Вести
Мицкоски бара уставните измени да влезат во Собранието по одморите
Лидерот на ВМРО ДПМНЕ Христијан Мицкоски денеска побара Владата по завршувањето на одморите да ги стави во собраниска процедура уставните измени.
„Кажав вчера дека верувам во секој пратеник од пратеничката група предводена од ВМРО-ДПМНЕ во рамките на Парламентот дека под овие околности нема да гласа за промена на Уставот и дека доколку се случи такво нешто ќе заминам трајно од политиката. Затоа што имам полна доверба во сите. Еве денеска ќе одиме чекор понапред овде во Тетово, порака до Владата предводена од ДУИ и СДСМ и Димитар Ковачевски, веднаш откако парламентарците ќе се вратат од годишниот одмор првата точка на првата седница во Парламентот да биде предлог за измена на Уставот на Македонија и доколку тој собере 80 пратеника јас веднаш истиот ден ќе го исполнам даденото ветување. Доколку тој нема 80 пратеника тогаш да одиме на предвремени парламентарни избори“, изјави Мицкоски при посетата на Тетово.
Мицкоски денеска и утре има средби и со коалициските партнери околу прашањето за референдумот и можната седница за уставни измени, а потоа ќе се консултира во рамки на партијата.
„Откако Собранието ќе биде функционално ќе излеземе со конечен став околу референдумот, но мислам дека ставот е јасен и неколку пати повторен“, истакна Мицкоски.
ВМРО-ДПМНЕ најави референдум за внесувањето на Бугарите во Уставот, за што се потребни уставни измени, што пак е услов за продолжување на преговорите за влез во ЕУ.
ВМРО-ДПМНЕ се противи на уставни измени и најави дека нема да гласа за нив, а Уставот не може да се смени само со просто мнозинство, односно потребни се и гласови од пратениците од опозициската партија.
види ги сите денешни вести
Повеќе од 20 убиени во руски напади врз Украина
Повеќе од дваесетина луѓе се убиени во руски напади со беспилотни летала врз Украина, а во Запорожје е уништена и породилна болница. Во меѓувреме, за следната недела е најавена нова рунда разговори меѓу Киев и Москва.
Два одделни напади со беспилотни летала убија најмалку 17 лица во регионот Дњепропетровск, а најмалку седум беа повредени, соопштија украинските власти на 1 февруари.
Петнаесет лица беа убиени кога руски дрон погоди автобус област во близина на Павлоград, додека уште две лица загинаа откако дрон погоди приватна куќа во регионалниот главен град Дњепар претходно истиот ден.
Во соседниот град Запорожје, нападите започнаа по полноќ, а регионалниот гувернер Иван Федоров рече дека најмалку шест лица се повредени во нападот врз породилната болница.
Нападите се случија откако украинскиот претседател Володимир Зеленски објави дека нова рунда разговори за ставање крај на речиси четиригодишната војна ќе продолжи во Абу Даби, Обединетите Арапски Емирати, на 4 и 5 февруари.
„Заинтересирани сме за исходот што ќе нè приближи до вистински и достоинствен крај на војната“, напиша Зеленски на Телеграм откако беше информиран од преговарачкиот тим во Киев.
Претходната рунда разговори се одржа на истата локација на 23 и 24 јануари. Првично во трилатерален формат, во неа учествуваа претставници од Украина, Русија и САД.
Американските претставници ги опишаа разговорите како „конструктивни“, а подоцна се чини дека доведоа до кратко затишје во нападите врз енергетската инфраструктура од двете страни.
Сепак, и покрај она што американските претставници го сметаа за позитивен моментум во обновените дипломатски напори, руските воздушни напади продолжија да ја погодуваат цивилната инфраструктура и логистиката низ цела Украина.
Украинските воздухопловни сили соопштија дека на 1 февруари, најмалку 90 руски беспилотни летала биле лансирани во региони низ целата земја, додека Русија користела повеќе од 6.000 беспилотни летала, 5.500 водени бомби и 158 ракети во јануари, според Зеленски.
Скопје на чекор до првата подземна сообраќајница – започна изградбата на булеварот „Македонија“
Започна со реализација на првата фаза од изградбата на булеварот „Македонија“, во рамки на кој е предвидено главниот да ја добие својата прва подземна сообраќајница, изјави скопскиот градоначалник Орце Ѓорѓиевски на настанот за означување на почетокот на градежните активности кај хотел „Лимак“ во центарот на градот.
„Ова е првата фаза од вкупно пет, преку кои овој комплексен капитален зафат конечно ќе биде реализиран. Иако третата фаза, подземната сообраќајница, е веќе изградена, нејзиното целосно ставање во функција е можно само со реализација на сите фази, а првата почнува токму денеска“, изјави Ѓорѓиевски.
Првата фаза, рече Георгиевски, вклучува реконструкција и рехабилитација на постоечкиот коловоз, како и проширување на одделни ленти, со цел да се подобри проточноста и функционалноста на сообраќајот.
Проектот опфаќа делови од булеварот „Борис Трајковски“ (кај Рампа), улиците „11 Октомври“ и „Пролет“, како и крак од булеварот „Македонија“ до влезот во „Борис Трајковски“.
На потегот од улицата „Пролет“ кон полициската станица и „Тутунскиот комбинат“ ќе се прошири коловозот со дополнителна лента, а раскрсницата ќе биде уредена со триаголни и солзни острови. Движењето од „Пролет“ кон хотел „Лимак“ и кон булеварот „Борис Трајковски“ ќе биде еднонасочно, изјави Георгиевски.
Во наредните фази се предвидува изградба на кружен тек кај поранешната зграда на „Нова Македонија“, дополнителни кружни текови меѓу булеварот „Кочо Рацин“ и улицата „Јордан Мијалков“, како и проширување на булеварот „Св. Кирил и Методиј“.
Подземната сообраќајница, кога ќе биде целосно пуштена во употреба, ќе има шест ленти – четири за двосмерен автомобилски сообраќај и две наменети за јавен превоз, како и дополнителни пешачки патеки.
„Со нејзиното пуштање во употреба се очекува намалување на сообраќајниот метеж и побрзо движење низ центарот на градот“, истакна Ѓорѓиевски.
Рокот за завршување на првата фаза е 90 дена, а од следната недела ќе започне тендерската постапка и за втората фаза од проектот.
Мицкоски подготвен за средба со синдикатот и потпишување на договорот за државните службеници
Премиерот Христијан Мицкоски денеска потврди дека е подготвен за средба со синдикатот и финализирање на колективниот договор за државните службеници. Тој нагласи дека услов за преговорите е отстранување на делот за плати од Општиот колективен договор, кој, како што посочи, е збунувачки и бара дополнителни преговори.
„Јас сум секогаш подготвен за средба. Можеме да договориме средба и немаше потреба од јавни коментари, бидејќи ова јас го предложив уште минатата година. Сега, бидејќи 2025 е зад нас, остануваат три години, односно до април 2026, 2027 и 2028 година. Условот е да се согласи синдикатот да се тргне делот за плати кој е збунувачки и да се финализира договорот“, изјави Мицкоски.
Премиерот посочи дека оваа понуда е на маса веќе една година и дека неговиот став не се променил.
„Со тоа Владата ги регулира односите со своите колеги, односно со административните службеници. Со сите останати имаме договор, додаде Мицкоски, по означувањето на почетокот на изградба на булеварот „Македонија“ кај хотелот Лимак во Скопје.
Мицкоски претходно повтори дека Владата е подготвена да ги зголеми платите за околу 7.800 државни службеници и административци за 40 отсто во период од две години и два месеци, со цел да се реши долгогодишниот проблем со ниските примања во јавната администрација.
Тој истакна дека оваа понуда е на маса веќе една година и дека Владата е отворена за средба со синдикатот и потпишување на колективниот договор, но со услов да се тргне делот за плати од Општиот колективен договор кој, според него, е збунувачки и бара дополнителни преговори.
Од друга страна, претседателот на Синдикатот на работниците од управата, правосудните органи и здруженијата на граѓани (УПОЗ), Трпе Деаноски, потврди дека ова е нивно барање уште од 2025 година и дека предлогот за покачување на платите бил прифатлив уште тогаш.
Тој нагласи дека нема да се чека повеќе и дека синдикатот е подготвен да се потпише договорот кога ќе им одговара на премиерот и министрите.
Пет тони марихуана од Северна Македонија запленети во Србија, тројца се во притвор
Вишиот суд во Белград одреди притвор за три лица по заплената на пет тони марихуана во регионот на селото Коњух кај Крушевац, во централна Србија, пренесуваат српските медиуми. Во извештаите се вели дека според истрагата, марихуаната била набавена во јануари оваа година на територијата на Северна Македонија, а истата ја транспортирала организирана криминална група што дејствувала на меѓународно ниво.
Српската полиција ја оцени заплената како најголема во историјата на земјата, а вредноста на наркотикот се проценува на седум до десет милиони евра.
Обвинителството предложи издавање налог за апсење, вклучително и меѓународен, за осомничениот Александар Мијајловиќ, кој е означен како организатор на организирана криминална група и е во бегство.
Судот во Србија одредил притвор за лицата Н.С., Р.С. и И.Д., кои како што е наведено се осомничени за неовластено производство и дистрибуција на наркотични дроги, поради опасност од бегство, влијание врз сведоци, повторување на кривичното дело и нарушување на јавниот ред и мир.
Претседателот на опозициското Народно движење на Србија, Мирослав Алексиќ, објави на социјалната мрежа X тврдење дека еден од уапсените за време на заплената на дрога бил советник на владејачката Српска напредна партија во Крушевац.
Алексиќ изјави дека уапсеното лице е „пријател и близок соработник“ на семејството на министерот за одбрана Братислав Гашиќ.
Министерот за одбрана Братислав Гашиќ не ги коментираше директно обвинувањата на опозицијата, ниту го спомена името на уапсеното лице.
Во соопштението објавено од весникот Курир, тој им честиташе на членовите на полицијата и другите безбедносни служби за операцијата, наведувајќи дека таа покажува дека „нема заштитени луѓе во Србија“.
Потпретседателката на Градскиот комитет на СНС Крушевац, Невена Ѓуриќ Никитовиќ, исто така издаде соопштение во кое наведува дека „државата е јасна и безмилосна во борбата против криминалот и корупцијата“.
Српскиот претседател Александар Вучиќ денеска изјави дека државата нема никаква врска со аферата што беше отворена со запленувањето на пет тони марихуана на имотот на локален функционер на владејачката Српска напредна партија (СНС).
Тој додаде дека полицијата „уапсила луѓе“ и дека неговите политички противници „сè превртуваат наопаку“ и тврдат дека зад тоа стои државата.
„Луѓето од Управата за криминалистичка полиција пронајдоа пет тони некаква дрога. А сега дали само синот знаел за тоа или и синот и таткото, тоа е друго прашање, нека утврдат надлежните органи, нема да претпоставам ништо. Ние ја спроведовме таа операција“, изјави Вучиќ за ТВ Пинк.
Јавното обвинителство за организиран криминал претходно објави дека во истрагата се опфатени А.М., Н.С., Р.С., И.Д. и У.М. Според српските медиуми, осомничените го искористиле своето законско право да молчат за време на сослушувањето.
Во извештаите се вели дека осомничениот А.М., кој бил организатор на групата, се наоѓа во бегство, по што судијата издаде потерница, вклучително и меѓународна.
Организираната криминална група дејствувала на меѓународно ниво, а во јануари оваа година набавила повеќе од пет тони марихуана на територијата на Северна Македонија. Според истрагата, И.Д. ја транспортирал дрогата до магацините на семејствата Н.С. и Р.С., од каде што У.М. ја продавал понатаму.
Во извештаите се вели дека И.Д. е косопственик на компанијата „Алфафарм“ во Скопскиот Регион, која е регистрирана за производство и преработка на медицински канабис.
Српската полиција соопшти дека заплената била извршена на 29 јануари во реонот на селото Коњух кај Крушевац. Министерот за внатрешни работи на Србија, Ивица Дачиќ, ја оцени како најголема заплена на дрога во земјата, со проценета вредност од седум до десет милиони евра.
Струјата повторно вклучена во Молдавија по дефект во украинската мрежа што предизвика прекин
Молдавија беше погоденa од прекин на електричната енергија во целата земја на 31 јануари , откако сериозен дефект во електричната мрежа на Украина предизвика колапс на клучен високонапонски далновод, со што беше прекината струјата во големи делови од земјата, вклучувајќи го и главниот град Кишињев.
Властите соопштија дека снабдувањето со електрична енергија е целосно обновено подоцна истиот ден.
Прекинот започна во 10:42 часот по локално време, кога падна напонот на далноводот од 400 kV Исачеа-Вулканешти-МГРЕС, кој Молдавија го користи за увоз на електрична енергија од Романија преку Украина и регионот Трансдњестар, поддржан од Русија, според Министерството за енергетика.
Прекинот предизвика итно исклучување на целиот електроенергетски систем на Молдавија, бидејќи Молдавија и Украина работат во рамките на заеднички блок за производство на електрична енергија.
Големи делови од Кишињев останаа без електрична енергија, со што беа запрени тролејбуските услуги, беа расипани семафорите и беа нарушени граничните и царинските операции. Полицијата предупреди дека нефункционалните сообраќајни сигнали го зголемуваат ризикот од несреќи, распоредувајќи полицајци на главните раскрсници и повикувајќи ги возачите да забават и да ги следат сообраќајните знаци.
Граничните премини се соочија со застои поради прекини во царинските објекти. Иако беа активирани резервни генератори, украинската гранична полиција соопшти дека е потребна рачна обработка поради технички дефекти во главната царинска станица. Министерството за здравство на Молдавија соопшти дека сите погодени медицински установи се префрлиле на итни снабдувања со електрична енергија.
Во соопштението објавено по 16 часот по локално време, министерот за енергетика Дорин Јунгиету рече дека операторите за дистрибуција на електрична енергија го завршиле повторното поврзување на крајните потрошувачи со нисконапонските мрежи.
„Во моментов, Националниот електроенергетски систем работи во рамките на нормалните параметри“, рече Јунгиету во објава на социјалните мрежи.
Прекинот траел повеќе од пет часа, соопштија властите. Целосниот обем на прекинот останува нејасен, вклучително и колку луѓе и места биле погодени. Кратко по инцидентот, градоначалникот на Кишињев, Јон Чебан, рече дека „најголемиот дел“ од главниот град останал без електрична енергија.
Операторот за пренос на електрична енергија на Молдавија, Молдеелектрика, изјави дека инцидентот веројатно ги прекинал и 110 kV водови кои се критични за снабдување со електрична енергија на северните и јужните региони на земјата.
Украинскиот министер за енергетика Денис Шмихал изјави дека до 14 часот по локално време, снабдувањето со електрична енергија е обновено на критичната инфраструктура во Киев, околниот регион Киев и регионот Дњепропетровск, со постепено повторно поврзување на домаќинствата. Снабдувањето со електрична енергија е обновено и во регионите Харкив, Житомир и Одеса.
Шмихал рече дека енергетскиот систем на Украина останува оперативен и обединет, а диспечерите на националниот оператор на електрична мрежа Укренерго ја следат ситуацијата. Сепак, тој предупреди дека земјата продолжува да се соочува со значителен дефицит на електрична енергија, при што неколку региони остануваат под распореди за итни прекини.
Украинските власти изјавија дека прекините се предизвикани од итни исклучувања поврзани со екстремни временски услови, отфрлајќи ги шпекулациите за сајбер напад.
Прекинот се случи во услови на континуирано оптоварување на енергетската инфраструктура на Украина по повторените руски напади. Неколку дена претходно, американскиот претседател Доналд Трамп изјави дека побарал од рускиот претседател Владимир Путин да ги паузира нападите една недела, барање за кое Трамп рече дека Путин го прифатил. Кремљ подоцна соопшти дека се согласил да ги запре нападите до 1 февруари.
Истиот датум првично беше избран за последователна рунда разговори меѓу Украина и Русија во Обединетите Арапски Емирати.
Сепак, украинскиот претседател Володимир Зеленски претходно изјави дека датумот и локацијата на следните разговори со посредство на САД за завршување на војната може да се променат. На 31 јануари, тој додаде дека Киев чека дополнителни информации од Соединетите Држави за разговорите.
„Украина е подготвена да работи во сите работни формати“, рече Зеленски.
Одделно, специјалниот претставник на САД Стив Виткоф, кој ги водеше преговорите меѓу земјите, рече дека имал конструктивни разговори со рускиот претставник Кирил Дмитриев во Флорида, додавајќи дека Вашингтон е „охрабрен“ од состанокот.
Стартува „Безбеден град“ - Камерите автоматски ќе казнуваат сообраќајни прекршоци
Од денеска на територијата на Скопје, Куманово и Тетово, како и на коридорите 8 и 10, официјално започна имплементацијата на системот за автоматско санкционирање на сообраќајните прекршоци „Безбеден град“. Во првата фаза, системот ќе детектира четири најчести прекршоци – непрописно паркирање, пречекорување на дозволената брзина, минување на црвено светло и управување возило со истечена сообраќајна дозвола.
Министерот за внатрешни работи Панче Тошковски, во гостување во Дневникот на МТВ, нагласи дека целта на „Безбеден град“ не е казнување на граѓаните, туку зголемување на безбедноста и спасување човечки животи. Тој информираше дека стапил во сила нов Правилник со кој се зголемува прагот на толеранција при мерењето на брзината, по бројните реакции од јавноста во изминатиот период.
Според новите правила, за брзини до 50 километри на час останува толеранција од 6 км/ч. Тоа значи дека, на пример, на улица со ограничување од 30 км/ч, камерата ќе регистрира прекршок дури од 37 км/ч. За брзини од 50 до 100 км/ч толеранцијата изнесува 9 км/ч, додека кај ограничување од 100 км/ч санкционирање ќе има при брзина од 113 км/ч, односно со толеранција од 12 км/ч.
Премиерот Христијан Мицкоски денеска изјави дека очекувањата се да има помалку прекршоци поради системот.
„Како ќе се навикнуваат возачите, така ќе се вратиме на оние европски критериуми. Ние сега сме малку повеќе, ние сме некаде на 15 проценти. Не е поентата да се казнуваат граѓаните, туку да нема последици од сообраќајни несреќи и загубени човечки животи. Очекувам драматично да се намали бројот на прекршоци и казни“, рече Мицкоски.
Тошковски најави и дополнителен проект што ќе се реализира со поддршка на Македонски телеком, со кој граѓаните ќе добиваат информативни пораки за прекршоци сторени во рамки на дозволената толеранција. Со тие пораки, како што посочи, нема да се изрекуваат парични казни, туку ќе се испраќа предупредување за надминување на пропишаната брзина. Министерот потсети дека и возењето во рамки на толеранцијата може да има сериозни последици и дека во случај на сообраќајна незгода со тешки последици, одговорноста може да биде и кривична.
Од Министерството за внатрешни работи истакнуваат дека „Безбеден град“ е една од најзначајните инвестиции во сообраќајната безбедност во последните децении. Системот, нагласуваат, е насочен кон оние кои свесно ги кршат правилата, а камерите функционираат без дискриминација – секој прекршок се евидентира и санкционира подеднакво.
Висината на казните зависи од тежината на прекршокот. За пречекорување на брзината до 20 км/ч над дозволеното се предвидува глоба од 20 евра, од 20 до 30 км/ч – 45 евра, а од 30 до 50 км/ч – 300 евра и забрана за управување од три до 12 месеци. За пречекорување над 50 км/ч казната изнесува 400 евра, четири казнени поени и забрана за управување најмалку една година. Во населени места казните се построги и може да достигнат до 500 евра.
За минување на црвено светло, системот автоматски ќе изрекува глоба од 250 евра и забрана за управување од три до 12 месеци, а кривична одговорност следи доколку прекршокот предизвика опасност или сообраќајна незгода. Управување возило со истечена сообраќајна дозвола се казнува со 100 евра за возачот и 250 евра за сопственикот на возилото, додека за непрописно паркирање казните се движат од 30 до 50 евра, зависно од тежината на прекршокот.
Доколку глобата се плати во рок од осум дена, сторителот плаќа половина од износот. По истекот на рокот, казната се наплатува во целост, со можност за присилна наплата. Возач кој ќе добие три забрани за управување во период од четири години автоматски ја губи возачката дозвола, а повторно полагање е можно најрано по една година.
Надлежните очекуваат дека со целосното заживување на „Безбеден град“ ќе се намалат сообраќајните прекршоци, бројот на незгоди и човечките жртви на македонските патишта.
Граѓани повторно протестираа против цементарница „Усје“
Со транспаренти „Профит за Усје, болести за нас“, „Дишеме отров“ и „Воздухот не е луксуз, туку наше право“, граѓани и еколошки активисти денеска протестираа пред Владата, барајќи затворање на цементарницата „Усје“ поради загадувањето на воздухот.
Учесниците на протестот порачаа дека економскиот профит не смее да биде над здравјето на граѓаните и оти институциите имаат обврска да понудат конкретни решенија за заштита на животната средина. Тие обвинија дека надлежните го штитат интересот на компанијата, наместо здравјето на жителите на Скопје.
„Институциите го признаваат проблемот, но не нудат решение. Наместо да нè штитат нас, го штитат профитот. Ни ги трујат децата“, порача еден од активистите, по што насобраните извикуваа „Стоп за Усје“.
Протестот продолжи со марш кон Собранието, каде учесниците ги повикуваа минувачите да им се придружат, а потоа и пред зградата на Министерството за животна средина и просторно планирање. Дел од пораките беа насочени и кон мерењето на загадувањето, при што активистите оценија дека не се прикажува реалната состојба со квалитетот на воздухот.
Во врска со протестот, премиерот Христијан Мицкоски, одговарајќи на новинарско прашање од Тетово, изјави дека секој граѓанин има право јавно да го изрази своето незадоволство.
„Ние како Влада правиме сè за граѓаните да имаат здрава и чиста животна средина. Тоа што со децении ништо не е направено, немам што да кажам“, изјави Мицкоски.
Тој додаде дека Владата презела конкретни чекори за подобрување на квалитетот на воздухот преку изградба на когенеративни централи, системи за далечинско греење и набавка на електрични автобуси, кои нема да бидат наменети само за Скопје.
Од утре почнува санкционирањето преку системот „Безбеден град“ во Скопје, Куманово и Тетово
Од утре на територијата на Скопје, Куманово и Тетово, како и на коридорите 8 и 10, започнува санкционирањето на сообраќајните прекршоци преку проектот „Безбеден град“, информираат од Министерството за внатрешни работи.
Во првата фаза, системот автоматски ќе детектира и санкционира четири типични сообраќајни прекршоци: непрописно паркирање, пречекорување на дозволената брзина, минување на црвено светло и управување на возило со истечен рок на важност на сообраќајната дозвола.
Од МВР посочуваат дека „Безбеден град“ претставува значајна инвестиција во безбедноста на граѓаните и во унапредувањето на сообраќајната култура.
„Системот ќе придонесе за спасување човечки животи, подобро регулирање на сообраќајот и санкционирање на сите оние кои не ги почитуваат сообраќајните правила и прописи, на сопствена и на штета на другите учесници во сообраќајот. Камерите се поставени на критични сообраќајни точки каде што често се случуваат прекршоци“, наведуваат од Министерството.
Од МВР упатија апел до граѓаните доследно да ги почитуваат сообраќајните правила и прописи, со цел зголемување на безбедноста на патиштата.
Иран сигнализира подготвеност за нуклеарни разговори со САД, повлекува црвени линии за ракетите
Иранскиот министер за надворешни работи сигнализираше подготвеност за продолжување на нуклеарните разговори со САД, додека повторно повлече цврсти црвени линии околу ракетната програма и одбранбените капацитети на Техеран, додека регионалните напори за посредување се забрзуваат поради ескалацијата на заканите од претседателот на САД Доналд Трамп.
Зборувајќи на 30 јануари во Истанбул, министерот за надворешни работи Абас Аракчи рече дека Техеран ќе биде подготвен повторно да влезе во преговори со Вашингтон доколку разговорите се водат како што тој опиша врз „фер и правична“ основа.
На заедничката прес-конференција со својот турски колега, Аракчи рече дека Иран е отворен за мерки за „градење доверба“ поврзани со неговата нуклеарна програма, но нагласи дека воената позиција на Иран не е предмет на преговори.
„Одбранбените капацитети и ракетите на Иран никогаш нема да бидат предмет на никакви преговори“, рече тој, додавајќи дека во моментов не се планирани директни разговори меѓу Техеран и Вашингтон.
Коментарите доаѓаат во време кога дипломатската активност низ регионот се интензивира за да се спречи директна конфронтација меѓу САД и Иран.
Турскиот претседател Реџеп Таип Ердоган, во телефонски разговор со иранскиот претседател Масуд Пезешкијан, ги понуди услугите на Анкара како „олеснувач“ меѓу Иран и САД. Според турското претседателство, Ердоган рекол дека Анкара е подготвена да помогне во намалувањето на тензиите и решавањето на споровите, понуда по која подоцна на 30 јануари се одржа лична средба меѓу Ердоган и Аракчи.
Претседателството на Иран соопшти дека Пезешкијан му рекол на Ердоган дека сите успешни преговори ќе зависат од напуштањето на „военоподбуцнувачките и заканувачките акции во регионот“.
Сепак, аналитичарите велат дека ставот на Техеран одразува долгогодишна ригидност, а не значајна промена.
Али Ваез, директор на проектот за Иран во Меѓународната кризна група, тврди дека преговарачката позиција на Иран останала непроменета од почетокот на 2025 година, и покрај зголемениот притисок.
„Исламската република не е ниту способна ниту подготвена да научи како да се справи со Доналд Трамп“, изјави Ваез за Радио Фарда на РСЕ/РЛ, забележувајќи дека другите земји - од членки на НАТО до регионални држави - го прилагодиле својот пристап кон конфронтацискиот стил на преговори на Трамп за да ги унапредат своите интереси.
Трамп, од своја страна, ги зголеми влоговите. На 29 јануари, тој рече дека Иран мора да ја запре својата нуклеарна програма и да престане да „убива демонстранти“, тврдејќи дека тие барања веќе им биле пренесени на иранските власти. Два дена претходно, тој објави дека „масовна армада“ се движи кон Иран, предупредувајќи дека може да дејствува „брзо и бесно“ доколку е потребно, изразувајќи надеж за „фер договор“ што ќе го остави Иран без нуклеарно оружје.
Германскиот политички аналитичар Мехран Барати гледа дека Вашингтон спроведува долгорочна стратегија насочена кон ослабување на Исламската република, наместо кон задавање на еден единствен одлучувачки удар.
„Соединетите Американски Држави сакаат да одат напред чекор по чекор и да го ослабнат естаблишментот“, изјави Барати за Радио Фарда, тврдејќи дека постојаниот воен притисок, финансиското следење на државните средства во странство и координираната дипломатска акција укажуваат на обид за наметнување промени одвнатре во системот.
Барати е скептичен дека турското посредништво или слични регионални иницијативи можат да спречат ескалација. Тој тврдеше дека регионалните актери се водени првенствено од сопствените интереси, вклучувајќи страв од бегалски текови и нестабилност, а не од довербата дека Техеран ќе го промени своето однесување.
„Секој влезе во оваа работа со своја посебна цел“, рече тој. „Не мислам дека е можно да се спречи уште една конфронтација.“
Ваез слично предупредува дека двете страни се во ќош. Методот на Трамп, вели тој, е да примени максимален притисок, а потоа да се задоволи со помалку, додека прогласува победа. Сепак, „нема добра опција достапна за Соединетите Држави, ниту пак добра опција достапна за Исламската Република.“ Засега, додаде тој, тоа ги остава двете страни заглавени во ќор-сокак.
Јавниот долг на крајот на 2025 под 60 проценти од БДП
Јавниот долг на државата заклучно со 31 декември 2025 година изнесува 59,6 проценти од бруто-домашниот производ (БДП), објави денеска Министерството за финансии.
Според официјалните податоци, вкупниот јавен долг на крајот на минатата година достигнал 10.064,1 милиони евра (околу 10 милијарди евра), од кои 4.493,9 милиони евра се надворешен, а 4.570,2 милиони евра внатрешен јавен долг.
Државниот долг изнесува 5.382,5 милиони евра, односно 51,8 проценти од БДП, што претставува намалување од 1,2 процентни поени во однос на претходната година, според институцијата.
Министерката за финансии Гордана Димитриеска Кочоска оцени дека ваквото ниво на јавниот долг е јасен показател за стабилни јавни финансии и спроведување на фискална консолидација, како и почитување на Мастришките критериуми, според кои јавниот долг не треба да надмине 60 проценти од БДП.
„Нашите проекции согласно Стратегијата за управување со јавниот долг беа дека тој ќе се движи нешто над 60 проценти, но со посветена работа, внимателно планирање и строга контрола на расходите успеавме да постигнеме подобар резултат од очекуваниот“, изјави Димитриеска Кочоска.
Таа појасни дека пониското ниво на јавниот долг се должи пред сè на внимателното трошење на средствата од централниот буџет, како и на контролираното и фазно повлекување на кредитните средства од страна на јавните претпријатија и акционерските друштва. Значајна улога, како што посочи, имаат Секторот за буџети и Секторот за меѓународни финансии во рамки на Министерството за финансии, кои континуирано ги следат финансиските состојби и реализацијата на кредитите.
Во однос на очекувањата за движењето на јавниот долг во текот на годинава, министерката истакна дека не очекува тој да ја надмине границата од 60 проценти од БДП, но дека тоа ќе зависи од реализацијата на приходите.
„Планиравме реални даночни приходи, а очекувам и можност за нивно надминување, особено со оглед на целосната примена на системот Е-фактура“, изјави Димитриеска Кочоска.