Достапни линкови

Вести

Гугл пред најголема тужба во САД

илустрација
илустрација

Гигантот за интернет пребарувачи Гугл се соочува со најголемата тужба во САД во последните две децении. Министерството за правда, заедно со 11 држави во САД, поднесоа тужба, тврдејќи дека Гугл е „неприкосновена порта кон Интернет за милијарди корисници“ и ја злоупотребува својата доминантна позиција за да ја задуши конкуренцијата. „Дојде време да се запре антиконкурентното однесување на Гугл“, се наведува во тужбата. Гугл е толку популарен што неговото име стана синоним што се користи за да се опише процесот на спроведување на интернет пребарување. Нејзината матична компанија, Alphabet, во моментов има пазарна вредност од над трилион американски долари, а самиот Гугл лани имаше приход од 162 милијарди долари.

Со паметни телефони во борба против ковид-19


Гугл се бранеше пред судската постапка, велејќи дека „луѓето го користат Гугл затоа што така избираат - не затоа што се принудени или затоа што не можат да најдат алтернативи“. Набљудувачите сугерираат дека акцијата против „Гугл“ може да означи почеток на голем број други судски процеси против други големи технолошки компании како „Епл“, „Амазон“ и „Фејсбук“.

види ги сите денешни вести

Ванс во Азербејџан во продолжение на посетата на Кавказ за зацврстување на мировниот договор

Потпретседателот на САД, Џеј Ди Венс и претседателот на Азербејџан, Илхам Алиев, во претседателската резиденција во Баку, 10 февруари 2026 година.
Потпретседателот на САД, Џеј Ди Венс и претседателот на Азербејџан, Илхам Алиев, во претседателската резиденција во Баку, 10 февруари 2026 година.

Американскиот потпретседател Џеј Ди Венс во вторникот пристигна во Баку, во продолжение на посетата на Кавказ, со цел да ја зацврсти поддршката за мировниот договор меѓу Азербејџан и Ерменија, постигнат со посредство на САД, како и да поттикне стратешки транзитен коридор кој Вашингтон го смета за клучен за преобликување на трговијата, енергетиката и влијанието во регионот.

Венс со авион пристигна во главниот град на Азербејџан, Баку, од Ереван, по два дена состаноци со ерменски официјални претставници.

Во Ереван тој потпиша договор за соработка во цивилниот нуклеарен сектор, кој ќе овозможи почетен извоз од САД во Ерменија во вредност до пет милијарди долари, како и дополнителни четири милијарди долари во долгорочни договори за гориво и одржување.

Венс, кој е првиот потпретседател на САД што ја посетил Ерменија, изјави дека посетата била „многу продуктивна“ и дека е „оптимист во однос на мировниот договор “.

Ерменија во јуни потпиша договор со Азербејџан со посредство на САД, со цел ставање крај на повеќе од 40 години конфликт околу регионот Карабах.

Централниот дел на договорот е предложениот патно-железнички коридор долг 43 километри, кој ќе се нарекува Трампова рута за меѓународен мир и просперитет (TRIPP), и кој би минувал низ Ерменија и би го поврзувал Азербејџан со неговата ексклава Нахчиван, отворајќи нова трговска артерија исток–запад, заобиколувајќи ги Русија и Иран.

Ерменија и Азербејџан беа во конфликт од крајот на 1980-тите години околу Нагорно-Карабах, регион кој е меѓународно признаен како дел од Азербејџан, но кој долго време беше под контрола на етнички ерменски сепаратисти.

Азербејџан во септември 2023 година ја врати целосната контрола врз Карабах по воена офанзива.

Минатото лето, лидерите на двете земји се согласија околу сеопфатен договор постигнат со посредство на Вашингтон со цел ставање крај на децениските конфликти, вклучувајќи и две поголеми војни.

Договорот им дава право на Соединетите Американски Држави на закуп за развој на транзитен коридор, кој би минувал низ јужната територија на Ерменија, долж границата со Иран.

Коридорот на крајот ќе вклучува железничка линија, нафтоводи и гасоводи, како и оптички линии, што ќе овозможи движење на стоки и луѓе.

Венс изјави дека „многу инвестиции ќе пристигнат во Ерменија благодарение на некои добри договори што ги постигнавме“.

Азербејџанските медиуми известија дека Венс одржал кратка средба со претседателот Илхам Алиев во Баку, на почетокот на посетата на азербејџанската престолнина.

Во пресрет на доаѓањето на Венс, Алиев изјави дека посетата е дел од „нова ера во билатералните односи, која е многу ветувачка“.

Мировниот договор ја зајакна позицијата на Вашингтон во регионот во време кога влијанието на Русија се соочува со опаѓање на влијанието во Баку и Ереван.

Доаѓањето на Венс се совпаѓа и со други регионални случувања како што се тензиите меѓу САД и Иран и новата иницијатива за критични минерали поддржана од САД, за која аналитичарите оценуваат дека неочекувано го поставила Јужниот Кавказ во фокусот на приоритетите на американската политика.

Конститутивната седница на Собранието на Косово закажана за среда

Собрание на Косово
Собрание на Косово

Претседателката на Косово, Вјоса Османи, за среда, 11 февруари, ја свика конститутивната седница на Собранието на Косово.

„По консултациите со мнозинството парламентарни партии застапени во Собранието и имајќи ја предвид итноста за формирање на институциите, усвојувањето на буџетот и меѓународните договори, во согласност со Уставот и важечкото законодавство, претседателката одлучи да ја свика конститутивната седница“, соопштија од Кабинетот на претседателката.

По свикувањето на седницата, заменик-претседателот на Движењето Самоопределување, Глаук Коњуфца изрази уверување дека Собранието ќе биде конституирано, а потоа ќе биде формирана и новата Влада на Косово.

На прашањето за изборот на потпретседател на Собранието од редовите на српската заедница, кој според одлука на Уставниот суд мора да биде предложен од мнозинството пратеници на таа заедница, во овој случај од Српската листа, која располага со девет од десетте загарантирани места, Коњуфца изјави дека неговата партија никогаш не ги отфрлала пресудите на највисокиот суд на Косово.

Во претходниот состав на Собранието, Самоопределување гласаше против кандидатот на Српската листа за потпретседател на Собранието, по што за потпретседател беше избран Ненад Рашиќ од партијата „За слобода, правда и опстанок“.

Според податоците на Централната изборна комисија на Косово, Движењето Самоопределување освои 51,10 отсто од гласовите, со што обезбеди 57 пратенички места во Собранието на Косово.

Демократската партија на Косово освои 22 мандата, Демократскиот сојуз на Косово 15 мандати, додека Алијансата за иднината на Косово освои шест мандати.

Процесот на потврдување на резултатите доцнеше поради повторното пребројување на сите гласови во овој изборен процес, бидејќи постоеја сомнежи за манипулации со гласовите за пратенички кандидати – поради што беа приведени десетици лица, а стотици беа испитани.

За време на конституирањето на претходниот состав на Собранието на Косово имаше многу неизвесности.

Поради тоа, партиите во неколку наврати се обраќаа до Уставниот суд, кој утврди дека седницата мора да биде завршена во рок од 30 дена и дека се смета за завршена со изборот на претседател и пет потпретседатели на Собранието – три од најголемите албански партии и двајца од немнозинските заедници, од кои еден од српската заедница и еден од другите немнозински заедници.

За избор на претседател и потпретседатели на Собранието потребни се 61 глас од вкупно 120 пратеници.

Врз основа на пресудите на Уставниот суд, едно лице може да биде кандидирано најмногу три пати за функцијата претседател или потпретседател на Собранието.

Меѓутоа, во случајот со српскиот потпретседател, Уставниот суд во пресуда објавена пред неколку дена утврди дека во претходниот состав биле направени повреди на Уставот кога Ненад Рашиќ беше избран по пат на ждрепка, откако кандидатите на Српската листа не успеаја да обезбедат 61 глас.

Уставниот суд пресуди дека мнозинството пратеници од српската заедница, што во овој состав ги вклучува и деветте пратеници на Српската листа, има право да предложи потпретседател на Собранието.

Одлуката беше критикувана од Движењето Самоопределување на Албин Курти, а останува нејасно како ќе се постапи по ова прашање за време на конститутивната седница.

По конституирањето на Собранието се отвора патот за формирање на новата Влада на Косово.

Претседателката мандатот за составување на Владата ѝ го доделува на победничката партија, во овој случај на Движењето Самоопределување, а мандатарот има рок од 15 дена пред Собранието да го претстави новиот состав на извршната власт и да побара поддршка од најмалку 61 пратеник.

Доколку пратениците сакаат да избегнат нови избори, ќе мора брзо да го конституираат Собранието и да формираат Влада за да го испочитуваат рокот до 4 март, крајниот датум за избор на нов претседател на Косово.

Мандатот на претседателката Османи трае до 4 април, но нов претседател мора да биде избран најдоцна 30 дена пред тој датум.

Самата Османи изрази желба да извршува уште еден петгодишен мандат како претседателка, но останува нејасно дали ќе ја обезбеди потребната поддршка.

Според Уставот, новиот претседател се избира со тајно гласање, а секој кандидат мора да обезбеди потписи од најмалку 30 пратеници.

Претседателот се избира со двотретинско мнозинство во првите два круга на гласање, а доколку во тие два круга не биде избран, во третиот круг се избира кандидатот кој ќе добие мнозинство гласови од пратениците.

Доколку изборот на претседател не успее, автоматски се распишуваат нови избори, кои мора да се одржат во рок од 45 дена.


Протест во Нови Сад поради правосудните закони

Протест пред зградата на правосудните органи во Нови Сад, 10 февруари 2026 година
Протест пред зградата на правосудните органи во Нови Сад, 10 февруари 2026 година

„Усвојувањето на измените на сетот правосудни закони ги загрозува темелите на демократското уредување на општеството“, беше порачано од протестот пред зградата на правосудните органи во Нови Сад.

Адвокатите во Војводина на 10 февруари беа во еднодневен прекин на работата поради усвојувањето на сетот закони кои ги критикува дел од стручната јавност, но и Европската комисија, оценувајќи дека тие можат да ја загрозат независноста на судството и обвинителството, како и тековните постапки и истраги.

На протестот во Нови Сад на демонстрантите им се приклучија и судии и јавни обвинители.

Адвокатот, Горан Попов оцени дека усвојувањето на правосудните закони ќе доведе до директно намалување на независноста на правосудството, а со тоа и до слабеење на капацитетот на општеството да се бори против најтешките облици на криминал.

„Нема добар адвокат во правен систем кој се прекројува преку ноќ, нема правда за клиентите во закони што не му служат на општиот интерес, нема ефикасна правна помош во систем во кој виновниците ги гонат уценети обвинители, а правдата ја делат заплашени судии“, оцени тој.

Судијката Мирјана Шпоња изјави дека владеењето на правото е загрозено со донесувањето закони во чија постапка на носење не била вклучена стручната јавност и при што биле заобиколени процедурите пропишани со закон.

Европската комисија побара од Србија да најде начини за спречување на примената на спорниот сет правосудни закони, како и „итно да ги ревидира“ усвоените измени.

Министерот за правда на Србија, Ненад Вујиќ, на 9 февруари изјави дека Србија е подготвена да влезе во „процес на корекција“ на законите само доколку Венецијанската комисија има суштински забелешки.

Законите беа усвоени во јануари во Собранието на Србија, без јавна расправа и без консултации со обвинителите, судиите, Венецијанската комисија и Европската унија.

Пратениците на власта во Собранието ги бранеа измените, тврдејќи дека тие ќе придонесат за ефикасност и правичност во работата на судските инстанци.

И покрај предупредувањата од Европската унија, претседателот на Србија, Александар Вучиќ, ги потпиша законите, што во Брисел беше оценето како „сериозен чекор наназад“ на европскиот пат на Србија.

ДЗР: Ризик од небезбедни козметика и детски играчки на македонскиот пазар

Илустрација
Илустрација

Постои ризик да се стават во промет производи кои содржат супстанци за кои на територија на ЕУ е утврдено дека се штетни по здравјето, а истите да не се забранети на територијата на нашата држава, предупредува Државниот завод за ревизија во најновиот извештај за ревизија на Државниот здравствен и санитарен инспекторат.

Причината за ваквата состојбата е тоа што листата на забранети супстанции во козметичките производи не е ажурирана ниту една еднаш од нејзиното донесување во 2010 година и не ја следи праксата на Европската Унија (ЕУ).

Како што посочуваат од ДЗР, согласно членот 5 од Законот за безбедност на козметичките производи, во 2010 година Министерството за здравство има донесено листа на супстанции што не смеат да бидат користени во овие производи.

Како забранети, делумно забранети или времено дозволени во листата се наведени околу 1 600 супстанции. Оттогаш до денот на ревизијата оваа листа ниту еднаш не е ажурирана, нотира државниот ревизор.

Според ДЗР, недостатоци има и при испитувањето на квалитетот и исправноста на козметичките производи.

„Согласно информациите добиени од Инспекторатот, Институтот за јавно здравје (ИЈЗ) врши само ограничен број анализи и тоа: микробиолошка исправност на производите, определување на содржина на само неколку тешки метали (кадмиум, олово, никел и хром), pH-вредност и определување на содржина на површинско активни материи“, се наведува во извештајот на ДЗР.

Понатаму се посочува дека во рамки на државните лаборатории не се обезбедени услови и техничка опременост за испитување на сите забранети супстанци во козметичките производи, а ниту една лабораторија нема опрема за испитување на забранети супстанци (фталати и бор) во детските играчки кои се увезуваат и пуштаат во промет на територијата на државата.

„Имајќи го предвид наведеното, ревизијата истакнува дека е потребно Министерство за здравство, во соработка со Институтот за јавно здравје (ИЈЗ) и Центрите за јавно здравје (ЦЈЗ) да преземат активности за опремување на лаборатории со соодветна опрема со која ќе се овозможи испитување на што поголем број забранети и штетни супстанци во производите и оневозможување истите да бидат пуштени во промет во државата“, се вели во извештајот.

Ревизорот нотира и други слабости во однос на инспекциските надзори што ги спроведува Државниот санитарен и здравствен инспекторат, поврзани со фактурите и здравствените сертификати.

Според ДЗР, овие документи се на повеќе странски јазици, што создава ризик инспекторите да не ја разберат во целост нивната содржина и да одобрат увоз на стоки без целосно потврдена веродостојност и здравствена безбедност.

Државниот ревизор утврдил и дека повеќе од 90 отсто од документацијата на субјектите што биле предмет на надзор од Инспекторатот не се архивски заверени и потпишани.

Инспекторатот веќе постапува по забелешките и препораките

По ваквиот извештај од Заводот за ревизија, Државниот санитарен и здравствен инспекторат информираше дека веќе постапува по констатираните забелешки и препораки.

Имено во делот на забелешките кои се однесуваат на инспекциските надзори, кои се од техничка природа, дадени се насоки до сите подрачни одделенија овие забелешки во иднина да бидат корегирани – соопшти Инспекторатот.

Санитарниот инспекторат со преполовена екипираност ги контролира болниците
please wait

No media source currently available

0:00 0:15:03 0:00

Оттаму во денешното соопштение, додаваат и дека во однос за забелешките за одделението за човечки ресурси, во тек е комплетирање на документацијата.

Во делот на материјално сметковотствено работење, забелешките се од административно техничка природа и имајки во предвид дека ДСЗИ од 01.01.2025год. е орган во состав на Миниството за здравство, веќе се превземени мерки за отстранување на конститарините администрстивни забелешки, се посочува во соопштението.

Инспекторатот посочува и дека во однос на постапката за увоз на детски играчки, козметички производи и предемети за општа употреба и забелешката за сертификатите за безбедност кои се приложуваат при увоз, веќе се отпочнати иницијални преговори со релевантните чинители за изнаоѓање на „заедничко прифатливо решение со цел да се надмине овој проблем“.

Рубио во Минхен, Братислава и Будимпешта

Американскиот државен секретар Марко Рубио на прес-конференција во Вашингтон на 4 февруари, 2026 година
Американскиот државен секретар Марко Рубио на прес-конференција во Вашингтон на 4 февруари, 2026 година

Високиот американски дипломат, Марко Рубио, ќе отпатува во Германија подоцна оваа недела за да предводи делегација на високо ниво на годишната Минхенска безбедносна конференција пред да се упати кон Словачка и Унгарија, објави Стејт департментот.

Патувањето доаѓа во клучен момент, додека Вашингтон и неговите европски сојузници се борат со продлабочување на недовербата околу безбедноста, трговијата и фундаменталната иднина на трансатлантската алијанса - тензии за кои се очекува да бидат големи за време на дискусиите во Минхен.

Војната на Русија против Украина, која наскоро ќе влезе во својата петта година од почетокот на целосната инвазија во 2022 година, се очекува да биде главна тема на дискусија на конференцијата, како и тензиите околу Иран.

По присуството на Рубио на конференцијата од 13 до 15 февруари ќе следи дипломатски замав низ Братислава и Будимпешта на 15 и 16 февруари, нагласувајќи го фокусот на администрацијата на Централна Европа во време на стратешка неизвесност.

Во Словачка, се очекува тој да се сретне со високи претставници за да ја унапреди регионалната безбедносна соработка и проектите за нуклеарна енергија, соопшти Стејт департментот.

Во Унгарија, фокусот се префрла на билатералните врски и мировните напори насочени кон решавање на глобалните конфликти.

Централниот дел од патувањето на Рубио може да биде неговото закажано обраќање во Минхен на 14 февруари, за кое се очекува да биде под интензивна критика - особено во сенка на минатогодишната конференција, каде што говорот на потпретседателот Џ.Д. Венс предизвика бранувања.

Во тоа време, забелешките на Венс - во кои беа обвинети европските лидери за потиснување на слободата на говорот и неуспех во управувањето со миграцијата - оставија чувство на загриженост во Брисел и пошироко.

Таа вознемиреност е одразена во годишниот извештај на Минхенската безбедносна конференција, напишан од организаторите на форумот и објавен оваа недела, кој предупредува дека Европа се соочува со „продолжена ера на конфронтација“ предизвикана од руската агресија.

Трансатлантски тензии

Клучно е што извештајот тврди дека најголемиот предизвик за либералниот меѓународен поредок сега можеби „доаѓа одвнатре“, наведувајќи го она што го опишува како тектонска промена во размислувањето на САД за сојузите.

Нарекувајќи го американскиот претседател Доналд Трамп „најмоќниот од оние што се откажуваат од постојните правила и институции“, неговите автори предвидуваат дека „трансакциските договори може да ја заменат принципиелната соработка, а регионите може да станат доминирани од големи сили, наместо да бидат управувани од меѓународни правила и норми“.

Амбасадорот на САД во НАТО, Метју Витакер, енергично ја отфрли таа проценка на „внатрешна закана“, велејќи дека Вашингтон се стреми да го ребалансира, а не да го демонтира повоениот поредок.

Зборувајќи со новинарите на 9 февруари, Витакер се спротивстави на идејата дека Соединетите Држави се оддалечуваат од своите долгогодишни сојузи.

„Се обидуваме да го направиме НАТО посилен“, рече тој, тврдејќи дека притисокот врз европските сојузници да трошат повеќе за одбрана е поврзан со способност, а не со напуштање.

Во врска со трговијата, тој ја окарактеризира позицијата на САД како одговор на она што го нарече неправедни нерамнотежи.

Во врска со Гренланд, за кој Трамп изјави дека сака САД да го преземат, Витакер го формулираше интересот на САД како безбедносна загриженост поврзана со Русија и Кина - додека се дистанцираше од позапаливата реторика на претседателот на оваа тема.

Таа разлика помеѓу ребалансирање и повлекување, стана централна за тоа како многу искусни дипломати го толкуваат сегашниот момент. Сепак, некои предупредуваат дека предизвикот за Рубио лежи во премостувањето на јазот помеѓу официјалната реторика и суровата политичка разузнавачка информација што ја собираат сојузниците на САД низ цела Европа.

Иран започнува репресии против реформистичките политичари по масовните протести

Уапсените ирански реформисти Ебрахим Асгарзаде, Азар Мансури и Мохсен Аминзаде
Уапсените ирански реформисти Ебрахим Асгарзаде, Азар Мансури и Мохсен Аминзаде

Иран уапси неколку истакнати реформистички политичари, додека властите ја продолжуваат репресијата врз неистомислениците по масовните антивладини протести кои претставуваа една од најголемите закани за клеричкиот естаблишмент во последниве години.

Иранските медиуми објавија за апсењата на Ебрахим Аскарзаде, Мохсен Аминзаде и Азар Мансури - членови на коалицијата „Реформистички фронт“ - на 8 февруари. Џавад Емам, портпаролот на коалицијата, бил уапсен на 9 февруари.

Властите употребија брутална сила за да ги задушат протестите што траеја неколку недели низ целата земја, кои избувнаа кон крајот на декември, при што загинаа неколку илјади луѓе, според групите за човекови права. Оттогаш, властите започнаа кампања на масовни апсења и ги таргетираа истакнати активисти и политички личности.

Техеран ги обвини немирите за „бунтовниците и вооружените терористи“ за кои рече дека биле поддржани од неговите заколнати непријатели, Израел и САД.

Не беше веднаш јасно за што се обвинети четворицата реформистички политичари.

Новинската агенција Мизан, која е поврзана со иранското судство, на 9 февруари соопшти дека се уапсени „елементи активни во интерес на ционистичкиот режим и САД“. Четири лица беа уапсени и обвинети, соопшти агенцијата, без да даде повеќе детали.

Мизан ги обвини четворицата дека работат на „уништување на националната кохезија со обвинувања и ширење неточни ставови против земјата“ за време на масовните протести.

Мансури го предводи Фронтот на реформистите од 2023 година. Таа беше советник на поранешниот реформист претседател Мохамед Хатами. Аскарзаде е поранешна членка на парламентот, а Аминзаде е поранешна заменик-министерка за надворешни работи која работеше под Хатами.

Политичкиот активист и поранешен политички затвореник Хосеин Разак изјави за Радио Фарда на РСЕ дека властите преземаат мерки против секаков вид несогласување. Тоа ги вклучува, рече тој, реформистите кои „се сметаат себеси за лојални на Исламската република“.

Фронтот на реформистите во минатото беше многу критичен кон властите.

Во соопштението издадено за време на државното задушување на масовните протести, коалицијата изјави дека „голем дел од иранските граѓани ја изгубиле довербата во сите институции и капацитети што требаше да ги штитат, претставуваат и остваруваат нивните барања“.

По 12-дневната војна против Израел во јуни 2025 година, Фронтот на реформистите предупреди дека земјата ја чека „постепен колапс“ доколку не усвои фундаментални реформи.

Апсењата на четворицата реформисти се случија веднаш откако добитничката на Нобелова награда за мир, Наргес Мохамади, која постојано беше затворана, беше осудена на нова затворска казна од 7 и пол години, соопшти нејзината фондација во соопштението на 7 февруари.

По масовните протести, затворените опозициски лидери побараа врховниот лидер ајатолахот Али Хамнеи да се повлече и побараа истрага за масовното убивање на демонстранти.

Групата за човекови права ХРАНА со седиште во САД вели дека потврдила 6961 смртни случаи, претежно демонстранти, и дека има уште 11 630 случаи под истрага.

Кина ги отфрла тврдењата на САД за тајни нуклеарни тестови

илустрација
илустрација

Кина во понеделник, 9 февруари ги негираше тврдењата на САД дека спровела тајни нуклеарни експлозивни тестови. Таа ги нарече „целосни лаги“ и го обвини Вашингтон дека наоѓа изговори за да започне свои сопствени испитувања.

На Конференцијата на ОН за разоружување во Женева во петокот, Томас Динано, заменик-државен секретар на САД за контрола на оружјето, ја обвини Кина за спроведување на тестовите, вклучително и еден на 22 јуни 2020 година, и за подготовка за повеќе тестови со огромни приноси.

„Тврдењата на САД се целосно неосновани и се целосни лаги. Кина цврсто се спротивставува на обидот на САД да измислува изговори за сопствено рестартирање на нуклеарните тестови“, соопшти кинеското Министерство за надворешни работи во соопштение за АФП.

Исто така, ги повика САД „веднаш да престанат со своите неодговорни постапки“.

Американскиот претседател Доналд Трамп во октомври изјави дека Вашингтон ќе започне со тестирање на нуклеарно оружје „на рамноправна основа“ со Москва и Пекинг, но без да елаборира или објасни каков вид нуклеарни тестирања сака да продолжи.

Коментарите на Динано дојдоа додека тој го презентираше новиот американски план со кој се повикува на тристрани разговори со Русија и Кина за поставување нови ограничувања на нуклеарното оружје, по истекот на Новиот СТАРТ - последниот договор меѓу најголемите нуклеарни сили Вашингтон и Москва, кој истече минатиот четврток.

Кина веќе го отфрли приклучувањето кон преговорите за разоружување „во оваа фаза“.

НАТО повика на „одговорност и воздржаност“ откако истече договорот „Нов СТАРТ“, зголемувајќи ги стравувањата од нова трка во вооружување.

Судење за „Онкологија“: Терапии без соодветен протокол, хаотична документација

Нино Васев, првообвинет во случајот „Онкологија“
Нино Васев, првообвинет во случајот „Онкологија“

„Од прегледаната документација се гледа дека промените на лекување не биле соодветно бележени и многу пати без никакво објаснување“, изјави вештото лице Маја Радник од Медицинскиот факултет Марибор, Словенија, која го изработила медицинското вештачење за Обвинителството за предметот „Онкологија“ во кое се обвинети лекари за продолжени тешки дела против здравјето на луѓето и несовесно лекување.

Со сослушување на вешти лица од Словенија денеска, 9 февруари во Основниот кривичен суд во Скопје продолжи судењето против поранешниот директор на Клиниката за онкологија, Нино Васев, кој заедно со уште двајца онколози е обвинет за несовесно лекување пациенти.

„Онколошките лекови во рамки на индикациите имаат точно определена доза, начин и време на аплицирање што е потврдено преку разни фази на клинички студии. Секоја промена на лекот или дозата, мора да биде јасно забележано и од која причина. Конзилијарното мултидисциплинарно одлучување е златен стандард на добро онколошко лекување“, нагласи вештакот.

Прашана дали во историите што ги разгледале забележале конзилијарно одлучување при определување или промена на терапија, вештакот рече дека при прегледаните 51 медицинска документација, само во една имало запис од мултидисциплинарен конзилиум.

Таа исто така рече дека пациентка со рак на јајници во трет стадиум на Клиниката за онкологија била лекувана со лекот ,,капецетабин“ и со ,,цетуксимаб“, иако за тоа немало индикација. Радник рече дека таквата комбинација на лекови кај оваа пациентка предизвикала многу сериозни компликации.

Радник ја посочи важноста од целосно документирање на лекувањето посочувајќи дека точното забележување на лекувањето како информација, значи и безбедност за пациентот.

„Од разгледната медицинска документација, одделни ретки наоди беа структурирани, но во голем број наоди беше забележано дека пациентот добива лек, а нема забележани какви потешкотии има, значи без анамнеза и без клиничка преглед и какви се протоколите“, изјави вештакот.

Во документација што била предмет на вештачење, сведокот рече дека имало пациенти без редовни амбулантни прегледи, и тоа било забележано само во мал дел документација. Сведокот нагласи дека при определување терапија најважно кај пациентите е хистолошки наод за видот на ракот, како и дополнителни генетски и молекуларни анализи, стадиумот на болеста, комордбилитети и здравствената состојба на пациентот.

„Терапијата мора да биде согласно насоките за лекување - протоколи, што овозможува успешна терапија и безбедност на пациентот. Ако државата нема протоколи, тогаш се придржуваме до европските, односно светските протоколи“, појасни вештакот.

Лекот, како што посочи, не може да се аплицира без соодветна индикација, која се проверува преку различни клинички студии, а повеќето онколошки лекови се дозираат на тежина на пациентот и затоа мерење на тежина и висина се предуслов за соодветна терапија, рече Радник.

„Обично телесната тежина се намалува и доколку дозата не се прилагодува доаѓа до предозирање, или ако пациентот се поправи, во тој случај ја прави неефикасна“, посочи Радник.

Обвинението ги товари лекарите за продолжени тешки дела против здравјето на луѓето и несовесно лекување, при што кај 29 пациенти биле применети неподобни терапии, со отстапувања во дозирањето и без соодветна процена на здравствената состојба.

Инаку одбраната на Нино Васев, пред почетокот на денешното рочиште до Судот достави вешт наод и мислење од вештото лице Владимир Даниловски.

Случајот се наоѓа во доказна постапка и го води судијката Снежана Марковска, а застапник на обвинението е јавната обвинителка Ана Гоговска Јакимовска. За сослушување на вештите лица од Словенија се закажани повеќе рочишта неделава.

Кон крајот на март ќе почне сослушувањето вешти лица од Србија, кои исто така работеле медицински вештачења за Обвинителството.

Поранешниот директор на Клиниката за онкологија, Нино Васев, и уште двајца онколози - Симонида Црвенкова и Драган Јакимовски, вработени на Клиниката за радиотерапија и онкологија - Скопје, се обвинети за несовесно лекување пациенти.

Постапката почна против уште еден онколог, второобвинетата Мери Пешевска, која призна вина пред судот по што судот ја осуди на две години условна казна затвор.

Инаку против Васев и поранешниот економски директор на Клиниката е поднесено уште едно обвинение за злоупотреба на службената положба и за проневера, со штета од над 2,2 милијарди денари на државниот буџет.

Русија го обвинува украинското разузнавање за заговор за атентат врз генералот Алексеев

Скриншот од видео објавено од руската безбедносна агенција ФСБ, на кое се гледа наводен осомничен за нападот врз генерал-потполковник Владимир Алексеев
Скриншот од видео објавено од руската безбедносна агенција ФСБ, на кое се гледа наводен осомничен за нападот врз генерал-потполковник Владимир Алексеев

Руските власти соопштија дека човекот што го идентификувале како вооружениот човек кој го застрелал вториот генерал во руската воена разузнавачка агенција наводно им кажал дека е регрутиран од украинското разузнавање.

Соопштението од 9 февруари на Федералната служба за безбедност - главната руска домашна разузнавачка агенција - беше првпат истражителите формално да ја обвинат Украина за вмешаност во пукањето на генерал-потполковник Владимир Алексеев.

Агенцијата, позната како ФСБ, исто така објави повеќе видео снимки од надзорните камери, вклучувајќи и клип долг речиси една минута на кој наводниот стрелец - идентификуван како 65-годишниот Љубомир Корба е прикажан како го признава злосторството.

Во деновите по пукањето на Алексеев на 6 февруари, кој е втор човек во воената разузнавачка агенција, широко позната како ГРУ, властите објавуваа дневен мноштво видеа и обвинувања за наводниот заговор.

Рускиот министер за надворешни работи, Сергеј Лавров, претходно тврдеше за вмешаност на Украина, но не понуди докази. Киев го отфрли тоа обвинение.

Според безбедносната агенција и истражителите, Алексеев првично бил двапати застрелан на скалите на станбена зграда во Москва од лице преправено како курир за достава на храна. Додека се одвивал од нападот, бил застрелан и трет пат, пред напаѓачот да избега.

Службениците изјавија дека тој бил подложен на итна операција, но се очекувало целосно да се опорави.

Властите тврдат дека Корба, руски државјанин роден во Украина, бил напаѓачот. Според извештаите, тој бил екстрадиран во Москва од Дубаи во текот на викендот.

Во видеото, кое не може да се потврди независно, човекот вели дека бил регрутиран од безбедносната агенција на Украина (SBU) во август 2025 година во западниот украински град Тернопил и дека поминал обука во Киев. Тој рече дека му биле ветени 30.000 долари во криптовалута ако го убие Алексеев.

Друг човек, Виктор Васин, беше идентификуван како соучесник, а официјалните лица го обвинија дека е поврзан со покојниот антикорупциски борец, Алексеј Навални. Трет наводен соучесник наводно избегал во Украина.

ФСБ, исто така, ја обвини полската разузнавачка служба за вмешаност во регрутирањето на Корба.

Алексеев е четвртиот генерал кој е нападнат или убиен од почетокот на целосната руска инвазија на Украина пред речиси четири години.

Истражителите објавија малку детали за природата на заговорот за пукање. Официјалните лица ја обвинија Украина за минатите напади. Лавров остро го обвини Киев за пукањето врз Алексеев, без да даде докази.

Како заменик-командант на ГРУ, Алексеев надгледувал или бил вмешан во повеќе, честопати дрски, саботажни или атентатски операции низ целиот свет.

Меѓу другото, тој е обвинет за вмешаност во речиси фаталното труење со новичок на поранешниот шпион Сергеј Скрипал во Велика Британија во 2018 година и сајбер-хакирањето на американските политички партии две години претходно.

Тој е поврзан и со Евгениј Пригожин, угостител од Санкт Петербург, кој е ко-основач на најозлогласената платеничка компанија во Русија, „Вагнер груп“. Пригожин загина во авионска несреќа во август 2023 година, за која западните разузнавачки службеници подоцна заклучија дека станува збор за атентат.

Жена и дете загинале во руски напад врз украинскиот регион Харкив

илустрација
илустрација

Руски ноќни напади убиле и повредиле цивили во источна Украина, соопштија властите во понеделник, 9 февруари.

Во Харкивскиот регион, напад со беспилотно летало погоди станбена област на пограничниот град Боходухив, целосно уништувајќи една куќа, соопштија украинските служби за итни случаи на Телеграм.

Тие додадоа дека спасувачите извлекле тела на жена и 10-годишно момче од урнатините, додека уште три лица се повредени.

Неколку лица се ранети и во Дњепропетровскиот регион, соопштија официјални лица.

Во напад со беспилотно летало врз селото Шахтарске повредени се девет лица, вклучувајќи и 13-годишно девојче, напиша регионалниот воен гувернер Олександр Ганжа на Телеграм.

Сите повредени се однесени во болница, рече тој, додавајќи дека 57-годишна жена е во критична состојба, додека другите се здобиле со умерени повреди.

Русија спроведува целосна инвазија на Украина речиси четири години и постојано ги таргетира областите далеку од фронтовските линии.

Украинските власти велат дека цивилите го понесоа најголемиот дел од нападите, во кои загинаа жители и беа уништени домови.

Украина, исто така, ја обвини Русија за засилување на нападите врз енергетската инфраструктура поради ниските зимски температури, со што се нарушени снабдувањето со греење, електрична енергија и вода низ целата земја.

Вчитај повеќе

XS
SM
MD
LG