Помалку жени и без забава: медиумската сцена во Авганистан под Талибанците
Авганистански новинари во редакцијата на ТВ-станицата „Толо“ во Кабул, 11 септември 2018 година
Живата медиумска сцена во Авганистан драстично се промени откако Талибанците ја презедоа контролата врз земјата на 15 август. Државната телевизија сега емитува исламски проповеди, додека приватните ТВ мрежи ги отстранија забавните емисии и заменија многу водителки со машки колеги.
Познатата водителка на вести Шабнам Давран е едно од најпрепознатливите лица во Авганистан. Но, неколку часа по преземањето на талибанците на Кабул на 15 август, таа беше отпуштена и ѝ било кажано „да си оди дома“ заедно со сите нејзини колешки.
Два дена подоцна, талибанска милитантка, опкружена со бело талибанско знаме, го зазеде нејзиното место во студиото на Радио телевизија Авганистан во Кабул, читајќи соопштенија на раководството на милитантната група.
Катира Ахмади, 20 -годишна, продуцентка на ТВ -станицата Зан ја прилагодува шамијата на презентерка во Кабул, Авганистан, 8 мај 2017 година.
„Кога системот се смени, сакав да одам на работа“, рече Давран во објавата на Фејсбук на 18 август. „Не ја загубив храброста, но за жал не ми беше дозволено да работам. Моите машки коелги успеаја да влезат во канцеларијата, но мене ми се заканија и ми рекоа дека не можам да продолжам со работата бидејќи системот се променил“, додава таа во видеото, порачувајќи: „Ако светот го слушне мојот глас, треба да ни помогне затоа што нашите животи се во опасност“.
Просперитетната медиумска сцена во Авганистан беше едно од најголемите достигнувања во изминатите 20 години, по забраната на Талибанците на независните медиуми за време на нивниот брутален поранешен режим, кој беше соборен во 2001 година.
Се проценува дека Авганистан има 170 радио станици, повеќе од 100 весници и десетици ТВ станици. Под режимот на Талибанците постоеше само државното радио, Талибански глас на шеријатот, во кое доминираа повици за молитва и верски учења.
Но, веќе постојат застрашувачки знаци дека фундаменталистичката исламистичка група ги укинува тешките придобивки во слободата на печатот. Државната телевизија сега емитува само соопштенија на Талибанците, реклами за Куранот и исламски проповеди.
Приватните ТВ мрежи ги отстранија од нивната програма популарните музички и забавни емисии во западен стил и странски сапуници.
Меѓутоа, една водителка интервјуираше официјален талибанец во живо на ТВ Толо, најголемата приватна ТВ-станица во земјата. Во текот на денот, новинарка од ТВ Толо, исто така, известуваше во живо од улиците на Кабул.
Но, останува нејасно дали тоа беа еднократни случаи или поширока промена во ставот на Талибанците кон независните медиуми и жените што работат надвор од своите домови, нешто што генерално е забрането од Талибанците.
Милитантната група се обиде да проектира поумерена слика откако ја презеде власта во Кабул, ветувајќи дека ќе ги поддржи слободниот печат и правата на жените - иако во рамките на исламот.
Портпаролот на Талибанците, Забиула Муџахид, на 17 август рече дека групата „позитивно ќе се разликува“ од нивното владеење од 1996 до 2001 година, кога нејзиниот брутален режим доби озлогласеност поради угнетување на жените, масакрирање на етнички и верски малцинства и забрана за музика, телевизија и многу спортови.
Талибанци местат талибанско знаме, пред прес-конференција на портпаролот на Талибанците, Забихула Муџахид, во Владиниот медиумски информативен центар, во Кабул, 17 август 2021 година
На првата прес -конференција на Талибанците откако го презедоа Кабул, Муџахид рече дека приватните медиуми „ќе останат независни“, но дека новинарите „не треба да работат против националните вредности“. Тој, исто така, рече дека тие се „посветени жените да работат во согласност со принципите на исламот“, без да прецизира за што станува збор.
Но, постојат големи сомнежи дека Талибанците ќе продолжат со ваквата нивна реторика. Надвор од Кабул, далеку од светското внимание, тврдокорната група ефикасно ги уништи независните медиуми.
Милитантната група насилно затвори десетици локални радио станици, весници и радиодифузери во градовите и областите низ земјата. Други медиуми сами затворија во страв од талибански репресалии, при што многу нивни новинари ги напуштија своите домови и заминаа од земјата.
Девојчиња и жени од Авганистан
1/34Девојче од Авганистан стои меѓу вдовици со бурки за време на проектот за вработување на хуманитарната организација „КАРЕ Интернационал“.
Од соборувањето на Талибанците во 2001 година, активистите се бореа за образовните, репродуктивните и политичките права на жените во Авганистан. Сега се плашат дека она што го градеа со години ќе исчезне, бидејќи Талибанците ја вратија контролата над земјата пред неколку дена.
2/34Авганистанска лекарја ја објаснува употребата на кондоми за група жени во центар за одвикнување од дрога финансиран од Обединетите нации. (Кабул, 29 јануари 2021 година)
Од соборувањето на Талибанците во 2001 година, активистите се бореа за образовните, репродуктивните и политичките права на жените во Авганистан. Сега се плашат дека она што го градеа со години ќе исчезне, бидејќи Талибанците ја вратија контролата над земјата пред неколку дена.
3/34Авганистански девојки работат во првото женско интернет кафе во Авганистан (Кабул, 8 март 2012 година)
Од соборувањето на Талибанците во 2001 година, активистите се бореа за образовните, репродуктивните и политичките права на жените во Авганистан. Сега се плашат дека она што го градеа со години ќе исчезне, бидејќи Талибанците ја вратија контролата над земјата пред неколку дена.
4/34Нима Суратгар, кандидат за авганистанскиот парламент, разговара со нејзини приврзаници за време на состанокот со група наставници. (Кабул, 15 септември 2010 година)
Од соборувањето на Талибанците во 2001 година, активистите се бореа за образовните, репродуктивните и политичките права на жените во Авганистан. Сега се плашат дека она што го градеа со години ќе исчезне, бидејќи Талибанците ја вратија контролата над земјата пред неколку дена.
5/34Жена облечена во бурка поминува покрај момче со играчка пушка. (Кабул, 13 септември 2010 година)
Од соборувањето на Талибанците во 2001 година, активистите се бореа за образовните, репродуктивните и политичките права на жените во Авганистан. Сега се плашат дека она што го градеа со години ќе исчезне, бидејќи Талибанците ја вратија контролата над земјата пред неколку дена.
6/34Робина Јелали, кандидатка за парламентарните избори, разговара по телефон во нејзината канцеларија. (Кабул, 7 септември 2010 година)
Од соборувањето на Талибанците во 2001 година, активистите се бореа за образовните, репродуктивните и политичките права на жените во Авганистан. Сега се плашат дека она што го градеа со години ќе исчезне, бидејќи Талибанците ја вратија контролата над земјата пред неколку дена.
7/34Авганистански ученички добиваат медицинска нега во болница, откако се разболеле поради, како што се сомнева, напад со отровен гас врз училиште. (Кабул, 11 мај 2010 година)
Од соборувањето на Талибанците во 2001 година, активистите се бореа за образовните, репродуктивните и политичките права на жените во Авганистан. Сега се плашат дека она што го градеа со години ќе исчезне, бидејќи Талибанците ја вратија контролата над земјата пред неколку дена.
8/34Две девојки од Авганистан стојат една покрај друга за време на посетата на американските војници. (Мирвезе Мина, 9 мај 2010 година)
Од соборувањето на Талибанците во 2001 година, активистите се бореа за образовните, репродуктивните и политичките права на жените во Авганистан. Сега се плашат дека она што го градеа со години ќе исчезне, бидејќи Талибанците ја вратија контролата над земјата пред неколку дена.
9/34Девојчиња гледаат перформанс кој има за цел да ја подигне свеста за опасностите од мини. (Кабул, 23 февруари 2010 година)
Од соборувањето на Талибанците во 2001 година, активистите се бореа за образовните, репродуктивните и политичките права на жените во Авганистан. Сега се плашат дека она што го градеа со години ќе исчезне, бидејќи Талибанците ја вратија контролата над земјата пред неколку дена.
10/34Наставничка предава хемија во турско-авганистанско училиште. (Херат, 12 декември 2009 година)
Од соборувањето на Талибанците во 2001 година, активистите се бореа за образовните, репродуктивните и политичките права на жените во Авганистан. Сега се плашат дека она што го градеа со години ќе исчезне, бидејќи Талибанците ја вратија контролата над земјата пред неколку дена.
11/34Жените се фотографираат со мобилни телефони за време на митингот за поддршка на повторната кандидатура на претседателот Хамид Карзаи. (Кандахар, 16 август 2009 година)
Од соборувањето на Талибанците во 2001 година, активистите се бореа за образовните, репродуктивните и политичките права на жените во Авганистан. Сега се плашат дека она што го градеа со години ќе исчезне, бидејќи Талибанците ја вратија контролата над земјата пред неколку дена.
12/34Девојче се смее додека паѓа снег. (Кабул, 13 јануари 2009 година)
Од соборувањето на Талибанците во 2001 година, активистите се бореа за образовните, репродуктивните и политичките права на жените во Авганистан. Сега се плашат дека она што го градеа со години ќе исчезне, бидејќи Талибанците ја вратија контролата над земјата пред неколку дена.
13/34Латефа Меран, авганистанска универзитетска професорка по уметност, слика во својот дом. (Кабул, 16 мај 2004 година)
Од соборувањето на Талибанците во 2001 година, активистите се бореа за образовните, репродуктивните и политичките права на жените во Авганистан. Сега се плашат дека она што го градеа со години ќе исчезне, бидејќи Талибанците ја вратија контролата над земјата пред неколку дена.
14/34Жени со бурки се возат во багажникот на возилото. (Шарикар, 18 февруари 2003 година)
Од соборувањето на Талибанците во 2001 година, активистите се бореа за образовните, репродуктивните и политичките права на жените во Авганистан. Сега се плашат дека она што го градеа со години ќе исчезне, бидејќи Талибанците ја вратија контролата над земјата пред неколку дена.
15/34Авганистанка со бурка оди по улица, додека зад неа поминува тенк со борци што го развиорија знамето на Авганистан. (Џабал Сарај, 4 ноември 2001 година)
Од соборувањето на Талибанците во 2001 година, активистите се бореа за образовните, репродуктивните и политичките права на жените во Авганистан. Сега се плашат дека она што го градеа со години ќе исчезне, бидејќи Талибанците ја вратија контролата над земјата пред неколку дена.
16/34Девојчиња со покриено лице се лулаат на лулашките во текот на првиот ден од Курбан Бајрам. (Кабул, 11 август 2019 година)
Од соборувањето на Талибанците во 2001 година, активистите се бореа за образовните, репродуктивните и политичките права на жените во Авганистан. Сега се плашат дека она што го градеа со години ќе исчезне, бидејќи Талибанците ја вратија контролата над земјата пред неколку дена.
17/34Дваесетгодишната Катира Ахмади (десно), продуцент на ТВ каналот Зан (Кабул, 8 мај 2017 година)
Од соборувањето на Талибанците во 2001 година, активистите се бореа за образовните, репродуктивните и политичките права на жените во Авганистан. Сега се плашат дека она што го градеа со години ќе исчезне, бидејќи Талибанците ја вратија контролата над земјата пред неколку дена.
18/34Жени во болница жалат за жртвите од самоубиствен напад. (Кабул, 28 декември 2017 година)
Од соборувањето на Талибанците во 2001 година, активистите се бореа за образовните, репродуктивните и политичките права на жените во Авганистан. Сега се плашат дека она што го градеа со години ќе исчезне, бидејќи Талибанците ја вратија контролата над земјата пред неколку дена.
19/34Студентки од Американскиот универзитет во Авганистан се гушкаат пред почетокот на предавањето. (Кабул, 27 март 2017 година)
Од соборувањето на Талибанците во 2001 година, активистите се бореа за образовните, репродуктивните и политичките права на жените во Авганистан. Сега се плашат дека она што го градеа со години ќе исчезне, бидејќи Талибанците ја вратија контролата над земјата пред неколку дена.
20/34Наставничката Махајера Армани и учениците од нејзиниот клас позираат за заедничка фотографија. (Џалалабад, 19 септември 2015 година)
Од соборувањето на Талибанците во 2001 година, активистите се бореа за образовните, репродуктивните и политичките права на жените во Авганистан. Сега се плашат дека она што го градеа со години ќе исчезне, бидејќи Талибанците ја вратија контролата над земјата пред неколку дена.
21/34Девојка која била мачена со месеци откако одби да стане проститутка. (Кабул, 31 декември 2011 година)
Од соборувањето на Талибанците во 2001 година, активистите се бореа за образовните, репродуктивните и политичките права на жените во Авганистан. Сега се плашат дека она што го градеа со години ќе исчезне, бидејќи Талибанците ја вратија контролата над земјата пред неколку дена.
22/34Девојче вежба традиционален танц во образовниот центар. (Кабул, 3 март 2019 година)
Од соборувањето на Талибанците во 2001 година, активистите се бореа за образовните, репродуктивните и политичките права на жените во Авганистан. Сега се плашат дека она што го градеа со години ќе исчезне, бидејќи Талибанците ја вратија контролата над земјата пред неколку дена.
23/34Жена оди по пат покриен со снег. (Кабул, 7 февруари 2017 година)
Од соборувањето на Талибанците во 2001 година, активистите се бореа за образовните, репродуктивните и политичките права на жените во Авганистан. Сега се плашат дека она што го градеа со години ќе исчезне, бидејќи Талибанците ја вратија контролата над земјата пред неколку дена.
24/34Седумнаесетгодишната Ханифа Дости и три ученички од клубот Шаолин Вушу ги покажуваат своите вештини пред другите ученици. (Кабул, 29 јануари 2017 година)
Од соборувањето на Талибанците во 2001 година, активистите се бореа за образовните, репродуктивните и политичките права на жените во Авганистан. Сега се плашат дека она што го градеа со години ќе исчезне, бидејќи Талибанците ја вратија контролата над земјата пред неколку дена.
25/34Девојчиња стојат на местото на самоубиствен напад. (Кабул, 1 февруари 2016 година)
Од соборувањето на Талибанците во 2001 година, активистите се бореа за образовните, репродуктивните и политичките права на жените во Авганистан. Сега се плашат дека она што го градеа со години ќе исчезне, бидејќи Талибанците ја вратија контролата над земјата пред неколку дена.
26/34Масума Ализада, членка на авганистанскиот велосипедски тим. (Кабул, 20 февруари 2015 година)
Од соборувањето на Талибанците во 2001 година, активистите се бореа за образовните, репродуктивните и политичките права на жените во Авганистан. Сега се плашат дека она што го градеа со години ќе исчезне, бидејќи Талибанците ја вратија контролата над земјата пред неколку дена.
27/34Девојче држи чадор на гробиштата. (Кабул, 12 февруари 2015 година)
Од соборувањето на Талибанците во 2001 година, активистите се бореа за образовните, репродуктивните и политичките права на жените во Авганистан. Сега се плашат дека она што го градеа со години ќе исчезне, бидејќи Талибанците ја вратија контролата над земјата пред неколку дена.
28/34Жени во Авганистан чекаат на ред да гласаат на избори. (Кабул, 14 јуни 2014 година)
Од соборувањето на Талибанците во 2001 година, активистите се бореа за образовните, репродуктивните и политичките права на жените во Авганистан. Сега се плашат дека она што го градеа со години ќе исчезне, бидејќи Талибанците ја вратија контролата над земјата пред неколку дена.
29/34Жената се гледа во огледало додека чека да го прими гласачкото ливче во Центарот за регистрација на гласачи. (Кабул, 30 март 2014 година)
Од соборувањето на Талибанците во 2001 година, активистите се бореа за образовните, репродуктивните и политичките права на жените во Авганистан. Сега се плашат дека она што го градеа со години ќе исчезне, бидејќи Талибанците ја вратија контролата над земјата пред неколку дена.
30/34Фудбалерка тренира во Авганистан. (Кабул, 10 март 2014 година)
Од соборувањето на Талибанците во 2001 година, активистите се бореа за образовните, репродуктивните и политичките права на жените во Авганистан. Сега се плашат дека она што го градеа со години ќе исчезне, бидејќи Талибанците ја вратија контролата над земјата пред неколку дена.
31/34Затворенички во женски затвор. (Херат, 8 декември 2013 година)
Од соборувањето на Талибанците во 2001 година, активистите се бореа за образовните, репродуктивните и политичките права на жените во Авганистан. Сега се плашат дека она што го градеа со години ќе исчезне, бидејќи Талибанците ја вратија контролата над земјата пред неколку дена.
32/34Пејачката Аријана Сајед пее на „Концерт на мирот“, што го организираше младинското здружение. (Кабул, 19 октомври 2013 година)
Од соборувањето на Талибанците во 2001 година, активистите се бореа за образовните, репродуктивните и политичките права на жените во Авганистан. Сега се плашат дека она што го градеа со години ќе исчезне, бидејќи Талибанците ја вратија контролата над земјата пред неколку дена.
33/34Припаднички на авганистанската национална полиција за време на вежбата. (Мазар-е Шариф, 11 декември 2012 година)
Од соборувањето на Талибанците во 2001 година, активистите се бореа за образовните, репродуктивните и политичките права на жените во Авганистан. Сега се плашат дека она што го градеа со години ќе исчезне, бидејќи Талибанците ја вратија контролата над земјата пред неколку дена.
34/34Девојче минува покрај американски војници додека патролираат во провинцијата Кандахар. (Хутал, 5 април 2012 година)
Од соборувањето на Талибанците во 2001 година, активистите се бореа за образовните, репродуктивните и политичките права на жените во Авганистан. Сега се плашат дека она што го градеа со години ќе исчезне, бидејќи Талибанците ја вратија контролата над земјата пред неколку дена.
Previous slide
Next slide
Талибанците се обвинети за убиство на десетици новинари и медиумски работници во последните години. Неколкуте станици на кои им беше дозволено да работат, се принудени да емитуваат талибанска пропаганда. Ним им е забрането да емитуваат музика или женски глас. Извештаите и вестите се заменети со билтени одобрени од Талибанците, цитати од Куранот и исламски проповеди.
Талибанците досега, повторно воведоа многу репресивни закони, како и ретроградна полиција која го дефинираше нивното поранешно владеење. Кога го контролираа Авганистан, Талибанците ги принудија жените да се покриваат од глава до пети, им забранија да работат надвор од домот, строго го ограничија образованието на девојчињата и бараа жените да бидат придружувани од машки роднина кога ги напуштаат своите домови.
Во меѓувреме, на мажите им беше забрането да ја бричат брадата и беа принудени да се молат по пет пати на ден. Талибанците, исто така, воведоа строго толкување на шеријатскиот закон, кој вклучува ампутации на екстремитетите и каменување за некои злосторства. Луѓето кои живеат во областите каде што доминираа
Талибанците во последните недели и месеци велат дека многу од овие политики се вратиле и покрај тврдењата на Талибанците дека се промениле и дека нема да ги вратат нивните озлогласени, ограничувачки строги мерки.
Со новинарство започна да се занимава за време на студиите по новинарство во Скопје. Работел во Млад борец, Нова Македонија, Македонската радио телевизија, А1 телевизијата и во Дојче Веле, а во Радио Слободна Европа е од започнувањето на емитувањето на македонски јазик.
