Вести
Хоџа ќе постапи по укажувањето на Антикорупциска, изјави Заев
Министерот Арјанит Хоџа ме информираше во петокот на пат кон Богданци дека има намера да постапи по укажувањето на Антикорупциската комисија, изјави денеска премиерот Зоран Заев на новинарско прашање за укажувањата од Државната комисија за спречување на корупција (ДКСК), која отвори постапка за министерот за Земјоделство, Хоџа, бидејќи, како што наведуваат, „во неговата семејна фирма по стапувањето на функциите, поставил блиско лице, односно сопругата да управува со компанијата, со што го прекршил законот“.
„Ние секогаш сакаме согласно сите укажувања на ДКСК да постапиме. Тој испрати апел до мене како претседател на Влада, Владата веднаш да постапи по укажувањето, испорачавме соодветно на законот и согласно тоа и тој лично да си постапи по укажувањето, односно ако се сеќавам после неговото назначување на функцијата министер сопругата ја има ставено да биде управител на нивната семејна фирма каде што по законот вика близок член на семејството е недозволиво, значи мора да стави друг управител. Ме информира дека тој лично ќе постапи, а секако испрати апел и до мене како претседател на Владата и Владата да постапи согласно укажувањата на ДКСК“, изјави премиерот Заев на новинарско прашање по сведочењето за предметот „Титаник“
Антикорупциската комисија отвори постапка против Хоџа бидејќи во неговата семејна фирма по стапувањето на функциите, поставил блиско лице, односно сопругата да управува со компанијата, со што го прекршил законот кој тоа го забранува.
види ги сите денешни вести
Полицијата во Подгорица ја опколи зградата каде што живее братот на црногорскиот експретседател Мило Ѓукановиќ
Полицијата опколи зграда во центарот на Подгорица каде што живее бизнисменот Ацо Ѓукановиќ, брат на поранешниот црногорски претседател и премиер Мило Ѓукановиќ.
Радио-телевизија Црна Гора објави дека специјалните полициски единици ја опколиле зградата, бидејќи во тек е претрес на имотот што го користи Ацо Ѓукановиќ, објави Срна.
Во зградата за која станува збор се наоѓаат канцелариите на Прва банка, во која Ѓукановиќ е мнозински сопственик.
На крајот на 2006 година, Ацо Ѓукановиќ купи акции во Никшиќка банка, која една година подоцна го смени името во Прва банка Црна Гора.
Од почетокот на своето работење до распуштањето на Демократската партија на социјалистите (ДПС) во август 2020 година, банката имала депозити од државни компании, бројни министерства и други државни институции, локални самоуправи и бизнисмени кои биле блиски до тогашната владејачка партија.
Анализа на работењето на Прва банка е спроведена и во 2012 година од страна на Мрежата за истражување на организиран криминал и корупција, чии извештаи наведуваат низа наводно нелегални активности на банката, кои, како што наведуваат, се „детално опишани на илјадници страници тајни банкарски документи“ во посед на мрежата.
„Документите откриваат корупција, алчност и некомпетентност. При склучувањето на овие трансакции, банката не го почитувала Законот за спречување на перење пари, сопствените правила, ниту пак ја следела добрата банкарска пракса“, се додава во извештаите.
Во овие написи, меѓу другото, се наведува дека обвинетиот нарко-бос Дарко Шариќ бил „доверлив клиент кој им дошол на помош за време на кризата правејќи депозит од милион долари во време кога банката едвај ги исполнувала наредбите на депонентите“.
Конечната пресуда против Дарко Шариќ од 14 години затвор за шверц на 5,7 тони кокаин од Јужна Америка во Европа од 2006 до 2009 година во мај 2022 година го заврши судењето во еден од најголемите случаи на организиран криминал досега водени во Србија.
Според пресудата, Шариќ водел криминална организација на глобално ниво.
Истражување: Над 13 отсто од тинејџерите во државата користат тутунски производ
Вкупно 13,6 отсто од учениците од седмо до деветто одделение, најчесто од 13 до 15 години, користат некој тутунски производ - покажуваат резултатите од истражување спроведено во 75 училишта во државата. Иако податоците се однесуваат на 2024 година, тие беа објавени денеска (27 февруари) на прес-конференција во Министерството за здравство.
„Вкупно 12,3 проценти моментно користат тутун. Вкупно 5,3 проценти моментно пушат цигари. Вкупно 4,9 проценти од учениците моментно користат тутунски производи што се загреваат (5,1 отсто момчиња и 4,4 проценти девојчиња)“, информираше д-р Сања Прошева од Институтот за јавно здравје.
Таа рече дека 3,6 отсто моментно користат тутун што не се пуши.
Од учениците, додаде таа, девет проценти моментно користат електронски цигари - 8,2 отсто момчиња и 9,6 проценти девојчиња.
„Од сегашните пушачи, 66,1 отсто се обиделе да се откажат од пушење изминативе 12 месеци. Да престанат со пушење сега сакаат 56,5 проценти“, посочи д-р Прошева.
Според клучните наоди од извештајот презентирани денеска, пушењето во училишните простори, како што се наведува, и понатаму претставува загриженост.
Во 2024 година 45,1 отсто од учениците виделе некого како пуши во училишните згради или на училишниот имот.
Министерот за здравство, Азир Алиу појасни дека истражувањето е спроведено кај ученици на возраст од 13 до 15 години, со поддршка од СЗО. Во првата фаза на истражувањето биле избрани 75 училишта, а опфатени 4.670 ученици.
„Истражувањето е дел од глобалниот систем за надзор на тутунот и претставува национално репрезентативно истражување што четврти пат се спроведува во училиштата во нашата држава“, истакна Алиу.
Тој додаде дека ова, е и највисоката преваленца која е регистриран досега.
Вкупно девет отсто од учениците користат електронски цигари, а според податоците што ги сподели министерот, тоа е повеќе од двојно зголемување во споредба со 2016 година.
„Дополнително, загрижувачки се податоците дека дури 57 отсто од младите биле изложени на тутунски чад во домот, а 55,4 проценти биле изложени на чад во затворени јавни простори“, потенцираше ресорниот министер.
Во однос на достапноста на тутунските производи, истражувањето покажува дека 73,2 отсто од младите пушачи не биле спречени да купат цигари поради нивната возраст.
Претставникот на СЗО, Аким Али на денешната прес конференција нагласи дека пушењето не е добро за здравјето на младите и оти зависноста не треба да се почувствува уште на мала возраст.
Тој се осврна на тоа дека родителите кога ги праќаат своите деца на училиште, очекуваат здрава и чиста средина, а некои биле подложени на тутун во училиштата.
Али истакна дека со новиот закон се заштитуваат непушачите, особено децата.
- Време е да ги заштитиме децата - истакна претставникот на СЗО.
Директорката на Институтот за јавно здравје, Марија Андоновска посочи дека никотинските производи земаат сè поголем замав. Таа додаде дека овие истражувања мора да го видат светлото на денот. Се прават, како што појасни, за врз нив да се креираат политики што ќе водат до унапредување на јавното здравје на сите.
Пакистан се заканува со „отворена војна“ против талибанската влада во Авганистан
Пакистанските воени авиони го бомбардираа Кабул само неколку часа откако Авганистан и Пакистан извршија напади едни врз други во нивниот нестабилен планински пограничен регион, додека деновите на зголемени тензии кулминираа во она што еден висок функционер во Исламабад го нарече „отворена војна“.
Локални извори за „Машал“ радио/ Радио Слободна Европа изјавија дека четири локации во авганистанскиот главен град, како и воена база во регионот Кандахар, биле погодени во раните утрински часови на 27 февруари.
Се наведува дека се слушало бучава од воени авиони додека експлозии одекнувале низ главниот град.
Забихулах Муџахид, портпарол на владата предводена од Талибанците во Авганистан, ги потврди нападите во „одредени делови од Кабул, Кандахар и Пактија“. Тој додаде дека нема извештаи за жртви.
Пакистанската војска потврди дека нејзините воени авиони го бомбардирале Кабул, а Мошараф Заиди, портпарол на пакистанската влада, на социјалните медиуми објави дека „контранападите врз цели во Авганистан сè уште се во тек“.
Нападите врз Кабул се случија во услови на голема ескалација на непријателствата меѓу талибанската влада во Авганистан и Исламабад.
Само неколку часа претходно, Муџахид изјави дека Кабул започнал „офанзивна операција од големи размери против пакистанските воени центри и воени инсталации долж линијата Дуранд“, нестабилната граница што ги сече традиционалните територии на племенските Паштуни и Белуџи.
Министерството за одбрана на Авганистан, кое го водат Талибанците, тврди дека 55 припадници на пакистанските безбедносни сили биле убиени, додека две бази и 19 контролни пунктови преку границата наводно биле заземени од нивните борци.
Пакистанските војници возвратија, соопштија пакистански официјални лица, а Заиди рече дека вкупно 133 членови на авганистанските талибанци се „потврдено убиени“, додека повеќе од 200 други се ранети.
„Се проценува дека има повеќе жртви во нападите врз воени цели во Кабул, Пактија и Кандахар“, додаде тој.
Тврдењата на двете страни не можеа независно да се потврдат, иако жител на Кабул за РСЕ изјави дека „огромна експлозија“ го потресла градот.
Пакистанскиот премиер Шахбаз Шариф рече дека државните сили се подготвени да „ја заштитат безбедноста, суверенитетот и територијалниот интегритет на земјата“.
„Пакистанската армија е решена да не дозволи мирот и безбедноста на земјата да бидат компромитирани под никакви околности“, напиша тој на платформата X.
Министерот за одбрана на Пакистан, Хаваџа Мухамед Асиф, ја обвини владата на Талибанците дека го претвора Авганистан во база за глобални терористи и „индиска колонија“.
„По повлекувањето на силите на НАТО, се очекуваше дека во Авганистан ќе преовлада мирот и дека Талибанците ќе се фокусираат на интересите на авганистанскиот народ и стабилноста во регионот. Сепак, Талибанците го претворија Авганистан во колонија на Индија. Тие ги собраа сите терористи од светот во Авганистан и почнаа да извезуваат тероризам“, напиша Асиф во објава на платформата X.
Најновиот бран напади дојде откако пакистанските воздушни напади убија најмалку 18 лица во авганистанските провинции Нангархар и Пактика четири дена претходно.
Пакистан соопшти дека ги извршил нападите врз седум милитантни локации во Авганистан како „одмазда“ за неодамнешните самоубиствени бомбашки напади за кои тврди дека ги извршиле екстремисти со седиште во Авганистан. Пакистан тврдеше дека во нападите загинале дури 80 милитанти.
Безбедносниот естаблишмент во Авганистан, управуван од Талибанците, ги отфрли обвинувањата како „лажни“, додека владини претставници, исто така, рекоа дека подготвуваат „соодветен и пресметан одговор“.
Авганистан ги негира пакистанските обвинувања дека ги засолнува пакистанските талибанци, огранок на авганистанските талибанци кој очигледно дејствува одделно.
Тензиите меѓу двете земји се високи откако Пакистан изврши воздушни напади врз Кабул во октомври 2025 година, а потоа изврши дополнителни напади врз авганистанска територија.
Десетици војници од двете страни загинаа минатата година во артилериски судири и жестоки размени на оган пред да се постигне прекин на огнот со посредство на Катар.
Сепак, неколку рунди преговори со посредство на Катар и Турција, кои имаа за цел смирување на тензиите по должината на границата, не донесоа долгорочен напредок.
САД и Иран ги започнаа клучните нуклеарни разговори во Женева
Американските и иранските претставници започнаа разговори во Женева на 26 февруари, во она што се смета за последен обид за постигнување нуклеарен договор и избегнување на голем воен конфликт меѓу двете страни.
Третата рунда разговори започна додека претседателот Доналд Трамп ги разгледува опциите за воена акција на САД доколку не се постигне договор за ограничување на нуклеарната програма на Иран, при што два американски носачи на авиони се распоредени во близина на Исламската Република.
Иранскиот министер за надворешни работи, Абас Аракчи, ги води разговорите со претставникот на Белата куќа, Стив Виткоф, и зетот на Трамп, Џаред Кушнер. Оманските претставници дејствуваат како посредници, како што правеа и во претходните рунди.
Страните одржаа индиректни разговори во Оман претходно овој месец, што беа први откако Израел и САД ги бомбардираа клучните ирански нуклеарни објекти за време на краткиот застој во јуни. Втор круг разговори се одржа во Женева на 17 февруари.
Двете рунди не успеаја да постигнат напредок, а клучните прашања остануваат нерешени.
За време на разговорите, САД побараа Иран целосно да го запре збогатувањето на ураниум и да ги предаде своите залихи од околу 400 килограми високо збогатен ураниум - чекори што би го спречиле Техеран да изгради нуклеарно оружје.
Техеран инсистира дека неговата нуклеарна програма е за мирни, цивилни цели, како што е производство на електрична енергија.
Државниот секретар на САД, Марко Рубио, на 25 февруари изјави дека Иран се обидува да „обнови елементи“ од својата нуклеарна програма иако „во моментов не збогатува ураниум“.
Рубио додаде дека иако разговорите ќе се фокусираат на нуклеарната програма на Иран, ракетните капацитети на Иран „мора да бидат вклучени во преговорите“, со оглед на тоа што Техеран поседува „илјадници балистички ракети со краток дострел што можат да стигнат до американските бази во регионот“.
Тој додаде дека коментарите на Трамп во неговото обраќање за состојбата на 24 февруари, во кое рече дека Иран „работи на развој на ракети што наскоро би можеле да стигнат до САД“, не значат дека Техеран веќе има такви ракети, туку дека тие се „јасно на пат што еден ден би можел да им овозможи да развијат оружје што би можело да стигне до копното на САД“.
Портпаролот на иранското Министерство за надворешни работи, Есмаил Бакаеи, на 26 февруари изјави дека индиректните разговори ќе се занимаваат исклучиво со нуклеарната програма на Иран.
Бакаеи подоцна изјави дека шефот на Меѓународната агенција за атомска енергија (МААЕ), Рафаел Гроси, веројатно ќе се придружи на разговорите „за да помогне во унапредувањето на дискусиите за технички прашања“.
Министерот за надворешни работи на Оман, Бадр Албусаиди, на 26 февруари изјави дека американските и иранските претставници изразиле „невидена отвореност кон нови и креативни идеи и решенија“.
Иран посочи дека е подготвен да направи отстапки во замена за укинување на санкциите на САД и признавање на неговото право да збогатува ураниум.
Келси Девенпорт, директорка за политика за неширење на нуклеарно оружје во Американското здружение за контрола на оружјето, изјави дека сè уште постои шанса за дипломатија, иако „ризиците од погрешна пресметка и ризиците од враќање на конфликтот се исклучително високи“.
„Мислам дека, и покрај сите закани, Трамп сака договор“, изјави Девенпорт за Радио Фарда на Радио Слободна Европа.
„Тој не сака САД да се заглават во уште еден конфликт во регионот. Мислам дека Иран, исто така, гледа вредност во договор, со цел да се укинат санкциите и да се спречи враќање на конфликтот.“
Пред разговорите на 26 февруари, Аракчи рече дека договор е „на дофат, но само ако дипломатијата е приоритет.“
Аракчи, исто така, вети дека Иран „никогаш нема да развие нуклеарно оружје под никакви околности“, но инсистираше на правото на земјата да „ужива во придобивките од мирнодопската нуклеарна технологија“.
Во говорот на 24 февруари, Трамп се чини дека заговара можен напад врз Иран, велејќи дека нема да дозволи „најголемиот државен спонзор на тероризмот во светот“ да поседува нуклеарно оружје.
Трамп рече дека Техеран сака да ја обнови својата нуклеарна програма и дека „во овој момент ги продолжува своите темни нуклеарни амбиции“, тврдење што Иран го негира.
Женевските разговори доаѓаат откако Трамп постојано се закануваше со воена акција против Техеран, прво поради бруталното задушување на масовните протести во јануари, а потоа и поради нуклеарната програма на Иран.
Светските сили постигнаа историски нуклеарен договор со Техеран во 2015 година за да го спречат Иран да изгради бомба.
Потоа западните економски санкции беа ублажени, но Иран почна да ги крши своите обврски откако Трамп, за време на неговиот прв мандат, ги повлече САД од договорот во 2018 година и повторно воведе санкции.
Русија и Украина разменија тела на убиени војници
Русија му ги предаде на Киев останките од 1000 украински војници, изјави во четврток, 26 февруари, официјален претставник на Москва, а Украина ги врати телата на 35 Руси за возврат.
Двете страни редовно разменуваат останки од војници убиени во борба, што е една од ретките области на соработка.
„Телата на 1000 мртви украински војници ѝ беа предадени на Украина. На Русија ѝ беа предадени телата на 35 мртви руски борци“, изјави главниот преговарач на Москва, Владимир Медински, на социјалните мрежи.
Тој објави фотографија на која се гледаат мажи во бели комбинезони и сини ракавици како креваат бела вреќа за тела од задниот дел на камион-ладилник.
Стотици илјади војници се убиени во четиригодишната војна, предизвикана кога Москва ја започна својата целосна офанзива против Украина во февруари 2022 година.
Преговарачите од двете земји беа во Женева во четврток на одделни разговори со американски претставници, дел од напнатиот процес на преговори што го поттикнува претседателот Доналд Трамп во обид да се стави крај на борбите.
Европската банка за развој: Влијанието на американските царини е помало од очекуваното
Економското влијание на царините на американскиот претседател Доналд Трамп беше „многу пониско“ од очекуваното минатата година, соопшти Европската банка за развој во четврток, зголемувајќи ја својата прогноза за раст за 2026 година.
Врховниот суд на САД минатата недела го поништи поголемиот дел од царинската политика на Трамп, што го натера да воведе нова царина од 10 проценти според друг закон, која тој вети дека ќе ја зголеми на 15 проценти.
Но, за земјите каде што работи Европската банка за обнова и развој, овие случувања ќе донесат само „многу ограничени“ промени, изјави за АФП главната економистка Беата Јаворчик.
ЕБРД е основана во 1991 година за да им помогне на земјите од поранешниот советски блок да прифатат економии на слободен пазар, пред да го прошири својот дострел на Блискиот Исток, Северна Африка и делови од подсахарска Африка.
„Влијанието на царините на САД за нашите земји во кои работиме беше ограничено, многу пониско од очекуваното“, рече Јаворчик.
Во својот последен извештај објавен во четврток, ЕБОР прогнозира дека растот ќе се забрза на 3,6 проценти оваа година и ќе се зголеми дополнително на 3,7 проценти во 2027 година.
„Постојат некои земји кои потенцијално би можеле да добијат пониски тарифи, како Србија, Босна и Херцеговина, Молдавија или Тунис, но генерално сликата е непроменета“, рече Јаворчик.
Таа предупреди дека „сè уште не сме го почувствувале целосното влијание на тарифите“, бидејќи голем дел од извозот од 2025 година стигнал до американските пазари пред мерките да стапат во сила.
ЕБОР, исто така, рече дека бумот на вештачката интелигенција го зголемил увозот на стоки поврзани со технологија во САД, вклучително и полупроводници.
Ова би можело да им користи на земјите во Централна Европа, Балтикот, Бугарија и Романија кои извезуваат вакви производи, рече Јаворчик.
Претставници на САД и Иран во петок на нуклеарни разговори поради страв од воен конфликт
Американските и иранските претставници треба да одржат нова рунда нуклеарни разговори во Женева во петок, во она што се смета за последен обид да се избегне голем воен конфликт.
Третата рунда разговори треба да се одржи додека американскиот претседател Доналд Трамп ги разгледува опциите за воена акција на САД доколку не се постигне договор за ограничување на нуклеарната програма на Иран, при што два американски носачи на авиони се позиционирани во близина на Исламската Република.
Иранскиот министер за надворешни работи, Абас Аракчи, во четврток отпатува од Техеран кон Швајцарија и се очекува да разговара со претставникот на Белата куќа, Стив Виткоф, и зетот на Трамп, Џаред Кушнер.
Оманските претставници ќе дејствуваат како посредници, како што правеа и во претходните рунди.
Двете страни одржаа индиректни разговори во Оман претходно овој месец, први откако Израел и САД ги бомбардираа клучните ирански нуклеарни објекти за време на краткиот конфликт во јуни. Втората рунда разговори се одржа во Женева на 17 февруари.
Двете рунди разговори не донесоа напредок, а клучните точки на спор остануваат нерешени.
САД побараа Иран целосно да го запре збогатувањето на ураниум и да се откаже од своите залихи од околу 400 килограми високо збогатен ураниум, што би го спречило Техеран да изгради нуклеарно оружје.
Техеран инсистира дека неговата нуклеарна програма е за мирни, цивилни цели, како што е производство на електрична енергија.
Иран навести дека е подготвен да направи отстапки во замена за укинување на санкциите на САД и признавање на неговото право да збогатува ураниум.
Пред разговорите во петок, Аракчи рече дека страните се блиску до договор со кој ќе се избегне воена конфронтација.
„Имаме историска можност да постигнеме невиден договор што ќе ги реши меѓусебните загрижености и ќе ги постигне меѓусебните интереси“, рече Аракчи на социјалните медиуми, додавајќи дека договорот е „на дофат, но само ако дипломатијата се даде приоритет“.
Аракчи, исто така, вети дека Иран „никогаш нема да развие нуклеарно оружје под никакви околности“, но инсистираше на правото на земјата да „има корист од дивидендите од мирнодопската нуклеарна технологија“.
Американскиот претседател Доналд Трамп во последното негово обраќањето изјави дека нема да дозволи „државата број еден спонзор на тероризмот во светот“ да има нуклеарно оружје.
Американскиот претседател рече дека Техеран сака да ја обнови својата нуклеарна програма и „во овој момент повторно ги следи своите злокобни нуклеарни амбиции“.
Трамп, исто така, тврдеше, без да даде докази, дека Техеран „веќе развил ракети што можат да ја загрозат Европа и нашите бази во странство и дека работат на изградба на ракети што наскоро ќе стигнат до Соединетите Држави“.
По обраќањето на Трамп, портпаролот на иранското Министерство за надворешни работи, Есмаил Бакаеи, објави на социјалните мрежи дека американската администрација шири „лаги“.
„Што и да тврдат за нуклеарната програма на Иран, балистичките ракети на Иран и бројот на жртви за време на немирите во јануари, тоа е едноставно повторување на „големите лаги““, рече тој.
Женевските разговори доаѓаат по повторените закани на Трамп за воена акција против Техеран, прво поради бруталното задушување на масовните протести во Иран во јануари, а потоа и поради нуклеарната програма на земјата.
Светските сили склучија значаен нуклеарен договор со Техеран во 2015 година за да спречат иранска бомба.
Западните економски санкции беа ублажени во тоа време, но Иран почна да не ги почитува предвидените обврски во договорот откако Трамп, во својот прв мандат како претседател, се повлече од договорот во 2018 година и повторно воведе санкции.
Белоруската опозициска лидерка се пресели во Варшава
Протераната белоруска опозициска лидерка Свјетлана Циханускаја во средата изјави дека ја преместила својата база од Литванија во Полска од безбедносни причини.
„Причината за преселбата од Литванија беа безбедносните проблеми“, изјави таа за полската новинска агенција, додавајќи дека дел од нејзиниот персонал ѝ се придружил во преселбата во Варшава каде што ќе продолжат со својата работа.
Циханускаја рече дека канцеларијата на движењето во Вилнус ќе продолжи да работи.
На крајот од минатата година, литванската влада ја намали личната заштита за Циханускаја, а премиерката Инга Ругињене го нарече преселувањето „адаптација на сегашното ниво на закана“.
Додека Циханускаја претходно беше обезбедувана деноноќно од специјални сили,а полицијата ја презеде одговорноста за нејзината безбедност. Таа изјави дека и нејзината канцеларија станала цел на белоруските разузнавачки служби, кои се обиделе да вметнат свои агенти.
„Полската влада прави сè за да ја обезбеди мојата безбедност“, изјави таа.
Циханускаја се спротивстави на белорускиот моќник Александар Лукашенко на претседателските избори во 2020 година, на кои многумина веруваат дека таа излегла како победничка.
Масовни протести избувнаа кога Лукашенко прогласи дека победил со околу 80% од гласовите.
Протестите беа брутално задушени од Владата во Минск. Циханускаја и нејзините деца избегаа во Литванија, каде што формираше еден вид влада во егзил. Полска и Литванија се дом на многу Белоруси кои се предмет на политички прогон дома.
Европската комисија предлага укинување на роамингот за земјите од Западен Балкан
Европската комисија предложи отворање преговори со шест земји од Западен Балкан за да ги вклучи во шемата на ЕУ „Роаминг како дома“.
Оваа програма на Европската комисија е регулатива на ЕУ што дозволува мобилни телефони да се користат во други земји-членки по исти цени како и во вашата матична земја.
Тоа значи дека кога се користи мобилен телефон во зоната на ЕУ, нема дополнителни трошоци за роаминг за повици, СМС-пораки или користење на интернет.
Комесарот за проширување на ЕУ, Марта Кос, изјави дека трошоците за роаминг се проблем за луѓето низ целиот Западен Балкан.
„Тие влијаат на работниците што ги преминуваат границите или на семејствата кои едноставно сакаат да останат во контакт. Ненадејните сметки или повисоките трошоци додека патуваме се нешто што повеќе не го знаеме во рамките на ЕУ. Денес предложивме да го прошириме ова на Западен Балкан. Ова би значело полесни повици и мобилни податоци по цени како дома“, изјави Кос.
Со предлогот Комисијата бара одобрение од Советот на ЕУ за отворање преговори со партнери од Западен Балкан по ова прашање. Откако Советот ќе го усвои ова барање, Европската комисија ќе преговара за билатерални договори со секоја земја во регионот. Откако ќе бидат успешно склучени, овие договори ќе го отворат патот Западен Балкан да стане дел од областа на ЕУ „Движете се како дома“.
Откако договорот ќе биде финализиран и целосно усогласен со правилата за роаминг на ЕУ, граѓаните што патуваат помеѓу ЕУ и Западен Балкан ќе можат да остваруваат повици, да испраќаат пораки и да користат мобилни податоци без дополнителни трошоци за роаминг.
ЕУ го воведе „Роаминг како дома“ во јуни 2017 година. Се однесува на земјите-членки на ЕУ и земјите од Европската економска зона. Во јануари оваа година, регулативата беше проширена на Украина и Молдавија.
Во моментов нема потврда од Европската комисија за тоа кога регулативата потенцијално би можела да почне да се применува во земјите во регионот, бидејќи, според претставниците на Комисијата, сè зависи од преговорите со надлежните институции во регионот.
„Временската рамка зависи од подготвеноста на секој од партнерите од Западен Балкан да склучи билатерални договори со ЕУ и да обезбеди нивно целосно почитување на релевантното законодавство“, изјави портпаролот на Комисијата Рикардо Кардосо.
Вучиќ побара од Соренсен поактивно вклучување на ЕУ во дијалогот со Косово
Претседателот на Србија, Александар Вучиќ, објави дека разговарал со специјалниот претставник на Европската Унија за дијалог меѓу Косово и Србија, Петер Соренсен, во Белград за продолжување на дијалогот со поактивно ангажирање на ЕУ.
„Убеден сум дека е во интерес на сите страни да избегнуваат потези што би довеле до понатамошна ескалација и да инсистираат, со посредство на ЕУ, на целосно спроведување на преземените обврски и зачувување на мирот и стабилноста на теренот“, напиша Вучиќ на Инстаграм на 25 февруари.
Во разговор со европскиот претставник, Вучиќ ги повтори своите критики за соработката меѓу Косово, Албанија и Хрватска во областа на безбедноста и одбраната, наведувајќи дека ова „ги зголемува тензиите и ја загрозува безбедноста на српскиот народ“.
Во март минатата година, Албанија, Хрватска и Косово потпишаа декларација во која се наведува дека трите земји ќе соработуваат за зајакнување на безбедноста и стабилноста во Југоисточна Европа, а Вучиќ го опиша овој документ како „воен и офанзивен сојуз против Србите и Србија“, што земјите потписнички го негираа.
Вучиќ, исто така, „изрази загриженост“ во врска со законот за странци и возила, чија целосна примена во Косово треба да започне на 15 март.
Целосната примена на Законот за странци би можела да влијае на функционирањето на здравствените и образовните институции во Косово кои работат според српскиот систем, бидејќи лицата кои немаат косовски документи мора да имаат работна дозвола или лиценца за вршење дејност, за што се поднесува барање до Агенцијата за вработување на Косово.
Европската унија претходно за Радио Слободна Европа изјави дека статусот на здравствените и образовните структури и услуги поддржани од Србија во Косово ќе биде решен во рамките на дијалогот меѓу Приштина и Белград, во согласност со постигнатите договори и законите што се на сила во Косово.
Пред посетата на Белград, Соренсен престојуваше во Приштина каде што, по средбата со косовските претставници, рече дека фокусот на разговорите е подобрување на нормализацијата на односите со Србија.
Косовскиот премиер Албин Курти по средбата изјави дека Косово останува посветено на нормализација на односите со Србија, преку меѓусебно признавање.
РСЕ ја контактираше ЕУ со прашањето дали се планираат состаноци на високо ниво меѓу Косово и Србија во блиска иднина и кои се следните чекори во овој процес.
Во меѓувреме, министерот за надворешни работи и дијаспора на Косово Гљаук Коњуфца го информираше Соренсен за време на неговата посета на Приштина дека Министерството ќе го води процесот на дијалог за нормализација на односите со Србија, кој започна во 2011 година. Сепак, министерството не прецизираше дали Коњуфца ќе биде на чело на тој процес.
Директорот на Канцеларијата за Косово во Владата на Србија, Петар Петковиќ, како одговор на објавата на Косово изјави дека „преговарачот на Приштина во дијалогот, без оглед на кадровското решение, е исклучиво претставник на привремената институција на самоуправа во Приштина“, како што властите во Белград, кои не ја признаваат независноста на Косово, ги нарекуваат институциите на таа држава.
Артан Мухаџири, експерт за политички настани во Косово, за РСЕ изјави дека верува оти префрлањето на дијалогот во Министерството за надворешни работи означува „нов моментум“ и дека во овој процес сè ќе зависи од „подготвеноста за компромис и реализмот“.
Во последните години, Белград и Приштина одржаа неколку рунди преговори на ниво на главните преговарачи, но немало средби на највисоко политичко ниво од септември 2023 година.