Иран: Дипломатските разговори со САД „добар почеток“, се очекуваат понатамошни преговори

Иран вели дека рундата разговори во Оман со Соединетите Држави била добар почеток, бидејќи двете страни се обидуваат да го надминат „ѕидот на недоверба“ за да ги намалат растечките тензии што предизвикаа стравувања од голема воена ескалација во Персискиот Залив.

„Тоа беше добар почеток на преговорите. И постои разбирање за продолжување на разговорите. Координацијата за тоа како да се продолжи ќе се одлучи во главните градови“, изјави министерот за надворешни работи, Абас Аракчи, за иранската државна телевизија по индиректната средба во главниот град на Оман, Мускат, на 6 февруари.

Американска делегација предводена од претставникот Стив Виткоф, кој ги предводеше разговорите за претседателот Доналд Трамп насочени кон прекинување на конфликтите од Појасот Газа до Украина, разговараше за отворените прашања преку омански посредници со Аракчи, главното лице на Техеран на меѓународниот дипломатски фронт, и неколку други високи ирански функционери.

Американските претставници сè уште не коментираа за разговорите, а Аракчи даде малку детали освен што рече дека сесијата се фокусирала исклучиво на прашањето за нуклеарната програма на Техеран.

„Патот напред ќе зависи од нашите консултации со нашите главни градови“, рече Аракчи.

Разговорите се одржаа во позадина на преместувањето на воени бродови од страна на САД во водите на Блискиот Исток во последните денови.

„Додека се водат овие преговори, би го потсетила иранскиот режим дека претседателот има многу опции на располагање, покрај дипломатијата, како врховен командант на најмоќната војска во историјата на светот“, изјави портпаролката на Белата куќа, Каролин Ливит, за новинарите на 5 февруари.

Претходно, „Волстрит џурнал“ објави дека се очекувало шефот на Централната команда на САД, адмирал Бред Купер, да се придружи на состанокот како дел од американската делегација.

Според Ројтерс, Техеран, исто така, се спротивставил на присуството на која било Централна команда на САД (CENTCOM) или други регионални воени претставници, велејќи дека тоа би го „загрозило процесот“.

Она што е јасно е дека со преместувањето на воени бродови од страна на Вашингтон во водите на Блискиот Исток во последните денови, влоговите се високи.

„Додека се водат овие преговори, би го потсетила иранскиот режим дека претседателот има многу опции на располагање, покрај дипломатијата, како врховен командант на најмоќната војска во историјата на светот“, изјави портпаролката на Белата куќа, Каролин Ливит.

Видете и ова: Спорните точки во американско-иранските преговори за избегнување војна

Аракчи во објава на социјалните мрежи непосредно пред почетокот на состанокот изјави дека Техеран се ангажира во „добра волја“ и дека разговорите треба да се водат на рамноправна основа.

„Еднаквиот статус, меѓусебното почитување и заедничкиот интерес не се реторика - тие се неопходност и столбови на траен договор“, напиша тој.

По тоа тој им кажа на новинарите по утринската средба со министерот за надворешни работи на Оман, Бадр ал-Бусаиди, дека „Иран е подготвен да се брани од „прекумерни барања или авантуризам“ од страна на Соединетите Држави.

Сегашната конфронтација беше предизвикана од повеќе од две недели немири во Иран, во кои властите започнаа смртоносна репресија за која групите за човекови права велат дека убила илјадници цивили и го шокираше светот.

Додека извештаите за крвопролевањето пристигнуваа од Иран - кој беше потопен во дигитален мрак откако властите го прекинаа целиот пристап до интернет - Трамп се закани дека ќе го нападне Иран ако некој од десетиците илјади уапсени демонстранти биде погубен.

Трамп продолжи да ги држи воените опции на маса, иако се фокусираше и на ограничување на нуклеарната програма на Иран, за која Западот стравува дека има за цел да направи бомба и покрај тврдењата на Техеран дека е само за цивилни цели.

Врховниот лидер на Иран, ајатолахот Али Хамнеи, „треба да биде многу загрижен“, рече Трамп во интервју за американската телевизија NBC News на 4 февруари.

Патот до главниот град на Оман беше сè друго освен мазен.

Видете и ова: Иран сѐ уште нема интернет, расте бројот на жртви на протестите

По спорот околу местото и агендата - при што Техеран инсистираше на билатерален состанок во Оман, а Вашингтон првично инсистираше на мултилатерален самит во кој ќе учествуваат регионални сили во Турција - администрацијата на Трамп накратко го откажа состанокот.

Сепак, по низата пораки на „високо ниво“ од најмалку девет регионални партнери, вклучувајќи ги Саудиска Арабија и Египет, Белата куќа попушти. Додека САД се согласија за промена на сцената во Мускат, високите претставници нагласија дека промената на локацијата не сигнализира промена во одлучноста.

Државниот секретар Марко Рубио, зборувајќи од Вашингтон на 4 февруари, јасно стави до знаење дека САД не се заинтересирани за тесен разговор „само за нуклеарна енергија“.

Рубио потврди дека иако Белата куќа е подготвена да се вклучи, поставила висока летва за она што ќе претставува успешен состанок.

„За разговорите всушност да доведат до нешто значајно, тие ќе мора да го вклучат дометот на нивните балистички ракети, нивното спонзорство на терористички организации и третманот на сопствениот народ“, им рече Рубио на новинарите.

Портпаролот на иранското Министерство за надворешни работи, Есмаил Бакаеи, изјави дека Иран има „одговорност да не пропушти никаква можност да ја користи дипломатијата за зачувување на мирот и спокојството во регионот“.

Иран и САД се подготвуваат за преговори откако е забележана нова активност во иранските нуклеарни постројки

Рубио, исто така, повлече остра линија помеѓу иранското раководство и јавноста, особено по крвавото задушување на протестите минатиот месец, кое започна со жалење на дуќанџиите во Техеран за спирална инфлација и слободен пад на валутата, пред да се прошири во национални немири поради влошувањето на животниот стандард.

„Раководството на Иран на свештеничко ниво не го одразува народот на Иран. Не познавам друга земја каде што има поголема разлика помеѓу луѓето што ја водат земјата и луѓето што живеат таму“, рече тој.

„Чудна“ земја со која треба да се разговара

Потпретседателот на САД, Џ.Д. Венс, го повтори скептицизмот на Рубио, истакнувајќи ја вродената тешкотија во преговорите со земја каде што крајниот носител на одлуки останува зад завесата на свештеничкиот авторитет.

Во интервјуто на 4 февруари за „Шоуто на Мегин Кели“, Венс го опиша дипломатскиот танц како „апсурден“, истакнувајќи дека за разлика од другите светски сили, САД не можат едноставно да го повикаат лицето кое е навистина задолжено.

„Многу е чудно да се води дипломатија со оваа земја кога не можете ни да разговарате со лицето кое е задолжено за тоа“, рече Венс, осврнувајќи се на Хамнеи.

Откако го наследи ајатолахот Рухолах Хомеини, основачот на Исламската република, како врховен лидер на Иран, Хамнеи не ја напушти земјата и речиси исклучиво се среќаваше со лидери на земји кои се или пријателски настроени кон Техеран или на друг начин не се сметаат за отворено непријателски настроени.

Додека Виткоф се подготвува да се сретне со Аракчи, атмосферата останува запалива.

САД продолжуваат да го зајакнуваат своето воено присуство во регионот, а Иран предупредува дека секој напад ќе резултира со регионална војна.

Ванс предупреди дека иако Трамп претпочита невоено решение, времето отчукува.

„Ако Трамп смета дека војската е единствената опција, тогаш на крајот ќе ја избере таа опција“, порача Виткоф.