Американскиот државен секретар Марко Рубио пристигна во Франција рано на 27 март, приклучувајќи се кон министрите за надворешни работи на Групата од седум најразвиени земји(Г7) и претставниците на сојузниците на вториот ден од важниот состанок во сенка на тензиите околу Иран, Украина и глобалната безбедност.
Рубио ќе присуствува на официјалните состаноци на министрите за надворешни работи на Г7 во Серн ла Вил, во близина на Париз. Тоа ќе биде негов прв состанок со клучните сојузници откако претседателот Доналд Трамп ги интензивираше пораките на Вашингтон за Иран.
Состанокот, кој се одржува под француското ротирачко претседателство на Г7, ги собра шефовите на дипломатиите на Велика Британија, Франција, Германија, Италија, Канада, Европската Унија и Јапонија, заедно со земјите во посета, вклучувајќи ја и Украина.
Ормускиот теснец во центарот на споровите
Во четврток, пред неговото заминување за Париз, Рубио посочи дека централната порака до сојузниците ќе биде итна потреба од повторно отворање на Ормускиот теснец, критичен глобален транзитен пат практично блокиран од Иран.
„Во нивен интерес е да помогнат“, им рече Рубио на новинарите во воздухопловната база Ендрус во Мериленд, нагласувајќи дека американските партнери повеќе се потпираат на протокот на енергија низ теснецот отколку на САД.
Тој одби да прецизира каква помош би можел да побара Вашингтон, велејќи дека таквите одлуки се на одбранбените претставници, но рече дека прашањето бара колективна акција.
„Тоа не ни помага. Светот е тој што има голем интерес за тоа, па затоа треба да се зафатат и да се справат со тоа“, рече тој.
Прекинот во превозот низ Ормускиот теснец ги потресе глобалните енергетски пазари, бидејќи приближно една петтина од светската нафта и течен природен гас обично поминува низ водниот пат во мирно време.
Рубио рече дека индиректните разговори со Техеран продолжуваат преку посредници и изјави дека е постигнат „одреден конкретен напредок“, предупредувајќи дека ситуацијата е сè уште флуидна.
„Постојат посреднички земји кои доставуваат пораки. Тоа е тековен процес“, рече тој.
Трамп претходно изјави дека разговорите со Иран се „многу важни“. Вашингтон ги прекина нападите врз енергетската инфраструктура на Иран до 6 април за да се остави простор за дипломатија.
Сојузниците бараат координација
Собирот во Париз е првиот состанок во живо на министрите за надворешни работи на Г7 откако Трамп јавно ги притисна сојузниците да заземат построг став кон Иран, откривајќи ги разликите во рамките на групата.
Додека Вашингтон го приоритизира прашањето за Иран и слободата на пловидба во Ормускиот теснец, неколку земји од Г7 се фокусирани на војната во Украина и се претпазливи да се вклучат повеќе во кризата на Блискиот Исток.
Рубио ги нагласи долгогодишните фрустрации на САД околу поделбата на товарот, посочувајќи ја поддршката на САД за Киев.
„Украина не е војна на Америка, а сепак ние придонесовме повеќе во таа борба од која било друга земја“, рече тој, додавајќи дека американската политика е во крајна линија посветена на американските приоритети.
„Јас работам за народот на Соединетите Држави“, рече Рубио.
Тежок дипломатски тест
Аналитичарите велат дека Рубио се соочува со деликатен баланс додека работи со колегите кои се справуваат со економските последици од нарушувањето во Ормускиот теснец, додека ги разгледуваат своите стратешки приоритети.
Пол Сондерс кој беше потсекретар за глобални прашања за време на администрацијата на претседателот Џорџ В. Буш од 2003 до 2005 година, за РСЕ изјави дека шефот на американската дипломатија мора да жонглира со спротивставените очекувања.
„Секретарот Рубио ќе мора да се движи помеѓу интересите и потребите на САД, очекувањата на претседателот Трамп, перспективите и приоритетите на другите членки на Г7 и целите на Франција како домаќин. Нема да биде лесно“, рече Сондерс, кој претседава со вашингтонскиот тинк-тенк Центар за национален интерес.
Тој додаде дека фрустрацијата меѓу сојузниците може да ги комплицира дискусиите.
„Другите членки на Г7 се фрустрирани што се соочија со енергетска и економска криза без предупредување“, рече Сондерс, истакнувајќи дека многумина се повеќе фокусирани на Украина, Јапонија отколку на Кина.
Франција, додаде тој, исто така се стреми да ја потврди својата независност и лидерска улога во Европа, „што би можело да доведе до некои напнати размени“.
Според Сондерс, централното прашање што се наѕира над разговорите останува нерешено: „Кога и како ќе заврши војната во Иран?“
Се очекува Рубио да учествува на состаноци на кои ќе се дискутираат заканите од повеќе области, поддршката за Украина, ситуацијата во Иран и пошироките прашања за мирот и безбедноста.
Разговорите во Серн ла Вил ќе бидат тест дали Г7 може да ги збие редовите или дали поделбите околу Иран и прашањата за глобалната безбедност ќе продолжат во време на растечки тензии во меѓународните односи.