Достапни линкови

За Путин: зошто толку многу бугарски партии ја поддржуваат Русија


Бугарија, партиски лидери

На 2 октомври во Бугарија ќе се одржат четвртите парламентарни избори за помалку од две години. Политичката нестабилност на земјата е помогната од мали партии кои се националистички, антилиберални и цврсто проруски настроени. Десислава Димитрова и Иван Бедров

На партиските митинзи на бугарската партија „Преродба“ не недостигаа руски знамиња. Лидерот на ултранационалистичката партија Костадин Костадинов кој е за напуштање на ЕУ и НАТО, другите партии кои се натпреваруваат на изборите во Бугарија ги нарекува „проекти на американската амбасада“ кои „ќе не фрлат во војна против Русија“.

Костадинов не го обвинува Путин за војната во Украина, туку Западот. Според неодамнешните анкети Преродба треба да го помине прагот од 4 проценти за да влезе во парламентот на изборите во Бугарија на 2 октомври.

Бугарија формира координативен центар за санкции против Русија

Иако е релативно мала партија со мали шанси за владеење, ставовите на Преродба - токсична мешавина од русофилија и антизападни заговори - стануваат сè попопуларни во Бугарија.

Костадин Костадинов
Костадин Костадинов

Преродба е на маргините на бугарскиот политички живот, но многу од неговите проруски ставови не се. И има многу повеќе партии исто како Преродба: националистички, антилиберални и цврсто проруски.

Бугарија веќе многу месеци е во политичка криза. На последните избори во ноември 2021 година, проевропската партија Продолжуваме со промената дојде на власт како дел од четирипартиска коалиција.

Меѓутоа, во јуни, еден од нејзините коалициски партнери, популистичката партија Има таков народ, одеднаш се откажа. Оттогаш, земјата ја води преодна влада поставена од претседателот Румен Радев.

Според последните анкети, најпопуларна партија пред овие избори е Граѓаните за европски развој на Бугарија (ГЕРБ), владејачката партија меѓу 2009 и 2021 година, а сега ја поддржуваат 22-25 насто од Бугарите.

Иако ГЕРБ е отворено про-ЕУ, про-НАТО и ја поддржува Украина во нејзината војна против Русија, партијата ја држеше Бугарија целосно зависна од рускиот гас за сите нејзини години на власт.

Бојко Борисов
Бојко Борисов

Останатите партии кои се очекува да влезат во парламентот се: Продолжуваме со промената; Бугарската социјалистичка партија, наследник на Бугарската комунистичка партија, која владееше сама до 1989 година; партијата Преродба; центристичкото Движење за права и слободи, кое е поддржано од многу етнички Турци во Бугарија; и проевропскиот сојуз Демократска Бугарија.

Дури 28 политички партии и коалиции се наведени на гласачкото ливче за предвремените избори во Бугарија, четврти за помалку од две години. И покрај тоа што водечките мејнстрим партии имаат тенденција да имаат повеќе нијансирани ставови за Русија, помалите бугарски партии се поотворени и поентузијасти во својата поддршка за Кремљ.

Дали со привремената влада Бугарија ќе се врати во руската орбита?

По разгледувањето на јавните изјави на претставниците на сите партии регистрирани на гласачкото ливче, се проценува дека 15 од 28-те партии се чини дека се главно проруски настроени.

Некои од овие партии предлагаат зближување со Русија и бараат Бугарија да ја напушти Европската Унија и НАТО. Други сакаат укинување на санкциите кон Русија, особено во однос на снабдувањето со гас.

Некои - дури и без да ја спомнат земјата со која управува претседателот Владимир Путин - ги регургира Кремљ, зборувајќи за заканата од „глобалниот либерализам“ и моралниот пад на Западот. Земете ги Русофили за преродба на татковината.

Партијата на Николај Малинов во својата програма наведува дека „секакви обиди да се вклучи Бугарија во какви било форми на непријателство кон Русија се штетни за нашите национални интереси“.

Во изјавата за одбележување на националниот празник на 3 март, неколку дена по инвазијата врз Украина, Малинов го повика бугарскиот народ „широко да ги отвори своите срца за нашата ослободителна Русија“.

Во 2019 година, Малинов, кој беше обвинет за шпионирање за Русија, лично Путин го одликуваше со Орден за пријателство, а во 2021 година потпиша договор за соработка со владејачката партија Единствена Русија.

Исто така, коалицијата „Праведна Бугарија“, која ги обединува партијата Обединета социјалдемократија и партијата Политичко движење Социјалдемократи, инсистира на „итно обновување“ на односите меѓу Бугарија и Русија.

Еден од кандидатите на партиската листа, генерал Димитар Шивиков, ги бранеше постапките на Москва на почетокот на војната. „Русија има свои причини. Под притисок на надворешните сили, во Украина беше извршен државен удар“, рече тој.

Русија ќе ѝ одговори на Бугарија за протерувањето на дипломатите

Друго познато лице во коалицијата „Праведна Бугарија“ е Пламен Пасков, „политичар и политиколог“ кој често се појавува на државната телевизија во Белорусија.

Во своите медиумски настапи тој редовно зборува за тоа како коронавирусот е измислица, избори во Соединетите држави се фалсификувани, а бизнисменот и филантроп Џорџ Сорос организира слични протести во Бугарија и Белорусија. Има уште многу примери.

Движењето на непартиски кандидати сака обнова и продлабочување на односите со Русија. Партијата „Бугарија на трудот и разумот“ инсистира на одржување референдуми за напуштање на НАТО и ЕУ, така што „Бугарија ќе води независна економска и надворешна политика“, јасно ехо на пропагандата на Кремљ, која тврди дека поранешните советски земји ја изгубиле својата независност кога се одлучиле за влез во ЕУ и НАТО.

Говорејќи на приватниот канал Еуроком во јули, Марија Колева, претседателката на десничарската партија на адвокати Право, го критикуваше тогашниот премиер Кирил Петков откако владата протера 70 вработени од руската амбасада во Софија поради сомневање за шпионажа.

„Да почне истрага дали тој ја предал Бугарија и не вовел во војна под странско влијание. Затоа што ова е злосторство против Бугарија“, рече Колева, зборувајќи за Петков.

Во бугарскиот политички дискурс, испраќањето помош за Украина често се споредува со „влегување во војна“, став кој е тесно усогласен со Кремљ. Ивајло Дичев, професор по културна антропологија на софискиот универзитет, вели дека една од причините зошто Бугарија има толку многу проруски партии е тоа што „многу од овие политичари се платени или биле традиционални клиенти на Советскиот Сојуз, а сега и на Русија“.

Ивајло Дичев
Ивајло Дичев

Тој вели дека некои од овие политичари можеби имаат директен финансиски интерес поврзан со нивното политиканство, а други само се обидуваат да го искористат незадоволството на луѓето.

Во Софија најавени протести пред објавувањето дали Бугарија ќе добие нова влада

„Другата причина е што многу луѓе во Бугарија веруваат во цврста рака, ја изгубиле вербата во демократијата, ако некогаш ја имале, и се восхитуваат на фактот што некаде, некој диктатор, некој силен човек, може да каже „ајде“ и да ги реши сите проблеми“, вели Дичев, додавајќи: „дури и во Италија и Франција, русофилијата е форма на отпор против злото на демократијата.

Сепак, доминацијата на проруските партии на политичката сцена во Бугарија можеби не е сè што изгледа. Наместо да биде знак на воскреснатата, влијателна Русија, тоа всушност може да биде сосема спротивно. Пролиферацијата на партиите кои се залагаат за пријателска идеологија на Кремљ всушност може да ја одрази зголемената недоверба кон Русија кај Бугарите.

Во интервју за РСЕ, социологот Геновева Петрова од софискиот „Алфа Рисрч“ вели дека традиционалниот рејтинг на одобрување за Русија од 60 до 70 проценти опадна од 24 февруари, кога Русија започна целосна инвазија на Украина.

Според студијата на Алфа Рисрч, позитивните мислења за Путин се намалиле од 58 отсто помеѓу 2020-22 година на само 32 отсто во март. Кремљ стана уште понепопуларен кога рускиот државно контролиран Газпром во април го прекина снабдувањето со гас за Бугарија.

„Масовното учество на русофилските партии е обид да се реши таа намалена популарност, вели Петрова, и да се свртат сè понегативните ставови на општеството за Русија.

Дури и некои партии кои се за останување во ЕУ и НАТО ја поддржуваат Русија. Стефан Јанев, чија партија Бугарски Подем доби околу 4 проценти потребни за влез во парламентот, беше принуден да ја напушти владата на Петков како министер за одбрана, откако тој тврдеше дека руската инвазија врз Украина не е војна.

Јанев, како и Путин, го прогласи „глобалниот либерализам“ за главен непријател. Во објава на Фејсбук на 31 август, Јанев рече дека прозападните политичари „имаат срца во Вашингтон и се во воена состојба со Русија“, а потоа ги обвини за исклучувањето на рускиот гас.

Многуте партии кои се за Русија, според Петрова од Алфа Рисрч, „создава впечаток и сугестија дека проруските тези се широко распространети“.

Наместо само да бараат пратенички места, бугарските проруски партии се чини дека постигнуваат нешто друго: популаризација на идеите на Кремљ, кои некогаш беа на маргините, а сега се цврсто во мејнстримот.

  • 16x9 Image

    Гоце Атанасов

    Со новинарство започна да се занимава за време на студиите по новинарство во Скопје. Работел во Млад борец, Нова Македонија, Македонската радио телевизија, А1 телевизијата и во Дојче Веле, а во Радио Слободна Европа е од започнувањето на емитувањето на македонски јазик.

Што треба да знаете

XS
SM
MD
LG