https://www.slobodnaevropa.mk Радио Слободна Европа / Радио Слобода е мѓународна организација за информирање во Централна и Источна Европа, Кавказот, Централна Азија, Русија, Блискиот Исток и Балканските земји https://www.slobodnaevropa.mk/Content/responsive/RFE/mk-MK/img/logo.png https://www.slobodnaevropa.mk mk Копирајт 2010 - РФЕ/РЛ, Инк 60 Sat, 09 May 2026 17:16:35 +0200 Pangea CMS - RFE/RL РСС веб мастер Кина купува речиси 90 проценти од иранската нафта и е близок партнер на Техеран. Но, што се случува сега кога војната го потресува Блискиот Исток и го затнува Ормускиот теснец, клучен светски нафтен пат? https://www.slobodnaevropa.mk/a/shto-znachi-vojnata-vo-iran-za-kina/33695924.html https://www.slobodnaevropa.mk/a/shto-znachi-vojnata-vo-iran-za-kina/33695924.html Sat, 07 Mar 2026 08:52:19 +0100 ВидеоМултимедиаwebtime@rferl.org (Рид Стендиш) Од почетокот на целосната инвазија на Русија во Украина, западните креатори на политики дебатираат дали дипломатскиот притисок и санкциите би можеле да ја убедат Кина да ја ограничи својата поддршка за Москва. Но, како што војната влегува во својата петта година, поддршката на Кина се продлабочува, обезбедувајќи ѝ на Русија витален економски животен појас преку купување енергија, критични минерали за производство на беспилотни летала и постојан проток на стоки со двојна намена, како што се... https://www.slobodnaevropa.mk/a/vojna-ukraina-evropa-kina/33685176.html https://www.slobodnaevropa.mk/a/vojna-ukraina-evropa-kina/33685176.html Mon, 23 Feb 2026 08:24:17 +0100 Светwebtime@rferl.org (Зориана Степаненко, Рид Стендиш) Американскиот потпретседател Џ.Д. Венс, ќе ги посети Ерменија и Азербејџан за да го зајакне мировниот договор постигнат со посредство на САД и да го унапреди стратешкиот транзитен коридор што Вашингтон го смета за централен за преобликување на трговијата, енергијата и влијанието низ Јужен Кавказ. Венс ќе пристигне во Ерменија на 9 февруари во посета фокусирана на трговијата, инвестициите и инфраструктурата во регионот. Во центарот на посетата е Трамповата рута за меѓународен мир и... https://www.slobodnaevropa.mk/a/33671555.html https://www.slobodnaevropa.mk/a/33671555.html Fri, 06 Feb 2026 18:10:13 +0100 Вестиwebtime@rferl.org (Рид Стендиш) Владата на новиот чешки премиер Андреј Бабиш сигнализираше интерес за обновување на врските со Пекинг по години на затегнати односи. Но, во исто време, внимателно ги разгледува следните чекори на Прага во однос на тоа како американскиот претседател Доналд Трамп ѝ се приближува на Кина и колку простор Вашингтон им остава на своите сојузници за маневрирање. Ова беше нагласено во телефонски разговор во средината на јануари меѓу чешкиот министер за надворешни работи Петар Мачинка и... https://www.slobodnaevropa.mk/a/cheshka-kina-sad/33666030.html https://www.slobodnaevropa.mk/a/cheshka-kina-sad/33666030.html Sun, 01 Feb 2026 10:57:19 +0100 Светwebtime@rferl.org (Рид Стендиш, Рикард Јозвиак) Францускиот претседател Емануел Макрон го заврши патувањето во Кина каде што побара помош од Пекинг за притисок врз Русија да се согласи на прекин на огнот со Украина, во услови на неодамнешен бран дипломатски преговори околу американскиот предлог за прекин на војната. Но, аналитичарите и европските претставници кои разговараа со Рaдио Слободна Европа се сомневаат дека Пекинг ќе ги послуша повиците на Макрон до кинескиот лидер Си Џинпинг да го притисне рускиот претседател Владимир Путин да... https://www.slobodnaevropa.mk/a/mozhe-li-evropa-da-ja-pritisne-kina-da-pomogne-vo-zavrshuvanjeto-na-vojnata-vo-ukraina-/33614920.html https://www.slobodnaevropa.mk/a/mozhe-li-evropa-da-ja-pritisne-kina-da-pomogne-vo-zavrshuvanjeto-na-vojnata-vo-ukraina-/33614920.html Sat, 06 Dec 2025 10:34:55 +0100 Светwebtime@rferl.org (Рид Стендиш, Зориана Степаненко, РСЕ/ Украински сервис) Москва неодамна им овозможи влез без виза во Русија на кинеските државјани, што би можело да предизвика туристички бум во земјата. Но, зошто партнерите „без ограничувања“ чекаа досега за да ги зајакнат односите меѓу луѓето? https://www.slobodnaevropa.mk/a/zoshto-rusija-konechno-im-dozvoli-bezvizno-patuvanje-na-kineskite-drzhavjani-/33613608.html https://www.slobodnaevropa.mk/a/zoshto-rusija-konechno-im-dozvoli-bezvizno-patuvanje-na-kineskite-drzhavjani-/33613608.html Fri, 05 Dec 2025 11:04:32 +0100 ВидеоМултимедиаwebtime@rferl.org (Рид Стендиш) Кога 25-годишен кинески градежен работник почина на локацијата каде што се наоѓа огромна соларна електрана во Босна и Херцеговина ова лето, малкумина очекуваа инцидентот да се претвори во еден од најзначајните правни удари против проектите поддржани од Кина во земјата. Несреќата на локацијата на „Аурора Солар“ во близина на јужниот босански град Столац предизвика инспекција што откри 71 нелегален кинески работник во октомври. Властите брзо ги депортираа, ја прогласија изградбата на проектот... https://www.slobodnaevropa.mk/a/od-rudnici-do-solarni-centrali-kineskite-proekti-se-soochuvaat-so-retki-pravni-prechki-na-balkanot/33601213.html https://www.slobodnaevropa.mk/a/od-rudnici-do-solarni-centrali-kineskite-proekti-se-soochuvaat-so-retki-pravni-prechki-na-balkanot/33601213.html Mon, 24 Nov 2025 11:35:30 +0100 Светwebtime@rferl.org (Рид Стендиш, Ајла Обрадовиќ) Американскиот претседател Доналд Трамп постигна низа трговски, дипломатски и договори за минерали додека беше домаќин на самитот на петтемина лидери од Централна Азија со цел да го зајакне влијанието на Вашингтон во тој регион. Придружен од американскиот државен секретар Марко Рубио и потпретседателот Џ.Д. Венс на долга маса во Белата куќа, Трамп рече дека е посветен на тоа односите на САД со Централна Азија да бидат „посилни од кога било“, додека претседателите на Казахстан, Киргистан,... https://www.slobodnaevropa.mk/a/tramp-i-centralna-azija-postignaa-dogovor-za-retki-minerali-na-samitot-vo-vashington/33583802.html https://www.slobodnaevropa.mk/a/tramp-i-centralna-azija-postignaa-dogovor-za-retki-minerali-na-samitot-vo-vashington/33583802.html Fri, 07 Nov 2025 08:19:10 +0100 Светwebtime@rferl.org (Рид Стендиш) Претседателот на Соединетите Држави, Доналд Трамп, и неговиот кинески колега Си Џинпинг, одржаа разговори во Јужна Кореја, каде што разговараа за војната во Украина и се согласија да ги ублажат елементите од нивната тешка трговска војна. По состанокот во четврток, Трамп рече дека имал „неверојатен состанок“ со Си и дека се согласиле за „многу важни прашања“, вклучувајќи трговија, царини и ретки минерали. Тој им рече на новинарите дека ќе ги намали царините за Кина за 10 проценти поради... https://www.slobodnaevropa.mk/a/tramp-i-si-se-soglasija-da-gi-namalat-trgovskite-tenzii-i-da-rabotat-zaedno-za-ukraina/33576819.html https://www.slobodnaevropa.mk/a/tramp-i-si-se-soglasija-da-gi-namalat-trgovskite-tenzii-i-da-rabotat-zaedno-za-ukraina/33576819.html Thu, 30 Oct 2025 08:12:31 +0100 Светwebtime@rferl.org (Рид Стендиш) Американските санкции против руските нафтени гиганти Розњефт и Лукоил ги вознемирија глобалните енергетски пазари и ги натераа најголемите кинески државни нафтени компании да го запрат увозот на руска сурова нафта. Иако сега се соочува со сериозни казни доколку продолжи да соработува со санкционираните руски компании, Кина — еден од најголемите купувачи на руски енергенси — има своја стратегија за справување со последиците, велат експертите. Кина со месеци ги зголемува своите резерви на... https://www.slobodnaevropa.mk/a/sankcii-rusija-kina-nafta-/33570121.html https://www.slobodnaevropa.mk/a/sankcii-rusija-kina-nafta-/33570121.html Sat, 25 Oct 2025 09:49:45 +0200 Светwebtime@rferl.org (Рид Стендиш) Украинскиот претседател Володимир Зеленски дојде во Вашингтон со надеж дека ќе добие обврска за ново оружје, но наместо тоа се сретна со американски претседател кој неодамна имаше намера да посредува во постигнување мировен договор за ставање крај на повеќе од тригодишната војна во Украина. Зеленски го напушти состанокот на 17 октомври со американскиот претседател Доналд Трамп без да ги добие многу бараните крстосувачки ракети „Томахавки“. Сега се подготвува за нова фаза од дипломатијата... https://www.slobodnaevropa.mk/a/ukraina-i-evropskite-lideri-zagrizheno-go-ochekuvaat-samitot-tramp-putin-po-sostanokot-vo-belata-kukja/33563500.html https://www.slobodnaevropa.mk/a/ukraina-i-evropskite-lideri-zagrizheno-go-ochekuvaat-samitot-tramp-putin-po-sostanokot-vo-belata-kukja/33563500.html Sat, 18 Oct 2025 16:11:48 +0200 СветСветот на Слободна Европаwebtime@rferl.org (Зориана Степаненко, Рид Стендиш, РСЕ/ Украински сервис) Најновите ограничувања на извозот на ретки земни минерали од страна на Кина ризикуваат не само повторно да разгорат трговска војна со Соединетите Држави, туку би можеле да имаат и далекусежни импликации за напорите за вооружување на Украина и развојот на инфраструктурата во Централна Азија. Тензиите меѓу Пекинг и Вашингтон повторно се разгореа околу ретките земни минерали (суштинска група од 17 елементи кои се наоѓаат во сè, од батерии за електрични возила до паметни телефони до витална... https://www.slobodnaevropa.mk/a/od-ukraina-do-centralna-azija-shirokiot-efekt-od-kineskite-ogranichuvanja-za-retkite-minerali/33559327.html https://www.slobodnaevropa.mk/a/od-ukraina-do-centralna-azija-shirokiot-efekt-od-kineskite-ogranichuvanja-za-retkite-minerali/33559327.html Tue, 14 Oct 2025 08:45:51 +0200 Светwebtime@rferl.org (Рид Стендиш) Додека Казахстан напредува со план за изградба на најсовремена мрежа за надзор, таа сè повеќе се потпира на кинеска опрема. Тоа предизвикува загриженост кај активистите и експертите дека Астана ќе има нови алатки за следење на дисидентите и спроведување цензура. https://www.slobodnaevropa.mk/a/kazahstan-gradi-drzhava-pod-nadzor---dali-kina-kje-bide-nejzin-model-/33551123.html https://www.slobodnaevropa.mk/a/kazahstan-gradi-drzhava-pod-nadzor---dali-kina-kje-bide-nejzin-model-/33551123.html Mon, 06 Oct 2025 09:50:11 +0200 Светwebtime@rferl.org (Рид Стендиш) Неодамна објавените 800 страници од договори и преписки покажуваат дека Русија ѝ помага на Кина да ја подготви својата војска за потенцијална инвазија на Тајван, според независен тинк-тенк кој ги примил досиејата и ги проверил независно. Олександр В. Даниљук, соработник во Кралскиот институт за обединети служби, кој ги добил протечените досиеја заедно со неговиот коавтор, Џек Ватлинг, разговараа со РСЕ за тоа што значат наодите за идната воена соработка меѓу Кина и Русија и зошто Русија... https://www.slobodnaevropa.mk/a/rusija-i-pomaga-na-kina-da-go-osvoi-tajvan/33546803.html https://www.slobodnaevropa.mk/a/rusija-i-pomaga-na-kina-da-go-osvoi-tajvan/33546803.html Thu, 02 Oct 2025 10:27:14 +0200 Светwebtime@rferl.org (Рид Стендиш) Претседателот на САД, Доналд Трамп, му се закани на Авганистан со неодредени „лоши работи“ доколку не ја врати големата воздухопловна база Баграм, надвор од Кабул, на Соединетите Држави — барање што претходно беше одбиено од страна на талибанските власти во земјата. „Ако Авганистан не ја врати воздухопловната база Баграм на оние што ја изградија, Соединетите Држави, ЌЕ СЕ СЛУЧАТ ЛОШИ РАБОТИ,“ напиша Трамп на 20 септември на Truth Social. Запрашан од новинарите во Белата куќа дали би... https://www.slobodnaevropa.mk/a/33535635.html https://www.slobodnaevropa.mk/a/33535635.html Sun, 21 Sep 2025 09:01:23 +0200 Светwebtime@rferl.org (Рид Стендиш) Ново истражување споделено со Радио Слободна Европа (РСЕ) покажува дека водечките кинески универзитети поврзани со одбранбениот сектор на земјата значително ги зголемиле своите истражувачки партнерства со руските институции, обезбедувајќи ѝ на Москва пристап до нова технологија и експертиза што можат да помогнат во спротивставувањето на западните санкции што се применуваат по целосната инвазија на Кремљ врз Украина. Прелиминарните наоди собрани од тинк-тенкот Австралиски институт за... https://www.slobodnaevropa.mk/a/kineskite-odbranbeni-univerziteti-%d1%9d-pomagaat-na-rusija-da-gi-neutralizira-sankciite-i-kontrolata-na-izvozot/33534621.html https://www.slobodnaevropa.mk/a/kineskite-odbranbeni-univerziteti-%d1%9d-pomagaat-na-rusija-da-gi-neutralizira-sankciite-i-kontrolata-na-izvozot/33534621.html Fri, 19 Sep 2025 08:23:53 +0200 Светwebtime@rferl.org (Рид Стендиш) Русија и Белорусија започнаа големи заеднички воени вежби додека тензиите во регионот се зголемија откако руски беспилотни летала влегоа на полска територија. Тоа пак ги натера Варшава и сојузниците на НАТО да ја лансираат својата одбрана. Вежбите „Запад-2025“, кои започнаа на 12 септември, се одржуваат во Белорусија и Русија до 16 септември. Руските претставници изјавија дека вежбите ќе симулираат одбивање на непријателски напад, а аналитичарите велат дека централна цел на вежбите е да се... https://www.slobodnaevropa.mk/a/33528478.html https://www.slobodnaevropa.mk/a/33528478.html Fri, 12 Sep 2025 08:17:58 +0200 Светwebtime@rferl.org (Рид Стендиш) Кина ја демонстрираше својата растечка воена моќ и продлабочувачки врски со Русија на екстравагантна воена парада, наменета да го покаже статусот на кинескиот претседател Си Џинпинг како лидер на алтернативен, незападен светски поредок. Додека парадата на 3 септември претстави слика за воена координација и сила - вклучувајќи повеќе од 10.000 воени лица во совршено координирана парада и стотици парчиња воена опрема - еден од највпечатливите прикази беа сликите на Си, опкружен со рускиот... https://www.slobodnaevropa.mk/a/si-putin-i-kim-pokazhaa-edinstvo-na-kineskata-voena-parada/33520382.html https://www.slobodnaevropa.mk/a/si-putin-i-kim-pokazhaa-edinstvo-na-kineskata-voena-parada/33520382.html Wed, 03 Sep 2025 08:38:13 +0200 Светwebtime@rferl.org (Рид Стендиш) Украина ја повика Кина да изврши притисок врз Владимир Путин да се движи кон мир, додека рускиот претседател пристигна во Пекинг по неговото учество на самитот на Шангајската организација за соработка (ШОС) - каде што ја бранеше војната во која загинаа десетици илјади луѓе. „Со оглед на значајната геополитичка улога на Народна Република Кина, би ја поздравиле поактивната улога на Пекинг во донесувањето мир во Украина врз основа на почитување на Повелбата на ОН“, се вели во соопштението на... https://www.slobodnaevropa.mk/a/putin-si-shangajska-organizacija-za-sorabotka/33518621.html https://www.slobodnaevropa.mk/a/putin-si-shangajska-organizacija-za-sorabotka/33518621.html Mon, 01 Sep 2025 13:33:05 +0200 Светwebtime@rferl.org (Рид Стендиш) Рускиот претседател Владимир Путин, индискиот премиер Нарендра Моди и други лидери од Шангајската организација за соработка (ШОС) присуствуваат на дводневен самит во Кина, каде што Си Џинпинг ќе има за цел да ја усоврши својата визија за алтернативен светски поредок. https://www.slobodnaevropa.mk/a/putin-vo-kina-i-ushte-pet-raboti-shto-treba-da-se-sledat-na-ovogodineshniot-samit-na-shos/33517734.html https://www.slobodnaevropa.mk/a/putin-vo-kina-i-ushte-pet-raboti-shto-treba-da-se-sledat-na-ovogodineshniot-samit-na-shos/33517734.html Sun, 31 Aug 2025 10:14:21 +0200 Светwebtime@rferl.org (Рид Стендиш)