Пријатниот мирис на кафе и колачи се шири низ кафулето и продавницата „Фармата на мама“ во источниот украински град Запорожје, што е знак на вообичаен работен ден. Но, со оглед на тоа што линијата на фронтот на војната со Русија е оддалечена само 25 километри, работењето е далеку од вообичаено.
„Фармата на мама“ ги држи своите врати отворени и покрај неколкуте тешки моменти, како оној од 2 јануари (како што е наведено во видео на социјалните мрежи од сопственичката Јулија Матвиенко ) на малтер што паѓа од таванот за време на рускиот напад во близина.
„Секој бизнис што останува во Запорожје и се опоравува по она што ни е фрлено заслужува почит“, изјави таа за украинскиот сервис на Радио Слободна Европа.
„Веќе сме научени во текот на сите овие години да стоиме исправено. И кога ситуацијата се влошува, стануваме еден голем тим. Странците се поддржуваат едни со други“, додаде таа.
Бизнисот на Матвиенко е пример за економска отпорност во земја погодена од немилосрдна војна што ќе ја види четвртата годишнина од целосната инвазија на Русија следниот месец.
Видете и ова: Поради постоечките пропусти, ЕУ планира нови санкции кон РусијаНејзиниот дух на пркос е отелотворен во нешто што секој клиент може да го држи - сет шолји за кафе наследени од кафуле во Харкив, уште еден град на фронтот, 255 километри североисточно, кој руските сили исто така безмилосно го бомбардираа.
„Девојките од кафулето ни ги дадоа. За жал, нивниот објект повеќе не е таму, но шолјите остануваат“, вели Матвиенко.
„Верувам дека ова го симболизира животот, продолжувањето на животот на бизнисот што беше погоден, што беше уништен“.
Матвиенко започна со бизнис пред целосната инвазија во февруари 2022 година. Нејзиното семејство имаше фарма и одгледуваше птици за месо. Но, таа одлучи да ги однесе своите деца на безбедно, а потоа да волонтира во територијалните одбранбени сили на Украина.
Подоцна, таа се врати во бизнисот, правејќи оброци со сушено месо за војниците кога нејзините браќа се подготвуваа да се упатат кон воените операции на Украина во рускиот регион Белгород.
На крајот, со помош на грант од регионалните власти, таа ја основа „Фармата на мама“.
„Моите деца се секогаш со мене... за два дена направивме пријатно место“, рече Матвиенко.
Матвиенко сега планира да го прошири својот бизнис со снабдување на синџири супермаркети во Запорожје, овој пат потпомогнати од грант од фонд за ветерани.
Другите бизниси не се снаоѓаат толку добро.
Олексиј Пучков откри дека условите на војната, особено честите прекини на електричната енергија, го оневозможиле опстанувањето на неговата пекара.
„Луѓето морале да седат во темница и да чекаат генераторите да се вклучат и да обезбедат електрична енергија“, рече тој.
„Ова стана невозможно да се направи ноќе. Беше тешко да се стигне таму поради полицискиот час. Дури и со пропусници, вработениот не може секогаш да го стори тоа.“
Вашиот пребарувач не подржува HTML5
Живот во студ и темнина во Украина поради недостиг на електрична енергија
Тој за РСЕ изјави дека е оптимист дека работата ќе продолжи, но дека засега е суспендирана.
„Нашиот обем на производство во последно време опаѓа. Во последните две години сме непрофитабилни“, вели Пучков.
Ова стана некаков шаблон, изјави за РСЕ Олена Јеременко, раководител на локален бизнис сојуз.
„Не гледам никакво масовно преместување на бизниси во моментов, очигледно главните бизниси веќе си заминале. Но, има затворања, претежно производство, поради губење на нарачки, прекин на активностите со надеж за враќање. И ова е во текот на изминатите шест месеци и е многу лош сигнал. Може само да се влоши“, вели Јеременко.
Пучков раскажува дека дополнителен проблем во зоните на фронтот како Запорожје е тоа што луѓето ја напуштаат областа од безбедносни причини.
„Во Лвив или Черкаси е повеќе или помалку мирно“, вели тој, осврнувајќи се на градовите во западна и централна Украина.
„Нашите луѓе одат таму... купуваат кифла, млеко во супермаркет, ручаат во менза или кафуле. А ние ги немаме овие луѓе. Има многу помалку од нив и нивната куповна моќ се топи“, вели Пучков.