Додека Русија преместува десетици илјади војници до својата граница со Украина во последниве месеци и навестува вооружен одговор доколку НАТО не ги прифати нејзините барања, Москва тешко може да го минимизира или негира огромниот обем на таквата мобилизација.
Причината: За разлика од минатите децении, експертите велат дека алатките за надзор кои се достапни денес оневозможуваат модерна армија да организира голема логистичка операција без да дознае глобалната заедница.
Бајден предвидува дека Русија „ќе направи чекор“ во Украина
Кога Русија ги објави заедничките вежби на територијата на својот верен сојузник Белорусија овој месец, аналитичарите од Тимот за разузнавање конфликти (CIT), истражувачки центар со отворен код, ги пополнија празнините што ги остави недостигот на јасност од Москва, откривајќи веродостојни проценки дека биле вклучени од 8.000 до 15.000 војници.
„Многу војници и нивните роднини пишуваат на социјалните мрежи дека се испратени во Белорусија на обука“, вели Кирил Михаилов, аналитичар на CIT, додавајќи: „Фактот дека тие сили сега ќе бидат додадени е прилично сериозен знак“.
Истрагата на CIT и рускиот сервис на РСЕ, објавена оваа недела, обезбеди дополнителни докази за движење на руските сили на запад низ целата земја, кон Белорусија и Украина.
Информациите од овој вид се клучни за западните влади кои подготвуваат можен одговор на каква било инвазија што Русија може да ја започне во наредните месеци.
И CIT не е единствената што им помага да ги спојат работите. Аматерски истражувачи и истражувачи со отворен код кои работат за приватни и невладини организации непрекинато ја следат мобилизацијата на Русија, ги пребаруваат платформите на социјалните медиуми и собираат сателитски снимки за да доставуваат докази за тоа што се случува.
Еден од овие непроценливи извори е Maxar Technologies, комерцијална компанија за сателитско снимање која го изложи растечкото трупање војници на Русија на нејзината граница со Украина и на Крим. Од крајот на ноември, оваа компанија доставува слики кои сведочат за таквата активност што Москва повеќе не може веродостојно да ја негира.
САД ја зголемуваат воената помош за Украина додека растат тензиите со Русија
Кога Русија испрати сили да ја преземе контролата врз Крим од Украина во февруари 2014 година, нејзините дејствија беа придружени со постојано негирање - вклучително и од претседателот Владимир Путин - дека таканаречените „мали зелени човечиња“ кои патролираат во базите на украинската армија на полуостровот во Црното Море всушност не се редовни руски војници.
Нови фотографии за руските сили во близина на Украина
Подоцна, кога беше поттикнат вооружен бунт на сепаратистичките сили поддржани од Москва во регионот Донбас во источна Украина, сѐ се сведе на тоа новинарите кои оперираат на теренот да обезбедуваат докази дека војниците и опремата испратени за да го поддржат бунтот дошле од Русија.
Осум години потоа и квалитетот на сателитските снимки, како и сеприсутноста на откривање објави на социјалните мрежи, покажаа дека таквите негирања стануваат сè понеодржливи и на западните аналитичари и дигитални активисти им стана многу полесно да ги разоткријат.
Сега значителен број граѓани можат да добијат пристап до таквите информации и да го објават она што го наоѓаат на интернет.
Она што тие го наоѓаат, многу често, се скапоцени видео докази кои го покажуваат движењето на руските војници и опрема од далечниот исток на земјата на запад до границата со Украина и сега, исто така, до Белорусија, која ги најави заедничките вежби кои треба да започнат на 9 февруари.
Истрагата на CIT и рускиот сервис на РСЕ анализираше објави на социјалните мрежи на руски јазик за да ги расветли размерите и природата на воената мобилизација на Москва и загриженоста изразена од роднините на војниците кои се упатија на запад за распоредување во Белорусија и на Границите на Русија со Украина.
САД веруваат дека Русија може да ја нападне Украина „во секој момент“
Истрагата, делумно заснована врз реакциите на бројните објави на платформата за споделување видео TikTok од луѓе кои се чини дека се руски војници, како и на размена со пријатели и роднини кои се автори на некои од коментарите, додаде клучни докази за руската војска.
„Точноста на информациите ископани од многу независни извори и засилени од главните медиуми им овозможува на таквите приватни аналитичари да бидат отприлика на иста страница со американската разузнавачка заедница“, вели поранешниот аналитичар на ЦИА, Џефри Едмондс.
На работ: Тензиите меѓу Русија и Украина низ фотографии
Но, нивната работа станува се потешка. Аналитичарите велат дека Русија станала повешта во прикривањето на нејзините активности од операциите во 2014 година и нејзиното неодамнешно воено засилување во пролетта 2021 година, применувајќи тактики како што е отстранување на регистарските таблички за да се сокрие нивното потекло.
Во мај 2020 година, Путин потпиша декрет со кој им забранува на руските војници да носат смарт телефони додека се на должност. Тоа беше директен одговор на огромниот срам што го претрпе Москва по стотиците постови на војниците активни во воените кампањи во источна Украина во 2014 и 2015 година.
Сепак, аналитичарите во CIT остануваат оптимисти за изгледите за следење на движењата на руските трупи, со оглед на тоа што ризикот од ескалација продолжува да расте.
„Од почетокот на јануари, се појави цел бран видеа и објави на социјалните мрежи кои покажуваат дека војниците се движат“, изјави за Current Time основачот на CIT, Руслан Левиев, додавајќи: „И локалните жители, за кои ова е невообичаено, се разбира го документираат сето тоа“.
Но, Левиев, долгогодишен истражувач кој пријави дека бил нападнат во близина на неговиот дом во Москва од непознати напаѓачи во 2019 година, предупредува дека размерите на зголемувањето на Русија не ветуваат ништо добро.
„Русија се обиде да се оправда, велејќи дека ова се само вежби. Но, искуството покажува дека вежбите лесно може да се претворат во вистински воени операции“, вели тој за распоредувањето руски војници во Белорусија.
