Вести
Светските лидери ветија 8 милијарди долари за борба против коронавирусот
Светските лидери денеска ветија 8 милијарди американски долари за борба против пандемијата на коронавирус, изјави шефицата на Европската комисија Урсула фон дер Лејен.
„За само неколку часа, ние ветивме 7,4 милијарди евра (8,07 милијарди американски долари) за вакцини, дијагностика и третман против Ковид -19“, рече фон дер Лејен.
Таа вели дека тоа ќе помогне за невидена глобална соработка.
Шефицата на европската комисија ја водеше теле-конференција на која светски лидери и филантропи собираа пари за зајакнување на потрагата по вакцина против коронавирус. Но вкупната сума е помала од целта на настанот, оти се очекуваше да соберат 7,5 милијарди евра (8,2 милијарди долари).
На видео-самитот, генералниот секретар на ОН, Антонио Гутереш, рече дека ветената сума е само аванс за она што ќе биде потребно за борба против вирусот.
„За да стигнеме до секого, насекаде, најверојатно ни требаат пет пати повеќе од таа сума“, рече Гутереш.
Меѓу поголемите придонеси, Јапонија вети повеќе од 800 милиони долари, додека Германија понуди 525 милиони евра. Италија и Шпанија, можеби најтешко погодени од вирусот во Европа, рекоа дека секоја ќе обезбедат по повеќе од 100 милиони евра.
види ги сите денешни вести
Седум далноводи во Кувајт надвор од употреба, пресретнати дронови во Саудиска Арабија
Кувајт на 24 март соопшти дека неговите системи за воздушна одбрана реагираат на „напади со ракети и беспилотни летала“ и дека пријавените звуци на експлозии се предизвикани од пресретнувањето на овие закани. Војската ги повика граѓаните да ги следат упатствата на властите.
Министерството за електрична енергија на земјата, исто така, објави дека седум далноводи се исклучени од употреба по падот на пресретнувачите.
Саудиска Арабија пак, на 24 март соопшти дека нејзините системи за воздушна одбрана пресретнале и уништиле вкупно 19 дронови кои ја таргетирале Источната покраина на земјата во одделни напади во период од два часа.
Велика Британија објави дека ќе распореди системи за воздушна одбрана со краток дострел во регионот за да се спротивстави на бранот ирански напади врз земјите од Персискиот Залив.
Премиерот на Велика Британија, Кир Стармер, изјави дека опремата ќе биде испратена во Бахреин, Кувајт и Саудиска Арабија. Системот против дронови „Рапид Сентри“ исто така ќе биде префрлен во Кувајт, а британски воен брод е распореден во источниот Медитеран.
Според АФП, британските претставници велат дека военото присуство на земјата во регионот достигнало највисоко ниво во последните 15 години, а оперативните летови се зголемени во поддршка на неколку земји во регионот.
Сибиха: Украина преживеа „уште една ноќ на терор“
Украина објави дека Русија лансирала 426 беспилотни летала и ракети, додека мировните преговори останале на „пауза“ поради тековниот конфликт на Блискиот Исток.
Најмалку четири лица загинале, а десетици други биле повредени во рускиот напад во текот на ноќта што погодил неколку региони низ земјата, соопштија украинските власти на 24 март.
Украинскиот претседател Володимир Зеленски изјави дека „се во тек напори за закрепнување“ по рускиот напад, истакнувајќи дека „е пријавена штета во 11 региони“.
„Уште една ноќ руски терор против Украина“, напиша министерот за надворешни работи Андриј Сибиха по смртоносниот напад.
„Кога Русија не успева на бојното поле и не може да ја наметне својата волја на преговарачката маса, таа прибегнува кон терор против цивилите. Типични методи на руски криминалци“, рече Сибиха и додаде:
„Притисокот врз Русија мора да се засили без одлагање. Санкциите мора да бидат посилни. Двесетиот пакет на ЕУ мора да се усвои. Флотата во сенка мора да биде закотвена“, напиша Сибиха во објава на X.
Молдавската претседателка Маја Санду го осуди рускиот напад како „воен злостор - и напад врз сите нас“.
„Ноќните напади ја прекинаа клучната енергетска врска на Молдавија со Европа. Постојат алтернативни патишта, но ситуацијата останува кревка. Само Русија ја носи одговорноста“, напиша таа во објава на X.
Според украинските воздухопловни сили, Русија лансирала 34 ракети и 392 дронови, вклучувајќи седум балистички Искандер, 23 крстосувачки и четири водени ракети воздух-воздух. Украинската војска вели дека нејзините воздухопловни сили пресретнале 365 дронови и 25 ракети.
Во своето вечерно обраќање само неколку часа пред рускиот напад, претседателот Зеленски, повикувајќи се на разузнавачки извештаи, предупреди за можен руски напад во голем обем и ги повика граѓаните да останат будни на сигналите за воздушен напад.
Во меѓувреме, руското Министерство за одбрана соопшти дека нивните сили пресретнале 55 украински беспилотни летала во текот на ноќта, еден ден откако Украина погоди резервоар за гориво во пристаништето Приморск во Балтичкото Море, најголемиот западен центар за извоз на нафта во земјата.
Најновите напади се случија откако Русија објави дека трилатералните разговори меѓу Вашингтон, Москва и Киев, насочени кон завршување на војната во Украина, се на „пауза поради ситуацијата“ по почетокот на војната со Иран.
„Ова е пауза, од очигледни причини“, изјави портпаролот на Кремљ, Дмитриј Песков, за новинарите, додавајќи дека штом „нашите американски партнери“ ќе можат да обрнат поголемо внимание на украинските работи, Москва се надева дека паузата може да заврши и дека може да се одржи нова рунда разговори.
Иранските медиуми објавија дека енергетската инфраструктура е нападната
Иранските медиуми на 24 март објавија дека израелско-американските напади биле насочени кон два гасни објекти и еден цевковод, неколку часа откако американскиот претседател Доналд Трамп се повлече од својата закана за напад на енергетската инфраструктура.
„Како дел од тековните напади извршени од ционистичкиот и американскиот непријател, цел биле зградата на администрацијата за гас и станицата за регулирање на притисокот на гасот на улицата Кавех во Исфахан“, соопшти новинската агенција Фарс.
Објектите во централен Иран биле „делумно оштетени“, додаде Фарс, кој беше единствениот ирански медиум што извести за инцидентот.
Се вели дека нападот бил насочен и кон гасоводот на електраната Хорамшахр, на југозападот од земјата.
„Проектил ја погодил областа надвор од станицата за преработка на гасоводот Хорамшахр“, објави Фарс, цитирајќи го гувернерот на градот што се граничи со Ирак.
Не е прецизиран обемот на штетата.
Трамп во понеделник за АФП изјави дека „работите одат многу добро“ со Иран, кратко откако објави разговори со Техеран и петдневна пауза за напади кон електраните на Исламската република.
Наглиот пресврт на ставот на Трамп кон Иран се случи неколку часа пред истекот на дводневниот ултиматум според кој тој се закани дека ќе ги нападне иранските електрани ако Техеран не го отвори повторно стратешкиот Ормуски теснец.
Сепак, иранските медиуми вчера, 23 март објавија дека нема преговори за завршување на војната.
Пилот и копилот загинаа во судир на авион и возило на аеродромот во Њујорк
Авион со десетици луѓе се судрил со противпожарно возило доцна во неделата на пистата на аеродромот Ла Гвардија во Њујорк, при што загинале пилотот и копилотот и биле принудени да се прекинат летовите, објавија властите и американските медиуми.
Слики од АФП го покажуваат тешко оштетениот преден дел и дел од пилотската кабина на авионот на Ер Канада Експрес, кој пристигнал од Монтреал, на пистата, опкружен со возила за итни случаи со трепкачки светла.
Пилотот и копилотот загинаа во судирот, објавија американските медиуми, вклучувајќи ги CNN и NBC. Уште 13 лица, вклучувајќи 11 патници и двајца први реагирачи, беа однесени во болница со повреди, според радиодифузерот ABC.
Авионот управуван од Jazz Aviation, регионален партнер на „Ер Канада“, удрил во противпожарен камион на Писта 4 околу 23:40 часот во неделата (03:40 GMT понеделник) додека возилото се движело кон посебен инцидент, соопштија пристанишните власти на Њујорк.
Прелиминарниот список на патници покажа 76 лица во авионот, вклучувајќи четири члена на екипажот, соопшти Jazz Aviation во соопштение.
Американските воздухопловни власти наредија сите летови на аеродромот да бидат приземјени, додавајќи дека постои „голема“ веројатност за продолжена суспензија.
„Аеродромот моментално е затворен за да се олесни одговорот и да се овозможи темелна истрага“, соопштија пристанишните власти во изјава за АФП.
Протоколите за итен одговор биле „веднаш активирани“.
Националниот одбор за безбедност на сообраќајот соопшти дека испратил „тим за итни случаи“ на местото на настанот за да го истражи судирот.
Џаз Авиејшн соопшти дека во несреќата учествувал авион CRJ-900 кој долетал во Ла Гвардија од Монтреал како лет AC8646.
Платформата за следење на летови FlightRadar24 соопшти дека авионот „се тркалал по пистата кога удрил“ во возилото за спасување.
Управата за управување со вонредни состојби на Њујорк ги предупреди луѓето да „очекуваат откажувања, затворање на патишта, доцнења во сообраќајот и персонал за итни случаи и да користат алтернативни рути во близина на аеродромот“.
Ла Гвардија веќе страдаше од прекини во летовите поради лоши временски услови, соопшти аеродромот во неделата на X.
Патниците исто така чекаа подолго за да поминат низ безбедносниот тест поради „влијание врз бројот на вработени“ од прекинот на федералното финансирање, соопшти аеродромот минатата недела.
Сместен во њујоршката општина Квинс, Ла Гвардија е третиот најпрометен аеродром во Њујорк, кој опслужува 33,5 милиони патници во 2024 година, според бројките на пристанишните власти.
Голоб победи на изборите во Словенија, но нема мнозинство
Либералната партија на словенечкиот премиер Роберт Голоб освои најмногу гласови на парламентарните избори одржани вчера, но ја загуби владејачката мнозинска позиција заедно со коалициските партнери од левиот блок, покажуваат првичните официјални резултати.
Движењето „Слобода“ (ГС) на Голоб освои 28,54 отсто од гласовите и 29 пратенички места, откако беа пребројани речиси сите гласови, соопшти државната изборна комисија. Опозициската Словенечка демократска партија (СДС), предводена од десничарскиот поранешен премиер Јанез Јанша, освои 28,17 проценти и 28 мандати.
Резултатите ја ставаат Словенија пред сложен процес на формирање влада, бидејќи ниту левиот ниту десниот политички блок не успеаја да обезбедат 46 пратенички места, колку што се потребни за мнозинство во 90-члениот парламент.
И покрај тоа, Голоб најави дека ќе се обиде да формира нова влада, истакнувајќи во обраќањето до поддржувачите во изборната ноќ дека неговата партија добила обновен мандат и дека следуваат тешки коалициски преговори.
Голоб е на власт во Љубљана од 2022 година, предводејќи коалиција составена од неговото движење ГС, Социјалдемократите (СД) и Левица. Социјалдемократите освоија 6,7 проценти од гласовите и шест мандати, додека Левица, која на овие избори настапи во коалиција со Зелената партија „Весна“, доби 5,6 проценти и пет пратенички места.
Јанша најави дека може да го оспори тесниот изборен резултат, наведувајќи дека ќе се пребројуваат сите гласови, пренесе агенцијата СТА.
Традиционалниот коалициски партнер на СДС, конзервативната Нова Словенија (НСи), освои 9,3 проценти од гласовите и девет мандати. Новата партија Демократи, предводена од поранешниот сојузник на Јанша, Анже Логар, освои 6,7 проценти и шест пратенички места.
Јанша трипати бил премиер и ја предводи СДС од 1993 година. За време на неговите владини мандати, често беше критикуван за авторитарни тенденции, обиди за ограничување на медиумските слободи и толерирање на полициско вознемирување на опозициски демонстранти, наведува агенцијата.
Во последните две недели од кампањата, изборниот процес беше засенет од обвинувања за корупција, пласирани преку лажни видео снимки.
Демонстранти во Тирана фрлаа молотови коктели врз институции
Молотови коктели и огномет беа фрлени врз државните институции во Тирана, Албанија, за време на протестот на 22 март, организиран од опозициската Демократска партија. Албанската полиција употреби водени топови и солзавец за да ги растера демонстрантите.
Опозициската партија на поранешниот премиер Сали Бериша бара смена на актуелниот премиер Еди Рама и создавање на привремена влада.
Политичките тензии во Албанија ескалираа откако во декември минатата година Специјалното обвинителство за борба против корупција и организиран криминал (СПАК) поднесе обвинение против Белинда Балуку, која во тоа време беше министерка за инфраструктура и енергетика и вицепремиерка.
Демонстрантите во неделата фрлаа и молотови коктели врз седиштето на кабинетот на премиерот, Министерството за инфраструктура, Општина Тирана и седиштето на владејачката Социјалистичка партија. Солзавец беше испукан и во близина на италијанската амбасада.
По завршувањето на протестот, полицијата соопшти дека шест полицајци биле повредени за време на судирите со демонстрантите.
Албанската полиција соопшти дека тие се лекуваат во болница и дека нивната здравствена состојба „е стабилизирана и се надвор од животна опасност“.
Повод за протестот беше одлуката на пратениците кои на 12 март гласаа против барањето на СПАК за одземање на имунитетот на пратеничката од социјалистите Белинда Балуку, која е осомничена за корупција. СПАК го поднесе ова барање со цел апсење на Балуку.
Лидерот на Демократската партија, Сали Бериша, по таа седница, ги повика поддржувачите на протест на 22 март, нарекувајќи го голем ден за демократијата во Албанија, бидејќи пред 34 години на тој ден, Демократската партија ја презеде власта по соборувањето на комунистичката диктатура.
Од декември минатата година, ДП одржа неколку протести кои прераснаа во насилство меѓу демонстрантите и полицијата.
Инаку, СПАК ја обвинува Балуку за мешање во тендери поврзани со големи инфраструктурни проекти и фаворизирање на одредени компании. Балуку ги негира обвинувањата.
Социјалистичката партија на премиерот Еди Рама, која го освои својот четврти последователен мандат минатата година, има мнозинство во Парламентот.
Рама се пожали на пречекорување на судските овластувања од страна на судството, особено во врска со притворањата пред судењата. Албанија има за цел да стане членка на Европската Унија до 2030 година, но блокот побара од Тирана да направи повеќе во борбата против криминалот и корупцијата.
Владата го намалува ДДВ-то за горивата, ќе ослободува и мазут за ЕСМ
Намалување на данокот на додадена вредност (ДДВ) за горивата и ослободување на количини мазут од државните резерви, се двете мерки со кои Владата на Северна Македонија планира го спречи зголемувањето на цените на производите и на електричната енергија, информираше премиерот Христијан Мицкоски на прес-конференција на 22 март.
Мерките доаѓаат како одговор на ценовниот скок на горивата изминатиот период како последица на војната во Иран.
Мерката за ДДВ-то за горивата е донесена на денешната седница и тоа, според одлуката на Владата, се намалува од 18 на 10%.
„Нашите пресметки покажуваат дека, доколку Владата не интервенираше, Регулаторната комисија за енергетика (РКЕ) во понеделник ќе донесеше одлука за ново поскапување на дизелот од 10,5 денари по литар, како и зголемување на цените на безоловните горива за 6 денари – што ќе значеше дополнително оптоварување за граѓаните“, истакна Мицкоски.
Со намалување на ДДВ-то, премиерот очекува РКЕ утре да донесе одлука со која цената за горивото ќе остане непроменета, додека за дизелот да се покачи за 3-3,5 денари.
Во моментов, максималните малопродажни цени на горивата се: 92 денари за литар дизел; 86,5 денари за бензин Еуросупер 95; 88,5 денари за Еуросупер 98.
Мицкоски тврди граѓани од соседството точат во земјава и за 9% ја зголемиле потрошувачката на гориво
Мицкоски тврди дека земјава има најниски цени во регионот и поради тоа во Северна Македонија е зголемена потрошувачката на горива за 9% од вообичаеното бидејќи граѓани од соседните држави доаѓаат во земјата и точат гориво.
„Околу 150 илјади литри дополнително точат граѓаните на нашите соседни држави. Најголем е притисокот во пограничните општини, како Дебар, Струга и Охрид на западната граница, Битола и Гевгелија на јужната и Куманово на северната граница“, рече Мицкоски.
2.000 тони мазут за ЕСМ за да не поскапи струјата
На прес-конференцијата премиерот тврдеше и дека електроенергетскиот сектор во земјава е стабилен.
„Во функција се блоковите 1 и 3 во термоелектраната во Битола. На депонија во Битола 80 илјади тони јаглен, во Кичево околу 160 илјади тони. Акумулациите се на ниво од 40%. Или тоа би било доволно доколку се престане и работат само тие, да имаме доволно електрична енергија за приближно месец дена“, рече Мицкоски.
Единствен предизвик, како што рече, е цената на мазутот и затоа на следната редовна седница на Владата во вторник се размислува да се донесе одлука да се ослободат околу 2.000 тони мазут и да се дадат на државната компанија Електрани на Северна Македонија (ЕСМ), а така индиректно да се спречи покачување на цената на електричната енергија.
„Нема да дозволиме да се зголемат трошоците на компанијата. Имајќи ја предвид поволната хидролошка состојба и консолидирањето на рудниците, конечно можеме да кажеме дека состојбата во ЕСМ е стабилна. Не сакаме да дозволиме со овие повисоки цени на мазутот да дојде до дисбаланс. Со оваа интервенција очекуваме таа цена да не биде зголемена односно да влијаеме позитивно и да го одржиме стандардот на граѓаните“, рече Мицкоски.
Паралелно, Владата одлучи и да прогласи кризна состојба за, како што рече премиерот, „да се овозможи соодветно законско постапување и институциите да можат ефикасно да ги спроведуваат мерките“.
„Имаме план, не само со еден или два чекора, туку со цела низа разработени сценарија, доколку кризата се влоши или продолжи“, рече Мицкоски.
Северна Македонија е уште една во низата држави од регионот што носи мерки за спречување на ценовните шокови.
Црногорската влада во петокот објави дека воведува „максимални мерки“ за ограничување на цените, а воедно и намалување на акцизите. Министерот за енергетика и рударство на Црна Гора, Адмир Шахмановиќ, изјави дека акцизите за дизелот ќе бидат намалени за 50 проценти, а за евросупер 98 и евросупер 95 за 25 проценти.
Во Србија по одржана седница на Советот за национална безбедност, претседателот Александар Вучиќ на 20 март најави дека државата ќе ги намали акцизите на нафтените производи за 40 проценти.
Шестмина загинати во пад на воен хеликоптер во Катар
Министерството за внатрешни работи на Катар соопшти дека шест лица загинале откако воен хеликоптер се урна во територијалните води на земјата, како и дека е во тек потрага по последното лице.
Во раните утрински часови во недела, катарските власти објавија дека хеликоптерот се урнал „поради технички дефект“. Потврдувајќи го инцидентот, Министерството за одбрана соопшти дека хеликоптерот се урнал за време на „рутинска мисија“.
Не беа објавени дополнителни детали за идентитетот на жртвите или за видот на мисијата што ја извршувале со хеликоптерот. Катарските власти сè уште го истражуваат обемот на инцидентот.
Во последните недели од американско-израелската војна со Иран, енергетската инфраструктура во Катар, како и во другите земји од Заливот, беше цел на воздушни напади. На 17 март, земјата ги протера воените и безбедносните аташеа на иранската амбасада во Катар.
Ова е првата регистрирана загуба на животи во Катар за време на војната.
Израел и Иран ги зголемуваат тензиите со напади во близина на нуклеарни постројки
Израел и Иран се чини дека дополнително го зголемуваат ризикот од голема катастрофа така што секоја страна извршува напади во близина на нуклеарните постројки на другата страна, предизвикувајќи загриженост кај нуклеарното надзорно тело на Обединетите Нации.
Иранска ракета на 21 март го погоди израелскиот град Димона, каде се наоѓа нуклеарна постројка. Нападот Техеран го нарече одмазда за нападите врз неговата постројка за збогатување ураниум во Натанц претходно истиот ден.
Израел никогаш јавно не признал дека поседува нуклеарно оружје, а комплексот Димона официјално е опишан како истражувачки центар. Сепак, се верува дека локацијата, недалеку од главниот град, го крие нуклеарниот арсенал на Израел, единствен од ваков вид на Блискиот Исток.
По нападот врз иранската постројка во Натанц, Меѓународната агенција за атомска енергија (МААЕ) повика на „воена воздржаност за да се спречи нуклеарна несреќа“.
Потоа и по ракетниот напад на Иран врз Димона, ИМАЕ го повтори својот повик за „максимална воена воздржаност“.
„МААЕ е свесна за извештаите за инцидент во градот Димона, Израел, во кој имало ракетен напад, но не доби никакви индикации за штета на Центарот за нуклеарни истражувања ’Негев‘“, соопшти Агенцијата на својот профил на платформата Икс.
„Информациите од земјите во регионот покажуваат дека не се регистрирани зголемени нивоа на зрачење“, додаде ИМАЕ.
Иранска ракета со касетна боева глава го погоди централен Израел
Градоначалникот на градот Ришон Ле Зион, кој се наоѓа во централен Израел, објави дека иранска ракета со касетна боева глава го погодила градот и уништила неколку локации, вклучувајќи и градинка.
Градоначалникот рече дека доколку нападот се случил во работен ден односно кога децата се на училиште, ќе имало потешки последици.
Според Ројтерс, дел од ракетите испукани од Иран кон Израел, имаат касетни боеви глави, кои се потешки за пресретнување и уништување од страна на израелските системи за ракетна одбрана.
Претходно, израелскиот министер за одбрана, Израел Кац, изјави дека се очекува воените операции против Иран да се интензивираат во наредните денови.
„Интензитетот на нападите што израелската и американската војска ќе ги извршат против иранскиот режим и неговата придружна инфраструктура значително ќе се зголемат“, рече Кац во соопштение објавено од израелското Министерство за одбрана во саботата.
Неговите коментари доаѓаат во време на заеднички воени операции на Израел и САД насочени кон иранската воена и стратешка инфраструктура.
Во меѓувреме, американскиот претседател Доналд Трамп навести можна деескалација на непријателствата, велејќи дека би можел да поддржи „постепено ублажување“ на воената активност под одредени услови.
Изјавата доаѓа додека поголем број медиуми, повикувајќи се на неименувани американски претставници, објавуваат дека илјадници дополнителни американски копнени трупи се на пат кон регионот, потег што се смета за давање дополнителни опции на САД во војна со Иран.
Конфликтот меѓу Израел, САД и Иран ескалираше во последните недели, при што двете страни разменуваат напади.
Иран изврши ракетни и беспилотни напади врз Израел и американските позиции во регионот, а воедно придонесе и за регионални тензии што влијаат на клучните бродски патишта, вклучувајќи го и Ормутскиот теснец.
Ескалацијата предизвика загриженост низ целиот свет, особено во врска со енергетските пазари и економската стабилност, бидејќи ситуацијата во овој регион доведе до зголемување на цените на нафтата и нестабилност на пазарот.