќе од 100 општини и градови, на повеќе од 500 штандови, низ целата земја.