Американските и иранските претставници започнаа разговори во Женева на 26 февруари, во она што се смета за последен обид за постигнување нуклеарен договор и избегнување на голем воен конфликт меѓу двете страни.
Третата рунда разговори започна додека претседателот Доналд Трамп ги разгледува опциите за воена акција на САД доколку не се постигне договор за ограничување на нуклеарната програма на Иран, при што два американски носачи на авиони се распоредени во близина на Исламската Република.
Иранскиот министер за надворешни работи, Абас Аракчи, ги води разговорите со претставникот на Белата куќа, Стив Виткоф, и зетот на Трамп, Џаред Кушнер. Оманските претставници дејствуваат како посредници, како што правеа и во претходните рунди.
Страните одржаа индиректни разговори во Оман претходно овој месец, што беа први откако Израел и САД ги бомбардираа клучните ирански нуклеарни објекти за време на краткиот застој во јуни. Втор круг разговори се одржа во Женева на 17 февруари.
Двете рунди не успеаја да постигнат напредок, а клучните прашања остануваат нерешени.
За време на разговорите, САД побараа Иран целосно да го запре збогатувањето на ураниум и да ги предаде своите залихи од околу 400 килограми високо збогатен ураниум - чекори што би го спречиле Техеран да изгради нуклеарно оружје.
Видете и ова: Претставници на САД и Иран во петок на нуклеарни разговори поради страв од воен конфликтТехеран инсистира дека неговата нуклеарна програма е за мирни, цивилни цели, како што е производство на електрична енергија.
Државниот секретар на САД, Марко Рубио, на 25 февруари изјави дека Иран се обидува да „обнови елементи“ од својата нуклеарна програма иако „во моментов не збогатува ураниум“.
Рубио додаде дека иако разговорите ќе се фокусираат на нуклеарната програма на Иран, ракетните капацитети на Иран „мора да бидат вклучени во преговорите“, со оглед на тоа што Техеран поседува „илјадници балистички ракети со краток дострел што можат да стигнат до американските бази во регионот“.
Тој додаде дека коментарите на Трамп во неговото обраќање за состојбата на 24 февруари, во кое рече дека Иран „работи на развој на ракети што наскоро би можеле да стигнат до САД“, не значат дека Техеран веќе има такви ракети, туку дека тие се „јасно на пат што еден ден би можел да им овозможи да развијат оружје што би можело да стигне до копното на САД“.
Портпаролот на иранското Министерство за надворешни работи, Есмаил Бакаеи, на 26 февруари изјави дека индиректните разговори ќе се занимаваат исклучиво со нуклеарната програма на Иран.
Бакаеи подоцна изјави дека шефот на Меѓународната агенција за атомска енергија (МААЕ), Рафаел Гроси, веројатно ќе се придружи на разговорите „за да помогне во унапредувањето на дискусиите за технички прашања“.
Министерот за надворешни работи на Оман, Бадр Албусаиди, на 26 февруари изјави дека американските и иранските претставници изразиле „невидена отвореност кон нови и креативни идеи и решенија“.
Иран посочи дека е подготвен да направи отстапки во замена за укинување на санкциите на САД и признавање на неговото право да збогатува ураниум.
Видете и ова: Во најдолгиот говор за состојбата на нацијата, Трамп го предупреди Иран и вети мир во УкраинаКелси Девенпорт, директорка за политика за неширење на нуклеарно оружје во Американското здружение за контрола на оружјето, изјави дека сè уште постои шанса за дипломатија, иако „ризиците од погрешна пресметка и ризиците од враќање на конфликтот се исклучително високи“.
„Мислам дека, и покрај сите закани, Трамп сака договор“, изјави Девенпорт за Радио Фарда на Радио Слободна Европа.
„Тој не сака САД да се заглават во уште еден конфликт во регионот. Мислам дека Иран, исто така, гледа вредност во договор, со цел да се укинат санкциите и да се спречи враќање на конфликтот.“
Пред разговорите на 26 февруари, Аракчи рече дека договор е „на дофат, но само ако дипломатијата е приоритет.“
Аракчи, исто така, вети дека Иран „никогаш нема да развие нуклеарно оружје под никакви околности“, но инсистираше на правото на земјата да „ужива во придобивките од мирнодопската нуклеарна технологија“.
Во говорот на 24 февруари, Трамп се чини дека заговара можен напад врз Иран, велејќи дека нема да дозволи „најголемиот државен спонзор на тероризмот во светот“ да поседува нуклеарно оружје.
Трамп рече дека Техеран сака да ја обнови својата нуклеарна програма и дека „во овој момент ги продолжува своите темни нуклеарни амбиции“, тврдење што Иран го негира.
Видете и ова: Иран ги отфрла тврдењата на САД за ракетната програма како „големи лаги“Женевските разговори доаѓаат откако Трамп постојано се закануваше со воена акција против Техеран, прво поради бруталното задушување на масовните протести во јануари, а потоа и поради нуклеарната програма на Иран.
Светските сили постигнаа историски нуклеарен договор со Техеран во 2015 година за да го спречат Иран да изгради бомба.
Потоа западните економски санкции беа ублажени, но Иран почна да ги крши своите обврски откако Трамп, за време на неговиот прв мандат, ги повлече САД од договорот во 2018 година и повторно воведе санкции.