https://www.slobodnaevropa.mk Радио Слободна Европа / Радио Слобода е мѓународна организација за информирање во Централна и Источна Европа, Кавказот, Централна Азија, Русија, Блискиот Исток и Балканските земји https://www.slobodnaevropa.mk/Content/responsive/RFE/mk-MK/img/logo.png https://www.slobodnaevropa.mk mk Копирајт 2010 - РФЕ/РЛ, Инк 60 Wed, 29 Apr 2026 03:13:40 +0200 Pangea CMS - RFE/RL РСС веб мастер Европските нации се потрудија да не се заплеткаат премногу во американско-израелската војна со Иран, која сега е во четвртата недела. Тие размислуваа дали да помогнат во деблокирањето на Ормутскиот теснец, но рекоа дека ќе го сторат тоа само по прекин на огнот и по можност со мандат од Обединетите нации. Но, на 21 март, заканата се приближи до реалноста кога Иран докажа дека неговите ракети имаат потенцијал да стигнат до европските градови. Техеран истрела две балистички ракети кон Диего... https://www.slobodnaevropa.mk/a/33713342.html https://www.slobodnaevropa.mk/a/33713342.html Mon, 23 Mar 2026 09:50:54 +0100 Светwebtime@rferl.org (Рикард Јозвиак) Повлекувањата од Светското првенство се исклучок. Последен пат кога квалификуваните екипи не се појавија беше во 1950 година. Во модерната ера, тоа никогаш не се случило. Но, како што растат тензиите, местото на Иран на Светското првенство во 2026 година повеќе не е сигурна работа. https://www.slobodnaevropa.mk/a/iran-fudbal-svetso-prvenstvo/33694883.html https://www.slobodnaevropa.mk/a/iran-fudbal-svetso-prvenstvo/33694883.html Wed, 04 Mar 2026 10:53:52 +0100 ВидеоМултимедиаwebtime@rferl.org (Рикард Јозвиак) Министрите за одбрана на НАТО се состануваат во Брисел на 12 февруари на нивниот последен официјален собир пред самитот на алијансата во Анкара на почетокот на јули. Не се очекува да се донесат конкретни одлуки во белгиската престолнина - наместо тоа, состанокот се врти околу две работи. Првото е обид да се заобиколи она што се чини дека е растечки јаз меѓу европските сојузници и САД, што беше откриено за време на неодамнешните дискусии за политичката иднина на Гренланд. Второто нешто - и... https://www.slobodnaevropa.mk/a/nato-edinstvo-arktik-troshenje/33675847.html https://www.slobodnaevropa.mk/a/nato-edinstvo-arktik-troshenje/33675847.html Thu, 12 Feb 2026 11:30:34 +0100 ВестиСветwebtime@rferl.org (Рикард Јозвиак) Владата на новиот чешки премиер Андреј Бабиш сигнализираше интерес за обновување на врските со Пекинг по години на затегнати односи. Но, во исто време, внимателно ги разгледува следните чекори на Прага во однос на тоа како американскиот претседател Доналд Трамп ѝ се приближува на Кина и колку простор Вашингтон им остава на своите сојузници за маневрирање. Ова беше нагласено во телефонски разговор во средината на јануари меѓу чешкиот министер за надворешни работи Петар Мачинка и... https://www.slobodnaevropa.mk/a/cheshka-kina-sad/33666030.html https://www.slobodnaevropa.mk/a/cheshka-kina-sad/33666030.html Sun, 01 Feb 2026 10:57:19 +0100 Светwebtime@rferl.org (Рид Стендиш, Рикард Јозвиак) Европската Унија и Соединетите Држави скицираа „рамка за просперитет“ за Украина, дизајнирана да му обезбеди на Киев финансиски гаранции, заедно со безбедносни гаранции, за стабилизирање на Украина по завршувањето на војната со Русија. Документот од 18 страници, кој го виде Радио Слободна Европа вели дека иако 800 милијарди долари би можеле да бидат мобилизирани за Украина до 2040 година, непосредната цел е да се задоволи потребата на земјата од околу 500 милијарди долари за реконструкција... https://www.slobodnaevropa.mk/a/33661039.html https://www.slobodnaevropa.mk/a/33661039.html Tue, 27 Jan 2026 08:27:50 +0100 Светwebtime@rferl.org (Рикард Јозвиак) Можеби ќе има решение за неодамнешните тензии околу Гренланд. Американскиот претседател Доналд Трамп и генералниот секретар на НАТО, Марк Руте, на средба во Давос постигнаа рамковен договор. https://www.slobodnaevropa.mk/a/grenland-dogovor-davos-tenzii/33656938.html https://www.slobodnaevropa.mk/a/grenland-dogovor-davos-tenzii/33656938.html Thu, 22 Jan 2026 17:56:05 +0100 Светwebtime@rferl.org (Рикард Јозвиак) Европската Унија полека подготвува нова рунда санкции кон Русија (20-та од нејзината целосната инвазија на Украина), со цел мерките да бидат одобрени од сите земји-членки на ЕУ на крајот на февруари, што ќе се совпадне со четвртата годишнина од нападот на Москва врз нејзиниот сосед. Идејата е Европската комисија, која предлага нови пакети, да ја има својата рунда „признанија за прекршувањата“ во кои предложените нови мерки и потенцијалните „црвени линии“ ќе се дискутираат со земјите-членки... https://www.slobodnaevropa.mk/a/eu-sankcii-rusija/33654530.html https://www.slobodnaevropa.mk/a/eu-sankcii-rusija/33654530.html Tue, 20 Jan 2026 08:36:10 +0100 Светwebtime@rferl.org (Рикард Јозвиак) Еден потенцијален начин за смирување на моменталната политичка тензија меѓу Данска и САД во врска со идниот статус на Гренланд би можела да биде мисијата „Арктичка стража“ предводена од НАТО. Идејата беше изнесена кога амбасадорите на воената алијанса се состанаа во Брисел на 8 јануари за да разговараат за неодамнешното изразување интерес на Белата куќа за потенцијално преземање на автономната данска територија - при што Вашингтон не ја исклучува можноста за воена интервенција за... https://www.slobodnaevropa.mk/a/nato-arktichki-strazhar-grenland/33650310.html https://www.slobodnaevropa.mk/a/nato-arktichki-strazhar-grenland/33650310.html Fri, 16 Jan 2026 09:01:45 +0100 Светwebtime@rferl.org (Рикард Јозвиак) Европската Унија (ЕУ) објави дека овој месец ќе почне да ги укинува санкциите воведени врз Косово во летото 2023 година, кога Приштина ги спроведе спорните избори на северот од земјата, населен со Срби, и покрај предупредувањата од Брисел. Овој потег би можел да ги оживее надежите на балканската земја за членство во ЕУ, дозволувајќи ѝ на Европската комисија конечно да ја разгледа нејзината апликација за членство оваа година, поднесена на крајот од 2022 година. Исто така, би можел да отвори... https://www.slobodnaevropa.mk/a/eu-sankcii-kosovo/33646759.html https://www.slobodnaevropa.mk/a/eu-sankcii-kosovo/33646759.html Tue, 13 Jan 2026 10:24:33 +0100 Светwebtime@rferl.org (Рикард Јозвиак) Официјални претатвници од повеќе од 30 западни земји од таканаречената „Коалиција на подготвените“ се договорија да обезбедат „политички и правно обврзувачки гаранции“ за Украина по постигнувањето мировен договор со кој би завршила војната со Русија. Покрај украинскиот претседател Володимир Зеленски, на разговорите одржани на 6 јануари во Париз учествуваа и главните преговарачи на американскиот претседател Доналд Трамп — Стив Виткоф и Џаред Кушнер. Коалицијата истакна дека „способноста на... https://www.slobodnaevropa.mk/a/zapadni-lideri-zelenski-pariz/33641096.html https://www.slobodnaevropa.mk/a/zapadni-lideri-zelenski-pariz/33641096.html Tue, 06 Jan 2026 07:42:28 +0100 Светwebtime@rferl.org (Рикард Јозвиак) Европската Комисија соопшти дека ќе ја суспендира визната либерализација за носителите на грузиски дипломатски пасоши. Новите правила на Европската Унија стапуваат во сила на крајот од месецот, притоа не исклучувајќи ја можноста за таргетирање на целото население на земјата од Јужен Кавказ, доколку не се спроведат мерки за зајакнување на демократските права и слободи. Објавата дојде откако Комисијата на 19 декември го презентираше својот годишен извештај за земјите надвор од ЕУ чии граѓани... https://www.slobodnaevropa.mk/a/33628093.html https://www.slobodnaevropa.mk/a/33628093.html Fri, 19 Dec 2025 16:01:49 +0100 Вестиwebtime@rferl.org (Рикард Јозвиак) Европската Унија ќе обезбеди бескаматен заем од 90 милијарди евра (106 милијарди долари) на Киев за да помогне во финансирањето на земјата разорена од војна, откако не успеа да се договори за предлогот за користење на замрзнатите руски средства за поддршка на економските и воените потреби на Украина во наредните години. Претседателот на Европскиот совет, Антонио Кошта, во објава на платформата X на 19 декември изјави дека средствата ќе бидат за 2026 и 2027 година. „Се обврзавме, и... https://www.slobodnaevropa.mk/a/eu-zaem-ukraina-ruski-sredstva/33627761.html https://www.slobodnaevropa.mk/a/eu-zaem-ukraina-ruski-sredstva/33627761.html Fri, 19 Dec 2025 08:23:21 +0100 Светwebtime@rferl.org (Рикард Јозвиак) Неодамнешните потези на Вашингтон и Брисел во врска со Белорусија покажуваат дека сојузниците се движат во спротивни дипломатски насоки што го истакнува растечкиот јаз меѓу нив по прашањето на европската безбедност. Другата страна на Атлантикот, Соединетите Држави се ангажираат околу Минск и неговиот авторитарен владетел Александар Лукашенко, ублажувајќи ги санкциите во замена за ослободување на политички затвореници, вклучувајќи 123 минатиот викенд. Ова е во остра спротивност со она што... https://www.slobodnaevropa.mk/a/vashington-i-brisel-dobriot-i-loshiot-policaec-na-belorusija/33626330.html https://www.slobodnaevropa.mk/a/vashington-i-brisel-dobriot-i-loshiot-policaec-na-belorusija/33626330.html Thu, 18 Dec 2025 08:34:18 +0100 Светwebtime@rferl.org (Рикард Јозвиак) Ако постои еден начин на кој претставниците на Европската Унија сметаат дека можат да добијат место на масата кога станува збор за решавање на војната во Украина, тоа се 176 милијарди евра (204 милијарди долари) замрзнати руски средства што моментално се чуваат во рамките на Унијата и како тие можат да се користат и политички и економски. Минатиот месец, ЕУ во голема мера беше настрана кога Соединетите Држави презентираа мировен план кој беше „преработен“ додека американските и украинските... https://www.slobodnaevropa.mk/a/dali-zamrznatite-ruski-sredstva-bi-mozhele-da-bidat-bilet-za-evropa-za-mirovnite-pregovori-za-ukraina-/33610695.html https://www.slobodnaevropa.mk/a/dali-zamrznatite-ruski-sredstva-bi-mozhele-da-bidat-bilet-za-evropa-za-mirovnite-pregovori-za-ukraina-/33610695.html Tue, 02 Dec 2025 08:25:29 +0100 Светwebtime@rferl.org (Рикард Јозвиак) Генералниот секретар на НАТО, Марк Руте, во интервју за РСЕ изјави дека американскиот мировен предлог ги зближил Киев и Вашингтон за време на разговорите во Женева. Руте предупредува дека секој иден договор мора да обезбеди Русија да не може повторно да го нападне својот западен сосед. https://www.slobodnaevropa.mk/a/rute-za-rse-putin-kje-se-soochi-so-razorni-posledici-ako-go-prekrshi-eventualniot-miroven-dogovor/33605080.html https://www.slobodnaevropa.mk/a/rute-za-rse-putin-kje-se-soochi-so-razorni-posledici-ako-go-prekrshi-eventualniot-miroven-dogovor/33605080.html Tue, 25 Nov 2025 11:05:41 +0100 ВидеоСветМултимедиаwebtime@rferl.org (Рикард Јозвиак) Американскиот мировен предлог помогнал да се доближат ставовите на Киев и Вашингтон за начинот на кој би можело да се стави крај на војната меѓу Русија и Украина, најголемиот и најсмртоносен конфликт во Европа по Втората светска војна, рече генералниот секретар на НАТО, Марк Руте во интервју за Радио Слободна Европа(РСЕ). Зборувајќи од седиштето на воената алијанса во Брисел на 24 ноември, Руте ги опиша викенд-преговорите во Женева меѓу американски и украински преговарачи околу предлогот,... https://www.slobodnaevropa.mk/a/shefot-na-nato-rute-za-rse-potreben-e-vnimatelen-dijalog-za-ukraina-/33603528.html https://www.slobodnaevropa.mk/a/shefot-na-nato-rute-za-rse-potreben-e-vnimatelen-dijalog-za-ukraina-/33603528.html Mon, 24 Nov 2025 19:48:23 +0100 СветИнтервјуwebtime@rferl.org (Рикард Јозвиак) Европската Унија разгледува три опции за задоволување на финансиските потреби на Украина, вклучувајќи заем со користење на замрзнати руски средства, за следната година и годината потоа, додека блокот се обидува да помогне во ублажувањето на ефектите од намалувањето на поддршката на САД за Киев. Претседателката на Европската комисија, Урсула фон дер Лајен, на 17 ноември ги наведе трите опции со кои се соочува блокот за да обезбеди финансирање за Украина за 2026 и 2027 година. Во писмо до... https://www.slobodnaevropa.mk/a/eu-razgleduva-tri-opcii-za-finansiranje-na-ukraina/33595514.html https://www.slobodnaevropa.mk/a/eu-razgleduva-tri-opcii-za-finansiranje-na-ukraina/33595514.html Wed, 19 Nov 2025 09:04:01 +0100 Светwebtime@rferl.org (Рикард Јозвиак) Европа ги зголемува трошоците за одбрана. Сепак, едно прашање е во голема мера занемарено - како да се премести воената опрема од една земја во друга што е можно побрзо во случај на конфликт? Со години се зборува за „воен Шенген“, област во зоната без пасоши на Европската Унија каде што оружјето и војниците би можеле да се движат слободно како и цивилите. Сепак, таков систем останува нереализиран и за ЕУ и за НАТО, и покрај зголемените безбедносни загрижености предизвикани од војната во... https://www.slobodnaevropa.mk/a/se-priblizhuva-li-evropskata-unija-kon-voen-shengen-/33594559.html https://www.slobodnaevropa.mk/a/se-priblizhuva-li-evropskata-unija-kon-voen-shengen-/33594559.html Tue, 18 Nov 2025 08:24:02 +0100 Светwebtime@rferl.org (Рикард Јозвиак) Украинскиот претседател, Володимир Зеленски неодамна наговести дека Европската унија (ЕУ) работи на нов пакет санкции против Русија, по помалку од еден месец од договорениот нов сет мерки насочени кон тоа да го погодат Кремљ поради целосната инвазија врз неговиот сосед. Првото прашање е колку брзо би можел да се појави таков нов предлог. Дипломати на ЕУ со кои разговараше Радио Слободна Европа (РСЕ) под услов на анонимност велат дека се сомневаат дека новите мерки ќе бидат претставени... https://www.slobodnaevropa.mk/a/33592041.html https://www.slobodnaevropa.mk/a/33592041.html Sat, 15 Nov 2025 08:14:43 +0100 Светwebtime@rferl.org (Рикард Јозвиак) Годишниот извештај на Европската Комисија за проширувањето покажува дека извршната власт на Европската Унија е сериозна во врска со додавањето нови членки до крајот на својот петгодишен мандат, кој истекува на крајот од 2029 година. Комисијата идентификуваше четири земји-кандидатки за ова: Албанија, Молдавија, Црна Гора и Украина. Извештајот од 4 ноември, прв откако новата комисија ја презеде функцијата кон крајот на минатата година, е наменет да го процени напредокот (или недостатокот од... https://www.slobodnaevropa.mk/a/eu-e-podgotvena-za-novo-proshiruvanje-no-koi-kje-bidat-sledni-chlenki-i-koga-/33586874.html https://www.slobodnaevropa.mk/a/eu-e-podgotvena-za-novo-proshiruvanje-no-koi-kje-bidat-sledni-chlenki-i-koga-/33586874.html Tue, 11 Nov 2025 08:25:39 +0100 Светwebtime@rferl.org (Рикард Јозвиак)