Вести
ВМРО ДПМНЕ ќе гради ново седиште на партијата
![](https://gdb.rferl.org/E2559D41-9139-4CA1-A488-7114C40F55E3_cx1_cy16_cw58_w250_r1_s.jpg)
Приватен инвеститор ќе гради на земјиштето кое е во сопственост на ВМРО-ДПМНЕ за свои комерцијални цели, а за возврат треба да отстапи најмалку 30 проценти од изградена површина на партијата. .
види ги сите денешни вести
Зеленски побара Конгресот на САД да ја деблокира помошта за Украина
![Претседателот на Украина, Володимир Зеленски](https://gdb.rferl.org/7BBD9244-B4B2-4A31-97AA-291A4608371D_w250_r1_s.jpg)
Претседателот на Украина, Володимир Зеленски побара од претседателот на Претставничкиот дом на САД, Мајк Џонсон за „брзо усвојување“ на огромната „витална“ воена помош.
„Го информирав Џонсон за ситуацијата на бојното поле, посебно за драматичниот пораст на рускиот воздушен терор“, истакна Зеленски по телефонскиот разговор со американскиот висок претставник
Зеленски истакна дека американската воена помош за Украина е од витално значење.
Американската помош од 60 милиони долари е блокирана во Конгресот од минатата година од страна на републиканците.
Џонсон, кој одредува кои нацрт-закони ќе бидат ставени на гласање во Претставничкиот дом, неодамна изјави дека ги испитува начините како да и помогне на Украина, додека Сенатот веќе одобри помош од 60 милијарди долари.
На 22 март руската армија го изврши најголемиот воздушен напад врз украинската енергетска инфраструктура од почетокот на инвазијата врз Украина, што почна пред две години. Според Зеленски, Русија минатата недела истрелала вкупно 190 проектили, испратила 140 беспилотни летала и фрлила 700 наведувани воздушни бомби на територијата на Украина.
Над 20 луѓе повредени во сообраќајна несреќа во Германија
![илустрација](https://gdb.rferl.org/01000000-0a00-0242-a776-08dc4fbdaa0b_cx1_cy0_cw98_w250_r1_s.png)
Најмалку 21 човек се повредени откако автобус излета од патот и се преврти во германската западна провинција Северна Рајна-Вестфалија.
Во автобусот имало околу 60 патници односно средношколци од градот Варбург, кои се враќале од посета на Англија.
Еден од патниците е потешко повреден, но е вон животна опасност.
Сообраќајната несреќа се случи еден ден откако во близина на градот Лајпциг загинаа четири лица.
Амнести го повика Пакистан да ја запре депортацијата на авганистанските жени
![Авганистанските жени и деца седат во центар за регистрација по враќањето од Пакистан во провинцијата Кандахар, Авганистан, 28 ноември 2023 г.](https://gdb.rferl.org/01000000-c0a8-0242-2c30-08dbf171277a_cx0_cy5_cw0_w250_r1_s.jpg)
Амнести интернешенел го повика Пакистан да ја запре депортацијата на стотици илјади авганистански девојки и жени назад во Авганистан.
„Депортирањето на авганистанските бегалци од Пакистан ќе ги стави жените и девојчињата во ризик“, напиша канцеларијата на Амнести во Јужна Азија на платформата Икс.
Нивната молба доаѓа пред почетокот на новата фаза на протерување на авганистанските бегалци од соседен Пакистан. Исламабад планира да депортира околу 850.000 бегалци во Авганистан следниот месец, освен ако не се предадат доброволно.
Од октомври минатата година тие веќе протераа половина милион Авганистанци од Пакистан кои немаа соодветни документи за престој во земјата.
„Присилното враќање сериозно ги ограничува нивните права на образование, работа, движење, а во некои случаи ги изложува на непосредна закана од насилство“, велат од Амнести.
„Владата на Пакистан мора да ги запре сите депортации и да преземе афирмативна акција за да се осигури безбедноста на жените и девојчињата бегалци“, се додава во соопштението.
По враќањето на власт во август 2021 година, владата во Авганистан предводена од Талибанците им го ускратува правото на образование на жените и на тинејџерките. Исто така, на жените им е забрането вработување во повеќето области и мора да бидат покриени во јавност. Исто така, им се забрануваат слободни активности, како што се посета на паркови.
„Жените и девојките ќе доживеат сериозна репресија на нивните права на образование, работа, слобода на движење и многу повеќе доколку бидат депортирани“, вели Амнести.
Новото предупредување доаѓа два дена по последниот извештај на Амнести, кој го повика Исламабад да го поништи принудното протерување на сите Авганистанци.
Пакистан нема домашен закон кој нуди пат до статусот на бегалци. Земјата не е потписничка на Конвенцијата на ОН за статусот на бегалците од 1951 година или на Протоколот од 1967 година, кој има за цел да ги отстрани ограничувањата за тоа кој може да се смета за бегалец.
Кај Сараево уапсени три лица кои тврдеа дека имаат информации за исчезнатото девојче во Србија
![Двегодишната Данка Илиќ има кафена коса, кафени очи и е висока околу 85 сантиметри.](https://gdb.rferl.org/01000000-0aff-0242-1992-08dc4dc8bf10_cx0_cy25_cw0_w250_r1_s.jpg)
Во четвртокот вечерта, на 28 март, Федералната полиција на Босна и Херцеговина уапси три лица во општина Хаџиќи, недалеку од Сараево, кои тврдеа дека имаат информации за исчезнувањето на малолетно девојче во Србија, потврди за Радио Слободна Европа (РСЕ), Рамо Исак, министер за внатрешни работи на БиХ.
Лицата за откривање информации побарале 50.000 марки (околу 25.000 евра).
Инспекторите од Одделот за компјутерски криминал на Федералната полициска управа ги лоцирале преку IP адреси.
„Малолетното девојче не е пронајдено на територијата на Хаџиќ, а кривичната истрага за лица лишени од слобода е во тек“, изјави Исак.
Федералната полициска управа го изврши апсењето по акт на НЦБ Интерпол Белград.
Потрагата по двегодишната Данка Илиќ, која исчезна кај Бор во источна Србија, влезе во трет ден.
Полицијата на 28 март соопшти дека „интензивно работи на пронаоѓање на девојчето, како и на утврдување на сите факти и околности поврзани со нејзиното исчезнување“.
Ден претходно, потрагата беше прекината во реонот каде што била пријавена за исчезната, бидејќи, како што наведе полицијата, „се укажува дека девојката не е на тој простор“ од 10 квадратни километри.
Во Бањско поле кај Бор на 28 март бројот на полицајци е видно намален, но патроли сè уште се стационирани во близина на куќата од која исчезна девојчето, јави РТС.
Од денот на нејзиното исчезнување, на 26 март, по девојчето трагаат полицајци со кучиња, спасувачи и бројни граѓани. Во потрагата се користат и хеликоптери и беспилотни летала со камери за термичка слика.
Министерството за внатрешни работи на 28 март апелираше до медиумите да не објавуваат непроверени и неточни информации бидејќи на овој начин ја загрозуваат истрагата.
Полицијата на 26 март за првпат го активираше системот „Најди ме“ (Amber Alert) кој итно ја информира јавноста за исчезнување на дете.
Двегодишната Данка Илиќ има кафена коса, кафени очи и е висока околу 85 сантиметри.
Во моментот на нејзиното исчезнување таа носела маслинесто зелена јакна, виолетови панталони и црни патики.
ВМРО-ДПМНЕ ги потврди кандидатските листи за пратеници
![Седиштето на ВМРО-ДПМНЕ (архивска фотографија)](https://gdb.rferl.org/057F2713-E6E6-4299-9616-363B965F204B_w250_r1_s.jpg)
Раководството на најголемата опозициска партија ВМРО-ДПМНЕ вечерта на 28 март ги потврди кандидатските листи за пратеници во шесте изборни единици.
За парламентарни избори, државата е поделена на шест изборни единици и од секоја од нив во Собранието влегуваат по 20 пратеници – која партија колку мандати ќе добие во секоја изборна единица се пресметува според т.н. Донтов модел.
Партискиот лидер Христијан Мицкоски, кој веќе претходни ги објави носители, ќе ја предводи листата во првата изборна единица (ИЕ) која го опфаќа најголемиот дел од Скопје. На втората позиција е потпретседателката на партијата, Гордана Кочовска-Димитриевска.
Во изборната единица „два“ ќе биде уште еден партиски потпретседател Владо Мисајловски. Втора на листата ќе биде актуелната пратеничка Жаклина Пешевска.
Во „тројката“ листата ќе ја предводи пратеникот Драган Ковачки, а грб ќе му чува актуелниот координатор на пратеничката група на ВМРО-ДПМНЕ, Никола Мицевски.
Во изборната единица четири, носител ќе биде и другиот потпретседател на партијата Александар Николоски, додека на втора позиција е актуелниот пратеник и поранешен министер за надворешни работи Антонијо Милошоски.
Генералниот секретар на ВМРО-ДПМНЕ, Ѓоргија Сајкоски, ќе ја предводи листата во „петката“ каде следна е актуелната пратеничка Олга Лозановска.
Нејзината колешка од актуелниот пратенички состав, Дафина Стојаноска, е носителка во шестата изборна единица. На втората позиција, пак, е уште еден актуелен пратеник, Александар Велјановски.
Целосните листи со имиња и презимиња на кандидатите, кои вечерва ги потврдил Извршниот и Централниот одбор на ВМРО-ДПМНЕ, пред медиумите ги прочита единствениот од четворицата потпретседатели на партијата кој не е на листите, Тимчо Муцунски – актуелен градоначалник на Аеродром.
Тој најави дека утре (29 март) ВМРО-ДПМНЕ ќе го потпише договорот со коалициските партнери со кои ќе настапат на претстојните избори.
Речиси сите партии и коалиции веќе ги објавија носители на листи. Единствено, официјална потврда нема од ДУИ која се уште не ја затворила коалицијата. Во неа, денеска попладне (28 март), одлучи да се приклучи и крилото на Зијадин Села од Алијанса за Албанците.
Рокот за поднесување на кандидатските листи до Државната изборна комисија (ДИК) е 2 април. Кампањата за парламентарните избори ќе почне на 18 април, а граѓаните ќе излезат на гласање на 8 мај.
Истиот ден ќе се гласа и во втор круг претседателски избори. Првиот ќе се одржи на 24 април. Кампањата за претседателските избори, пак, ќе почне веќе следната недела на 4 април.
ОН ја повикуваат Велика Британија да се откаже од депортирањето бегалци во Руанда
![Британскиот премиер Риши Сунак, 13 септември 2023 г.](https://gdb.rferl.org/0b4cbd8b-6442-4dd0-9826-b394af0df561_w250_r1_s.jpg)
Комитетот за човекови права на Обединетите нации ја повика Велика Британија да се откаже од контроверзниот нацрт-закон за депортација на бегалците во Руанда, кој би можел да биде одобрен следниот месец.
Во својата анализа, од Комитетот посочуваат дека жалат за договорот постигнат со некои трети земји, особено со Руанда, за преместување на барателите на азил, како и поради „напорите да се донесе Законот за безбедност на Руанда и покрај одлуката на британскиот Врховен суд дека договорот нема да биде со меѓународното право“.
Оттаму ја повикаа британската влада да го повлече нацрт-законот или да го укине доколку биде усвоен.
Владата на премиерот Риши Сунак сака да насели илјадници баратели на азил, кои секоја година доаѓаат во Велика Британија, во Руанда. Но, правните предизвици досега ги спречуваа плановите барателите на азил да бидат испратени во оваа африканска земја.
Планот на Руанда, договорен во април 2022 година од тогашниот премиер Борис Џонсон, беше дизајниран да ги одврати мигрантите од опасното патување од 32 километри преку Ла Манш и да ја разбие мрежата на шверцери на луѓе.
Според планот, секој што пристигнал илегално во Велика Британија по 1 јануари 2022 година се соочува со испраќање во Руанда, оддалечена околу 6.400 километри.
Сепак, првиот лет за депортација во јуни 2022 година беше блокиран од европските судии.
Планот на владата се врати назад откако Врховниот суд минатата година пресуди дека тоа е незаконска политика бидејќи постои ризик луѓето испратени таму да бидат вратени во нивната земја на потекло и нивната безбедност да биде загрозена.
За да ги надмине приговорите на судот, владата на Сунак се надева дека ќе донесе закон со кој Руанда ќе се прогласи за безбедна земја за барателите на азил. За законот повторно ќе се расправа во парламентот на 15 април.
Села оди на избори во коалиција со Ахмети
![Зијадин Села](https://gdb.rferl.org/36FC9AAE-4762-45EA-8BF6-51B30DC757E3_w250_r1_s.jpg)
Крилото на Алијанса за Албанците (АА) предводено од Зијадин Села на претстојните избори ќе биде дел од коалицијата Европски фронт предводена од ДУИ на Али Ахмети.
Села попладнето на 28 март изјави дека одлуката била донесена едногласно на седница на Централното собрание.
„Одлучувавме за понудата од страна на Европскиот фронт, јас веќе ги објаснив позициите на АА – делегатите едногласно одлучија, еден беше против, и четворица воздржани за АА да биде дел од Европскиот фронт, дел од одговорностите што треба да ги преземеме, за да нашата иднина биде уште подобра“, изјави Села.
Тој очекува од неговата партија во идниот парламентарен состав да има мандати за да оформи пратеничка група. За тоа потребни се најмалку пет пратеници.
„Бројот на пратеници ги одредува народот, гласачите, а не политичките партии. А ние сме се договориле во оваа коалиција, АА да ја зачува парламентарната група во Собранието. Но како резултат на гласањата од гласачите, овие бројки може и да се зголемат. Европскиот фронт ќе биде апсолутен победник на изборите. Од друга страна АА ќе има минимум парламентарна група“, рече Села.
Алијанса за Албанците како партија беше формирана во 2015 година, а произлезе од Демократската партија на Албанците (ДПА) на Мендух Тачи. Зијадин Села тогаш иницираше движење за реформи во ДПА, а набргу потоа следуваше основањето на Алијанса за Албанците на чие чело застана тој.
Села ја предводеше партијата се до вонредните избори за Советот во Општина Тетово во август 2022 година кога поради лошите резултати си поднесе оставка. За нов лидер беше избран неговиот доскорешен близок соработник и актуелен градоначалник на Гостивар, Арбен Таравари.
Меѓутоа, партијата се подели на две крила – едното на Таравари и другото на Села, кој по напуштањето на лидерската позиција стана претседавач со партиското собрание.
Јавноста сведочеше на јавни конфронтирања, паралелни конгреси, партиски одлуки од двата табори…
Ваквиот раскол настана во пресрет на парламентарните и претседателските избори закажани за 24 април (прв круг претседателски) и 8 мај 2024 (втор круг претседателски и парламентарни), кога Таравари, кој беше коалициски партнер во Владата на СДСМ и ДУИ, се изјасни дека е за изборен настап со албанската опозиција.
Таборот на Таравари потоа и официјално се приклучи на опозицскиот блок во кој се Беса на Биљал Касами, Алтернатива на Африм Гази и Демократското движење на Изет Меџити. Тие формираа коалиција „Вреди“, а Таравари го избраа за претседателски кандидат.
Села, пак, требаше да одлучи дали со неговото крило ќе настапи самостојно или ќе се приклучи на коалицијата на ДУИ. Во неа, Ахмети веќе потпиша соработка и со ДПА на Мендух Тачи, Европската демократска партија на Аријанит Хоџа, Народното движење на Скендер Реџепи Зејд, Демократската партија на Турција и Унијата на Ромите.
Меѓународниот суд на правдата бара мерки од Израел за решавање на гладот во Газа
![Семејство за време на ифтар во Рафа, 18 март 2024 г.](https://gdb.rferl.org/01000000-0aff-0242-efdf-08dc4a7d692c_cx0_cy10_cw0_w250_r1_s.jpg)
Судиите од Меѓународниот суд на правдата едногласно му наложија на Израел да ги преземе сите неопходни и ефективни мерки за да се осигури дека основните резерви на храна ќе стигнат до Газа без одлагање.
Тие побараа Израел да отвори повеќе копнени премини за да обезбеди снабдување со храна, вода, гориво и други резерви.
Судот рече дека Палестинците во Газа се соочуваат со сè полоши услови за живот и оти гладот и изгладнувањето се шират.
„Судот забележува дека Палестинците во Газа повеќе не се соочуваат само со ризик од глад, туку дека гладот е веќе присутен“, рекоа судиите во нивната одлука.
Новите мерки ги побара Јужноафриканската Република, која претходно го обвини Израел за геноцид во Газа.
Одлуката од 28 март дојде откако Јужна Африка побара дополнителни привремени мерки, вклучително и прекин на огнот. Израел го повика судот да не издава нови наредби.
Во правно обврзувачката одлука, судот му нареди на Израел да ги преземе „сите неопходни и ефективни мерки за да обезбеди, без одлагање, во целосна соработка со Обединетите нации, непречено обезбедување на итно потребните основни услуги и хуманитарна помош“.
Судот му даде на Израел рок од еден месец да поднесе извештај за спроведувањето на наредбите.
Израелското Министерство за надворешни работи не ја коментираше наредбата.
Конфликтите во Газа траат од 7 октомври минатата година, кога Хамас, кој САД и ЕУ го сметаат за терористичка група, го нападна Израел, при што загинаа 1.200 луѓе. Оттогаш, во израелските напади загинаа повеќе од 32.552 луѓе во Газа, според Министерството за здравство под контрола на Хамас.
Синдикатите најавија повеќе протести за наредниот период
![Сојуз на синдикати на Македонија (ССМ) (архивска фотографија)](https://gdb.rferl.org/08090000-0a00-0242-9b28-08da5f29b0fd_w250_r1_s.jpg)
Сојузот на синдикати на Македонија (ССМ) најави повеќе протести за наредниот период.
На 2 април, ССМ ќе протестира пред Врховниот суд поради одлуката што ја донесе овој суд за одземање на зградата Работничкиот дом. На 8 април, пак, ќе протестираат вработените во здравство, а а на 1 Мај – Меѓународниот ден на трудот ќе го одржи традиционалниот првомајски протест.
„На 2 април ќе организираме протест од пред зградата на ССМ кој ќе заврши пред Врховниот суд во насока да им покажеме на судиите дека треба да се одважат и побрзо да донесат нова пресуда со која ќе го вратат Работничкиот дом на работниците имајќи предвид дека ССМ само пред еден месец достави предлог за повторување на постапката врз основа на новите докази до Основниот граѓански суд Скопје“, рече претседателот на ССМ, Слободан Трендафилов на 28 март.
На државата, порача тој, не и треба уште една зграда туку и требаат работниците и синдикатите.
За потсетување, Врховниот суд на 9 ноември лани донесе пресуда со која Работничкиот дом му се одзеде на ССМ по што раководството на Сојузот побара оставка од судиите што ја донесоа одлуката и поднесе предлог за нивно разрешување до Судскиот совет.
Вработените во здравство на 8 април ќе протестираат, пак, бидејќи нема да добијат усогласување на платите со порастот на минималната плата поради непотпишувањето на анексот на колективниот договор.
„Протестот ќе биде токму во насока на изразување незадоволство од непотпишувањето на анексот на колективниот договор којшто веќе беше завршена работа, но поради политичките игри остана непотпишан и со тоа повеќе од 20 илјади работници во здравството остануваат без усогласувањето на нивните плати со порастот на минималната плата“, рече Трендафилов.
Според најавите од ССМ, на првомајскиот протест, пак, ќе биде испратена порака дека работниците очекуваат најмалку 450 евра минимална плата во првите 100 дена од новата влада и враќање на хранарината и превозот.
Минималната плата, како што утврди Економско социјалниот совет (ЕСС) на седница на 22 март, во 2024 година ќе изнесува 22.567 денари (околу 370 евра) во нето износ и бележи пораст од 3.613 денари во бруто односно 2.392 денари нето износ во споредба со минималецот за минатата година.
Основачот на „Еф-Ти-Екс“ осуден на 25 години затвор
![Сем Бенкмен-Фрид по појавувањето пред судот во Њујорк, 3 јануари 2023 г.](https://gdb.rferl.org/058a0000-0aff-0242-208e-08daeff4b6e6_w250_r1_s.jpg)
Поранешниот милијардер Сем Бенкмен-Фрид е осуден на 25 години затвор за кражба на осум милијарди долари од клиенти на една од најголемите, сега банкротирани, берзи за криптовалути во светот, „Еф-Ти-Екс“ (FTX), која тој ја основаше.
Банкмен-Фрид беше прогласен за виновен за измама и перење пари во ноември минатата година.
„Тој знаел дека тоа не е во ред“, рече судијата Луис Каплан пред изрекувањето на пресудата. „Тој знаеше дека тоа е кривично дело. Жал му е што направил лоша процена за веројатноста да биде уапсен. Но, тој нема да признае ништо и тоа е негово право“.
Изрекувањето на пресудата беше кулминација на случајот со падот на овој триесет и двегодишник – од исклучително богат претприемач и голем политички донатор до главен актер во најголем случај за акција на американските власти против малверзациите на пазарот на криптовалути.
Банкмен-Фрид рече дека ќе поднесе жалба на пресудата и казната.
Судијата Каплан рече дека клиентите на „Еф-Ти-Екс“ изгубиле осум милијарди, инвеститорите 1,7 милијарди долари, а доверителите на Истражувачкиот фонд Аламеда основан од Банкмен-Фрид изгубиле 1,3 милијарди долари.
Судијата исто така посочи дека Банкмен-Фрид лажел за време на сведочењето кога рекол дека не знаел оти неговиот фонд потрошил депозити на клиенти земени од „Еф-Ти-Екс“.
Федералните обвинители бараа затвор од 40 до 50 години.
Откако беше основана во 2019 година, „Еф-Ти-Екс“ стана водечки играч во светот на криптовалутите.
Банкмен-Фрид стана еден од најголемите јавни донатори на Демократската партија и тврдеше дека приватно донирал еднаков износ и на републиканците.
Берзата, покрената во 2019 година со седиште на Бахамите, поднесе барање за банкрот на 11 ноември, откако се бореше да собере пари за да го спречи колапсот бидејќи трговците брзаа да повлечат 6 милијарди долари од платформата за само 72 часа.
Тогаш се воспостави дека Банкмен-Фрид тајно користел десет милијарди долари од средства на клиентите за да го поддржи својот трговски бизнис.
Тој беше уапсен во неговата резиденција на Бахамите на 12 декември 2022 година на барање на федералниот обвинител во Њујорк.
Мултимедија
Најпосетени
Што треба да знаете