Вести
МНР: македонски државјани утре доаѓаат од Малта и Хрватска, ќе бидат во карантин
Вкупно 5.250 македонски граѓани затекнати во странство се пријавиле на повикот на МНР, што траеше до 22 март во 18 часот, за организирано враќање во земјава. Од нив, 2.900 граѓани се изјасниле дека сакаат да се вратат и прифаќаат задолжително да одат во државен карантин и да ја платат цената на чинење на авио-билетот, информира државниот секретар во Министерството за надворешни работи, Зоран Попов.
Во изјава за ТВ Телма, Попов најави дека утре напладне ќе бидат реализирани првите два чартер лета – до Загреб и до Ла Валета во Малта, преку компанијата Визер кој го добила тендерот.
„За Загреб имаме Airbus со 230 седишта, до сега се пријавени 226 граѓани, а за Ла Валета имаме 147, Airbus320 со 180 седишта, изјави Попов.
Најголем дел од затекнатите македонски државјани се во Европа, но има и во прекуокеанските земји.
„Се работи за 350 барања од Северна Америка, Јужна Америка, Австралија, Азија и Африка. Ова е покомплицирано, правиме напори во соработка со соседните земји и држави членки на ЕУ, земји кои испраќаат летови да ги соберат своите граѓани од тие дестинации, да се организираме за заеднички специјален лет и преговорите течат во моментот. Правиме сè што е во можност да ги извлечеме и тие наши граѓани. Во моментот приоритетот е на Европа, 95% од вкупно пристигнатите барања, 4.850 од вкупно 5.200 се однесуваат на Европа. Правиме се што можеме да ги извлечеме и нашите граѓаните на другите континенти“, вели Попов.
Сите граѓани што ќе се вратат, додаде Попов, без ислучок ќе одат веднаш во карантин и за тоа имаат дадена согласност.
види ги сите денешни вести
Запленет уште еден тон марихуана од фирма во валандовско
Уште еден тон марихуана е запленет од фирма за одгледување медицински канабис во валандовското село Јосифово.
Станува збор за фирмата „Грин лајф“, една од шесте на кои Владата денеска, 24 февруари, им ја одзеде лиценцата за работа.
„По наредба на јавен обвинител од Основно јавно обвинителство Гевгелија, полициски службеници од СВР Струмица, ОВР Валандово, денеска извршија претрес во простории на правен субјект за производство на марихуана во село Јосифово“, потврдија од МВР за државната агенција МИА.
Заплената е продолжение на акцијата на полицијата започната изминатиот период во рамки на која досега беа одземени 40-тина тони марихуана од простории на фирми кои имаат лиценца за одгледување канабис за медицински цели.
Покрај „Грин лајф“, без лиценца останаа и „ЦБД медплант“, „Лајф плант“, „Атафарм“ и „Канабидоис“, како и „Алфа фарм“ чиј косопственик – српски државјанин, беше уапсен во Србија каде во селото Коњух на 29 јануари беа запленети пет тони марихуана.
По заплената во Србија, откако беа објавени сомнежите на тамошните органи дека марихуаната потекнува од Северна Македонија, македонските полиција и обвинителство започнаа акција.
Покрај заплената на 40-тина тони, Основното јавно обвинителство за гонење организиран криминал и корупција (ОЈО ГОКК) на 20 февруари отвори и истрага за шест лица кои ги сомничи дека биле вклучени во шверцот на марихуаната во Србија.
Надлежните органи започнаа и преиспитување на лиценците за одгледување канабис за медицински цели, кои досега ги имаа 43 компании.
Одлука да се одземат лиценците на шест од нив, како што посочи министерот за здравство Азир Алиу, Владата донела бидејќи биле констатирани низа недоследности.
„Одлуките на Владата се засноваат на наодите од извршените контроли – несоодветно складирање на сувиот цвет, недоследни известувања до Комисијата, недоставена целосна документација за продажба и трансфер“, посочи Алиу на прес-конференција на 24 февруари.
Тој најави дека кога ќе завршат контролите во сите компании, ќе се предложи нов закон за одгледување канабис за медицински цели со цел да се спречат злоупотреби.
Одгледувањето канабис за медицински цели во Северна Македонија е легализирано повеќе од 8 години.
Иран го уапси шефот на бирото на јапонскиот јавен радиодифузер во Техеран
Иран го уапси шефот на бирото на јапонскиот јавен радиодифузен сервис, NHK World, и го префрли во озлогласениот затвор „Евин“ во Техеран, потврдија два извори за Радио Фарда, сервис на Радио Слободна Европа (РСЕ).
Не е јасно кога е уапсен или какви се обвиненијата против Шиносуке Кавашима, но нашите извори тврдат дека тој бил однесен во затворот „Евин“ на 23 февруари.
Кавашима е сместен во одделението 7 во затворот „Евин“, каде што обично се наоѓаат политичките затвореници, посочува еден од изворите.
NHK не одговори веднаш на барањето за коментар од Радио Фарда. Иранските власти не објавија ништо за апсењето на Кавашима, кој претходно беше шеф на бирото на NHK во Џакарта.
NHK е јавен радиодифузен сервис на Јапонија, кој емитува вести и информации за Јапонија и Азија преку телевизија, радио и онлајн платформи за глобална публика.
Апсењето на Кавашима доаѓа неколку недели откако властите убија илјадници луѓе во невидена репресија на масовните протести со кои се бараше соборување на иранските владетели.
Како дел од репресијата, десетици илјади луѓе се уапсени низ целата земја во последните недели, вклучувајќи новинари и борци за човекови права.
Во Собранието не помина предлогот за минималец од 600 евра
Предлогот минималната плата да се зголеми на 36.960 денари (600 евра) од март 2026 до март 2027 не доби поддршка од пратениците од власта.
Тој се најде на дневен ред на седницата на собраниската Комисија за економски прашања, труд и енергетска политика, откако официјално беше поднесен од пратеничката група на СДСМ.
Предлогот на седницата го образложи координаторот на пратеничката група на СДСМ, Оливер Спасовски, кој рече дека во изминатите две години растат цените на основните прехранбени производи, енергентите, комуналните услуги и здравствените трошоци, а потрошувачката кошничка бележи континуиран раст.
Минималната плата во моментов во Северна Македонија изнесува 24.379 денари, а според закон треба да се зголеми во март за околу 1.600 денари, односно ќе изнесува 26.000. Опозицијата смета дека тоа не е доволно.
„Иако постои законски механизам за усогласување на минималната плата, и тоа 50 проценти од растот на просечната плата и 50 проценти од растот на трошоците на живот, реалноста покажува дека динамиката на поскапувањето ја надминува динамиката на законското усогласување. Најзасегнати од ова се граѓаните кај кои минималната плата е единствен извор на приход“, рече Спасовски.
Пратениците од владејачкото мнозинство не се вклучија во дебата со исклучок на еден пратеник од ЗНАМ, кој рече дека ќе даде поддршка. Сепак, предлогот без поддршка од останатите пратеници од власта, не доби зелено светло во комисијата.
Повисока минимална плата изминатиот период постојано бара и Сојузот на синдикати на Македонија (ССМ), кој организираше протест, како и блокади пред Собранието, стопанските комори и Владата. ССМ најави дека во текот на март ќе продолжи со таргетирани блокади, но ќе организира и генерален штрајк и нов протест.
Ставот на претставници на власта, пак, е дека тие ќе поддржат повисок минималец, но ако за тоа се договорат работниците и работодавците. Власта тврди дека и со актуелната минимална плата, куповната моќ во Северна Македонија е поголема од други европски држави.
„Можеме да имаме и минимална плата од 1.000 евра, но колку вреди таа плата. Ние имаме поголема куповна моќ од Чешка, Литванија, Албанија, Црна Гора, Турција, но ние треба да ги достигнеме европските земји како Белгија, Германија, Хрватска итн.“, рече министерот за економија и труд, Бесар Дурмиши, одговарајќи на пратенички прашања на 18 февруари.
Тој рече и дека во земјава од околу 700.000 вработени, само 30.000 земаат минималец, но оти голем дел од овие луѓе се индивидуални трговци и според него, „не зависат од својата минимална плата, туку од приходите што влегуваат во нивните фирми“.
Според анализите на ССМ, кој бара минималец од 600 евра, во моментов под 500 евра плата земаат 33% од македонските работници.
Шест фирми ги изгубија лиценците за одгледување канабис
На шест компании во Северна Македонија им се одземени лиценците за одгледување канабис за медицински цели, соопшти министерот за здравство, Азир Алиу, на прес-конференција во Владата на 24 февруари.
Владата донела ваква одлука бидејќи, како што посочи министерот, биле констатирани низа недоследности.
„Одлуките на Владата се засноваат на наодите од извршените контроли – несоодветно складирање на сувиот цвет, недоследни известувања до Комисијата, недоставена целосна документација за продажба и трансфер“, посочи Алиу.
Досега се спроведени контроли во 13 фирми, а надлежните најавуваат дека ќе ги проверуваат сите 43 кои во моментов имаат активни лиценци.
Поради пропустите и можностите за злоупотреби што ги констатирале надлежните, министерот најави и подготовка на нов закон. Но, за него ќе се почека додека да завршат контролите во сите фабрики.
Меѓу шесте фирми на кои е одземена лиценцата е и „Алфа фарм“ чиј косопственик е вмешан и осомничен со случајот со запленетите пет тони марихуана во Србија.
Останатите пет компании кои останаа без дозвола се: „Грин лајф“, „ЦБД медплант“, „Лајф плант“, „Атафарм“, „Канабидоис“.
„Алфа фарм“, која е актуелна со последните случувања во земјава и во Србија, е фирма со седиште во Скопје. Еден од нејзините косопственици – српски државјанин беше приведени во акција на српските органи на 29 јануари кога во селото Коњух во централна Србија, беа запленети пет тони марихуана.
Српските органи тогаш излегоа со сомнежи дека тие потекнуваат од Северна Македонија, по што започна акција и во земјава. Од фабрики во Скопје и во струмичкиот регион беа запленети 40-тина тони.
Исто така, на 20 февруари Основното јавно обвинителство за гонење организиран криминал и корупција (ОЈО ГОКК) отвори и истрага за шест лица кои ги сомничи дека биле вклучени во шверцот на марихуаната во Србија.
Одгледувањето канабис за медицински потреби во Северна Македонија е легализирано повеќе од осум години.
Надзорот над компаниите со одобрение за одгледување на канабис за медицински цели го спроведува Комисија за одобрување на одгледување на канабис за медицински цели, која е под Министерството за здравство.
Одлуките за лиценците ги носи Владата. Покрај последните шест одземени лиценци, во текот на изминатите години од носењето на законот владите предводени и од СДСМ и од ВМРО-ДПМНЕ донеле одлуки за одземање на дозволите на уште 14 фирми.
По 13 години пауза, продуктоводот Солун-Скопје ставен во употреба
По 13 години, продуктоводот, преку кој ќе се транспортира дизел-гориво од рафинеријата во Солун до рафинеријата „Окта“ во Скопје, по 13 години, повторно се става во употреба. Министерството за енергетика денеска соопшти дека се извршени сите потребни проверки за функционалност на системот и оти ова е значаен чекор за зајакнување на сигурноста во снабдувањето со нафтени деривати.
Проверката била спроведена од страна на Бирото за метрологија со учество на претставници од Чешкиот метролошки институт (CMI) и лабораторијата „Метрон“ од Солун, во присуство и на претставници од Царинската служба.
„Заедно со овластените и стручни лица од Бирото тие ги проверуваа исправноста и метролошките карактеристики на системот, со цел да се потврди дека мерната опрема функционира прецизно, сигурно и во согласност со највисоките стандарди“, информираа од ресорното Министерство.
Според министерката за енергетика Сања Божиновска, техничката исправност и точноста на мерењето се клучни предуслови за безбедно и транспарентно функционирање на енергетската инфраструктура.
Продуктоводот беше пуштен во функција во 2002 година за пренос на сурова нафта. Во 2013 година беа преземени инвестиции за негова пренамена во инфраструктура за транспорт на дизел-гориво.
Станува збор за систем во должина од 213,5 километри.
Инфраструктурата располага со 15 блок-вентил станици за подобрено управување и високо ниво на безбедност, складишни капацитети од 80.000 м³ во Грција и 30.000 м³ во Северна Македонија, како и современ SCADA-систем за следење притисок, температура и проток во реално време, што гарантира долгорочна сигурност и ефикасност.
Иранската влада: Студентите мора да ги почитуваат „црвените линии“
Студентите имаат право да протестираат, но мора да „ги разберат црвените линии“, изјави портпаролката на иранската влада Фатеме Мохаџерани, во вторник, 24 февруари, во првата официјална реакција на обновените антивладини протести на кампусите.
Универзитетските студенти го започнаа новиот семестар со собири за време на викендот на кои ги оживеаја слоганите од националните протести против клерикалното раководство на земјата, кои достигнаа врв во јануари и беа пречекани со смртоносна репресија.
Вчера, на третиот ден по ред од протестите на кампусот, видеата геолоцирани од АФП покажаа студенти на универзитет во Техеран како го горат иранското знаме усвоено од Исламската република по револуцијата во 1979 година, со која беше соборена монархијата.
„Светите работи и знамето се два примери за овие црвени линии што мора да ги заштитиме, а не да ги преминуваме или да отстапуваме од нив, дури и во врвот на гневот“, изјави Мохаџерани.
Таа додаде дека иранските студенти „имаат рани во срцата и виделе сцени што може да ги вознемират и налутат, дека овој гнев е разбирлив“.
Првичниот бран протести започна во декември, предизвикан од економските проблеми во земјата погодена од санкции, но набрзо прерасна во национални демонстрации кои кулминираа на 8 и 9 јануари, претставувајќи еден од најголемите предизвици за иранските лидери во последниве години.
Немирите предизвикаа насилна владина репресија во која загинаа илјадници луѓе.
Новинската агенција на активисти за човекови права (HRANA) со седиште во САД регистрираше повеќе од 7000 смртни случаи, додека предупредува дека вкупниот број на жртви е веројатно многу поголем.
Иранските власти признаваат повеќе од 3000 смртни случаи, но велат дека насилството е предизвикано од „терористички акти“ поттикнати од САД и Израел.
За време на протестите, владата се обиде да оди по линија помеѓу признавање на легитимните економски поплаки на демонстрантите и осудување на таканаречените „бунтовници“.
Мохаџерани во вторник рече дека мисија за утврдување факти ги истражува „причините и факторите“ на протестите и ќе обезбеди извештаи.
Репресијата во јануари го поттикна американскиот претседател Доналд Трамп да се закани дека ќе интервенира воено во име на демонстрантите, иако фокусот на неговите закани наскоро се префрли на спорната нуклеарна програма на Иран.
Оттогаш, САД спроведоа масовно воено засилување на Блискиот Исток со цел да извршат притисок врз Техеран да склучи договор, дури и додека двете страни водат индиректни преговори, кои треба да продолжат во четврток во Женева.
Иран инсистира дека неговата нуклеарна програма е за цивилна употреба, но Западот верува дека таа има за цел да изгради атомска бомба.
Руте повика на „ефикасни безбедносни гаранции“ за Украина
Генералниот секретар на НАТО, Марк Руте, вети континуирана поддршка од алијансата за Украина на четвртата годишнина од целосната инвазија на Русија на 24 февруари 2022 година.
„НАТО беше со Украина од самиот почеток. Ние сме со вас денес и ќе бидеме со вас во текот на предизвиците што претстојат. Императив е Украина да продолжи да ја добива воената, финансиската и хуманитарната помош што ѝ е потребна“, рече Руте во седиштето на алијансата во Брисел.
Руте додаде дека воената помош е „неопходна“.
„Бидејќи ветувањето за помош не ја завршува војната. На Украина ѝ е потребна муниција денес, и секој ден, сè додека не престане крвопролевањето.“
Шефот на НАТО, исто така, ги повика сојузниците да се обврзат да обезбедат мир во Украина откако ќе престанат борбите.
„Кога борбите конечно ќе престанат, мирот мора да се одржи“, рече тој. „Со силни украински сили подготвени да одвратат и да се бранат, и ефикасни безбедносни гаранции од партнерите на Украина: Европа, Канада и САД.“
Руте истакна дека украинскиот народ заслужува праведен и траен мир.
„Нивната безбедност е наша безбедност. Не може да има вистински мир во Европа без вистински мир во Украина“, рече првиот човек на НАТО.
Зеленски: Путин не успеа да ги постигне целите во Украина
Украинскиот претседател Володомир Зеленски го обвини рускиот колега Владимир Путин дека се обидува да ја преземе Украина, велејќи дека не успеал да ја постигне оваа и други воени цели.
Во видео обраќање по повод четиригодишнината од војната на кое беа прикажани Украинците како вршат отпор против руските војници во првите денови од конфликтот, Зеленски додаде дека Украина е подготвена да направи „сè“ што може за да обезбеди силен, траен мир.
Стотици илјади луѓе загинаа откако Русија го нападна својот сосед на 24 февруари 2022 година, започнувајќи ја најсмртоносната војна на европско тло од Втората светска војна.
Разговорите меѓу двете страни, обновени минатата година од страна на Соединетите Американски Држави, досега не успеаја да ги запрат борбите, кои ја опустошија земјата и ја оставија соочена со огромна задача за реконструкција.
„Путин не ги постигна своите цели. Тој не ги скрши Украинците. Тој не ја доби оваа војна. Ние ја зачувавме Украина и ќе направиме сè за да постигнеме мир - и да обезбедиме правда“, рече Зеленски во своето обраќање.
„Сакаме мир. Силен, достоинствен и траен мир“, рече Зеленски, додавајќи дека секој договор „не смее едноставно да се потпише, туку мора да биде прифатен од Украинците“.
Лидерите на сојузниците на Украина, вклучувајќи го финскиот претседател Александар Стаб и шведскиот премиер Улф Кристерсон, се во земјата во вторник, 24 февруари за да ја одбележат годишнината.
Шефицата на Европската комисија, Урсула фон дер Лајен, исто така е таму, велејќи дека сака да потврди дека Европа „непоколебливо стои со Украина, финансиски, воено и низ оваа сурова зима“.
„И да испрати јасна порака до украинскиот народ и до агресорот: нема да попуштиме додека не се воспостави мир. Мир под условите на Украина“, рече таа во видео објавено на социјалните медиуми.
Се очекува таа да присуствува на „церемонија на комеморација“ и да посети украински енергетски објект оштетен од руските напади пред да се сретне со Зеленски и да учествува на видеоконференција со сојузниците на Киев, вклучувајќи ги Велика Британија, Франција и Германија.
Пратениците ќе расправаат за предлог-законот за минимална плата
Предлог на закон за изменување и дополнување на Законот за минимална плата во Република Северна Македонија во прво читање денеска е на дневен ред на седницата на собраниската Комисија за економски прашања, труд и енергетска политика.
Со предлог-законот се предлага минималната плата во државава да изнесува 600 евра.
Овластен предлагач е претседателот на СДСМ, Венко Филипче заедно со уште неколкумина пратеници од опозициската партија. Овој предлог-закон потоа е ставен и на дневен ред на Законодавно-правната комисија.
Неодамна се одржаа неколку протести во организација на Сојузот на синдикати чие главно барање беше зголемување на минималната плата на 600 евра, но и на сите плати за 6000 денари. Синдикалците организираа блокади пред Собранието, Стопанските комори и Владата.
Блокадите на ССМ се одржаа и покрај договорот кој вчера го постигнаа Владата и синдикалните претставници, а со кој над 10.000 административци ќе потпишат индивидуални договори за процентуално зголемување на платите секоја година. Меѓу нив, на пример, се и службениците во судовите и обвинителствата.
Според ова, нивните плати до 2028 година треба да се покачат за речиси 40 отсто од тековната сума.
Премиерот Христијан Мицкоски рече дека е неприфатлив предлогот државата одреден период да ги финансира придонесите на работодавачите за тие да го зголемат минималецот.
Неколку дена претходно, лидерот на опозицискиот СДСМ, Венко Филипче оцени дека барањето на ССМ за повисока минимална плата е „сосема на место и се темели на реалните потреби на работниците“. Токму затоа рече тој, СДСМ го поднел законот за 600 евра минимална плата.
Ова е вторпат да го поднесуваат овој закон до Собранието. Првиот пат беше на крајот на 2024 година, но тогаш власта го одби. Според Филипче преку ребаланс на Буџетот, може да се обезбедат и до 200 милиони евра за плати.
Ирански студенти протестираат против владата трет ден по ред
Иранските студенти одржаа антивладини протести на неколку универзитети во понеделник, 23 февруари, трет ден по ред, според видеа објавени на интернет и потврдени од Радио Слободна Европа (РСЕ).
Новите протести се први откако властите убија илјадници луѓе при задушување на демонстрациите против иранските свештенички власти минатиот месец.
Протестите се одржуваат додека Иран се подготвува за можна воена акција од страна на Соединетите Американски Држави (САД).
Американскиот претседател Доналд Трамп го предупреди Техеран да не користи повеќе насилство против демонстрантите и се закани дека ќе ја нападне Исламска Република поради нејзиното одбивање да се откаже од својата нуклеарна програма.
Десетици студенти организираа протести на најмалку четири универзитети во главниот град Техеран, вклучувајќи го универзитетот Ал-Захра, универзитетот во Техеран, технолошкиот универзитет Шариф и технолошкиот универзитет Амиркабир.
Видеа на социјалните мрежи покажаа студентки на Универзитетот Ал-Захра како скандираат „Ова е година на крв. Сајед Али ќе биде соборен“, алудирајќи на врховниот лидер ајатолах Али Хамнеи.
Друго видео покажа студентки на универзитетот во Техеран како скандираат „Жени, живот, слобода“, осврнувајќи се на протестите од 2022 година предизвикани од смртта во притвор на млада жена обвинета за кршење на законот за хиџаб.
Новите демонстрации се совпаднаа со почетокот на новиот универзитетски семестар и со стотиците церемонии одржани низ целата земја минатата недела во спомен на жртвите убиени за време на задушувањето на масовните протести во јануари.
Најмалку 7.000 луѓе беа убиени за време на протестите што избувнаа кон крајот на декември 2025 година, според групите за човекови права, иако се верува дека вистинскиот број на жртви е многу поголем.
Повеќето од убиствата наводно се случиле помеѓу 8 и 10 јануари, кулминација на задушувањето на протестите.
Овие протести беа меѓу најголемите во Иран од Исламската револуција во 1979 година.
Обновените протести во Техеран доаѓаат во време кога САД продолжуваат да се закануваат дека ќе го нападнат Иран поради неговата спорна нуклеарна програма и покрај неколкуте рунди индиректни разговори.
Во најголемиот протест во главниот град по смртоносното задушување на демонстрациите минатиот месец, иранските студенти кои извикуваа антивладини слогани се судрија со безбедносните сили пред технолошкиот универзитет „Шариф“ во саботата. Слични собири беа пријавени и на други универзитети.
Студентите пред технолошкиот универзитет „Амир Кабир“ во неделата се судрија со членови на „Басиџ“, доброволна паравоена сила која одигра значајна улога во задушувањето на минатите демонстрации. Според видеата на социјалните медиуми, студентите извикуваа антивладини слогани.
Универзитетите во Техеран честопати беа сцена на студентски протести што се одржаа по револуцијата во 1979 година и резултираа со брутална репресија од страна на безбедносните сили.